{"id":"jezyk-polski-2010-sierpien-poprawkowa-podstawowa/zad/1","paper_id":"jezyk-polski-2010-sierpien-poprawkowa-podstawowa","number":"1","points":2,"ptype":"open","subject":"jezyk-polski","category":"inne","year":2010,"month":"sierpien","level":"podstawowa","text":"Zadanie 1. (2 pkt)\nJakie funkcje w tekście pełni historia o psychologach, pracujących w gruzińskim pensjonacie?\nOkreśl dwie.","answer":null,"answer_text":"1. Wstępne rozpoznanie fragmentów, np.:\n0-2\nBohaterowie\na. Janusz Radziwiłł - magnat, hetman wielki litewski, wojewoda wileński; Bogusław Radziwiłł\n- magnat, kuzyn Janusza; Andrzej Kmicic - chorąży orszański, pułkownik wojsk Janusza\nRadziwiłła,\nSytuacje\nb. rozmowa Janusza Radziwiłła z Kmicicem po uczcie w Kiejdanach, aresztowaniu\npułkowników i poddaniu Litwy Szwedom,\nc. rozmowa Kmicica z\nBogusławem Radziwiłłem, która spowodowała zrozumienie\nprawdziwych intencji księcia Janusza.\n2. Janusz Radziwiłł, np.:\n0-5\na. zdrajca,\nb. wyrafinowanie i przebiegłość (rola przysięgi),\nc. hipokryzja i obłuda, poza patriotyczna,\nd. duma i pycha, przekonanie o własnej wyjątkowości i nieprzeciętnej inteligencji (umysł\nzwyczajnego człeka tego objąć nie zdoła), przekonanie, że jedynie Bóg ma prawo go osądzić,\ne. pragnienie wyniesienia własnego rodu, prywata (uzależnienie losów ojczyzny od swego\nupadku lub zwycięstwa),\nf.\nżądza władzy (pragnienie korony),\ng. pewność własnych racji (mentorski ton),\nh. kreowanie się na męczennika, patriotę - przedstawia zdradę jako ofiarę i poświęcenie,\ni.\nmanipulacja Kmicicem (odwoływanie się do jego emocji i honoru), podłość wobec Kmicica.\n3. Bogusław Radziwiłł, np.:\n0-5\na. zdrajca,\nb. próżność, pycha,\nc. żądza władzy (pragnienie panowania na Litwie),\nd. pragnienie splendorów dla swojego rodu,\ne. egoizm, lekceważenie dobra publicznego,\nf.\npogarda dla Polski i Polaków,\ng. traktowanie ojczyzny w sposób przedmiotowy (planowanie „rozbioru”),\nh. cynizm,\ni.\npoczucie bezkarności,\nj.\nlekceważenie rozmówcy.\n4. Kmicic\n0-4\na. patriota,\nb. wierny złożonej przysiędze,\nc. uwikłany w zdradę Radziwiłłów,\nd. ma świadomość, że znalazł się w potrzasku (chce dotrzymać przysięgi, ale nie chce być\nzdrajcą),\ne. ma ogromny szacunek (uwielbienie) dla księcia Janusza Radziwiłła,\nf.\npodejrzewa, że Radziwiłłowie mówią nieprawdę,\ng. jest przerażony prawdą,\nh. w trudnej sytuacji potrafi zapanować nad sobą.\n5. Reakcje Kmicica i wynikające z nich decyzje\n0-6\npo rozmowie z Januszem Radziwiłłem,\n(0-3)\nnp.:\na. zaufanie zdrajcy wynikające z pewności co do jego szczerych zamiarów,\nb. deklaracja wierności Radziwiłłowi,\nc. służba Radziwiłłowi w imię wiary w szlachetność jego intencji,\nd. odcięcie się od tych, którzy wypowiedzieli posłuszeństwo księciu,\ne. poparty znajomością tekstu przykład działań Kmicica na rzecz Janusza Radziwiłła,\npo rozmowie z Bogusławem Radziwiłłem,\n(0-3)\nnp.\nf.\nodkrycie własnej naiwności, gniew i chęć zemsty na zdrajcy,\ng. porwanie Bogusława (w wyniku rozpaczy i zawiedzionego zaufania),\nh. zmiana nazwiska jako wyraz zmiany postawy,\ni.\nwalka za ojczyznę w ramach rehabilitacji,\nj.\npoparty znajomością tekstu przykład działań Kmicica w celu rehabilitacji.\n6. Podsumowanie:\n0-3\nPełne - np.: dostrzeżenie podobieństw w postawach magnatów i różnic w przywoływanych przez\nnich argumentach. Określenie wpływu zdrajców na postawę Kmicica, dostrzeżenie jego dramatycznej\nsytuacji, która tłumaczy jego późniejsze decyzje.\n(3)\nCzęściowe - dostrzeżenie podobieństw lub różnic w postawach magnatów oraz wpływu zdrajców na\npostawę Kmicica\n(2)\nPróba podsumowania - dostrzeżenie podobieństw lub różnic w postawach magnatów lub wpływu\nzdrajców na postawę Kmicica.\n(1)\nTemat 2. Na podstawie podanego fragmentu dramatu Sławomira Mrożka Tango\nporównaj Artura i Edka jako przywódców. Zwróć uwagę na motywy ich\ndziałania.\nI.\nROZWINIĘCIE TEMATU (maksymalnie 25 punktów)\npunktacja\n1. Prezentacja bohaterów\n0-2\nArtur, np.:\n(0-1)\na. przedstawiciel młodego pokolenia,\nb. student trzech fakultetów,\nc. buntuje się przeciwko brakowi norm w rodzinie,\nEdek, np.:\n(0-1)\nd. służący,\ne. prostak bez wykształcenia,\nf. początkowo posłuszny rodzinie.\n2. Podobieństwa postaw bohaterów jako przywódców, np.:\n0-3\na. postrzegają siebie w roli przywódców,\nb. przekonani, że podstawą władzy jest siła,\nc. postrzegają władzę jako tyranię,\nd. przekonani, że władza daje prawo do niszczenia, zabijania.\nRóżnice między postawami bohaterów jako przywódców\n3. Artur, np.:\n0-6\na. niekonsekwentny, deklaruje siłę i zdecydowanie (jestem czynem, jestem energią, gotowy zabić\nwuja), potem płacze, szuka pocieszenia,\nb. reaguje emocjonalnie (popada z podniosłego, pełnego patosu nastroju w smutek, żal, wreszcie\npogardę),\nc. idealista,\nd. myli się w samoocenie (nie wie, jaki jest),\ne. nie jest zdolny do deklarowanego czynu (słaby i wrażliwy),\nf.\ndomaga się zrozumienia własnej postawy,\ng. tłumaczy zebranym swoje motywy, usprawiedliwia zachowania racjami wyższego rzędu,\nh. postrzega siebie jako uosobienie pragnień innych (jam jest koroną waszych marzeń),\ni.\nzdrada Ali pozbawia go siły.\n4. Motywy działania Artura, np.:\n0-2\na. buntuje się przeciwko chaosowi,\nb. pragnie naprawy świata,\nc. pragnie szczęścia dla innych, stawia je ponad własnym (Poczekaj. Najpierw zbawienie\nświata),\nd. ślub z Alą, sięgnięcie po władzę jako próby przywrócenia norm, porządku świata.\n5. Edek, np.:\n0-6\na. prymitywny, wulgarny, sprytny,\nb. bezwzględny, pozbawiony skrupułów (zabija Artura i traktuje to jako czyn naturalny),\nc. niezdolny do refleksji,\nd. nie jest związany emocjonalnie z żadnym z bohaterów,\ne. nie ma wyrzutów sumienia,\nf.\ndumny ze swojej siły fizycznej (Widzieliście, jaki mam cios),\ng. oczekuje bezwzględnego posłuszeństwa, a nie akceptacji,\nh. po przejęciu władzy nie tłumaczy się, tylko jasno przedstawia obowiązujące odtąd zasady:\n[…] byle cicho siedzieć, nie podskakiwać, uważać, co mówię […]. Tylko posłuch musi być.,\ni.\nnarzuca swoją wolę rodzinie Stomila,\n6. Motywy działania Edka, np.:\n0-2\na. działa pod wpływem impulsu,\nb. pragnienie upokorzenia tych, którym wcześniej służył,\nc. rola służącego, romanse z Eleonorą i Ala, sięgnięcie po władzę jako próby wyciągnięcia\nz zaistniałych sytuacji jak największych korzyści dla siebie.\n7. Funkcjonalne wykorzystanie utworu\n0-1\n8. Podsumowanie\n0-3\npełne (np.: dostrzeżenie podobieństw i różnic w koncepcji władzy ujawniające się\nw wypowiedziach, zachowaniach i motywacjach. Artur przegrywa, jest zdolny jedynie do\ntworzenia idei. Wygrywa prostak Edek, który siłą wymusił posłuszeństwo.\n(3)\nczęściowe (np. dostrzeżenie podobieństw i różnic w postawach bohaterów)\n(2)\npróba podsumowania (np. stwierdzenie, ze są to różni przywódcy.\n(1)","solution":null,"image":"img/jezyk-polski-2010-sierpien-poprawkowa-podstawowa/zad-1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Język polski · Inne · sierpień 2010 (podstawowa)","subject_label":"Język polski","category_label":"Inne","text_html":"

Zadanie 1. (2 pkt)
Jakie funkcje w tekście pełni historia o psychologach, pracujących w gruzińskim pensjonacie?
Określ dwie.

","answer_text_html":"
  1. Wstępne rozpoznanie fragmentów, np.:
\n

0-2
Bohaterowie
a. Janusz Radziwiłł - magnat, hetman wielki litewski, wojewoda wileński; Bogusław Radziwiłł

\n\n

Radziwiłła,
Sytuacje
b. rozmowa Janusza Radziwiłła z Kmicicem po uczcie w Kiejdanach, aresztowaniu
pułkowników i poddaniu Litwy Szwedom,
c. rozmowa Kmicica z
Bogusławem Radziwiłłem, która spowodowała zrozumienie
prawdziwych intencji księcia Janusza.

\n
  1. Janusz Radziwiłł, np.:
\n

0-5
a. zdrajca,
b. wyrafinowanie i przebiegłość (rola przysięgi),
c. hipokryzja i obłuda, poza patriotyczna,
d. duma i pycha, przekonanie o własnej wyjątkowości i nieprzeciętnej inteligencji (umysł
zwyczajnego człeka tego objąć nie zdoła), przekonanie, że jedynie Bóg ma prawo go osądzić,
e. pragnienie wyniesienia własnego rodu, prywata (uzależnienie losów ojczyzny od swego
upadku lub zwycięstwa),
f.
żądza władzy (pragnienie korony),
g. pewność własnych racji (mentorski ton),
h. kreowanie się na męczennika, patriotę - przedstawia zdradę jako ofiarę i poświęcenie,
i.
manipulacja Kmicicem (odwoływanie się do jego emocji i honoru), podłość wobec Kmicica.

\n
  1. Bogusław Radziwiłł, np.:
\n

0-5
a. zdrajca,
b. próżność, pycha,
c. żądza władzy (pragnienie panowania na Litwie),
d. pragnienie splendorów dla swojego rodu,
e. egoizm, lekceważenie dobra publicznego,
f.
pogarda dla Polski i Polaków,
g. traktowanie ojczyzny w sposób przedmiotowy (planowanie „rozbioru”),
h. cynizm,
i.
poczucie bezkarności,
j.
lekceważenie rozmówcy.

\n
  1. Kmicic
\n

0-4
a. patriota,
b. wierny złożonej przysiędze,
c. uwikłany w zdradę Radziwiłłów,
d. ma świadomość, że znalazł się w potrzasku (chce dotrzymać przysięgi, ale nie chce być
zdrajcą),
e. ma ogromny szacunek (uwielbienie) dla księcia Janusza Radziwiłła,
f.
podejrzewa, że Radziwiłłowie mówią nieprawdę,
g. jest przerażony prawdą,
h. w trudnej sytuacji potrafi zapanować nad sobą.

\n
  1. Reakcje Kmicica i wynikające z nich decyzje
\n

0-6
po rozmowie z Januszem Radziwiłłem,
(0-3)
np.:
a. zaufanie zdrajcy wynikające z pewności co do jego szczerych zamiarów,
b. deklaracja wierności Radziwiłłowi,
c. służba Radziwiłłowi w imię wiary w szlachetność jego intencji,
d. odcięcie się od tych, którzy wypowiedzieli posłuszeństwo księciu,
e. poparty znajomością tekstu przykład działań Kmicica na rzecz Janusza Radziwiłła,
po rozmowie z Bogusławem Radziwiłłem,
(0-3)
np.
f.
odkrycie własnej naiwności, gniew i chęć zemsty na zdrajcy,
g. porwanie Bogusława (w wyniku rozpaczy i zawiedzionego zaufania),
h. zmiana nazwiska jako wyraz zmiany postawy,
i.
walka za ojczyznę w ramach rehabilitacji,
j.
poparty znajomością tekstu przykład działań Kmicica w celu rehabilitacji.

\n
  1. Podsumowanie:
\n

0-3
Pełne - np.: dostrzeżenie podobieństw w postawach magnatów i różnic w przywoływanych przez
nich argumentach. Określenie wpływu zdrajców na postawę Kmicica, dostrzeżenie jego dramatycznej
sytuacji, która tłumaczy jego późniejsze decyzje.
(3)
Częściowe - dostrzeżenie podobieństw lub różnic w postawach magnatów oraz wpływu zdrajców na
postawę Kmicica
(2)
Próba podsumowania - dostrzeżenie podobieństw lub różnic w postawach magnatów lub wpływu
zdrajców na postawę Kmicica.
(1)
Temat 2. Na podstawie podanego fragmentu dramatu Sławomira Mrożka Tango
porównaj Artura i Edka jako przywódców. Zwróć uwagę na motywy ich
działania.
I.
ROZWINIĘCIE TEMATU (maksymalnie 25 punktów)
punktacja

\n
  1. Prezentacja bohaterów
\n

0-2
Artur, np.:
(0-1)
a. przedstawiciel młodego pokolenia,
b. student trzech fakultetów,
c. buntuje się przeciwko brakowi norm w rodzinie,
Edek, np.:
(0-1)
d. służący,
e. prostak bez wykształcenia,
f. początkowo posłuszny rodzinie.

\n
  1. Podobieństwa postaw bohaterów jako przywódców, np.:
\n

0-3
a. postrzegają siebie w roli przywódców,
b. przekonani, że podstawą władzy jest siła,
c. postrzegają władzę jako tyranię,
d. przekonani, że władza daje prawo do niszczenia, zabijania.
Różnice między postawami bohaterów jako przywódców

\n
  1. Artur, np.:
\n

0-6
a. niekonsekwentny, deklaruje siłę i zdecydowanie (jestem czynem, jestem energią, gotowy zabić
wuja), potem płacze, szuka pocieszenia,
b. reaguje emocjonalnie (popada z podniosłego, pełnego patosu nastroju w smutek, żal, wreszcie
pogardę),
c. idealista,
d. myli się w samoocenie (nie wie, jaki jest),
e. nie jest zdolny do deklarowanego czynu (słaby i wrażliwy),
f.
domaga się zrozumienia własnej postawy,
g. tłumaczy zebranym swoje motywy, usprawiedliwia zachowania racjami wyższego rzędu,
h. postrzega siebie jako uosobienie pragnień innych (jam jest koroną waszych marzeń),
i.
zdrada Ali pozbawia go siły.

\n
  1. Motywy działania Artura, np.:
\n

0-2
a. buntuje się przeciwko chaosowi,
b. pragnie naprawy świata,
c. pragnie szczęścia dla innych, stawia je ponad własnym (Poczekaj. Najpierw zbawienie
świata),
d. ślub z Alą, sięgnięcie po władzę jako próby przywrócenia norm, porządku świata.

\n
  1. Edek, np.:
\n

0-6
a. prymitywny, wulgarny, sprytny,
b. bezwzględny, pozbawiony skrupułów (zabija Artura i traktuje to jako czyn naturalny),
c. niezdolny do refleksji,
d. nie jest związany emocjonalnie z żadnym z bohaterów,
e. nie ma wyrzutów sumienia,
f.
dumny ze swojej siły fizycznej (Widzieliście, jaki mam cios),
g. oczekuje bezwzględnego posłuszeństwa, a nie akceptacji,
h. po przejęciu władzy nie tłumaczy się, tylko jasno przedstawia obowiązujące odtąd zasady:
[…] byle cicho siedzieć, nie podskakiwać, uważać, co mówię […]. Tylko posłuch musi być.,
i.
narzuca swoją wolę rodzinie Stomila,

\n
  1. Motywy działania Edka, np.:
\n

0-2
a. działa pod wpływem impulsu,
b. pragnienie upokorzenia tych, którym wcześniej służył,
c. rola służącego, romanse z Eleonorą i Ala, sięgnięcie po władzę jako próby wyciągnięcia
z zaistniałych sytuacji jak największych korzyści dla siebie.

\n
  1. Funkcjonalne wykorzystanie utworu
\n

0-1

\n
  1. Podsumowanie
\n

0-3
pełne (np.: dostrzeżenie podobieństw i różnic w koncepcji władzy ujawniające się
w wypowiedziach, zachowaniach i motywacjach. Artur przegrywa, jest zdolny jedynie do
tworzenia idei. Wygrywa prostak Edek, który siłą wymusił posłuszeństwo.
(3)
częściowe (np. dostrzeżenie podobieństw i różnic w postawach bohaterów)
(2)
próba podsumowania (np. stwierdzenie, ze są to różni przywódcy.
(1)

","solutions":[]}