{"id":"jezyk-polski-2011-czerwiec-matura-podstawowa/zad/13","paper_id":"jezyk-polski-2011-czerwiec-matura-podstawowa","number":"13","points":1,"ptype":"closed","subject":"jezyk-polski","category":"matura","year":2011,"month":"czerwiec","level":"podstawowa","text":"Zadanie 13. (1 pkt)\nW kontekście rozważań zawartych w całym artykule wyjaśnij sens tytułu: Niesłusznie\nposłuszni.\nCzęść II - pisanie własnego tekstu w związku z tekstem literackim zamieszczonym w arkuszu.\nWybierz temat i napisz wypracowanie nie krótsze niż dwie strony (około 250 słów).\nTemat 1. Opisz sytuację, w jakiej został ukazany Mąż we fragmencie Nie-Boskiej komedii\nZygmunta Krasińskiego. W kontekście I części dramatu przedstaw przyczyny\nrodzinnej tragedii bohatera.\nNIE-BOSKA KOMEDIA\nCHÓR ZŁYCH DUCHÓW\nW drogę. W drogę, widma, lećcie ku niemu! - Ty naprzód, ty na czele, cieniu nałożnicy,\numarłej wczoraj, odświeżony we mgle i ubrany w kwiaty, dziewico, kochanko poety,\nnaprzód. -\nW drogę i ty, sławo, stary orle wypchany w piekle, zdjęty z palu, kędy cię strzelec zawiesił\nw jesieni - leć i roztocz skrzydła, wielkie, białe od słońca, nad głową poety. -\nZ naszych sklepów wynidź, spróchniały obrazie Edenu, dzieło Belzebuba - dziury\nzalepiem i rozwiedziemy pokostem - a potem, płótno czarodziejskie, zwiń się w chmurę i leć\ndo poety - wnet się rozwiąż naokoło niego, opasz go skałami i wodami, na przemian nocą\ni dniem. - Matko naturo, otocz poetę! [ ]\nPoziom podstawowy\n7\nPokój sypialny - lampa nocna stoi na stole i blisko oświeca Męża śpiącego obok Żony. -\nMĄŻ\nprzez sen\nSkądże przybywasz, niewidziana, niesłyszana od dawna - jak woda płynie, tak płyną twoje\nstopy, dwie fale białe - pokój świątobliwy na skroniach twoich - wszystko, com marzył\ni kochał, zeszło się w tobie. -\nPrzebudza się.\nGdzież jestem! - ha, przy żonie - to moja żona. -\nWpatruje się w Żonę.\nDZIEWICA\nZdradziłeś mnie.\nZnika.\nMĄŻ\nPrzeklęta niech będzie chwila, w której pojąłem kobietę, w której opuściłem kochankę lat\nmłodych, myśl myśli moich, duszę duszy mojej. […]\nŻONA\nPrzebudza się\nCo się stało - czy już dzień - czy powóz zaszedł? - Wszak mamy jechać dzisiaj po różne\nsprawunki. -\nMĄŻ\nNoc głucha - śpij - śpij głęboko. -\nŻONA\nMożeś zasłabł nagle, mój drogi? Wstanę i dam ci eteru. -\nMĄŻ\nZaśnij - […]\nWychodzi.\nOgród przy świetle księżyca - za parkanem kościół -\nMĄŻ\nOd dnia ślubu mojego spałem snem odrętwiałym, snem żarłoków, snem fabrykanta\nNiemca przy żonie Niemce - świat cały jakoś zasnął wokoło mnie na podobieństwo moje -\njeździłem po krewnych, po doktorach, po sklepach, a że dziecię ma się mi narodzić, myślałem\no mamce. -\nBije druga na wieży kościoła.\nDo mnie, państwa moje dawne, zaludnione, żyjące, garnące się pod myśl moją -\nsłuchające natchnień moich - niegdyś odgłos nocnego dzwonu był hasłem waszym. - […]\nChodzi i załamuje ręce.\nDZIEWICA\nPójdzieszli za mną, w którykolwiek dzień przylecę po ciebie? -\nMĄŻ\nO każdej chwili twoim jestem. -\nDZIEWICA\nPamiętaj. - […]\nMĄŻ\nZostań się - nie rozpraszaj się jako sen. - Jeśliś pięknością nad pięknościami, pomysłem\nnad wszystkimi myśli, czegóż nie trwasz dłużej od jednego życzenia, od jednej myśli? -\nOkno otwiera się w przyległym domu.\nPoziom podstawowy\n8\nGŁOS KOBIECY\nMój drogi, chłód nocy spadnie ci na piersi; wracaj, mój najlepszy, bo mi tęskno samej\nw tym czarnym, dużym pokoju. -\nMĄŻ\nDobrze - zaraz. -\nZnikł duch, ale obiecał, że powróci, a wtedy żegnaj mi, ogródku i domku, i ty, stworzona\ndla ogródka i domku, ale nie dla mnie.\nPiękna okolica - wzgórza i lasy - góry w oddali.\nMĄŻ\nTegom żądał, o to przez długie modliłem się lata i nareszcie bliski mojego celu - świat\nludzi zostawiłem z tyłu - niechaj sobie tam każda mrówka bieży i bawi się źdźbłem swoim,\na kiedy go opuści, niech skacze ze złości lub umiera z żalu. -\nGŁOS DZIEWICY\nTędy - tędy. -\nPrzechodzi.\nGóry i przepaście ponad morzem - gęste chmury - burza. -\nMĄŻ\n[ ] - stoję na tym szczycie, otchłań pode mną i wiatry huczą przeraźliwie. -\nGŁOS DZIEWICY\nw oddaleniu\nDo mnie, mój luby.\nMĄŻ\nJakże już daleko, a ja przesadzić nie zdołam przepaści. -\nGŁOS\nw pobliżu\nGdzie skrzydła twoje? -\nMĄŻ\nZły duchu, co się natrząsasz ze mnie, gardzę tobą. - [ ]\nDZIEWICA\nna drugiej stronie przepaści\nUwiąż się dłoni mojej i wzleć. -\nMĄŻ\nCóż się dzieje z tobą - kwiaty odrywają się od skroni twoich i padają na ziemię, a jak tylko\nsię jej dotkną, ślizgają się jak jaszczurki, czołgają jak żmije. -\nDZIEWICA\nMój luby! -\nMĄŻ\nPrzez Boga, suknię wiatr zdarł ci z ramion i rozdarł w szmaty. -\nDZIEWICA\nCzemu się ociągasz?\nMĄŻ\nDeszcz kapie z włosów - kości nagie wyzierają z łona. -\nPoziom podstawowy\n9\nDZIEWICA\nObiecałeś - przysięgałeś -\nMĄŻ\nBłyskawica zrzenice jej wyżarła. -\nCHÓR ZŁYCH DUCHÓW\nStara, wracaj do piekła - uwiodłaś serce wielkie i dumne, podziw ludzi i siebie samego. -\nSerce wielkie, idź za lubą twoją. -\nMĄŻ\nBoże, czy Ty mnie za to potępisz, żem uwierzył, iż Twoja piękność przenosi o całe niebo\npiękność tej ziemi - za to, żem ścigał za nią i męczył się dla niej, ażem stał się igrzyskiem\nszatanów! […]\nANIOŁ STRÓŻ\nponad morzem\nPokój wam, bałwany, uciszcie się. -\nW tej chwili na głowę dziecięcia twego zlewa się woda święta. -\nWracaj do domu i nie grzesz więcej. -\nWracaj do domu i kochaj dziecię twoje. -\nZygmunt Krasiński, Nie-Boska komedia, Wrocław 1974\nTemat 2. Na podstawie wierszy Juliusza Słowackiego i Leopolda Staffa porównaj\nprzedstawione postawy poetów wobec życia, ludzi oraz własnej twórczości.\nTESTAMENT MÓJ\nŻyłem z wami, cierpiałem i płakałem z wami,\nNigdy mi, kto szlachetny, nie był obojętny,\nDziś was rzucam i dalej idę w cień z duchami -\nA jak gdyby tu szczęście było - idę smętny.\nNie zostawiłem tutaj żadnego dziedzica\nAni dla mojej lutni, ani dla imienia; -\nImię moje tak przeszło jako błyskawica\nI będzie jak dźwięk pusty trwać przez pokolenia.\nLecz wy, coście mnie znali, w podaniach przekażcie,\nŻem dla ojczyzny sterał moje lata młode;\nA póki okręt walczył - siedziałem na maszcie,\nA gdy tonął - z okrętem poszedłem pod wodę…\nAle kiedyś - o smętnych losach zadumany\nMojej biednej ojczyzny - przyzna, kto szlachetny,\nŻe płaszcz na moim duchu był nie wyżebrany,\nLecz świetnościami dawnych moich przodków świetny.\nNiech przyjaciele moi w nocy się zgromadzą\nI biedne serce moje spalą w aloesie,\nI tej, która mi dała to serce, oddadzą -\nTak się matkom wypłaca świat, gdy proch odniesie…\nNiech przyjaciele moi siądą przy pucharze\nI zapiją mój pogrzeb - oraz własną biedę:\nJeżeli będę duchem, to się im pokażę,\nJeśli Bóg [mię] uwolni od męki - nie przyjdę…\nPoziom podstawowy\n10\nLecz zaklinam - niech żywi nie tracą nadziei\nI przed narodem niosą oświaty kaganiec;\nA kiedy trzeba, na śmierć idą po kolei,\nJak kamienie przez Boga rzucane na szaniec!…\nCo do mnie - ja zostawiam maleńką tu drużbę\nTych, co mogli pokochać serce moje dumne;\nZnać, że srogą spełniłem, twardą bożą służbę\nI zgodziłem się tu mieć - niepłakaną trumnę.\nKto drugi tak bez świata oklasków się zgodzi\nIść… taką obojętność, jak ja, mieć dla świata?\nByć sternikiem duchami napełnionej łodzi,\nI tak cicho odlecieć, jak duch, gdy odlata?\nJednak zostanie po mnie ta siła fatalna,\nCo mi żywemu na nic… tylko czoło zdobi;\nLecz po śmierci was będzie gniotła niewidzialna,\nAż was, zjadacze chleba - w aniołów przerobi.\n1839/1840\nJuliusz Słowacki, Wiersze i poematy. Wybór, Warszawa 1976\n***1\nOstatni z mego pokolenia,\nDrogich przyjaciół pogrzebałem.\nWidziałem, jak się życie zmienia,\nI sam jak życie się zmieniałem.\nCzłowiekam kochał i przyrodę,\nW przyszłość patrzyłem jasnym okiem,\nWielbiłem wolność i swobodę\nZbratany z wiatrem i obłokiem.\nNie wabił mnie spiżowy pomnik,\nRozgłośne trąby, huczne brawa.\nZostanie po mnie pusty pokój\nI małomówna, cicha sława.\nLeopold Staff, Wybór poezji, BN, 1985\n1 Wiersz został opublikowany pośmiertnie w tomie Dziewięć Muz w 1958 roku.\nPoziom podstawowy\n11\nna temat nr\nPoziom podstawowy\n12\nPoziom podstawowy\n13\nPoziom podstawowy\n14\nPoziom podstawowy\n15\nPoziom podstawowy\n16\nBRUDNOPIS (nie podlega ocenie)\nMPO-Pą_ąP-113\nPESEL\nWYPEŁNIA ZDAJĄCY\nKOD EGZAMINATORA\nCzytelny podpis egzaminatora\nWYPEŁNIA EGZAMINATOR\nSuma punktów\n0\n21\n31\n41\n51\n61\n22\n32\n42\n52\n62\n23\n33\n43\n53\n63\n24\n34\n44\n54\n64\n25\n35\n45\n55\n65\n26\n36\n46\n56\n66\n27\n37\n47\n57\n67\n28\n38\n48\n58\n68\n29\n39\n49\n59\n69\n1\n11\n2\n12\n13\n3\n4\n14\n5\n15\n6\n16\n7\n17\n8\n18\n9\n19\n10\n20\n30\n40\n50\n60\n70\nKOD ZDAJĄCEGO\nMiejsce na naklejkę\nz nr PESEL","answer":null,"answer_text":"13.\nIstotą poprawnej odpowiedzi jest zauważenie, że niedobrze jest bezrefleksyjnie\nnaśladować tłum; w odpowiedzi musi być negatywna ocena takiego\nzachowania, np.:\nLudzie, wbrew rozsądkowi, logice, zasadom moralnym, w tłumie\npodporządkowują się większości, co prowadzi do obojętności wobec innych,\ndo irracjonalnych zachowań.\n1\n0\nRAZEM\n20\nTemat 1. Opisz sytuację, w jakiej został ukazany Mąż we fragmencie Nie-Boskiej komedii\nZygmunta Krasińskiego. W kontekście I części dramatu przedstaw przyczyny\nrodzinnej tragedii bohatera.\nI. ROZWINIĘCIE TEMATU (można uzyskać maksymalnie 25 punktów)\npunktacja\n1. Wstępne rozpoznanie i usytuowanie fragmentu w I części dramatu, np.:\n0-2\na. powołanie przez Chór Złych Duchów fałszywych ideałów romantycznych,\nb. sytuacja po ślubie z Marią,\nc. spotkanie Męża z Dziewicą (podczas gdy w domu odbywa się chrzest Orcia),\nd. zdrada, której dopuszcza się bohater,\ne. obecność świata rzeczywistego i świata fantastycznego.\n2. Mąż - prezentacja bohatera, np.:\n0-4\na. poeta romantyczny,\nb. żyje w świecie marzeń i wyobraźni,\nc. kocha ideał kobiety, który stworzył,\nd. postępuje niemoralnie,\ne. czuje się jednostką wybitną,\nf.\ngardzi światem i zwykłymi ludźmi,\ng. skazuje siebie na potępienie.\n3. Sytuacja Męża (na podstawie fragmentu), np.:\n0-8\na. niedawno poślubiony małżonek i ojciec maleńkiego dziecka,\nb. przeżywa dramat jako poeta (ażem stał się igrzyskiem szatanów),\nc. kuszony przez złe duchy,\nd. poddany pokusom romantycznej kochanki i sławy,\ne. traktuje małżeństwo jako zdradę ideałów romantycznych,\nf.\npodąża za Dziewicą - pozornym wcieleniem ideału romantycznej miłości,\ng. ulega pokusom poezji (Dziewica-Muza - dzieło szatana),\nh. ulega pokusom natury (piękna okolica zamienia się w skaliste i groźne urwisko),\ni.\ndostrzega swój błąd (Dziewica okazuje się rozkładającym się trupem, a Mąż przeklętym\npoetą),\nj.\nAnioł Stróż wskazuje mu rodzinę jako prawdziwą wartość.\n4. Przyczyny tragedii rodzinnej bohatera (na podstawie I części dramatu), np.: 0-8\na. nieumiejętność przezywania rodzinnego szczęścia,\nb. uleganie własnym pragnieniom i wyobrażeniom,\nc. niemożność połączenia tego, co boskie, poetyckie, z tym, co ziemskie, ludzkie,\nd. rozbieżność między zasadami moralnymi a uwodzicielskim pięknem poezji (opuszczenie\ndomu dla (wyobrażonej) Dziewicy),\ne. dążenie do absolutu,\nf.\negotyzm bohatera,\ng. konflikt ról: mąż (ojciec rodziny) - romantyczny poeta,\nh. porzucenie żony i syna - w mniemaniu Męża istot nierozumiejących poezji,\ni.\npragnienie osiągnięcia poetyckiej sławy przyczyną rozkładu małżeństwa,\nj.\nobłęd i śmierć Marii,\nk. zbyt późne zrozumienie przez Męża wartości rodziny.\n5. Podsumowanie\n0-3\npełne, np.: powinno dotyczyć sytuacji Męża i przyczyn rodzinnej tragedii bohatera oraz ich\nzwiązku z wymową dramatu;\n(3)\nczęściowe, np.: powinno dotyczyć sytuacji Męża i przyczyn rodzinnej tragedii bohatera;\n(2)\npróba podsumowania, np.: powinna dotyczyć sytuacji Męża lub przyczyn rodzinnej tragedii\nbohatera.\n(1)\nTemat 2. Na podstawie wierszy Juliusza Słowackiego i Leopolda Staffa porównaj\nprzedstawione w nich postawy poetów wobec życia, ludzi oraz własnej\ntwórczości.\nI.\nROZWINIĘCIE TEMATU (można uzyskać maksymalnie 25 punktów)\nPunktacja\n1. Wstępne rozpoznanie wypowiedzi i zasady zestawienia tekstów, np.:\n0-1\na. liryka bezpośrednia,\nb. utwory będące podsumowaniem życia\nc. utwory z różnych epok i konwencji.\nTestament mój\n2. Postawa wobec życia, np.:\n0-4\na. Poeta stylizuje wypowiedź na testament,\nb. ocenia swoje życie jako nieszczęśliwe (wypełnione cierpieniem),\nc. żegna się z życiem w smutku,\nd. czuje się samotny,\ne. ma świadomość ulotności ludzkiej egzystencji (Imię moje tak przeszło jako\nbłyskawica),\nf. nie zostawił po sobie potomka ani naśladowców,\ng. jest dumny ze swojej służby dla ojczyzny (ma poczucie spełnionego\nobowiązku),\nh. czuje się dziedzicem narodowych wartości wyznawanych przez przodków\n(płaszcz na moim duchu był nie wyżebrany).\n3. Postawa wobec ludzi, np.:\n0-4\nwobec przyjaciół:\na. stara się dzielić z ludźmi ich życie (troski, cierpienie),\nb. ceni przyjaciół; jest wdzięczny za ich miłość i oddanie,\nc. oczekuje, że przyjaciele dadzą świadectwo jego życiu (będą pośrednikami\nmiędzy nim a narodem),\nd. kocha matkę (ma świadomość, że będzie ona cierpieć po jego śmierci),\nwobec narodu:\ne. przyjmuje postawę przewodnika duchowego (wieszcza),\nf. pragnie wolności dla narodu,\ng. przestrzega przed utratą nadziei,\nh. wzywa do przyjęcia aktywnej postawy; do poświęcenia się dla ojczyzny,\ni. podpowiada strategię przetrwania (należy nieść narodowi oświatę).\n4. Postawa wobec własnej twórczości, np.:\n0-3\na. ma świadomość, że nie został zrozumiany przez współczesnych,\nb. ma pewność, że jego poezję docenią przyszłe pokolenia (motyw exegi\nmonumentum),\nc. wierzy, że twórczość zapewni mu nieśmiertelność (motyw non omnis moriar),\nd. jest świadomy swojej wyjątkowości (indywidualizm), wartości swojej\ntwórczości,\ne. jest pewien, że jego poezja odegra ważną rolę w życiu narodu (przyniesie mu\nduchową odnowę).\n5. Postawa wobec życia, np.:\n0-4\na. poeta czuje się spełniony,\nb. jest optymistą,\nc. akceptuje zmienność życia (afirmuje życie we wszelkich przejawach),\nd. zmienia się z upływem czasu,\ne. kocha naturę,\nf. czuje się częścią natury,\ng. ceni wolność,\nh. nie boi się śmierci i przemijania,\ni. jest pogodzony z nieuchronnością śmierci.\n6. Postawa wobec ludzi, np.:\n0-3\na. czuje się częścią wspólnoty,\nb. mówi jako przedstawiciel swojego pokolenia,\nc. ceni przyjaciół,\nd. kocha ludzi, akceptuje (rozumie) ludzką naturę,\ne. ma świadomość, że jest ostatni z pokolenia.\n7. Postawa wobec własnej twórczości, np.:\n0-3\na. przedmiotem poezji czyni zwykłe przejawy życia,\nb. nie pragnie hołdów (podziwu, zaszczytów),\nc. nie pretenduje do roli przywódcy duchowego (nie tworzy dla tłumów),\nd. wie, że jego twórczość nie zostanie zapomniana.\n8. Podsumowanie\n0-3\npełne, np.: wskazanie podobieństw i różnic w postawach poetów wobec życia, ludzi oraz\nwłasnej twórczości; dostrzeżenie odmienności przesłania wierszy.\n(3)\nczęściowe, np.: wskazanie podobieństw lub/i różnic w postawach poetów wobec życia,\nludzi oraz własnej twórczości;\n(2)\npróba podsumowania, np.: wskazanie różnicy lub podobieństwa w postawach poetów\nwobec życia, ludzi lub własnej twórczości.\n(1)","solution":null,"image":"img/jezyk-polski-2011-czerwiec-matura-podstawowa/zad-13.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Język polski · Matura · czerwiec 2011 (podstawowa)","subject_label":"Język polski","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 13. (1 pkt)<br>W kontekście rozważań zawartych w całym artykule wyjaśnij sens tytułu: Niesłusznie<br>posłuszni.<br>Część II - pisanie własnego tekstu w związku z tekstem literackim zamieszczonym w arkuszu.<br>Wybierz temat i napisz wypracowanie nie krótsze niż dwie strony (około 250 słów).<br>Temat 1. Opisz sytuację, w jakiej został ukazany Mąż we fragmencie Nie-Boskiej komedii<br>Zygmunta Krasińskiego. W kontekście I części dramatu przedstaw przyczyny<br>rodzinnej tragedii bohatera.<br>NIE-BOSKA KOMEDIA<br>CHÓR ZŁYCH DUCHÓW<br>W drogę. W drogę, widma, lećcie ku niemu! - Ty naprzód, ty na czele, cieniu nałożnicy,<br>umarłej wczoraj, odświeżony we mgle i ubrany w kwiaty, dziewico, kochanko poety,<br>naprzód. -<br>W drogę i ty, sławo, stary orle wypchany w piekle, zdjęty z palu, kędy cię strzelec zawiesił<br>w jesieni - leć i roztocz skrzydła, wielkie, białe od słońca, nad głową poety. -<br>Z naszych sklepów wynidź, spróchniały obrazie Edenu, dzieło Belzebuba - dziury<br>zalepiem i rozwiedziemy pokostem - a potem, płótno czarodziejskie, zwiń się w chmurę i leć<br>do poety - wnet się rozwiąż naokoło niego, opasz go skałami i wodami, na przemian nocą<br>i dniem. - Matko naturo, otocz poetę! [ ]<br>Poziom podstawowy<br>7<br>Pokój sypialny - lampa nocna stoi na stole i blisko oświeca Męża śpiącego obok Żony. -<br>MĄŻ<br>przez sen<br>Skądże przybywasz, niewidziana, niesłyszana od dawna - jak woda płynie, tak płyną twoje<br>stopy, dwie fale białe - pokój świątobliwy na skroniach twoich - wszystko, com marzył<br>i kochał, zeszło się w tobie. -<br>Przebudza się.<br>Gdzież jestem! - ha, przy żonie - to moja żona. -<br>Wpatruje się w Żonę.<br>DZIEWICA<br>Zdradziłeś mnie.<br>Znika.<br>MĄŻ<br>Przeklęta niech będzie chwila, w której pojąłem kobietę, w której opuściłem kochankę lat<br>młodych, myśl myśli moich, duszę duszy mojej. […]<br>ŻONA<br>Przebudza się<br>Co się stało - czy już dzień - czy powóz zaszedł? - Wszak mamy jechać dzisiaj po różne<br>sprawunki. -<br>MĄŻ<br>Noc głucha - śpij - śpij głęboko. -<br>ŻONA<br>Możeś zasłabł nagle, mój drogi? Wstanę i dam ci eteru. -<br>MĄŻ<br>Zaśnij - […]<br>Wychodzi.<br>Ogród przy świetle księżyca - za parkanem kościół -<br>MĄŻ<br>Od dnia ślubu mojego spałem snem odrętwiałym, snem żarłoków, snem fabrykanta<br>Niemca przy żonie Niemce - świat cały jakoś zasnął wokoło mnie na podobieństwo moje -<br>jeździłem po krewnych, po doktorach, po sklepach, a że dziecię ma się mi narodzić, myślałem<br>o mamce. -<br>Bije druga na wieży kościoła.<br>Do mnie, państwa moje dawne, zaludnione, żyjące, garnące się pod myśl moją -<br>słuchające natchnień moich - niegdyś odgłos nocnego dzwonu był hasłem waszym. - […]<br>Chodzi i załamuje ręce.<br>DZIEWICA<br>Pójdzieszli za mną, w którykolwiek dzień przylecę po ciebie? -<br>MĄŻ<br>O każdej chwili twoim jestem. -<br>DZIEWICA<br>Pamiętaj. - […]<br>MĄŻ<br>Zostań się - nie rozpraszaj się jako sen. - Jeśliś pięknością nad pięknościami, pomysłem<br>nad wszystkimi myśli, czegóż nie trwasz dłużej od jednego życzenia, od jednej myśli? -<br>Okno otwiera się w przyległym domu.<br>Poziom podstawowy<br>8<br>GŁOS KOBIECY<br>Mój drogi, chłód nocy spadnie ci na piersi; wracaj, mój najlepszy, bo mi tęskno samej<br>w tym czarnym, dużym pokoju. -<br>MĄŻ<br>Dobrze - zaraz. -<br>Znikł duch, ale obiecał, że powróci, a wtedy żegnaj mi, ogródku i domku, i ty, stworzona<br>dla ogródka i domku, ale nie dla mnie.<br>Piękna okolica - wzgórza i lasy - góry w oddali.<br>MĄŻ<br>Tegom żądał, o to przez długie modliłem się lata i nareszcie bliski mojego celu - świat<br>ludzi zostawiłem z tyłu - niechaj sobie tam każda mrówka bieży i bawi się źdźbłem swoim,<br>a kiedy go opuści, niech skacze ze złości lub umiera z żalu. -<br>GŁOS DZIEWICY<br>Tędy - tędy. -<br>Przechodzi.<br>Góry i przepaście ponad morzem - gęste chmury - burza. -<br>MĄŻ<br>[ ] - stoję na tym szczycie, otchłań pode mną i wiatry huczą przeraźliwie. -<br>GŁOS DZIEWICY<br>w oddaleniu<br>Do mnie, mój luby.<br>MĄŻ<br>Jakże już daleko, a ja przesadzić nie zdołam przepaści. -<br>GŁOS<br>w pobliżu<br>Gdzie skrzydła twoje? -<br>MĄŻ<br>Zły duchu, co się natrząsasz ze mnie, gardzę tobą. - [ ]<br>DZIEWICA<br>na drugiej stronie przepaści<br>Uwiąż się dłoni mojej i wzleć. -<br>MĄŻ<br>Cóż się dzieje z tobą - kwiaty odrywają się od skroni twoich i padają na ziemię, a jak tylko<br>się jej dotkną, ślizgają się jak jaszczurki, czołgają jak żmije. -<br>DZIEWICA<br>Mój luby! -<br>MĄŻ<br>Przez Boga, suknię wiatr zdarł ci z ramion i rozdarł w szmaty. -<br>DZIEWICA<br>Czemu się ociągasz?<br>MĄŻ<br>Deszcz kapie z włosów - kości nagie wyzierają z łona. -<br>Poziom podstawowy<br>9<br>DZIEWICA<br>Obiecałeś - przysięgałeś -<br>MĄŻ<br>Błyskawica zrzenice jej wyżarła. -<br>CHÓR ZŁYCH DUCHÓW<br>Stara, wracaj do piekła - uwiodłaś serce wielkie i dumne, podziw ludzi i siebie samego. -<br>Serce wielkie, idź za lubą twoją. -<br>MĄŻ<br>Boże, czy Ty mnie za to potępisz, żem uwierzył, iż Twoja piękność przenosi o całe niebo<br>piękność tej ziemi - za to, żem ścigał za nią i męczył się dla niej, ażem stał się igrzyskiem<br>szatanów! […]<br>ANIOŁ STRÓŻ<br>ponad morzem<br>Pokój wam, bałwany, uciszcie się. -<br>W tej chwili na głowę dziecięcia twego zlewa się woda święta. -<br>Wracaj do domu i nie grzesz więcej. -<br>Wracaj do domu i kochaj dziecię twoje. -<br>Zygmunt Krasiński, Nie-Boska komedia, Wrocław 1974<br>Temat 2. Na podstawie wierszy Juliusza Słowackiego i Leopolda Staffa porównaj<br>przedstawione postawy poetów wobec życia, ludzi oraz własnej twórczości.<br>TESTAMENT MÓJ<br>Żyłem z wami, cierpiałem i płakałem z wami,<br>Nigdy mi, kto szlachetny, nie był obojętny,<br>Dziś was rzucam i dalej idę w cień z duchami -<br>A jak gdyby tu szczęście było - idę smętny.<br>Nie zostawiłem tutaj żadnego dziedzica<br>Ani dla mojej lutni, ani dla imienia; -<br>Imię moje tak przeszło jako błyskawica<br>I będzie jak dźwięk pusty trwać przez pokolenia.<br>Lecz wy, coście mnie znali, w podaniach przekażcie,<br>Żem dla ojczyzny sterał moje lata młode;<br>A póki okręt walczył - siedziałem na maszcie,<br>A gdy tonął - z okrętem poszedłem pod wodę…<br>Ale kiedyś - o smętnych losach zadumany<br>Mojej biednej ojczyzny - przyzna, kto szlachetny,<br>Że płaszcz na moim duchu był nie wyżebrany,<br>Lecz świetnościami dawnych moich przodków świetny.<br>Niech przyjaciele moi w nocy się zgromadzą<br>I biedne serce moje spalą w aloesie,<br>I tej, która mi dała to serce, oddadzą -<br>Tak się matkom wypłaca świat, gdy proch odniesie…<br>Niech przyjaciele moi siądą przy pucharze<br>I zapiją mój pogrzeb - oraz własną biedę:<br>Jeżeli będę duchem, to się im pokażę,<br>Jeśli Bóg [mię] uwolni od męki - nie przyjdę…<br>Poziom podstawowy<br>10<br>Lecz zaklinam - niech żywi nie tracą nadziei<br>I przed narodem niosą oświaty kaganiec;<br>A kiedy trzeba, na śmierć idą po kolei,<br>Jak kamienie przez Boga rzucane na szaniec!…<br>Co do mnie - ja zostawiam maleńką tu drużbę<br>Tych, co mogli pokochać serce moje dumne;<br>Znać, że srogą spełniłem, twardą bożą służbę<br>I zgodziłem się tu mieć - niepłakaną trumnę.<br>Kto drugi tak bez świata oklasków się zgodzi<br>Iść… taką obojętność, jak ja, mieć dla świata?<br>Być sternikiem duchami napełnionej łodzi,<br>I tak cicho odlecieć, jak duch, gdy odlata?<br>Jednak zostanie po mnie ta siła fatalna,<br>Co mi żywemu na nic… tylko czoło zdobi;<br>Lecz po śmierci was będzie gniotła niewidzialna,<br>Aż was, zjadacze chleba - w aniołów przerobi.<br>1839/1840<br>Juliusz Słowacki, Wiersze i poematy. Wybór, Warszawa 1976<br><em>*</em>1<br>Ostatni z mego pokolenia,<br>Drogich przyjaciół pogrzebałem.<br>Widziałem, jak się życie zmienia,<br>I sam jak życie się zmieniałem.<br>Człowiekam kochał i przyrodę,<br>W przyszłość patrzyłem jasnym okiem,<br>Wielbiłem wolność i swobodę<br>Zbratany z wiatrem i obłokiem.<br>Nie wabił mnie spiżowy pomnik,<br>Rozgłośne trąby, huczne brawa.<br>Zostanie po mnie pusty pokój<br>I małomówna, cicha sława.<br>Leopold Staff, Wybór poezji, BN, 1985<br>1 Wiersz został opublikowany pośmiertnie w tomie Dziewięć Muz w 1958 roku.<br>Poziom podstawowy<br>11<br>na temat nr<br>Poziom podstawowy<br>12<br>Poziom podstawowy<br>13<br>Poziom podstawowy<br>14<br>Poziom podstawowy<br>15<br>Poziom podstawowy<br>16<br>BRUDNOPIS (nie podlega ocenie)<br>MPO-Pą_ąP-113<br>PESEL<br>WYPEŁNIA ZDAJĄCY<br>KOD EGZAMINATORA<br>Czytelny podpis egzaminatora<br>WYPEŁNIA EGZAMINATOR<br>Suma punktów<br>0<br>21<br>31<br>41<br>51<br>61<br>22<br>32<br>42<br>52<br>62<br>23<br>33<br>43<br>53<br>63<br>24<br>34<br>44<br>54<br>64<br>25<br>35<br>45<br>55<br>65<br>26<br>36<br>46<br>56<br>66<br>27<br>37<br>47<br>57<br>67<br>28<br>38<br>48<br>58<br>68<br>29<br>39<br>49<br>59<br>69<br>1<br>11<br>2<br>12<br>13<br>3<br>4<br>14<br>5<br>15<br>6<br>16<br>7<br>17<br>8<br>18<br>9<br>19<br>10<br>20<br>30<br>40<br>50<br>60<br>70<br>KOD ZDAJĄCEGO<br>Miejsce na naklejkę<br>z nr PESEL</p>","answer_text_html":"<p>13.<br>Istotą poprawnej odpowiedzi jest zauważenie, że niedobrze jest bezrefleksyjnie<br>naśladować tłum; w odpowiedzi musi być negatywna ocena takiego<br>zachowania, np.:<br>Ludzie, wbrew rozsądkowi, logice, zasadom moralnym, w tłumie<br>podporządkowują się większości, co prowadzi do obojętności wobec innych,<br>do irracjonalnych zachowań.<br>1<br>0<br>RAZEM<br>20<br>Temat 1. Opisz sytuację, w jakiej został ukazany Mąż we fragmencie Nie-Boskiej komedii<br>Zygmunta Krasińskiego. W kontekście I części dramatu przedstaw przyczyny<br>rodzinnej tragedii bohatera.<br>I. ROZWINIĘCIE TEMATU (można uzyskać maksymalnie 25 punktów)<br>punktacja</p>\n<ol><li>Wstępne rozpoznanie i usytuowanie fragmentu w I części dramatu, np.:</li></ol>\n<p>0-2<br>a. powołanie przez Chór Złych Duchów fałszywych ideałów romantycznych,<br>b. sytuacja po ślubie z Marią,<br>c. spotkanie Męża z Dziewicą (podczas gdy w domu odbywa się chrzest Orcia),<br>d. zdrada, której dopuszcza się bohater,<br>e. obecność świata rzeczywistego i świata fantastycznego.</p>\n<ol><li>Mąż - prezentacja bohatera, np.:</li></ol>\n<p>0-4<br>a. poeta romantyczny,<br>b. żyje w świecie marzeń i wyobraźni,<br>c. kocha ideał kobiety, który stworzył,<br>d. postępuje niemoralnie,<br>e. czuje się jednostką wybitną,<br>f.<br>gardzi światem i zwykłymi ludźmi,<br>g. skazuje siebie na potępienie.</p>\n<ol><li>Sytuacja Męża (na podstawie fragmentu), np.:</li></ol>\n<p>0-8<br>a. niedawno poślubiony małżonek i ojciec maleńkiego dziecka,<br>b. przeżywa dramat jako poeta (ażem stał się igrzyskiem szatanów),<br>c. kuszony przez złe duchy,<br>d. poddany pokusom romantycznej kochanki i sławy,<br>e. traktuje małżeństwo jako zdradę ideałów romantycznych,<br>f.<br>podąża za Dziewicą - pozornym wcieleniem ideału romantycznej miłości,<br>g. ulega pokusom poezji (Dziewica-Muza - dzieło szatana),<br>h. ulega pokusom natury (piękna okolica zamienia się w skaliste i groźne urwisko),<br>i.<br>dostrzega swój błąd (Dziewica okazuje się rozkładającym się trupem, a Mąż przeklętym<br>poetą),<br>j.<br>Anioł Stróż wskazuje mu rodzinę jako prawdziwą wartość.</p>\n<ol><li>Przyczyny tragedii rodzinnej bohatera (na podstawie I części dramatu), np.: 0-8</li></ol>\n<p>a. nieumiejętność przezywania rodzinnego szczęścia,<br>b. uleganie własnym pragnieniom i wyobrażeniom,<br>c. niemożność połączenia tego, co boskie, poetyckie, z tym, co ziemskie, ludzkie,<br>d. rozbieżność między zasadami moralnymi a uwodzicielskim pięknem poezji (opuszczenie<br>domu dla (wyobrażonej) Dziewicy),<br>e. dążenie do absolutu,<br>f.<br>egotyzm bohatera,<br>g. konflikt ról: mąż (ojciec rodziny) - romantyczny poeta,<br>h. porzucenie żony i syna - w mniemaniu Męża istot nierozumiejących poezji,<br>i.<br>pragnienie osiągnięcia poetyckiej sławy przyczyną rozkładu małżeństwa,<br>j.<br>obłęd i śmierć Marii,<br>k. zbyt późne zrozumienie przez Męża wartości rodziny.</p>\n<ol><li>Podsumowanie</li></ol>\n<p>0-3<br>pełne, np.: powinno dotyczyć sytuacji Męża i przyczyn rodzinnej tragedii bohatera oraz ich<br>związku z wymową dramatu;<br>(3)<br>częściowe, np.: powinno dotyczyć sytuacji Męża i przyczyn rodzinnej tragedii bohatera;<br>(2)<br>próba podsumowania, np.: powinna dotyczyć sytuacji Męża lub przyczyn rodzinnej tragedii<br>bohatera.<br>(1)<br>Temat 2. Na podstawie wierszy Juliusza Słowackiego i Leopolda Staffa porównaj<br>przedstawione w nich postawy poetów wobec życia, ludzi oraz własnej<br>twórczości.<br>I.<br>ROZWINIĘCIE TEMATU (można uzyskać maksymalnie 25 punktów)<br>Punktacja</p>\n<ol><li>Wstępne rozpoznanie wypowiedzi i zasady zestawienia tekstów, np.:</li></ol>\n<p>0-1<br>a. liryka bezpośrednia,<br>b. utwory będące podsumowaniem życia<br>c. utwory z różnych epok i konwencji.<br>Testament mój</p>\n<ol><li>Postawa wobec życia, np.:</li></ol>\n<p>0-4<br>a. Poeta stylizuje wypowiedź na testament,<br>b. ocenia swoje życie jako nieszczęśliwe (wypełnione cierpieniem),<br>c. żegna się z życiem w smutku,<br>d. czuje się samotny,<br>e. ma świadomość ulotności ludzkiej egzystencji (Imię moje tak przeszło jako<br>błyskawica),<br>f. nie zostawił po sobie potomka ani naśladowców,<br>g. jest dumny ze swojej służby dla ojczyzny (ma poczucie spełnionego<br>obowiązku),<br>h. czuje się dziedzicem narodowych wartości wyznawanych przez przodków<br>(płaszcz na moim duchu był nie wyżebrany).</p>\n<ol><li>Postawa wobec ludzi, np.:</li></ol>\n<p>0-4<br>wobec przyjaciół:<br>a. stara się dzielić z ludźmi ich życie (troski, cierpienie),<br>b. ceni przyjaciół; jest wdzięczny za ich miłość i oddanie,<br>c. oczekuje, że przyjaciele dadzą świadectwo jego życiu (będą pośrednikami<br>między nim a narodem),<br>d. kocha matkę (ma świadomość, że będzie ona cierpieć po jego śmierci),<br>wobec narodu:<br>e. przyjmuje postawę przewodnika duchowego (wieszcza),<br>f. pragnie wolności dla narodu,<br>g. przestrzega przed utratą nadziei,<br>h. wzywa do przyjęcia aktywnej postawy; do poświęcenia się dla ojczyzny,<br>i. podpowiada strategię przetrwania (należy nieść narodowi oświatę).</p>\n<ol><li>Postawa wobec własnej twórczości, np.:</li></ol>\n<p>0-3<br>a. ma świadomość, że nie został zrozumiany przez współczesnych,<br>b. ma pewność, że jego poezję docenią przyszłe pokolenia (motyw exegi<br>monumentum),<br>c. wierzy, że twórczość zapewni mu nieśmiertelność (motyw non omnis moriar),<br>d. jest świadomy swojej wyjątkowości (indywidualizm), wartości swojej<br>twórczości,<br>e. jest pewien, że jego poezja odegra ważną rolę w życiu narodu (przyniesie mu<br>duchową odnowę).</p>\n<ol><li>Postawa wobec życia, np.:</li></ol>\n<p>0-4<br>a. poeta czuje się spełniony,<br>b. jest optymistą,<br>c. akceptuje zmienność życia (afirmuje życie we wszelkich przejawach),<br>d. zmienia się z upływem czasu,<br>e. kocha naturę,<br>f. czuje się częścią natury,<br>g. ceni wolność,<br>h. nie boi się śmierci i przemijania,<br>i. jest pogodzony z nieuchronnością śmierci.</p>\n<ol><li>Postawa wobec ludzi, np.:</li></ol>\n<p>0-3<br>a. czuje się częścią wspólnoty,<br>b. mówi jako przedstawiciel swojego pokolenia,<br>c. ceni przyjaciół,<br>d. kocha ludzi, akceptuje (rozumie) ludzką naturę,<br>e. ma świadomość, że jest ostatni z pokolenia.</p>\n<ol><li>Postawa wobec własnej twórczości, np.:</li></ol>\n<p>0-3<br>a. przedmiotem poezji czyni zwykłe przejawy życia,<br>b. nie pragnie hołdów (podziwu, zaszczytów),<br>c. nie pretenduje do roli przywódcy duchowego (nie tworzy dla tłumów),<br>d. wie, że jego twórczość nie zostanie zapomniana.</p>\n<ol><li>Podsumowanie</li></ol>\n<p>0-3<br>pełne, np.: wskazanie podobieństw i różnic w postawach poetów wobec życia, ludzi oraz<br>własnej twórczości; dostrzeżenie odmienności przesłania wierszy.<br>(3)<br>częściowe, np.: wskazanie podobieństw lub/i różnic w postawach poetów wobec życia,<br>ludzi oraz własnej twórczości;<br>(2)<br>próba podsumowania, np.: wskazanie różnicy lub podobieństwa w postawach poetów<br>wobec życia, ludzi lub własnej twórczości.<br>(1)</p>","solutions":[]}