{"id":"jezyk-polski-2018-egzamin-gimnazjalny/zad/15","paper_id":"jezyk-polski-2018-egzamin-gimnazjalny","number":"15","points":1,"ptype":"closed","subject":"jezyk-polski","category":"egzamin-gimnazjalny","year":2018,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 15. (0-1)\nDokończ zdanie. Wybierz właściwą odpowiedź spośród podanych.\nMetaforyczny sens słów Jak pięknie wiatr układa piach / Tam gdzie nas nie ma najpełniej\nwyraża się w sformułowaniu\nA. Człowiek krytycznie ocenia marzenia innych.\nB. Człowiek potrafi docenić uroki codzienności.\nC. Człowiek idealizuje miejsca, w których nie przebywa.\nD. Człowiek próbuje uniknąć kontaktu z naturą, która jest nieprzewidywalna.\nPRZENIEŚ ROZWIĄZANIE NA KARTĘ ODPOWIEDZI!\nPrzeczytaj tekst i wykonaj zadania 16.-21.\nJan Burzyński\nROWEROWAĆ, TEATROWAĆ CZY KAWKOWAĆ\nBolesław Leśmian, najznamienitszy polski neologista1, opisywał w jednym ze swoich\nwierszy świerszcza, który „w chałupie skowronił, jaskólił i brzęczał”- czyli oprócz brzęczenia\nwydawał dźwięki charakterystyczne dla skowronków i jaskółek. Jak się okazuje, współcześni\nużytkownicy polszczyzny odznaczają się podobną inwencją językową, która zaowocowała całą\nserią nowych czasowników powstałych od polsko- i obcojęzycznych rzeczowników.\nWspółcześni ludzie są coraz bardziej aktywni, co na różne sposoby podkreślają. Zamiast\njeździć na rowerze, często wolą rowerować, nie chodzą na kawę, lecz kawkują, a zamiast\nćwiczyć na siłowni - siłkują. Mnóstwo czynności wykonują w sferze wirtualnej: skajpują,\npostują, mejlują i fejsbukują, w kółko lajkując i odlajkowując, a niekiedy hejtując. Dlaczego\nnasz język zmierza w taką stronę?\nZ jednej strony, tworzenie nowych czasowników to przejaw tendencji do ekonomizacji\njęzyka: cenimy szybkość, zarówno działania, jak i komunikacji. Żyjemy w takich czasach,\nw których czas mamy już jedynie na używanie czasowników. Z drugiej strony, środki\nkomunikacji elektronicznej wymuszają skrótowość komunikatów, ale zarazem zachęcają do\nrozmaitych zabaw z pisownią i słowotwórstwa.\nNietrudno zauważyć, że obie wspomniane wyżej tendencje mają związek z przejęciem\nwzorców właściwych anglojęzycznej kulturze. Przyśpieszenie tempa życia i popularyzacja\nelektronicznych form komunikacji idą w parze z wpływami językowymi, których świadectwem\njest nie tylko niezliczona masa zapożyczeń, lecz także nowe czasowniki odrzeczownikowe.\nW żadnym języku operacja taka nie jest jednak niewinna. Znaczenia czasowników\nodrzeczownikowych mogą niekiedy odbiegać od znaczeń rzeczowników będących ich\npodstawą. Na przykład autować się to wcale nie „znajdować się za linią autu podczas meczu”,\nale „opuszczać jakieś miejsce lub izolować się”. Co więcej, ceną szybkiej i oszczędnej\nkomunikacji nierzadko okazuje się precyzja: nowe czasowniki bywają bardziej wieloznaczne\nniż ich starsze odpowiedniki. O ile utrwalonego w polszczyźnie czasownika koncertować nie\nsposób użyć w znaczeniu „być na koncercie”, o tyle w przypadku niektórych neologizmów\nsprawa nie przedstawia się już tak prosto: gdy słyszymy, że ktoś ciastkuje lub burgeruje, to\nniekoniecznie wiemy, czy spożywa, czy przygotowuje ciastka bądź burgery; z kolei osoba,\nPRZENIEŚ ROZWIĄZANIA NA KARTĘ ODPOWIEDZI!\nGH-P1\nktóra bankuje, może być zarówno klientem, jak i pracownikiem banku. W takich przypadkach\nwiele zależy od kontekstu i naszej wiedzy pozajęzykowej.\nNa podstawie: Jan Burzyński, Rowerować, teatrować czy kawkować, http://nowewyrazy.uw.edu.pl\n1 Neologista - człowiek tworzący neologizmy.\n[337 słów]","answer":"C","answer_text":"Zadanie 15. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nII. Analiza i interpretacja tekstów kultury.\n2. Analiza. Uczeń:\n4) wskazuje funkcje użytych w utworze środków\nstylistycznych [ ] ([ ] metafor) [ ].\nRozwiązanie\nC\nSchemat punktowania\n1 p. - poprawna odpowiedź.\n0 p. - odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.","solution":null,"image":"img/jezyk-polski-2018-egzamin-gimnazjalny/zad-15.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":8,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Język polski · Egzamin gimnazjalny · 2018","subject_label":"Język polski","category_label":"Egzamin gimnazjalny","text_html":"<p>Zadanie 15. (0-1)<br>Dokończ zdanie. Wybierz właściwą odpowiedź spośród podanych.<br>Metaforyczny sens słów Jak pięknie wiatr układa piach / Tam gdzie nas nie ma najpełniej<br>wyraża się w sformułowaniu<br>A. Człowiek krytycznie ocenia marzenia innych.<br>B. Człowiek potrafi docenić uroki codzienności.<br>C. Człowiek idealizuje miejsca, w których nie przebywa.<br>D. Człowiek próbuje uniknąć kontaktu z naturą, która jest nieprzewidywalna.<br>PRZENIEŚ ROZWIĄZANIE NA KARTĘ ODPOWIEDZI!<br>Przeczytaj tekst i wykonaj zadania 16.-21.<br>Jan Burzyński<br>ROWEROWAĆ, TEATROWAĆ CZY KAWKOWAĆ<br>Bolesław Leśmian, najznamienitszy polski neologista1, opisywał w jednym ze swoich<br>wierszy świerszcza, który „w chałupie skowronił, jaskólił i brzęczał”- czyli oprócz brzęczenia<br>wydawał dźwięki charakterystyczne dla skowronków i jaskółek. Jak się okazuje, współcześni<br>użytkownicy polszczyzny odznaczają się podobną inwencją językową, która zaowocowała całą<br>serią nowych czasowników powstałych od polsko- i obcojęzycznych rzeczowników.<br>Współcześni ludzie są coraz bardziej aktywni, co na różne sposoby podkreślają. Zamiast<br>jeździć na rowerze, często wolą rowerować, nie chodzą na kawę, lecz kawkują, a zamiast<br>ćwiczyć na siłowni - siłkują. Mnóstwo czynności wykonują w sferze wirtualnej: skajpują,<br>postują, mejlują i fejsbukują, w kółko lajkując i odlajkowując, a niekiedy hejtując. Dlaczego<br>nasz język zmierza w taką stronę?<br>Z jednej strony, tworzenie nowych czasowników to przejaw tendencji do ekonomizacji<br>języka: cenimy szybkość, zarówno działania, jak i komunikacji. Żyjemy w takich czasach,<br>w których czas mamy już jedynie na używanie czasowników. Z drugiej strony, środki<br>komunikacji elektronicznej wymuszają skrótowość komunikatów, ale zarazem zachęcają do<br>rozmaitych zabaw z pisownią i słowotwórstwa.<br>Nietrudno zauważyć, że obie wspomniane wyżej tendencje mają związek z przejęciem<br>wzorców właściwych anglojęzycznej kulturze. Przyśpieszenie tempa życia i popularyzacja<br>elektronicznych form komunikacji idą w parze z wpływami językowymi, których świadectwem<br>jest nie tylko niezliczona masa zapożyczeń, lecz także nowe czasowniki odrzeczownikowe.<br>W żadnym języku operacja taka nie jest jednak niewinna. Znaczenia czasowników<br>odrzeczownikowych mogą niekiedy odbiegać od znaczeń rzeczowników będących ich<br>podstawą. Na przykład autować się to wcale nie „znajdować się za linią autu podczas meczu”,<br>ale „opuszczać jakieś miejsce lub izolować się”. Co więcej, ceną szybkiej i oszczędnej<br>komunikacji nierzadko okazuje się precyzja: nowe czasowniki bywają bardziej wieloznaczne<br>niż ich starsze odpowiedniki. O ile utrwalonego w polszczyźnie czasownika koncertować nie<br>sposób użyć w znaczeniu „być na koncercie”, o tyle w przypadku niektórych neologizmów<br>sprawa nie przedstawia się już tak prosto: gdy słyszymy, że ktoś ciastkuje lub burgeruje, to<br>niekoniecznie wiemy, czy spożywa, czy przygotowuje ciastka bądź burgery; z kolei osoba,<br>PRZENIEŚ ROZWIĄZANIA NA KARTĘ ODPOWIEDZI!<br>GH-P1<br>która bankuje, może być zarówno klientem, jak i pracownikiem banku. W takich przypadkach<br>wiele zależy od kontekstu i naszej wiedzy pozajęzykowej.<br>Na podstawie: Jan Burzyński, Rowerować, teatrować czy kawkować, http://nowewyrazy.uw.edu.pl<br>1 Neologista - człowiek tworzący neologizmy.<br>[337 słów]</p>","answer_text_html":"<p>Zadanie 15. (0-1)<br>Wymaganie ogólne<br>Wymaganie szczegółowe<br>II. Analiza i interpretacja tekstów kultury.</p>\n<ol><li>Analiza. Uczeń:</li><li>wskazuje funkcje użytych w utworze środków</li></ol>\n<p>stylistycznych [ ] ([ ] metafor) [ ].<br>Rozwiązanie<br>C<br>Schemat punktowania<br>1 p. - poprawna odpowiedź.<br>0 p. - odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.</p>","solutions":[]}