{"id":"jezyk-polski-2013-egzamin-gimnazjalny/zad/15","paper_id":"jezyk-polski-2013-egzamin-gimnazjalny","number":"15","points":1,"ptype":"closed","subject":"jezyk-polski","category":"egzamin-gimnazjalny","year":2013,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 15. (0-1)\nOceń, czy poniższe informacje dotyczące utworu O ŻYWOCIE LUDZKIM są prawdziwe.\nWybierz T, jeśli informacja jest prawdziwa, lub N, jeśli jest fałszywa.\n1.\nW utworze porównano człowieka do kukiełki.\nT\nN\n2.\nPostać mówiąca, wypowiadając się w pierwszej osobie liczby mnogiej,\npokazuje wspólnotę swojego losu i losu odbiorców wiersza.\nT\nN\nPrzeczytaj teksty i wykonaj zadania 16.-21.\nOsoby, które mają pytania dotyczące poprawności i użycia języka, mogą skorzystać z pomocy\nekspertów z internetowych poradni językowych. Poniżej przedstawiono dwa zapytania\ninternautów i odpowiedzi udzielone na nie przez profesorów językoznawców.\n12.04.2007\nBiel we frazeologii\nPanie Profesorze,\nzastanawiam się nad paroma związkami z nazwą barwy białej, mianowicie: biała broń, biała\ngorączka, białe tango i biały wiersz. Czym jest umotywowane użycie tego właśnie koloru\nw tych zwrotach? Z góry dziękuję za odpowiedź.\nOla\nPani Olu,\nkolory mają mnóstwo, częściowo tylko motywowanych kulturowo, odniesień. Białość jest\nprzywoływana dla zaznaczenia czystości, więc czasem i braku czegoś (biały bywa związany\nz poczuciem braku barwy, z pustym miejscem). Wiąże się także z męskością (ale\ni dziewiczością, niewinnością), żałobą (ale i radością, świętem), odmiennością (albinos1 jest\nodmienny, rzadki - stąd biały kruk) lub odwrotnością sytuacji. Czasem można dopatrzyć się\nzwiązku z barwą fizycznie występującą. Istotnie, broń biała ma lśniące biało ostrza, nie smoli\nteż jak palna. Do białości rozpala się żelazo, więc biała gorączka może być większa niż\nczerwona. Do białego tańca (walca najczęściej, ale i tanga) to panie proszą panów, nie na\nodwrót (nb.2 biały mazur to akurat ostatni taniec nad ranem), a biały wiersz nie ma tego, co\nma rymowany: rymów mianowicie. Ale często przywołanie kolorów: białego, czarnego,\nczerwonego, zielonego, błękitnego - okryte jest mgłą językowej tajemnicy.\nPozdrawiam\n- prof. Jerzy Bralczyk\n1 Albinos - człowiek lub zwierzę dotknięte albinizmem, który objawia się białością skóry, włosów lub piór.\n2 Nb. - skrót od notabene, co znaczy: w dodatku, nawiasem mówiąc.\n3.12.2008\nRzuciło mi się - gdzie?\nDzień dobry, rozmawiając z koleżanką, wymsknęła mi się fraza rzuciło mi się w uszy i zaraz\nzareagowałam: czy może się coś rzucić w uszy? Jeśli nie, to jakim powiedzeniem można ową\nfrazę zastąpić?\nSerdecznie dziękuję.\nPRZENIEŚ ROZWIĄZANIA NA KARTĘ ODPOWIEDZI!\nStandardowa forma tego zwrotu to coś komuś rzuciło się w oczy („coś dało się komuś łatwo\nzauważyć”). O rzucaniu się w uszy można mówić w ramach gry językowej, np. w rozmowie:\n„No, oczywiście, wszystkim nam tu się rzucił w oczy, a raczej w uszy, zespół, w którym pan\nśpiewa”. Bliskoznaczne zwroty z uchem brzmią inaczej: coś obiło się komuś o uszy lub coś\nwpadło komuś w ucho.\nNawiasem mówiąc, „rozmawiając z koleżanką, wymsknęła mi się fraza ” to podręcznikowy\nprzykład niewłaściwie zbudowanego zdania z imiesłowem. Powinno być: „rozmawiając\nz koleżanką, powiedziałam mimochodem ” albo „kiedy rozmawiałam z koleżanką,\nwymsknęła mi się fraza ”.\n- prof. Mirosław Bańko\nNa podstawie: http://poradnia.pwn.pl/ (internetowa poradnia językowa)\n[385 słów]","answer":null,"answer_text":"TT\n0-1","solution":null,"image":"img/jezyk-polski-2013-egzamin-gimnazjalny/zad-15.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":8,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Język polski · Egzamin gimnazjalny · 2013","subject_label":"Język polski","category_label":"Egzamin gimnazjalny","text_html":"<p>Zadanie 15. (0-1)<br>Oceń, czy poniższe informacje dotyczące utworu O ŻYWOCIE LUDZKIM są prawdziwe.<br>Wybierz T, jeśli informacja jest prawdziwa, lub N, jeśli jest fałszywa.<br>1.<br>W utworze porównano człowieka do kukiełki.<br>T<br>N<br>2.<br>Postać mówiąca, wypowiadając się w pierwszej osobie liczby mnogiej,<br>pokazuje wspólnotę swojego losu i losu odbiorców wiersza.<br>T<br>N<br>Przeczytaj teksty i wykonaj zadania 16.-21.<br>Osoby, które mają pytania dotyczące poprawności i użycia języka, mogą skorzystać z pomocy<br>ekspertów z internetowych poradni językowych. Poniżej przedstawiono dwa zapytania<br>internautów i odpowiedzi udzielone na nie przez profesorów językoznawców.<br>12.04.2007<br>Biel we frazeologii<br>Panie Profesorze,<br>zastanawiam się nad paroma związkami z nazwą barwy białej, mianowicie: biała broń, biała<br>gorączka, białe tango i biały wiersz. Czym jest umotywowane użycie tego właśnie koloru<br>w tych zwrotach? Z góry dziękuję za odpowiedź.<br>Ola<br>Pani Olu,<br>kolory mają mnóstwo, częściowo tylko motywowanych kulturowo, odniesień. Białość jest<br>przywoływana dla zaznaczenia czystości, więc czasem i braku czegoś (biały bywa związany<br>z poczuciem braku barwy, z pustym miejscem). Wiąże się także z męskością (ale<br>i dziewiczością, niewinnością), żałobą (ale i radością, świętem), odmiennością (albinos1 jest<br>odmienny, rzadki - stąd biały kruk) lub odwrotnością sytuacji. Czasem można dopatrzyć się<br>związku z barwą fizycznie występującą. Istotnie, broń biała ma lśniące biało ostrza, nie smoli<br>też jak palna. Do białości rozpala się żelazo, więc biała gorączka może być większa niż<br>czerwona. Do białego tańca (walca najczęściej, ale i tanga) to panie proszą panów, nie na<br>odwrót (nb.2 biały mazur to akurat ostatni taniec nad ranem), a biały wiersz nie ma tego, co<br>ma rymowany: rymów mianowicie. Ale często przywołanie kolorów: białego, czarnego,<br>czerwonego, zielonego, błękitnego - okryte jest mgłą językowej tajemnicy.<br>Pozdrawiam</p>\n<ul><li>prof. Jerzy Bralczyk</li></ul>\n<p>1 Albinos - człowiek lub zwierzę dotknięte albinizmem, który objawia się białością skóry, włosów lub piór.<br>2 Nb. - skrót od notabene, co znaczy: w dodatku, nawiasem mówiąc.<br>3.12.2008<br>Rzuciło mi się - gdzie?<br>Dzień dobry, rozmawiając z koleżanką, wymsknęła mi się fraza rzuciło mi się w uszy i zaraz<br>zareagowałam: czy może się coś rzucić w uszy? Jeśli nie, to jakim powiedzeniem można ową<br>frazę zastąpić?<br>Serdecznie dziękuję.<br>PRZENIEŚ ROZWIĄZANIA NA KARTĘ ODPOWIEDZI!<br>Standardowa forma tego zwrotu to coś komuś rzuciło się w oczy („coś dało się komuś łatwo<br>zauważyć”). O rzucaniu się w uszy można mówić w ramach gry językowej, np. w rozmowie:<br>„No, oczywiście, wszystkim nam tu się rzucił w oczy, a raczej w uszy, zespół, w którym pan<br>śpiewa”. Bliskoznaczne zwroty z uchem brzmią inaczej: coś obiło się komuś o uszy lub coś<br>wpadło komuś w ucho.<br>Nawiasem mówiąc, „rozmawiając z koleżanką, wymsknęła mi się fraza ” to podręcznikowy<br>przykład niewłaściwie zbudowanego zdania z imiesłowem. Powinno być: „rozmawiając<br>z koleżanką, powiedziałam mimochodem ” albo „kiedy rozmawiałam z koleżanką,<br>wymsknęła mi się fraza ”.</p>\n<ul><li>prof. Mirosław Bańko</li></ul>\n<p>Na podstawie: http://poradnia.pwn.pl/ (internetowa poradnia językowa)<br>[385 słów]</p>","answer_text_html":"<p>TT<br>0-1</p>","solutions":[]}