{"id":"jezyk-polski-2015-czerwiec-matura-podstawowa/zad/2","paper_id":"jezyk-polski-2015-czerwiec-matura-podstawowa","number":"2","points":null,"ptype":"open","subject":"jezyk-polski","category":"matura","year":2015,"month":"czerwiec","level":"podstawowa","text":"Zadanie 2.\nAleksander Kaczorowski\n„Król mrówek”. Prywatna mitologia\nHistorie bogów, które opowiada Herbert w Królu mrówek, mogą się zdarzyć także\nzwykłym zjadaczom chleba. Co więcej - one się zdarzają.\nZbigniew Herbert pisał tę książkę przez ostatnie dwadzieścia lat życia i nie zdołał jej\nukończyć. Dla miłośników twórczości Herberta zawartość tomu nie będzie niespodzianką.\nNatomiast jego układ - i owszem. Rzecz składa się z czterech części, z których pierwsza to\nzaledwie czterowiersz dedykowany Josifowi Brodskiemu, druga - dwadzieścia utworów\nukończonych; trzecia (Dziesięć ścieżek cnoty) to swoisty odpowiednik Przesłania Pana\nCogito, część czwarta zaś - sześć utworów niedokończonych lub zaniechanych przez autora.\nPocząwszy\nod\nopowieści\nszóstej\n(Ten\nobrzydliwy\nTersytes)\nautor\nskupia\nuwagę - swoją i czytelnika - nie na abstraktach, lecz na jednostkach - bohaterach mitologii\nMPO_1P\nodtrąconych na jej margines, lekceważonych przez jej tradycyjne wykładnie. Ton prywatnej\nmitologii Herberta dyktuje zatem - może bardziej jeszcze niż ton jego poezji - współczucie\ni ciekawość bliźniego. W tym świecie spełnia się biblijne proroctwo, że ostatni będą\npierwszymi. Takim ostatnim jest ten obrzydliwy Tersytes, najbrzydszy wojownik przybyły\npod Troję, inwalida mitologii, który ośmielił się kpić z samego Achillesa. Lecz także los\nbogów nie jest godny pozazdroszczenia. Cóż bowiem po bogach, w których nikt już nie\nwierzy\nani\nich\nnie\ntraktuje\npoważnie,\ncóż\npo\nnieśmiertelnych,\nktórzy\ndla\nnas - śmiertelników - dawno już są nieżywi? Czym jest ich wieczne trwanie, jeśli nie\npiekłem? Tkwią w spisie lektur dla szkół podstawowych niczym w zakurzonym słoju. I tylko\nczasem poeta upomni się o nich, wyniesie słój z pracowni na słońce.\nA wówczas to, co można w nim dostrzec - przeraża. Oto Ares (Olimpijski generał). Chyba\nnajnikczemniejszy z bohaterów tej książki. Bóg drugorzędny, posiłkowy i powszechnie\npogardzany, kiedy wojny stały się bardziej domeną polityki, Ares - został zdegradowany.\nOdkrył w sobie przemożną skłonność do spisków, gangów i organizacji terrorystycznych.\nSiedzi teraz na tarasie kawiarni, widać spokojne miasto. Spogląda na zegarek. Udaje spokój.\nDokładnie o wyznaczonej godzinie w środku miasta wykwita obrzydliwa róża. Trwa chwilę.\nPotem rozlega się zgiełk, wycie syren. I nad miejscem - kaźnią niewinnych - unosi się czarna\nzasłona dymu. To miasto nie będzie już nigdy takie, jak przed wybuchem. Ares płaci za kawę\ni wolno schodzi po schodach hańby.\nW inny sposób przypomina nam o swym istnieniu Dionizos, bohater zamykającego tom\nutworu Ofiara. On to zgłosił się na ochotnika, gdy w obliczu zagłady świata antycznych\nbogów Hermes poradził, by któregoś z bogów wybrać na ofiarę i ofiarować ją rękami ludzi.\nCała sprawa wyglądała - i w istocie załatwiona była - szybko i bezboleśnie. Ale czy\nrzeczywiście bezboleśnie? Zeus miał lekkie wątpliwości. - Czy Dionizos cierpiał - zapytał\nnaiwnie. Nie tylko cierpiał. Płakał. I przywoływał Boga na świadka.\nKról\nmrówek\nw\nobecnej\npostaci\nto\nzbiór\nniedługich\nlub\nwręcz\nkrótkich,\ndoskonałych - poza nielicznymi wyjątkami - utworów, które jednak nie składają się na\nw pełni satysfakcjonującą całość; raczej pozwalają tylko mieć o niej pewne wyobrażenie. To\nzatem książka w sposób niezamierzony przewrotna - rozbudza apetyt, nie pozwalając go\nzaspokoić. Czyż jednak nie jest to pożegnanie z czytelnikami na miarę Zbigniewa Herberta?\nNa podstawie: Aleksander Kaczorowski, Królewskie pożegnanie,\n„Gazeta Wyborcza” nr 119, 23.05.2001 r.","answer":null,"answer_text":"1\n0","solution":null,"image":"img/jezyk-polski-2015-czerwiec-matura-podstawowa/zad-2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Język polski · Matura · czerwiec 2015 (podstawowa)","subject_label":"Język polski","category_label":"Matura","text_html":"

Zadanie 2.
Aleksander Kaczorowski
„Król mrówek”. Prywatna mitologia
Historie bogów, które opowiada Herbert w Królu mrówek, mogą się zdarzyć także
zwykłym zjadaczom chleba. Co więcej - one się zdarzają.
Zbigniew Herbert pisał tę książkę przez ostatnie dwadzieścia lat życia i nie zdołał jej
ukończyć. Dla miłośników twórczości Herberta zawartość tomu nie będzie niespodzianką.
Natomiast jego układ - i owszem. Rzecz składa się z czterech części, z których pierwsza to
zaledwie czterowiersz dedykowany Josifowi Brodskiemu, druga - dwadzieścia utworów
ukończonych; trzecia (Dziesięć ścieżek cnoty) to swoisty odpowiednik Przesłania Pana
Cogito, część czwarta zaś - sześć utworów niedokończonych lub zaniechanych przez autora.
Począwszy
od
opowieści
szóstej
(Ten
obrzydliwy
Tersytes)
autor
skupia
uwagę - swoją i czytelnika - nie na abstraktach, lecz na jednostkach - bohaterach mitologii
MPO_1P
odtrąconych na jej margines, lekceważonych przez jej tradycyjne wykładnie. Ton prywatnej
mitologii Herberta dyktuje zatem - może bardziej jeszcze niż ton jego poezji - współczucie
i ciekawość bliźniego. W tym świecie spełnia się biblijne proroctwo, że ostatni będą
pierwszymi. Takim ostatnim jest ten obrzydliwy Tersytes, najbrzydszy wojownik przybyły
pod Troję, inwalida mitologii, który ośmielił się kpić z samego Achillesa. Lecz także los
bogów nie jest godny pozazdroszczenia. Cóż bowiem po bogach, w których nikt już nie
wierzy
ani
ich
nie
traktuje
poważnie,
cóż
po
nieśmiertelnych,
którzy
dla
nas - śmiertelników - dawno już są nieżywi? Czym jest ich wieczne trwanie, jeśli nie
piekłem? Tkwią w spisie lektur dla szkół podstawowych niczym w zakurzonym słoju. I tylko
czasem poeta upomni się o nich, wyniesie słój z pracowni na słońce.
A wówczas to, co można w nim dostrzec - przeraża. Oto Ares (Olimpijski generał). Chyba
najnikczemniejszy z bohaterów tej książki. Bóg drugorzędny, posiłkowy i powszechnie
pogardzany, kiedy wojny stały się bardziej domeną polityki, Ares - został zdegradowany.
Odkrył w sobie przemożną skłonność do spisków, gangów i organizacji terrorystycznych.
Siedzi teraz na tarasie kawiarni, widać spokojne miasto. Spogląda na zegarek. Udaje spokój.
Dokładnie o wyznaczonej godzinie w środku miasta wykwita obrzydliwa róża. Trwa chwilę.
Potem rozlega się zgiełk, wycie syren. I nad miejscem - kaźnią niewinnych - unosi się czarna
zasłona dymu. To miasto nie będzie już nigdy takie, jak przed wybuchem. Ares płaci za kawę
i wolno schodzi po schodach hańby.
W inny sposób przypomina nam o swym istnieniu Dionizos, bohater zamykającego tom
utworu Ofiara. On to zgłosił się na ochotnika, gdy w obliczu zagłady świata antycznych
bogów Hermes poradził, by któregoś z bogów wybrać na ofiarę i ofiarować ją rękami ludzi.
Cała sprawa wyglądała - i w istocie załatwiona była - szybko i bezboleśnie. Ale czy
rzeczywiście bezboleśnie? Zeus miał lekkie wątpliwości. - Czy Dionizos cierpiał - zapytał
naiwnie. Nie tylko cierpiał. Płakał. I przywoływał Boga na świadka.
Król
mrówek
w
obecnej
postaci
to
zbiór
niedługich
lub
wręcz
krótkich,
doskonałych - poza nielicznymi wyjątkami - utworów, które jednak nie składają się na
w pełni satysfakcjonującą całość; raczej pozwalają tylko mieć o niej pewne wyobrażenie. To
zatem książka w sposób niezamierzony przewrotna - rozbudza apetyt, nie pozwalając go
zaspokoić. Czyż jednak nie jest to pożegnanie z czytelnikami na miarę Zbigniewa Herberta?
Na podstawie: Aleksander Kaczorowski, Królewskie pożegnanie,
„Gazeta Wyborcza” nr 119, 23.05.2001 r.

","answer_text_html":"

1
0

","solutions":[]}