{"id":"jezyk-polski-2018-sierpien-poprawkowa-podstawowa/zad/7","paper_id":"jezyk-polski-2018-sierpien-poprawkowa-podstawowa","number":"7","points":3,"ptype":"open","subject":"jezyk-polski","category":"inne","year":2018,"month":"sierpien","level":"podstawowa","text":"Zadanie 7. (0-3)\nNapisz streszczenie tekstu liczące 40-60 słów.\nMPO_1P\nTekst do zadań 8.-12.\nWade Davis\nGinące kultury\nTradycja Indian Kogi w północnej Kolumbii nakazuje, by dziecko przeznaczone do stanu\nkapłańskiego odłączać od rodziny, gdy ma zaledwie cztery lata. Wysoko w górach Sierra\nNevada przyszły kapłan przechodzi trening duchowy. Przez następne 18 lat ani na chwilę nie\nujrzy światła słonecznego, całkowicie odizolowany od świata zewnętrznego przez kamienne\nściany. […]\nPo latach nauki i rygorystycznych praktyk nadchodzi cudowny moment objawienia.\nPewnego bezchmurnego poranka […] nowicjusz po raz pierwszy zostaje wyprowadzony na\nzewnątrz, na światło świtu. Dotąd świat był dla niego głównie myślą, wyobrażeniem. Teraz\nmoże zobaczyć go na własne oczy, docenić nadprzyrodzone piękno ziemi. W jednej chwili\nwszystko, czego się o niej nauczył, zyskuje potwierdzenie. […]\nTo tylko jeden z wielu przykładów nieskończonego bogactwa, siły i różnorodności ludzkiej\nwyobraźni, która wyraża się w tradycyjnych kulturach. […]\nJak świat długi i szeroki, jakieś 300 milionów osób - około pięciu procent całej ziemskiej\npopulacji - wciąż bardzo silnie identyfikuje się ze swą tradycyjną wspólnotą kulturową: jej\nhistorią, językiem, mitologią i bagażem przeszłości, za sprawą których czują się związani\nz konkretnym miejscem. […]\nOd zarania dziejów po dzień dzisiejszy na ziemi funkcjonowało łącznie około 10 tysięcy\njęzyków mówionych. Obecnie w użyciu pozostaje już tylko około sześciu tysięcy. Wielu z nich\nnikt się już nie uczy, co w praktyce oznacza, że są martwe. […]\nJęzyk to o wiele więcej niż garść słówek czy zbiór reguł gramatycznych - to zwierciadło\nludzkiej duszy, narzędzie, dzięki któremu duch danej kultury może się komunikować ze\nświatem materialnym. Język - twierdzi Michael Krauss z University of Alaska - jest czymś\nrównie tajemniczym i niepojętym jak żywy organizm. Dlaczego mielibyśmy mniej ubolewać\nnad wymarłym językiem niż nad wyginięciem gatunku?\nTa biologiczna analogia jest bardzo trafna. Jeśli w miejsce zagrożonego gatunku powstaje\nnowy, równowaga w naturalny sposób zostaje zachowana. Obserwowana obecnie, wywołana\ndziałalnością człowieka fala wymierania gatunków jest czymś bezprecedensowym. Na tej\nsamej zasadzie języki, choć zawsze ulegały, podobnie jak poszczególne kultury czy gatunki\nzwierząt, procesom rozwoju i ewolucji, w ostatnich czasach obumierają w zastraszającym\ntempie - na przestrzeni życia jednego czy dwóch pokoleń.\nŚmierć języka jest jak zbombardowanie Luwru4 - lamentuje Ken Hale z Massachusetts\nInstitute of Technology. - Zanik języka oznacza wyrok śmierci dla danej kultury. Świat traci\nnieodłączną cząstkę siebie i staje się uboższy. A my wszyscy tracimy konkretną wiedzę,\nzdobycze intelektualne całych tysiącleci.\nProblem polega na tym, czy pozwolimy kulturom o wielowiekowych tradycjach\newoluować na ich własnych warunkach, to znaczy przyswajać jedynie pozytywne aspekty\nwspółczesnej cywilizacji, a odrzucać te naleciałości, które mogłyby zaszkodzić ich spuściźnie\nduchowej i materialnej.\nNa podstawie: Wade Davis, Ginące kultury, „National Geographic Polska” 1999, nr 1.\n4 Luwr - dawny pałac królewski w Paryżu, obecnie jedno z największych muzeów na świecie.\nMPO_1P","answer":null,"answer_text":"Przykładowa odpowiedź:\n3 p. - ze streszczenia wynika, jaki","solution":null,"image":"img/jezyk-polski-2018-sierpien-poprawkowa-podstawowa/zad-7.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Język polski · Inne · sierpień 2018 (podstawowa)","subject_label":"Język polski","category_label":"Inne","text_html":"<p>Zadanie 7. (0-3)<br>Napisz streszczenie tekstu liczące 40-60 słów.<br>MPO_1P<br>Tekst do zadań 8.-12.<br>Wade Davis<br>Ginące kultury<br>Tradycja Indian Kogi w północnej Kolumbii nakazuje, by dziecko przeznaczone do stanu<br>kapłańskiego odłączać od rodziny, gdy ma zaledwie cztery lata. Wysoko w górach Sierra<br>Nevada przyszły kapłan przechodzi trening duchowy. Przez następne 18 lat ani na chwilę nie<br>ujrzy światła słonecznego, całkowicie odizolowany od świata zewnętrznego przez kamienne<br>ściany. […]<br>Po latach nauki i rygorystycznych praktyk nadchodzi cudowny moment objawienia.<br>Pewnego bezchmurnego poranka […] nowicjusz po raz pierwszy zostaje wyprowadzony na<br>zewnątrz, na światło świtu. Dotąd świat był dla niego głównie myślą, wyobrażeniem. Teraz<br>może zobaczyć go na własne oczy, docenić nadprzyrodzone piękno ziemi. W jednej chwili<br>wszystko, czego się o niej nauczył, zyskuje potwierdzenie. […]<br>To tylko jeden z wielu przykładów nieskończonego bogactwa, siły i różnorodności ludzkiej<br>wyobraźni, która wyraża się w tradycyjnych kulturach. […]<br>Jak świat długi i szeroki, jakieś 300 milionów osób - około pięciu procent całej ziemskiej<br>populacji - wciąż bardzo silnie identyfikuje się ze swą tradycyjną wspólnotą kulturową: jej<br>historią, językiem, mitologią i bagażem przeszłości, za sprawą których czują się związani<br>z konkretnym miejscem. […]<br>Od zarania dziejów po dzień dzisiejszy na ziemi funkcjonowało łącznie około 10 tysięcy<br>języków mówionych. Obecnie w użyciu pozostaje już tylko około sześciu tysięcy. Wielu z nich<br>nikt się już nie uczy, co w praktyce oznacza, że są martwe. […]<br>Język to o wiele więcej niż garść słówek czy zbiór reguł gramatycznych - to zwierciadło<br>ludzkiej duszy, narzędzie, dzięki któremu duch danej kultury może się komunikować ze<br>światem materialnym. Język - twierdzi Michael Krauss z University of Alaska - jest czymś<br>równie tajemniczym i niepojętym jak żywy organizm. Dlaczego mielibyśmy mniej ubolewać<br>nad wymarłym językiem niż nad wyginięciem gatunku?<br>Ta biologiczna analogia jest bardzo trafna. Jeśli w miejsce zagrożonego gatunku powstaje<br>nowy, równowaga w naturalny sposób zostaje zachowana. Obserwowana obecnie, wywołana<br>działalnością człowieka fala wymierania gatunków jest czymś bezprecedensowym. Na tej<br>samej zasadzie języki, choć zawsze ulegały, podobnie jak poszczególne kultury czy gatunki<br>zwierząt, procesom rozwoju i ewolucji, w ostatnich czasach obumierają w zastraszającym<br>tempie - na przestrzeni życia jednego czy dwóch pokoleń.<br>Śmierć języka jest jak zbombardowanie Luwru4 - lamentuje Ken Hale z Massachusetts<br>Institute of Technology. - Zanik języka oznacza wyrok śmierci dla danej kultury. Świat traci<br>nieodłączną cząstkę siebie i staje się uboższy. A my wszyscy tracimy konkretną wiedzę,<br>zdobycze intelektualne całych tysiącleci.<br>Problem polega na tym, czy pozwolimy kulturom o wielowiekowych tradycjach<br>ewoluować na ich własnych warunkach, to znaczy przyswajać jedynie pozytywne aspekty<br>współczesnej cywilizacji, a odrzucać te naleciałości, które mogłyby zaszkodzić ich spuściźnie<br>duchowej i materialnej.<br>Na podstawie: Wade Davis, Ginące kultury, „National Geographic Polska” 1999, nr 1.<br>4 Luwr - dawny pałac królewski w Paryżu, obecnie jedno z największych muzeów na świecie.<br>MPO_1P</p>","answer_text_html":"<p>Przykładowa odpowiedź:<br>3 p. - ze streszczenia wynika, jaki</p>","solutions":[]}