{"id":"jezyk-polski-2011-maj-matura-rozszerzona/zad/2","paper_id":"jezyk-polski-2011-maj-matura-rozszerzona","number":"2","points":40,"ptype":"open","subject":"jezyk-polski","category":"matura","year":2011,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Temat 2. Porównaj sposoby kreowania obrazów tańca i jego funkcje we fragmencie poematu Kwiaty polskie Juliana Tuwima i w wierszu Niech żyje bal Agnieszki Osieckiej.\n\nKWIATY POLSKIE[1] [część VI]\n\nPatrz - właśnie na promieniach słońca\nWjeżdża confetti barw sypiąca\nW centrum bukietu banda pijana\n„Lwich pyszczków”.[2]\nPrzyjrzyj się tym pyszczkom.\nRozdziawiły się wszystkie i piszczą\nRozgardiaszem weneckiej zabawy\nW lesie,\nGdzie skaczące letniaczki się mizdrzą,\nGdzie się\nSypią pstre confettiowe kurzawy.\nGalopada mieszczańska śród sosen,\nMiotająca farbiarskim bigosem\nStrojów,\nW bachanalii się wije i niesie\nW znoju\nPod dyndaniem lampionów po lesie - -\nLampionów, festonów, kretonów, pomponów,\nKrawatów rozwianych, kolorowych balonów,\nW girlandowym unosi się roju.\nJuż z lwich pyszczków - lwie pyski w orkiestrze:\nTo puzony mosiężne dmą w przestrzeń,\nWydymają balony, syfony,\nMnożą pstre kotyliony w miliony!\nDmą - i z trąb wyfruwają tancerze\n(Z trąb, co lśnią jak kuchenne moździerze):\nPłuc wydechem ich trębacz wyrzuca,\nPotem wdechem znów wchłania ich w płuca,\nWięc latają jak ptaki na wichrze\nStraszne pyszczki letników wciąż dziksze… [ ]\nW wirującym kolisku mętnieją\nPary\nZe studentów, dentystek i apte-\nkarzy,\nZ pań rozgrzanych, podlotków i „komi-\nniarzy”\nKołujący się zrobił karuzel\nSzary.\nJa - wódkę za wódką w bufecie…\nOczami po sali drewnianej -\nI serce mi wali. [ ]\npodchodzę\nna palcach\ni zaraz\nnad głową\ngrzmotnęło do walca\ni porywam - na życie na śmierć - do tańca\nG r a n d e V a l s e B r i l l a n t e\nCzy pamiętasz, jak z tobą tańczyłem walca,\nPanno, madonno, legendo tych lat?\nCzy pamiętasz, jak ruszył świat do tańca,\nŚwiat, co w ramiona mi wpadł?\nWylękniony bluźnierca,\nDotulałem do serca\nW utajeniu kwitnące te dwie,\nUnoszone gorąco,\nUnisono dyszące,\nJak ty cała w domysłach i w mgle [ ]\nGdy przez sufit przetaczam -\nNosem gwiazdy zahaczam,\nGdy po ziemi młynkuję,\nTo udaję siłacza.\nWątłe mięśnie naprężam,\nPierś cherlawą wytężam,\nBędziesz miała atletę\nI huzara za męża. [ ]\nA tu noga ugrzęzła,\nDrzazga w bucie uwięzła,\nBo ma dziurę w podeszwie\nTwój pretendent na męża.\nAle szarpnę się, wyrwę -\nI już wolny, odeszło,\nI walcuję, szurając\nOdwiniętą podeszwą. [ ]\nI powolutku\nw ten las\nna palcach\nwalca…\nJulian Tuwim, Kwiaty polskie, Warszawa 1975\n\n[1] Swój utwór Tuwim zaczął pisać w listopadzie 1940 r. w Brazylii, kontynuował pracę w Stanach Zjednoczonych (1941-1944) oraz po powrocie do kraju (1946). Fragmenty utworu ukazywały się w londyńskich „Wiadomościach Polskich, Politycznych i Literackich” od 16 lutego 1941 r., a później w londyńskiej „Nowej Polsce” od marca 1942 roku. Tom I utworu, po licznych zmianach w związku z cenzurą, ukazał się w drugiej połowie stycznia 1949 r.\n[2] lwie pyszczki - zdrobnienie nazwy kwiatów lwie paszcze\n\nNIECH ŻYJE BAL\n\nŻycie, kochanie, trwa tyle co taniec:\nfandango, bolero, be-bop,\nmanna, hosanna, różaniec i szaniec\ni jazda, i basta, i stop.\nBal to najdłuższy, na jaki nas proszą,\nnie grają na bis, chociaż żal,\nzanim więc serca upadłość ogłoszą -\nna bal, marsz na bal!\nSzalejcie aorty, gdy idę na korty,\nroboto, ty w rękach się pal!\nMiasta nieczułe mijajcie jak porty,\nbo życie, bo życie - to bal.\nBufet, jak bufet, jest zaopatrzony,\nzależy, czy tu, czy gdzieś tam.\nTańcz, póki żyjesz, i śmiej się do żony\ni pij zdrowie dam…\nNiech żyje bal,\nbo to życie to bal jest nad bale,\nniech żyje bal,\ndrugi raz nie zaproszą nas wcale.\nOrkiestra gra,\njeszcze tańczą i drzwi są otwarte,\ndzień wart jest dnia\ni to życie zachodu jest warte!\nChłoporobotnik i boa, grzechotnik\nz niebytu wynurza się fal,\nwidzi swą mamę i tatę, i żonkę,\ni rusza, wyrusza - na bal.\nSucha kostucha, ta Miss Wykidajło\nwyłączy nam prąd w środku dnia,\npchajmy więc taczki obłędu jak Byron,\nbo raz mamy bal!\nNiech żyje bal,\nbo to życie to bal jest nad bale,\nniech żyje bal,\ndrugi raz nie zaproszą nas wcale.\nOrkiestra gra,\njeszcze tańczą i drzwi są otwarte,\ndzień wart jest dnia\ni to życie zachodu jest warte!\n1984\nAgnieszka Osiecka, Najpiękniejsze wiersze i piosenki, Warszawa 2010\n\n[odp_otwarta1]","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":null,"solution_image":null,"topics":null,"page_from":null,"source":"zadaniazmatur","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"zadaniazmatur","source_label":"Język polski · Matura · maj 2011 (rozszerzona)","subject_label":"Język polski","category_label":"Matura","text_html":"

Temat 2. Porównaj sposoby kreowania obrazów tańca i jego funkcje we fragmencie poematu Kwiaty polskie Juliana Tuwima i w wierszu Niech żyje bal Agnieszki Osieckiej.

\n

KWIATY POLSKIE[1] [część VI]

\n

Patrz - właśnie na promieniach słońca
Wjeżdża confetti barw sypiąca
W centrum bukietu banda pijana
„Lwich pyszczków”.[2]
Przyjrzyj się tym pyszczkom.
Rozdziawiły się wszystkie i piszczą
Rozgardiaszem weneckiej zabawy
W lesie,
Gdzie skaczące letniaczki się mizdrzą,
Gdzie się
Sypią pstre confettiowe kurzawy.
Galopada mieszczańska śród sosen,
Miotająca farbiarskim bigosem
Strojów,
W bachanalii się wije i niesie
W znoju
Pod dyndaniem lampionów po lesie - -
Lampionów, festonów, kretonów, pomponów,
Krawatów rozwianych, kolorowych balonów,
W girlandowym unosi się roju.
Już z lwich pyszczków - lwie pyski w orkiestrze:
To puzony mosiężne dmą w przestrzeń,
Wydymają balony, syfony,
Mnożą pstre kotyliony w miliony!
Dmą - i z trąb wyfruwają tancerze
(Z trąb, co lśnią jak kuchenne moździerze):
Płuc wydechem ich trębacz wyrzuca,
Potem wdechem znów wchłania ich w płuca,
Więc latają jak ptaki na wichrze
Straszne pyszczki letników wciąż dziksze… [ ]
W wirującym kolisku mętnieją
Pary
Ze studentów, dentystek i apte-
karzy,
Z pań rozgrzanych, podlotków i „komi-
niarzy”
Kołujący się zrobił karuzel
Szary.
Ja - wódkę za wódką w bufecie…
Oczami po sali drewnianej -
I serce mi wali. [ ]
podchodzę
na palcach
i zaraz
nad głową
grzmotnęło do walca
i porywam - na życie na śmierć - do tańca
G r a n d e V a l s e B r i l l a n t e
Czy pamiętasz, jak z tobą tańczyłem walca,
Panno, madonno, legendo tych lat?
Czy pamiętasz, jak ruszył świat do tańca,
Świat, co w ramiona mi wpadł?
Wylękniony bluźnierca,
Dotulałem do serca
W utajeniu kwitnące te dwie,
Unoszone gorąco,
Unisono dyszące,
Jak ty cała w domysłach i w mgle [ ]
Gdy przez sufit przetaczam -
Nosem gwiazdy zahaczam,
Gdy po ziemi młynkuję,
To udaję siłacza.
Wątłe mięśnie naprężam,
Pierś cherlawą wytężam,
Będziesz miała atletę
I huzara za męża. [ ]
A tu noga ugrzęzła,
Drzazga w bucie uwięzła,
Bo ma dziurę w podeszwie
Twój pretendent na męża.
Ale szarpnę się, wyrwę -
I już wolny, odeszło,
I walcuję, szurając
Odwiniętą podeszwą. [ ]
I powolutku
w ten las
na palcach
walca…
Julian Tuwim, Kwiaty polskie, Warszawa 1975

\n

[1] Swój utwór Tuwim zaczął pisać w listopadzie 1940 r. w Brazylii, kontynuował pracę w Stanach Zjednoczonych (1941-1944) oraz po powrocie do kraju (1946). Fragmenty utworu ukazywały się w londyńskich „Wiadomościach Polskich, Politycznych i Literackich” od 16 lutego 1941 r., a później w londyńskiej „Nowej Polsce” od marca 1942 roku. Tom I utworu, po licznych zmianach w związku z cenzurą, ukazał się w drugiej połowie stycznia 1949 r.
[2] lwie pyszczki - zdrobnienie nazwy kwiatów lwie paszcze

\n

NIECH ŻYJE BAL

\n

Życie, kochanie, trwa tyle co taniec:
fandango, bolero, be-bop,
manna, hosanna, różaniec i szaniec
i jazda, i basta, i stop.
Bal to najdłuższy, na jaki nas proszą,
nie grają na bis, chociaż żal,
zanim więc serca upadłość ogłoszą -
na bal, marsz na bal!
Szalejcie aorty, gdy idę na korty,
roboto, ty w rękach się pal!
Miasta nieczułe mijajcie jak porty,
bo życie, bo życie - to bal.
Bufet, jak bufet, jest zaopatrzony,
zależy, czy tu, czy gdzieś tam.
Tańcz, póki żyjesz, i śmiej się do żony
i pij zdrowie dam…
Niech żyje bal,
bo to życie to bal jest nad bale,
niech żyje bal,
drugi raz nie zaproszą nas wcale.
Orkiestra gra,
jeszcze tańczą i drzwi są otwarte,
dzień wart jest dnia
i to życie zachodu jest warte!
Chłoporobotnik i boa, grzechotnik
z niebytu wynurza się fal,
widzi swą mamę i tatę, i żonkę,
i rusza, wyrusza - na bal.
Sucha kostucha, ta Miss Wykidajło
wyłączy nam prąd w środku dnia,
pchajmy więc taczki obłędu jak Byron,
bo raz mamy bal!
Niech żyje bal,
bo to życie to bal jest nad bale,
niech żyje bal,
drugi raz nie zaproszą nas wcale.
Orkiestra gra,
jeszcze tańczą i drzwi są otwarte,
dzień wart jest dnia
i to życie zachodu jest warte!
1984
Agnieszka Osiecka, Najpiękniejsze wiersze i piosenki, Warszawa 2010

\n

[odp_otwarta1]

","solutions":[]}