{"id":"jezyk-polski-2012-sierpien-poprawkowa-podstawowa/zad/15","paper_id":"jezyk-polski-2012-sierpien-poprawkowa-podstawowa","number":"15","points":1,"ptype":"closed","subject":"jezyk-polski","category":"inne","year":2012,"month":"sierpien","level":"podstawowa","text":"Zadanie 15. (1 pkt)\nSformułowanie credo telefoniczne ma charakter\nA. naukowy.\nB. podniosły.\nC. żartobliwy.\nD. potoczny.\nZaznacz poprawną odpowiedź.\nPoziom podstawowy\n7\nCzęść II - pisanie własnego tekstu w związku z tekstem literackim zamieszczonym w arkuszu.\nWybierz temat i napisz wypracowanie nie krótsze niż dwie strony (około 250 słów).\nTemat 1. Poeta i jego miejsce w świecie. Co na ten temat mówią Jan Kochanowski\nw Pieśni XXIV i Tadeusz Różewicz w wierszu Poeta w czasie pisania?\nPIEŚŃ XXIV\nNiezwykłym i nie leda piórem opatrzony\nPolecę precz, poeta, ze dwojej złożony\nNatury: ani ja już przebywać na ziemi\nWięcej będę; a więtszy nad zazdrość, ludnemi\nMiasty wzgardzę. On, w równym szcześciu urodzony,\nOn ja3, jako mię zowiesz, wielce ulubiony\nMój Myszkowski4, nie umrę ani mię czarnymi\nStyks niewesoła zamknie odnogami swymi.\nJuż mi skóra chropawa padnie na goleni,\nJuż mi w ptaka białego wierzch się głowy mieni;\nPo palcach wszędy nowe piórka się puszczają,\nA z ramion sążeniste skrzydła wyrastają.\nTerazże, nad Ikara prędszy przeważnego,\nPuste brzegi nawiedzę Bosfora hucznego\nI Syrty Cyrynejskie5, Muzom poświęcony\nPtak6, i pola zabiegłe za zimne Tryjony7.\nO mnie Moskwa i będą wiedzieć Tatarowie,\nI róznego mieszkańcy świata Anglikowie;\nMnie Niemiec i waleczny Hiszpan, mnie poznają,\nKtórzy głęboki strumień Tybrowy pijają8.\nNiech przy próznym pogrzebie żadne narzekanie,\nŻaden lament nie będzie ani uskarżanie:\nŚwiec i dzwonów zaniechaj, i mar drogo słanych,\nI głosem żałobliwym żołtarzów9 śpiewanych!\nJan Kochanowski, Poezje, Warszawa 1993\n3 On ja - drugi ja, taki sam jak ja.\n4 Piotr Myszkowski - biskup krakowski, podkanclerzy koronny, humanista, przyjaciel i protektor Jana\nKochanowskiego.\n5 Syrty Cyrenejskie - zatoki przy północnych brzegach Afryki.\n6 Muzom poświęcony ptak - łabędź.\n7 Tryjony - okolice dalekiej Północy.\n8 Którzy … strumień Tybrowy pijają - Rzymianie, Włosi.\n9 Żołtarzów - psalmów, pieśni pogrzebowych.\nPoziom podstawowy\n8\nPOETA W CZASIE PISANIA\nPoeta w czasie pisania\nto człowiek odwrócony\ntyłem do świata\ndo nieporządku\nrzeczywistości\nPoeta w czasie pisania\njest bezbronny\nłatwo go wtedy zaskoczyć\nośmieszyć przestraszyć\nwynurzył się\nwyszedł ze świata\nzwierzęcego\nna wędrownych piaskach\nwidać ślady jego ptasich\nnóżek\nz oddali dochodzą jeszcze\ngłosy słowa\nziarnisty śmiech\nkobiet\nale nie wolno mu\nspojrzeć\nza siebie\nwyrzucony na powierzchnię\npusty poniewiera się\npo mieszkaniu\nzakrywa twarz\nna której maluje się\nzdumienie\nbłąka uśmiech\njeszcze nie potrafi\nodpowiadać\nna najprostsze pytania\nsłyszał\noddech wieczności\nprzyspieszony\nnieregularny\nlistopad 1979\nTadeusz Różewicz, Na powierzchni poematu i w środku, Warszawa 1998\nPoziom podstawowy\n9\nTemat 2. Analizując fragment noweli Bolesława Prusa Kamizelka, zwróć uwagę\nna postawę narratora wobec przedmiotów i ludzi oraz jego rolę w budowaniu\nrefleksji o świecie.\nNiektórzy ludzie mają pociąg do zbierania osobliwości kosztowniejszych lub mniej\nkosztownych, na jakie kogo stać. Ja także posiadam zbiorek, lecz skromny, jak zwykle\nw początkach.\nJest tam mój dramat, który pisałem jeszcze w gimnazjum na lekcjach języka łacińskiego\nJest kilka zasuszonych kwiatów, które trzeba będzie zastąpić nowymi, jest\nZdaje się, że nie ma nic więcej oprócz pewnej bardzo starej i zniszczonej kamizelki.\nOto ona. Przód spłowiały, a tył przetarty. Dużo plam, brak guzików, na brzegu dziurka,\nwypalona zapewne papierosem. Ale najciekawsze w niej są ściągacze. Ten, na którym\nznajduje się sprzączka, jest skrócony i przyszyty do kamizelki wcale nie po krawiecku, a ten\ndrugi, prawie na całej długości, jest pokłuty zębami sprzączki.\nPatrząc na to, od razu domyślasz się, że właściciel odzienia zapewne co dzień chudnął\ni wreszcie dosięgnął tego stopnia, na którym kamizelka przestaje być niezbędną, ale natomiast\nokazuje się bardzo potrzebnym zapięty pod szyję frak z magazynu pogrzebowego.\nWyznaję, że dziś chętnie odstąpiłbym komu ten szmat sukna, który mi robi trochę kłopotu.\nSzaf na zbiory jeszcze nie mam, a nie chciałbym znowu trzymać chorej kamizelczyny między\nwłasnymi rzeczami. Był jednak czas, żem ją kupił za cenę znakomicie wyższą od wartości,\na dałbym nawet i drożej, gdyby umiano się targować. Człowiek miewa w życiu takie chwile,\nże lubi otaczać się przedmiotami, które przypominają smutek.\nSmutek ten nie gnieździł się u mnie, ale w mieszkaniu bliskich sąsiadów. Z okna mogłem\nco dzień spoglądać do wnętrza ich pokoiku.\nJeszcze w kwietniu było ich troje: pan, pani i mała służąca, która sypiała, o ile wiem,\nna kuferku za szafą. Szafa była ciemnowiśniowa. W lipcu, jeżeli mnie pamięć nie zwodzi,\nzostało ich tylko dwoje: pani i pan, bo służąca przeniosła się do takich państwa, którzy płacili\njej trzy ruble na rok i co dzień gotowali obiady.\nW październiku została już tylko - pani, sama jedna. To jest niezupełnie sama, ponieważ\nw pokoju znajdowało się jeszcze dużo sprzętów: dwa łóżka, stół, szafa Ale na początku\nlistopada sprzedano z licytacji niepotrzebne rzeczy, a przy pani ze wszystkich pamiątek\npo mężu została tylko kamizelka, którą obecnie posiadam.\nLecz w końcu listopada pewnego dnia pani zawołała do pustego mieszkania handlarza\nstarzyzny i sprzedała mu swój parasol za dwa złote i kamizelkę po mężu za czterdzieści\ngroszy. Potem zamknęła mieszkanie na klucz, powoli przeszła dziedziniec, w bramie oddała\nklucz stróżowi, chwilę popatrzyła w swoje niegdyś okno, na które padały drobne płatki\nśniegu, i - znikła za bramą.\nNa dziedzińcu został handlarz starzyzny. Podniósł do góry wielki kołnierz kapoty, pod\npachę wetknął dopiero co kupiony parasol i owinąwszy w kamizelkę ręce czerwone z zimna,\nmruczał:\n- Handel, panowie handel!\nZawołałem go. [ ]\n- Co chcesz za kamizelkę? - spytałem. [ ]\n- Da wielmożny pan rubelka! - odparł, roztaczając mi przed oczyma towar w taki\nsposób, ażeby okazać wszystkie jego zalety.\n- Dam ci pół rubla.\n- Pół rubla? taky ubjór? To nie może być! - mówił handlarz. […]\n- Kamizelka jest warta pięćdziesiąt groszy, a ja daję pół rubla.\n- Pół rubla? Niech będzie już pół rubla! - westchnął, wpychając mi kamizelkę w ręce.\n- Niech będzie moja strata, byle ja z gęby nie robił ten wjatr!\nPoziom podstawowy\n10\nI wskazał ręką na okno, za którym kłębił się tuman śniegu. Gdym sięgnął po pieniądze,\nhandlarz, widocznie coś przypomniawszy sobie, wyrwał mi jeszcze raz kamizelkę i począł\nszybko rewidować jej kieszonki.\n- Czegóż ty tam szukasz?\n- Możem co zostawił w kieszeni, nie pamiętam! - odparł najnaturalniejszym tonem,\na zwracając mi nabytek, dodał:\n- Niech jaśnie pan dołoży choć dziesiątkę!\n- No, bywaj zdrów! - rzekłem, otwierając drzwi.\n- Upadam do nóg! Mam jeszcze w domu bardzo porządne futro\nI jeszcze zza progu, wytknąwszy głowę, zapytał:\n- A może wielmożny pan każe przynieść serki owczych?\nW parę minut znowu wołał na podwórzu: „Handel! handel! ” - a gdym stanął w oknie,\nukłonił mi się z przyjacielskim uśmiechem.\nŚnieg zaczął tak mocno padać, że prawie zmierzchło się. Położyłem kamizelkę na stole\ni począłem marzyć to o pani, która wyszła za bramę nie wiadomo dokąd, to o mieszkaniu\nstojącym pustką obok mego, to znowu o właścicielu kamizelki, nad którym coraz gęstsza\nwarstwa śniegu narasta\nJeszcze trzy miesiące temu słyszałem, jak w pogodny dzień wrześniowy rozmawiali\nze sobą. W maju pani raz nawet - nuciła jakąś piosenkę, on śmiał się, czytając „Kuriera\nŚwiątecznego”. A dziś [ ]\nDziś patrząc na starą kamizelkę, widzę, że nad jej ściągaczami pracowały dwie osoby. Pan\n- co dzień posuwał sprzączkę, ażeby uspokoić żonę, a pani co dzień - skracała pasek,\naby mężowi dodać otuchy.\n„Czy znowu zejdą się kiedy oboje, ażeby powiedzieć sobie cały sekret o kamizelce? ” -\nmyślałem, patrząc na niebo.\nNieba prawie już nie było nad ziemią. Padał tylko śnieg gęsty i zimny, że nawet w grobach\nmarzły ludzkie popioły.\nKtóż jednak powie, że za tymi chmurami nie ma słońca?\nBolesław Prus, Kamizelka, Warszawa 1969\nPoziom podstawowy\n11\nna temat nr\nPoziom podstawowy\n12\nPoziom podstawowy\n13\nPoziom podstawowy\n14\nPoziom podstawowy\n15\nPoziom podstawowy\n16\nBRUDNOPIS (nie podlega ocenie)","answer":"C","answer_text":"Zadanie 15. (0-1)\nKorzystanie z informacji\nZrozumienie głównej myśli tekstu oraz intencje autora\nPoprawna odpowiedź:\nC. żartobliwy\n1 p. - za wskazanie poprawnej odpowiedzi\nKryteria oceniania odpowiedzi - poziom podstawowy\n6\nCZĘŚĆ II\nTworzenie informacji\nNapisanie własnego tekstu w związku z tekstem literackim\nzamieszczonym w arkuszu\nTemat 1. Poeta i jego miejsce w świecie. Co na ten temat mówią Jan Kochanowski\nw Pieśni XXIV i Tadeusz Różewicz w wierszu Poeta w czasie pisania?\nI\nROZWINIĘCIE TEMATU (można uzyskać maksymalnie 25 punktów)\nPunktacja\n1. Wstępne rozpoznanie utworów, np.:\n0-2\na. rozpoznanie autorów: poeta dawny - poeta współczesny,\nb. poeta o samym sobie - 1 os. (Kochanowski); poeta o poetach - 3 os. (Różewicz)\nc. liryka bezpośrednia (Kochanowski) - liryka pośrednia (Różewicz),\nd. refleksje o kondycji poety.\nPoeta\n0-10\n2. J. Kochanowski Pieśń XXIV\n(0-5)\nnp.:\na. podwójna natura (człowiek i poeta),\nb. talent (nie leda piórem opatrzony),\nc. wyjątkowość od urodzenia (talent jako dar natury),\nd. świadomość wielkości,\ne. dystans do świata i ludzkich namiętności,\nf. marzyciel, człowiek unoszący się ponad ziemią (motyw ikaryjski),\ng. metamorfoza (poeta-ptak),\nh. wybranek muz, muzom poświęcony (motyw łabędzia),\ni. projektuje sobie sławę, przewiduje ją,\nj. erudyta i znawca kultury antycznej.\n3. Tadeusz Różewicz Poeta w czasie pisania\n(0-5)\nnp.:\na. wyalienowanie, wyobcowanie,\nb. zamknięcie w sobie,\nc. zapatrzenie w świat wewnętrzny,\nd. zwykłość, śmiertelność,\ne. bezbronność,\nf. zdumienie światem,\ng. walka z ograniczeniami,\nh. samotność,\ni. nieprzystosowanie,\nj. nieumiejętność odnalezienia miejsca w świecie,\nk. podobieństwo do Orfeusza (ale nie wolno mu spojrzeć za siebie),\nl. niepewność swojej wielkości.\nMiejsce poety w świecie\n0-8\n4. J. Kochanowski Pieśń XXIV\n(0-4)\nnp.:\na. tworzenie wielkich dzieł,\nb. nieśmiertelność przez twórczość (motyw non omnis moriar),\nc. życie w pamięci pokoleń,\nKryteria oceniania odpowiedzi - poziom podstawowy\n7\nd. międzynarodowa sława (O mnie Moskwa i będą wiedzieć Tatarowie … Anglikowie),\ne. samotność, alienacja (ludnemi/Miasty wzgardzę),\nf. rola poety - zapewnienie ciągłości tradycji, kultury,\ng. świadomość roli własnej twórczości (konkretyzacja).\n5. Tadeusz Różewicz Poeta w czasie pisania\n(0-4)\nnp.:\na. poszukiwanie odpowiedzi na najprostsze pytania (niepokój egzystencjalny),\nb. próba odnalezienia porządku,\nc. wyrażanie różnorodnych emocji (zdumienie, uśmiech),\nd. dychotomiczna wizja świata (świat rzeczywisty - stanowi zagrożenie; świat poetycki\n- tajemniczy, zdumiewający),\ne. zagubienie,\nf. świadomość przemijania (słyszał oddech wieczności),\ng. refleksja o roli poety w ogóle (uniwersalizacja).\n6. Wykorzystanie\nkontekstów\ninterpretacyjnych\n(np.\nhistorycznoliterackiego,\nkulturowego)\n0-2\n7. Podsumowanie\n0-3\npełne: np. uogólnienie kilku różnic (np. niezwykłość - zwyczajność; talent -\nnieporadność; panowanie nad światem - zagubienie, nieśmiertelność - przemijanie) w\nspojrzeniu na kondycję poety i jego rolę w rzeczywistości; interpretacja wymowy wierszy\nw kontekście epok.\n(3)\nczęściowe: np. dostrzeżenie po jednej różnicy w obrazie poety i jego kondycji.\n(2)\npróba podsumowania: np. dostrzeżenie różnicy w obrazie poety lub jego kondycji. (1)\nTemat 2. Analizując fragment noweli Kamizelka, zwróć uwagę na postawę narratora\nwobec przedmiotów i ludzi oraz jego rolę w budowaniu refleksji o świecie.\nROZWINIĘCIE TEMATU (można uzyskać maksymalnie 25 punktów)\nPunktacja\n1. Wstępne rozpoznanie, np.:\n0-1\na. fragmenty prozy realistycznej (pozytywistycznej),\nb. sceneria codziennego życia XIX w.,\nc. narracja pierwszoosobowa, subiektywna,\nd. kamizelka jako motyw przewodni noweli.\n2. Kreacja narratora, np.:\n0-7\na. jeden z bohaterów,\nb. lokator czynszowej kamienicy,\nc. skłonny do refleksji,\nd. obserwator zdarzeń,\ne. samotny,\nf. zainteresowany życiem małżeństwa,\ng. dobrze sytuowany,\nh. ma świadomość przemijania,\ni. wykształcony (uczył się łaciny).\n3. Postawa narratora wobec przedmiotów, np.:\n0-6\na. traktuje przedmioty jak osobliwości,\nb. w przedmiotach dostrzega losy i uczucia ludzi,\nc. kolekcjonerstwo jest sposobem zatrzymania czasu,\nd. przedmioty są źródłem wspomnień,\nKryteria oceniania odpowiedzi - poziom podstawowy\n8\ne. interpretuje szczegóły wyglądu przedmiotów,\nf. nie przywiązuje wagi do pieniędzy (przepłaca za przedmiot mający wartość\nniematerialną),\ng. poprzez kamizelkę czuje więź z bohaterami,\nh. zmienia stosunek do kamizelki (na początku miała dla niego wartość, następnie chce\nsię jej pozbyć, określa jako kamizelczynę, szmat sukna).\n4. Postawa narratora wobec ludzi, np.:\n0-5\na. zainteresowanie,\nb. życzliwość,\nc. przywiązuje się do obserwowanych ludzi (odczuwa brak sąsiadów),\nd. sąsiedzi żyją w jego wspomnieniach,\ne. asertywny wobec handlarza/umie się targować.\n5. Rola narratora w budowaniu refleksji o świecie, np.:\n0-3\na. dostrzeganie w jednostkowych losach prawd uniwersalnych,\nb. zadawanie pytań filozoficznych, egzystencjalnych etc.,\nc. zgłębianie ludzkiej psychiki,\nd. wyrażanie refleksji o świecie,\ne. w zjawiskach codziennych dostrzeganie znaków transcendencji,\nf. łączenie świadomości smutku świata z nadzieją.\n6. Podsumowanie, np.:\n0-3\npełne, np. wskazuje elementy postawy narratora wobec przedmiotów i ludzi oraz określa\njego rolę w budowaniu refleksji o świecie\n(3)\nczęściowe, np. wskazuje istotny element postawy narratora wobec przedmiotów i ludzi\nlub określa jego rolę w budowaniu refleksji o świecie.\n(2)\npróba podsumowania, np. wskazuje istotny element postawy narratora wobec\nprzedmiotów lub ludzi.\n(1)\nII.\nKOMPOZYCJA (maksymalnie 5 punktów)\nKompozycję wypracowania ocenia się wtedy, gdy przyznane zostały punkty za rozwinięcie tematu.\n- podporządkowana zamysłowi funkcjonalnemu wobec tematu, spójna wewnętrznie;\nprzejrzysta i logiczna; pełna konsekwencja w układzie graficznym;\n5 p.\n- uporządkowana wobec przyjętego kryterium, spójna; graficzne wyodrębnienie\ngłównych części;\n3 p.\n- wskazująca na podjęcie próby porządkowania myśli, na ogół spójna.\n1 p.\nUwaga: jeśli powyższe kryteria nie zostały spełnione, nie przyznaje się punktów.\nIII.\nSTYL (maksymalnie 5 punktów)\n- jasny, żywy, swobodny, zgodny z zastosowaną formą wypowiedzi,\nurozmaicona leksyka;\n5 p.\n- zgodny z zastosowana formą wypowiedzi, na ogół jasny, wystarczająca leksyka;\n3 p.\n- na ogół komunikatywny, dopuszczalne schematy językowe.\n1 p.\nUwaga: jeśli powyższe kryteria nie zostały spełnione, nie przyznaje się punktów.\nIV.\nJĘZYK (maksymalnie 12 punktów)\n- język w całej pracy komunikatywny, poprawna, urozmaicona składnia,\npoprawne: słownictwo, frazeologia, fleksja;\n12 p.\n- język w całej pracy komunikatywny, poprawne: składnia, słownictwo, frazeologia\ni fleksja;\n9 p.\n- język w całej pracy komunikatywny, poprawna fleksja, w większości poprawne:\nskładnia, słownictwo, frazeologia;\n6 p.\nKryteria oceniania odpowiedzi - poziom podstawowy\n9\n- język w pracy komunikatywny mimo błędów składniowych, leksykalnych\n(słownictwo i frazeologia), fleksyjnych;\n3 p.\n- język w pracy komunikatywny mimo błędów fleksyjnych, licznych błędów\nskładniowych, leksykalnych.\n1 p.\nUwaga: jeśli powyższe kryteria nie zostały spełnione, nie przyznaje się punktów.\nV.\nZAPIS (maksymalnie 3 punkty)\n- bezbłędna ortografia, poprawna interpunkcja (nieliczne błędy);\n3 p.\n- poprawna ortografia (nieliczne błędy II stopnia), na ogół poprawna interpunkcja;\n2 p.\n- poprawna ortografia (nieliczne błędy różnego stopnia), interpunkcja niezakłócająca\nkomunikacji (mimo różnych błędów).\n1 p.\nUwaga: jeśli powyższe kryteria nie zostały spełnione, nie przyznaje się punktów.\nVI.\nSZCZEGÓLNE WALORY PRACY\n0-4 p.","solution":null,"image":"img/jezyk-polski-2012-sierpien-poprawkowa-podstawowa/zad-15.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Język polski · Inne · sierpień 2012 (podstawowa)","subject_label":"Język polski","category_label":"Inne","text_html":"<p>Zadanie 15. (1 pkt)<br>Sformułowanie credo telefoniczne ma charakter<br>A. naukowy.<br>B. podniosły.<br>C. żartobliwy.<br>D. potoczny.<br>Zaznacz poprawną odpowiedź.<br>Poziom podstawowy<br>7<br>Część II - pisanie własnego tekstu w związku z tekstem literackim zamieszczonym w arkuszu.<br>Wybierz temat i napisz wypracowanie nie krótsze niż dwie strony (około 250 słów).<br>Temat 1. Poeta i jego miejsce w świecie. Co na ten temat mówią Jan Kochanowski<br>w Pieśni XXIV i Tadeusz Różewicz w wierszu Poeta w czasie pisania?<br>PIEŚŃ XXIV<br>Niezwykłym i nie leda piórem opatrzony<br>Polecę precz, poeta, ze dwojej złożony<br>Natury: ani ja już przebywać na ziemi<br>Więcej będę; a więtszy nad zazdrość, ludnemi<br>Miasty wzgardzę. On, w równym szcześciu urodzony,<br>On ja3, jako mię zowiesz, wielce ulubiony<br>Mój Myszkowski4, nie umrę ani mię czarnymi<br>Styks niewesoła zamknie odnogami swymi.<br>Już mi skóra chropawa padnie na goleni,<br>Już mi w ptaka białego wierzch się głowy mieni;<br>Po palcach wszędy nowe piórka się puszczają,<br>A z ramion sążeniste skrzydła wyrastają.<br>Terazże, nad Ikara prędszy przeważnego,<br>Puste brzegi nawiedzę Bosfora hucznego<br>I Syrty Cyrynejskie5, Muzom poświęcony<br>Ptak6, i pola zabiegłe za zimne Tryjony7.<br>O mnie Moskwa i będą wiedzieć Tatarowie,<br>I róznego mieszkańcy świata Anglikowie;<br>Mnie Niemiec i waleczny Hiszpan, mnie poznają,<br>Którzy głęboki strumień Tybrowy pijają8.<br>Niech przy próznym pogrzebie żadne narzekanie,<br>Żaden lament nie będzie ani uskarżanie:<br>Świec i dzwonów zaniechaj, i mar drogo słanych,<br>I głosem żałobliwym żołtarzów9 śpiewanych!<br>Jan Kochanowski, Poezje, Warszawa 1993<br>3 On ja - drugi ja, taki sam jak ja.<br>4 Piotr Myszkowski - biskup krakowski, podkanclerzy koronny, humanista, przyjaciel i protektor Jana<br>Kochanowskiego.<br>5 Syrty Cyrenejskie - zatoki przy północnych brzegach Afryki.<br>6 Muzom poświęcony ptak - łabędź.<br>7 Tryjony - okolice dalekiej Północy.<br>8 Którzy … strumień Tybrowy pijają - Rzymianie, Włosi.<br>9 Żołtarzów - psalmów, pieśni pogrzebowych.<br>Poziom podstawowy<br>8<br>POETA W CZASIE PISANIA<br>Poeta w czasie pisania<br>to człowiek odwrócony<br>tyłem do świata<br>do nieporządku<br>rzeczywistości<br>Poeta w czasie pisania<br>jest bezbronny<br>łatwo go wtedy zaskoczyć<br>ośmieszyć przestraszyć<br>wynurzył się<br>wyszedł ze świata<br>zwierzęcego<br>na wędrownych piaskach<br>widać ślady jego ptasich<br>nóżek<br>z oddali dochodzą jeszcze<br>głosy słowa<br>ziarnisty śmiech<br>kobiet<br>ale nie wolno mu<br>spojrzeć<br>za siebie<br>wyrzucony na powierzchnię<br>pusty poniewiera się<br>po mieszkaniu<br>zakrywa twarz<br>na której maluje się<br>zdumienie<br>błąka uśmiech<br>jeszcze nie potrafi<br>odpowiadać<br>na najprostsze pytania<br>słyszał<br>oddech wieczności<br>przyspieszony<br>nieregularny<br>listopad 1979<br>Tadeusz Różewicz, Na powierzchni poematu i w środku, Warszawa 1998<br>Poziom podstawowy<br>9<br>Temat 2. Analizując fragment noweli Bolesława Prusa Kamizelka, zwróć uwagę<br>na postawę narratora wobec przedmiotów i ludzi oraz jego rolę w budowaniu<br>refleksji o świecie.<br>Niektórzy ludzie mają pociąg do zbierania osobliwości kosztowniejszych lub mniej<br>kosztownych, na jakie kogo stać. Ja także posiadam zbiorek, lecz skromny, jak zwykle<br>w początkach.<br>Jest tam mój dramat, który pisałem jeszcze w gimnazjum na lekcjach języka łacińskiego<br>Jest kilka zasuszonych kwiatów, które trzeba będzie zastąpić nowymi, jest<br>Zdaje się, że nie ma nic więcej oprócz pewnej bardzo starej i zniszczonej kamizelki.<br>Oto ona. Przód spłowiały, a tył przetarty. Dużo plam, brak guzików, na brzegu dziurka,<br>wypalona zapewne papierosem. Ale najciekawsze w niej są ściągacze. Ten, na którym<br>znajduje się sprzączka, jest skrócony i przyszyty do kamizelki wcale nie po krawiecku, a ten<br>drugi, prawie na całej długości, jest pokłuty zębami sprzączki.<br>Patrząc na to, od razu domyślasz się, że właściciel odzienia zapewne co dzień chudnął<br>i wreszcie dosięgnął tego stopnia, na którym kamizelka przestaje być niezbędną, ale natomiast<br>okazuje się bardzo potrzebnym zapięty pod szyję frak z magazynu pogrzebowego.<br>Wyznaję, że dziś chętnie odstąpiłbym komu ten szmat sukna, który mi robi trochę kłopotu.<br>Szaf na zbiory jeszcze nie mam, a nie chciałbym znowu trzymać chorej kamizelczyny między<br>własnymi rzeczami. Był jednak czas, żem ją kupił za cenę znakomicie wyższą od wartości,<br>a dałbym nawet i drożej, gdyby umiano się targować. Człowiek miewa w życiu takie chwile,<br>że lubi otaczać się przedmiotami, które przypominają smutek.<br>Smutek ten nie gnieździł się u mnie, ale w mieszkaniu bliskich sąsiadów. Z okna mogłem<br>co dzień spoglądać do wnętrza ich pokoiku.<br>Jeszcze w kwietniu było ich troje: pan, pani i mała służąca, która sypiała, o ile wiem,<br>na kuferku za szafą. Szafa była ciemnowiśniowa. W lipcu, jeżeli mnie pamięć nie zwodzi,<br>zostało ich tylko dwoje: pani i pan, bo służąca przeniosła się do takich państwa, którzy płacili<br>jej trzy ruble na rok i co dzień gotowali obiady.<br>W październiku została już tylko - pani, sama jedna. To jest niezupełnie sama, ponieważ<br>w pokoju znajdowało się jeszcze dużo sprzętów: dwa łóżka, stół, szafa Ale na początku<br>listopada sprzedano z licytacji niepotrzebne rzeczy, a przy pani ze wszystkich pamiątek<br>po mężu została tylko kamizelka, którą obecnie posiadam.<br>Lecz w końcu listopada pewnego dnia pani zawołała do pustego mieszkania handlarza<br>starzyzny i sprzedała mu swój parasol za dwa złote i kamizelkę po mężu za czterdzieści<br>groszy. Potem zamknęła mieszkanie na klucz, powoli przeszła dziedziniec, w bramie oddała<br>klucz stróżowi, chwilę popatrzyła w swoje niegdyś okno, na które padały drobne płatki<br>śniegu, i - znikła za bramą.<br>Na dziedzińcu został handlarz starzyzny. Podniósł do góry wielki kołnierz kapoty, pod<br>pachę wetknął dopiero co kupiony parasol i owinąwszy w kamizelkę ręce czerwone z zimna,<br>mruczał:</p>\n<ul><li>Handel, panowie handel!</li></ul>\n<p>Zawołałem go. [ ]</p>\n<ul><li>Co chcesz za kamizelkę? - spytałem. [ ]</li><li>Da wielmożny pan rubelka! - odparł, roztaczając mi przed oczyma towar w taki</li></ul>\n<p>sposób, ażeby okazać wszystkie jego zalety.</p>\n<ul><li>Dam ci pół rubla.</li><li>Pół rubla? taky ubjór? To nie może być! - mówił handlarz. […]</li><li>Kamizelka jest warta pięćdziesiąt groszy, a ja daję pół rubla.</li><li>Pół rubla? Niech będzie już pół rubla! - westchnął, wpychając mi kamizelkę w ręce.</li><li>Niech będzie moja strata, byle ja z gęby nie robił ten wjatr!</li></ul>\n<p>Poziom podstawowy<br>10<br>I wskazał ręką na okno, za którym kłębił się tuman śniegu. Gdym sięgnął po pieniądze,<br>handlarz, widocznie coś przypomniawszy sobie, wyrwał mi jeszcze raz kamizelkę i począł<br>szybko rewidować jej kieszonki.</p>\n<ul><li>Czegóż ty tam szukasz?</li><li>Możem co zostawił w kieszeni, nie pamiętam! - odparł najnaturalniejszym tonem,</li></ul>\n<p>a zwracając mi nabytek, dodał:</p>\n<ul><li>Niech jaśnie pan dołoży choć dziesiątkę!</li><li>No, bywaj zdrów! - rzekłem, otwierając drzwi.</li><li>Upadam do nóg! Mam jeszcze w domu bardzo porządne futro</li></ul>\n<p>I jeszcze zza progu, wytknąwszy głowę, zapytał:</p>\n<ul><li>A może wielmożny pan każe przynieść serki owczych?</li></ul>\n<p>W parę minut znowu wołał na podwórzu: „Handel! handel! ” - a gdym stanął w oknie,<br>ukłonił mi się z przyjacielskim uśmiechem.<br>Śnieg zaczął tak mocno padać, że prawie zmierzchło się. Położyłem kamizelkę na stole<br>i począłem marzyć to o pani, która wyszła za bramę nie wiadomo dokąd, to o mieszkaniu<br>stojącym pustką obok mego, to znowu o właścicielu kamizelki, nad którym coraz gęstsza<br>warstwa śniegu narasta<br>Jeszcze trzy miesiące temu słyszałem, jak w pogodny dzień wrześniowy rozmawiali<br>ze sobą. W maju pani raz nawet - nuciła jakąś piosenkę, on śmiał się, czytając „Kuriera<br>Świątecznego”. A dziś [ ]<br>Dziś patrząc na starą kamizelkę, widzę, że nad jej ściągaczami pracowały dwie osoby. Pan</p>\n<ul><li>co dzień posuwał sprzączkę, ażeby uspokoić żonę, a pani co dzień - skracała pasek,</li></ul>\n<p>aby mężowi dodać otuchy.<br>„Czy znowu zejdą się kiedy oboje, ażeby powiedzieć sobie cały sekret o kamizelce? ” -<br>myślałem, patrząc na niebo.<br>Nieba prawie już nie było nad ziemią. Padał tylko śnieg gęsty i zimny, że nawet w grobach<br>marzły ludzkie popioły.<br>Któż jednak powie, że za tymi chmurami nie ma słońca?<br>Bolesław Prus, Kamizelka, Warszawa 1969<br>Poziom podstawowy<br>11<br>na temat nr<br>Poziom podstawowy<br>12<br>Poziom podstawowy<br>13<br>Poziom podstawowy<br>14<br>Poziom podstawowy<br>15<br>Poziom podstawowy<br>16<br>BRUDNOPIS (nie podlega ocenie)</p>","answer_text_html":"<p>Zadanie 15. (0-1)<br>Korzystanie z informacji<br>Zrozumienie głównej myśli tekstu oraz intencje autora<br>Poprawna odpowiedź:<br>C. żartobliwy<br>1 p. - za wskazanie poprawnej odpowiedzi<br>Kryteria oceniania odpowiedzi - poziom podstawowy<br>6<br>CZĘŚĆ II<br>Tworzenie informacji<br>Napisanie własnego tekstu w związku z tekstem literackim<br>zamieszczonym w arkuszu<br>Temat 1. Poeta i jego miejsce w świecie. Co na ten temat mówią Jan Kochanowski<br>w Pieśni XXIV i Tadeusz Różewicz w wierszu Poeta w czasie pisania?<br>I<br>ROZWINIĘCIE TEMATU (można uzyskać maksymalnie 25 punktów)<br>Punktacja</p>\n<ol><li>Wstępne rozpoznanie utworów, np.:</li></ol>\n<p>0-2<br>a. rozpoznanie autorów: poeta dawny - poeta współczesny,<br>b. poeta o samym sobie - 1 os. (Kochanowski); poeta o poetach - 3 os. (Różewicz)<br>c. liryka bezpośrednia (Kochanowski) - liryka pośrednia (Różewicz),<br>d. refleksje o kondycji poety.<br>Poeta<br>0-10</p>\n<ol><li>J. Kochanowski Pieśń XXIV</li></ol>\n<p>(0-5)<br>np.:<br>a. podwójna natura (człowiek i poeta),<br>b. talent (nie leda piórem opatrzony),<br>c. wyjątkowość od urodzenia (talent jako dar natury),<br>d. świadomość wielkości,<br>e. dystans do świata i ludzkich namiętności,<br>f. marzyciel, człowiek unoszący się ponad ziemią (motyw ikaryjski),<br>g. metamorfoza (poeta-ptak),<br>h. wybranek muz, muzom poświęcony (motyw łabędzia),<br>i. projektuje sobie sławę, przewiduje ją,<br>j. erudyta i znawca kultury antycznej.</p>\n<ol><li>Tadeusz Różewicz Poeta w czasie pisania</li></ol>\n<p>(0-5)<br>np.:<br>a. wyalienowanie, wyobcowanie,<br>b. zamknięcie w sobie,<br>c. zapatrzenie w świat wewnętrzny,<br>d. zwykłość, śmiertelność,<br>e. bezbronność,<br>f. zdumienie światem,<br>g. walka z ograniczeniami,<br>h. samotność,<br>i. nieprzystosowanie,<br>j. nieumiejętność odnalezienia miejsca w świecie,<br>k. podobieństwo do Orfeusza (ale nie wolno mu spojrzeć za siebie),<br>l. niepewność swojej wielkości.<br>Miejsce poety w świecie<br>0-8</p>\n<ol><li>J. Kochanowski Pieśń XXIV</li></ol>\n<p>(0-4)<br>np.:<br>a. tworzenie wielkich dzieł,<br>b. nieśmiertelność przez twórczość (motyw non omnis moriar),<br>c. życie w pamięci pokoleń,<br>Kryteria oceniania odpowiedzi - poziom podstawowy<br>7<br>d. międzynarodowa sława (O mnie Moskwa i będą wiedzieć Tatarowie … Anglikowie),<br>e. samotność, alienacja (ludnemi/Miasty wzgardzę),<br>f. rola poety - zapewnienie ciągłości tradycji, kultury,<br>g. świadomość roli własnej twórczości (konkretyzacja).</p>\n<ol><li>Tadeusz Różewicz Poeta w czasie pisania</li></ol>\n<p>(0-4)<br>np.:<br>a. poszukiwanie odpowiedzi na najprostsze pytania (niepokój egzystencjalny),<br>b. próba odnalezienia porządku,<br>c. wyrażanie różnorodnych emocji (zdumienie, uśmiech),<br>d. dychotomiczna wizja świata (świat rzeczywisty - stanowi zagrożenie; świat poetycki</p>\n<ul><li>tajemniczy, zdumiewający),</li></ul>\n<p>e. zagubienie,<br>f. świadomość przemijania (słyszał oddech wieczności),<br>g. refleksja o roli poety w ogóle (uniwersalizacja).</p>\n<ol><li>Wykorzystanie</li></ol>\n<p>kontekstów<br>interpretacyjnych<br>(np.<br>historycznoliterackiego,<br>kulturowego)<br>0-2</p>\n<ol><li>Podsumowanie</li></ol>\n<p>0-3<br>pełne: np. uogólnienie kilku różnic (np. niezwykłość - zwyczajność; talent -<br>nieporadność; panowanie nad światem - zagubienie, nieśmiertelność - przemijanie) w<br>spojrzeniu na kondycję poety i jego rolę w rzeczywistości; interpretacja wymowy wierszy<br>w kontekście epok.<br>(3)<br>częściowe: np. dostrzeżenie po jednej różnicy w obrazie poety i jego kondycji.<br>(2)<br>próba podsumowania: np. dostrzeżenie różnicy w obrazie poety lub jego kondycji. (1)<br>Temat 2. Analizując fragment noweli Kamizelka, zwróć uwagę na postawę narratora<br>wobec przedmiotów i ludzi oraz jego rolę w budowaniu refleksji o świecie.<br>ROZWINIĘCIE TEMATU (można uzyskać maksymalnie 25 punktów)<br>Punktacja</p>\n<ol><li>Wstępne rozpoznanie, np.:</li></ol>\n<p>0-1<br>a. fragmenty prozy realistycznej (pozytywistycznej),<br>b. sceneria codziennego życia XIX w.,<br>c. narracja pierwszoosobowa, subiektywna,<br>d. kamizelka jako motyw przewodni noweli.</p>\n<ol><li>Kreacja narratora, np.:</li></ol>\n<p>0-7<br>a. jeden z bohaterów,<br>b. lokator czynszowej kamienicy,<br>c. skłonny do refleksji,<br>d. obserwator zdarzeń,<br>e. samotny,<br>f. zainteresowany życiem małżeństwa,<br>g. dobrze sytuowany,<br>h. ma świadomość przemijania,<br>i. wykształcony (uczył się łaciny).</p>\n<ol><li>Postawa narratora wobec przedmiotów, np.:</li></ol>\n<p>0-6<br>a. traktuje przedmioty jak osobliwości,<br>b. w przedmiotach dostrzega losy i uczucia ludzi,<br>c. kolekcjonerstwo jest sposobem zatrzymania czasu,<br>d. przedmioty są źródłem wspomnień,<br>Kryteria oceniania odpowiedzi - poziom podstawowy<br>8<br>e. interpretuje szczegóły wyglądu przedmiotów,<br>f. nie przywiązuje wagi do pieniędzy (przepłaca za przedmiot mający wartość<br>niematerialną),<br>g. poprzez kamizelkę czuje więź z bohaterami,<br>h. zmienia stosunek do kamizelki (na początku miała dla niego wartość, następnie chce<br>się jej pozbyć, określa jako kamizelczynę, szmat sukna).</p>\n<ol><li>Postawa narratora wobec ludzi, np.:</li></ol>\n<p>0-5<br>a. zainteresowanie,<br>b. życzliwość,<br>c. przywiązuje się do obserwowanych ludzi (odczuwa brak sąsiadów),<br>d. sąsiedzi żyją w jego wspomnieniach,<br>e. asertywny wobec handlarza/umie się targować.</p>\n<ol><li>Rola narratora w budowaniu refleksji o świecie, np.:</li></ol>\n<p>0-3<br>a. dostrzeganie w jednostkowych losach prawd uniwersalnych,<br>b. zadawanie pytań filozoficznych, egzystencjalnych etc.,<br>c. zgłębianie ludzkiej psychiki,<br>d. wyrażanie refleksji o świecie,<br>e. w zjawiskach codziennych dostrzeganie znaków transcendencji,<br>f. łączenie świadomości smutku świata z nadzieją.</p>\n<ol><li>Podsumowanie, np.:</li></ol>\n<p>0-3<br>pełne, np. wskazuje elementy postawy narratora wobec przedmiotów i ludzi oraz określa<br>jego rolę w budowaniu refleksji o świecie<br>(3)<br>częściowe, np. wskazuje istotny element postawy narratora wobec przedmiotów i ludzi<br>lub określa jego rolę w budowaniu refleksji o świecie.<br>(2)<br>próba podsumowania, np. wskazuje istotny element postawy narratora wobec<br>przedmiotów lub ludzi.<br>(1)<br>II.<br>KOMPOZYCJA (maksymalnie 5 punktów)<br>Kompozycję wypracowania ocenia się wtedy, gdy przyznane zostały punkty za rozwinięcie tematu.</p>\n<ul><li>podporządkowana zamysłowi funkcjonalnemu wobec tematu, spójna wewnętrznie;</li></ul>\n<p>przejrzysta i logiczna; pełna konsekwencja w układzie graficznym;<br>5 p.</p>\n<ul><li>uporządkowana wobec przyjętego kryterium, spójna; graficzne wyodrębnienie</li></ul>\n<p>głównych części;<br>3 p.</p>\n<ul><li>wskazująca na podjęcie próby porządkowania myśli, na ogół spójna.</li></ul>\n<p>1 p.<br>Uwaga: jeśli powyższe kryteria nie zostały spełnione, nie przyznaje się punktów.<br>III.<br>STYL (maksymalnie 5 punktów)</p>\n<ul><li>jasny, żywy, swobodny, zgodny z zastosowaną formą wypowiedzi,</li></ul>\n<p>urozmaicona leksyka;<br>5 p.</p>\n<ul><li>zgodny z zastosowana formą wypowiedzi, na ogół jasny, wystarczająca leksyka;</li></ul>\n<p>3 p.</p>\n<ul><li>na ogół komunikatywny, dopuszczalne schematy językowe.</li></ul>\n<p>1 p.<br>Uwaga: jeśli powyższe kryteria nie zostały spełnione, nie przyznaje się punktów.<br>IV.<br>JĘZYK (maksymalnie 12 punktów)</p>\n<ul><li>język w całej pracy komunikatywny, poprawna, urozmaicona składnia,</li></ul>\n<p>poprawne: słownictwo, frazeologia, fleksja;<br>12 p.</p>\n<ul><li>język w całej pracy komunikatywny, poprawne: składnia, słownictwo, frazeologia</li></ul>\n<p>i fleksja;<br>9 p.</p>\n<ul><li>język w całej pracy komunikatywny, poprawna fleksja, w większości poprawne:</li></ul>\n<p>składnia, słownictwo, frazeologia;<br>6 p.<br>Kryteria oceniania odpowiedzi - poziom podstawowy<br>9</p>\n<ul><li>język w pracy komunikatywny mimo błędów składniowych, leksykalnych</li></ul>\n<p>(słownictwo i frazeologia), fleksyjnych;<br>3 p.</p>\n<ul><li>język w pracy komunikatywny mimo błędów fleksyjnych, licznych błędów</li></ul>\n<p>składniowych, leksykalnych.<br>1 p.<br>Uwaga: jeśli powyższe kryteria nie zostały spełnione, nie przyznaje się punktów.<br>V.<br>ZAPIS (maksymalnie 3 punkty)</p>\n<ul><li>bezbłędna ortografia, poprawna interpunkcja (nieliczne błędy);</li></ul>\n<p>3 p.</p>\n<ul><li>poprawna ortografia (nieliczne błędy II stopnia), na ogół poprawna interpunkcja;</li></ul>\n<p>2 p.</p>\n<ul><li>poprawna ortografia (nieliczne błędy różnego stopnia), interpunkcja niezakłócająca</li></ul>\n<p>komunikacji (mimo różnych błędów).<br>1 p.<br>Uwaga: jeśli powyższe kryteria nie zostały spełnione, nie przyznaje się punktów.<br>VI.<br>SZCZEGÓLNE WALORY PRACY<br>0-4 p.</p>","solutions":[]}