{"id":"jezyk-polski-2016-sierpien-poprawkowa-podstawowa/zad/1","paper_id":"jezyk-polski-2016-sierpien-poprawkowa-podstawowa","number":"1","points":null,"ptype":"open","subject":"jezyk-polski","category":"inne","year":2016,"month":"sierpien","level":"podstawowa","text":"Zadanie 1.\nZ jednej strony wszystkie światy\nRichard Nisbett z University of Michigan oraz psychologowie z Chin, Japonii i Korei\nzainicjowali badania nad porównaniem stylów myślenia przedstawicieli cywilizacji Wschodu\ni Zachodu. Nisbett wspomina rozmowę z Kai-Ping Pengiem, Chińczykiem: „Pewnego dnia ów\nbłyskotliwy student z Chin zwrócił się do mnie, mówiąc: wiesz, różnica między tobą a mną jest\ntaka, iż ja myślę, że świat jest okrągły, a ty uważasz, że jest on liniowy. Słuchałem tego\nsceptyczny, ale zaintrygowany. Byłem wszak uniwersalistą w kwestiach ludzkiego myślenia,\nuważałem, że wszystkie ludzkie grupy postrzegają świat i myślą w ten sam sposób. Obrany\nwówczas kierunek badań doprowadził mnie do przekonania, że dwa zasadniczo odmienne\npodejścia do rozumienia świata utrzymywały się przez tysiąclecia”.\nOsią porządkującą kontrasty między myśleniem ludzi Wschodu i Zachodu jest antynomia\ncałościowość - analityczność, czyli całościowe i kontekstowe ujmowanie rzeczywistości\nw przeciwieństwie do izolowania obiektów z otoczenia i następnie rozpatrywania ich\nwłaściwości wewnętrznych (cech, motywacji, sił, energii itp.). Kultura europejska wyczula nas\nna logikę wywodu i niesprzeczność argumentów, czy to w dyskursie naukowym, czy\nw przewodzie sądowym. Popadnięcie w sprzeczność dyskwalifikuje intelektualnie bądź\nskazuje prawnie. Tymczasem światopogląd dominujący wśród ludzi Wschodu dopuszcza\nwspółistnienie przeczących sobie argumentów, ponieważ świat jest w ciągłym ruchu i podlega\nzmianie. Idea drogi środka uzasadnia nie tyle walkę przeciwieństw lub wybór między nimi, ile\nich harmonijne współwystępowanie.\nKai-Ping Peng i Richard Nisbett wykazali, że skłonność Chińczyków do myślenia\nakceptującego stany sprzeczności zaznacza się w wielu dziedzinach. Na przykład preferują\ndowody odwołujące się do szerokiego kontekstu zdarzeń, a niewykazujące, że przyjęcie\nokreślonych przesłanek prowadzi do sprzeczności. Ponadto uśredniają odpowiedzialność stron\nzaangażowanych w konflikt lub uśredniają prawdę w wypadku sprzecznych twierdzeń, zamiast\nprzyznać rację jednej ze stron konfliktu czy sprzeczności. W wypadku konfliktu racji kierują\nsię zasadą, że „prawda leży pośrodku”.\nZapewne zarówno Chińczyk, jak i Europejczyk zgodzą się, że ten sam człowiek nie może\nbyć fizycznie obecny w tym samym czasie w dwóch różnych miejscach. Natomiast będą oni\nróżnić się co do praktycznych konsekwencji z tego wynikających. Europejczyk odmówi\nuczestnictwa w jednym ze spotkań, mówiąc, że jest już umówiony, natomiast Chińczyk\nzaproponuje, aby oba spotkania połączyć w jedno.\nInną\nkonsekwencją\ndalekowschodniego\nsposobu\nmyślenia\njest\nkompleksowe\ni kontekstowe postrzeganie przyczyn wydarzeń w świecie fizycznym i ludzkim. Analityczne\nmyślenie europejskie polega z kolei na izolowaniu przedmiotu obserwacji z otoczenia,\na następnie na wyposażaniu go w siły wewnętrzne, sprawcze wobec działań i skutków.\nW pewnym eksperymencie badani mieli wyjaśnić, dlaczego jedna z rybek wysuwa się do\nprzodu lub pozostaje w tyle ławicy innych ryb. Okazało się, że Chińczycy częściej wyjaśniali\nzachowanie rybki uwarunkowaniami zewnętrznymi (środowiskowymi), natomiast Amerykanie\no europejskim rodowodzie skłonni byli upatrywać jego przyczyn w jej cechach wewnętrznych\n(„sile”, „przebojowości” itp.).\nPsychologia kulturowa dociera do tajników ludzkiej psychiki, o których istnieniu nie\ndowiedzielibyśmy się, gdybyśmy kontaktowali się tylko z sąsiadami po drugiej stronie ulicy.\nPoznając innych, zaczynamy rozumieć siebie samych. Czasami potrzebna jest daleka podróż,\nale dzięki psychologii kulturowej nie jest to podróż do barbarzyńców.\nNa podstawie: Paweł Boski, Z jednej strony wszystkie światy, „Charaktery” 2004, nr 5.\nMPO_1P","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/jezyk-polski-2016-sierpien-poprawkowa-podstawowa/zad-1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":2,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Język polski · Inne · sierpień 2016 (podstawowa)","subject_label":"Język polski","category_label":"Inne","text_html":"

Zadanie 1.
Z jednej strony wszystkie światy
Richard Nisbett z University of Michigan oraz psychologowie z Chin, Japonii i Korei
zainicjowali badania nad porównaniem stylów myślenia przedstawicieli cywilizacji Wschodu
i Zachodu. Nisbett wspomina rozmowę z Kai-Ping Pengiem, Chińczykiem: „Pewnego dnia ów
błyskotliwy student z Chin zwrócił się do mnie, mówiąc: wiesz, różnica między tobą a mną jest
taka, iż ja myślę, że świat jest okrągły, a ty uważasz, że jest on liniowy. Słuchałem tego
sceptyczny, ale zaintrygowany. Byłem wszak uniwersalistą w kwestiach ludzkiego myślenia,
uważałem, że wszystkie ludzkie grupy postrzegają świat i myślą w ten sam sposób. Obrany
wówczas kierunek badań doprowadził mnie do przekonania, że dwa zasadniczo odmienne
podejścia do rozumienia świata utrzymywały się przez tysiąclecia”.
Osią porządkującą kontrasty między myśleniem ludzi Wschodu i Zachodu jest antynomia
całościowość - analityczność, czyli całościowe i kontekstowe ujmowanie rzeczywistości
w przeciwieństwie do izolowania obiektów z otoczenia i następnie rozpatrywania ich
właściwości wewnętrznych (cech, motywacji, sił, energii itp.). Kultura europejska wyczula nas
na logikę wywodu i niesprzeczność argumentów, czy to w dyskursie naukowym, czy
w przewodzie sądowym. Popadnięcie w sprzeczność dyskwalifikuje intelektualnie bądź
skazuje prawnie. Tymczasem światopogląd dominujący wśród ludzi Wschodu dopuszcza
współistnienie przeczących sobie argumentów, ponieważ świat jest w ciągłym ruchu i podlega
zmianie. Idea drogi środka uzasadnia nie tyle walkę przeciwieństw lub wybór między nimi, ile
ich harmonijne współwystępowanie.
Kai-Ping Peng i Richard Nisbett wykazali, że skłonność Chińczyków do myślenia
akceptującego stany sprzeczności zaznacza się w wielu dziedzinach. Na przykład preferują
dowody odwołujące się do szerokiego kontekstu zdarzeń, a niewykazujące, że przyjęcie
określonych przesłanek prowadzi do sprzeczności. Ponadto uśredniają odpowiedzialność stron
zaangażowanych w konflikt lub uśredniają prawdę w wypadku sprzecznych twierdzeń, zamiast
przyznać rację jednej ze stron konfliktu czy sprzeczności. W wypadku konfliktu racji kierują
się zasadą, że „prawda leży pośrodku”.
Zapewne zarówno Chińczyk, jak i Europejczyk zgodzą się, że ten sam człowiek nie może
być fizycznie obecny w tym samym czasie w dwóch różnych miejscach. Natomiast będą oni
różnić się co do praktycznych konsekwencji z tego wynikających. Europejczyk odmówi
uczestnictwa w jednym ze spotkań, mówiąc, że jest już umówiony, natomiast Chińczyk
zaproponuje, aby oba spotkania połączyć w jedno.
Inną
konsekwencją
dalekowschodniego
sposobu
myślenia
jest
kompleksowe
i kontekstowe postrzeganie przyczyn wydarzeń w świecie fizycznym i ludzkim. Analityczne
myślenie europejskie polega z kolei na izolowaniu przedmiotu obserwacji z otoczenia,
a następnie na wyposażaniu go w siły wewnętrzne, sprawcze wobec działań i skutków.
W pewnym eksperymencie badani mieli wyjaśnić, dlaczego jedna z rybek wysuwa się do
przodu lub pozostaje w tyle ławicy innych ryb. Okazało się, że Chińczycy częściej wyjaśniali
zachowanie rybki uwarunkowaniami zewnętrznymi (środowiskowymi), natomiast Amerykanie
o europejskim rodowodzie skłonni byli upatrywać jego przyczyn w jej cechach wewnętrznych
(„sile”, „przebojowości” itp.).
Psychologia kulturowa dociera do tajników ludzkiej psychiki, o których istnieniu nie
dowiedzielibyśmy się, gdybyśmy kontaktowali się tylko z sąsiadami po drugiej stronie ulicy.
Poznając innych, zaczynamy rozumieć siebie samych. Czasami potrzebna jest daleka podróż,
ale dzięki psychologii kulturowej nie jest to podróż do barbarzyńców.
Na podstawie: Paweł Boski, Z jednej strony wszystkie światy, „Charaktery” 2004, nr 5.
MPO_1P

","solutions":[]}