{"id":"jezyk-polski-2019-egzamin-gimnazjalny/zad/11","paper_id":"jezyk-polski-2019-egzamin-gimnazjalny","number":"11","points":2,"ptype":"closed","subject":"jezyk-polski","category":"egzamin-gimnazjalny","year":2019,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 11. (0-2)\nPrzeczytaj fraszkę.\nJan Izydor Sztaudynger\nSkarga zmiętego\nŻycie mnie\nMnie!\n11.1. Które stwierdzenie jest zgodne z sensem powyższej fraszki? Zaznacz P we\nwłaściwym miejscu.\n1.\nTrudy codziennej egzystencji są łatwe do przezwyciężenia.\nP\n2.\nŻycie polega na unikaniu cierpień.\nP\n3.\nCzłowiek nieustannie mierzy się z przeciwnościami losu.\nP\n11.2. Uzupełnij poniższe zdania. Wybierz właściwe odpowiedzi spośród podanych.\nWe fraszce Skarga zmiętego podkreślone wyrazy to A/B części mowy. Są one przykładem\nwykorzystania identycznego C/D wyrazów.\nA. te same\nC. brzmienia\nB. różne\nD. znaczenia\nGH-P1\nPrzeczytaj tekst i wykonaj zadania 12.-16.\nAgnieszka Krzemińska\nUTRWALACZ MYŚLI\nTylko człowiek dysponuje umiejętnościami manualnymi, technicznymi i intelektualnymi,\nby utrwalać idee za pomocą znaków graficznych. Zanim jednak nauczyliśmy się zapisywać\npoematy czy traktaty filozoficzno-religijne, pismo przeszło długą drogę: od pisma klinowego\ni egipskich hieroglifów do prostszej i łatwiejszej formy - zapisywania wyrazów za pomocą\nalfabetu. Pomysł, by zapisywać każdą głoskę oddzielnie i tworzyć z nich wyrazy, to zasługa\nmieszkańców Bliskiego Wschodu.\nDo Grecji idea alfabetu trafiła około IX w. p.n.e., gdy greccy kupcy podpatrzyli literowy\nzapis u swych fenickich partnerów i przystosowali go do swoich potrzeb, m.in. dodali\nsamogłoski i znaki liter, których w fenickim nie było. Od Greków ten system przejęli\nok. VII w. p.n.e. Rzymianie i po odpowiednim jego przekształceniu stworzyli alfabet, z którego\nkorzystamy do dziś. Chociaż Fenicjanie, uważani za chytrych kupców, nie cieszyli się w antyku\ndobrą opinią, należy im się szacunek za wynalezienie liter.\nPismo otworzyło przed ludźmi zupełnie nieznane dotąd możliwości. Verba volant, scripta\nmanent - słowa ulatują, pisma pozostają - mówi łacińskie przysłowie, którego sens oddaje\nistotę tego wynalazku. W momencie gdy mowie nadano graficzny kształt, co umożliwiło jej\nutrwalenie, zatrzymano w czasie myśli. Dzięki pismu słowa stały się nośnikiem informacji\nmiędzy oddalonymi od siebie ludźmi, cywilizacjami, epokami, różnymi kulturami. Nie mylili\nsię Egipcjanie, wierzący, że to, co zapisane w kamieniu, przetrwa wiecznie, a i do dziś w sądzie\nbardziej się liczy umowa pisemna niż ustna. Oczywiście bez pisma da się żyć i nawet sam\nSokrates1 przekonywał, że mowa ma przewagę nad pismem, ponieważ rozwija pamięć,\npozwala na szybkie odparcie argumentów i uniemożliwia utrwalanie błędnych interpretacji, ale\nbez tego medium niemal nie sposób wspiąć się na wyższy poziom cywilizacyjny. Pismo jako\ndoskonała metoda na przedłużenie dziurawej ludzkiej pamięci umożliwiło rozwój nauki,\nzainicjowało bardziej analityczne i abstrakcyjne myślenie.\nPrzez wieki znajomość pisma była jednak umiejętnością ekskluzywną2. Najpierw starano\nsię kontrolować siłę słowa pisanego. Zamykając papirusowe, gliniane czy bambusowe księgi\nw prywatnych bibliotekach, pozwalano poznać jego tajniki tylko wybrańcom. Wraz\nz pojawieniem się alfabetów czytanie i pisanie zaczęło być znacznie łatwiejsze i - co za tym\nidzie - bardziej dostępne, co bez wątpienia przyśpieszyło rozwój nauki i technologii.\nDzisiaj trudno sobie wyobrazić życie w świecie, w którym nie istniałoby pismo. Szkoły,\nbiblioteki i uniwersytety to instytucje, które bez pisma nie mogłyby funkcjonować. Praca\nz tekstami jest tam podstawą, bo najpierw uczymy się je rozpoznawać i zapisywać, potem\nczytać i porównywać, by w końcu móc je tworzyć.\nTrzeba też zauważyć, że chociaż zmieniły się materiały - kamień, glinę oraz papirus\nzamieniono na papier i ekran komputera, a rylce, pędzelki, rysiki i pióra zostały zastąpione\ndługopisami i klawiaturą - wymyślony przed tysiącami lat alfabet ciągle jest podstawą\nopisywania świata i jego tajemnic.\nNa podstawie: Agnieszka Krzemińska, Utrwalacz myśli, „Niezbędnik Inteligenta” nr 1/2016.\n1 Sokrates - jeden z największych starożytnych filozofów.\n2 Ekskluzywny - przeznaczony dla grupy osób uprzywilejowanych, wybranych.\n[444 wyrazy]\nPRZENIEŚ ROZWIĄZANIA NA KARTĘ ODPOWIEDZI!\nGH-P1","answer":null,"answer_text":"Zadanie 11. (0-2)\n11.1. (0-1)\nRozwiązanie\n3P\nSchemat punktowania\n1 p. - poprawna odpowiedź.\n0 p. - odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.\n11.2. (0-1)\nRozwiązanie\nBC\nSchemat punktowania\n1 p. - poprawna odpowiedź.\n0 p. - odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nII. Analiza i interpretacja tekstów kultury.\n3. Interpretacja. Uczeń:\n1) przedstawia propozycję odczytania\nkonkretnego tekstu kultury [ ].\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nI. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie\nzawartych w nich informacji.\nUmiejętność z zakresu szkoły podstawowej.\n3. Świadomość językowa. Uczeń:\n3) rozpoznaje w wypowiedziach podstawowe\nczęści mowy ([ ] czasownik, [ ] zaimek [ ])\ni wskazuje różnicę między nimi.","solution":null,"image":"img/jezyk-polski-2019-egzamin-gimnazjalny/zad-11.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":7,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Język polski · Egzamin gimnazjalny · 2019","subject_label":"Język polski","category_label":"Egzamin gimnazjalny","text_html":"<p>Zadanie 11. (0-2)<br>Przeczytaj fraszkę.<br>Jan Izydor Sztaudynger<br>Skarga zmiętego<br>Życie mnie<br>Mnie!<br>11.1. Które stwierdzenie jest zgodne z sensem powyższej fraszki? Zaznacz P we<br>właściwym miejscu.<br>1.<br>Trudy codziennej egzystencji są łatwe do przezwyciężenia.<br>P<br>2.<br>Życie polega na unikaniu cierpień.<br>P<br>3.<br>Człowiek nieustannie mierzy się z przeciwnościami losu.<br>P<br>11.2. Uzupełnij poniższe zdania. Wybierz właściwe odpowiedzi spośród podanych.<br>We fraszce Skarga zmiętego podkreślone wyrazy to A/B części mowy. Są one przykładem<br>wykorzystania identycznego C/D wyrazów.<br>A. te same<br>C. brzmienia<br>B. różne<br>D. znaczenia<br>GH-P1<br>Przeczytaj tekst i wykonaj zadania 12.-16.<br>Agnieszka Krzemińska<br>UTRWALACZ MYŚLI<br>Tylko człowiek dysponuje umiejętnościami manualnymi, technicznymi i intelektualnymi,<br>by utrwalać idee za pomocą znaków graficznych. Zanim jednak nauczyliśmy się zapisywać<br>poematy czy traktaty filozoficzno-religijne, pismo przeszło długą drogę: od pisma klinowego<br>i egipskich hieroglifów do prostszej i łatwiejszej formy - zapisywania wyrazów za pomocą<br>alfabetu. Pomysł, by zapisywać każdą głoskę oddzielnie i tworzyć z nich wyrazy, to zasługa<br>mieszkańców Bliskiego Wschodu.<br>Do Grecji idea alfabetu trafiła około IX w. p.n.e., gdy greccy kupcy podpatrzyli literowy<br>zapis u swych fenickich partnerów i przystosowali go do swoich potrzeb, m.in. dodali<br>samogłoski i znaki liter, których w fenickim nie było. Od Greków ten system przejęli<br>ok. VII w. p.n.e. Rzymianie i po odpowiednim jego przekształceniu stworzyli alfabet, z którego<br>korzystamy do dziś. Chociaż Fenicjanie, uważani za chytrych kupców, nie cieszyli się w antyku<br>dobrą opinią, należy im się szacunek za wynalezienie liter.<br>Pismo otworzyło przed ludźmi zupełnie nieznane dotąd możliwości. Verba volant, scripta<br>manent - słowa ulatują, pisma pozostają - mówi łacińskie przysłowie, którego sens oddaje<br>istotę tego wynalazku. W momencie gdy mowie nadano graficzny kształt, co umożliwiło jej<br>utrwalenie, zatrzymano w czasie myśli. Dzięki pismu słowa stały się nośnikiem informacji<br>między oddalonymi od siebie ludźmi, cywilizacjami, epokami, różnymi kulturami. Nie mylili<br>się Egipcjanie, wierzący, że to, co zapisane w kamieniu, przetrwa wiecznie, a i do dziś w sądzie<br>bardziej się liczy umowa pisemna niż ustna. Oczywiście bez pisma da się żyć i nawet sam<br>Sokrates1 przekonywał, że mowa ma przewagę nad pismem, ponieważ rozwija pamięć,<br>pozwala na szybkie odparcie argumentów i uniemożliwia utrwalanie błędnych interpretacji, ale<br>bez tego medium niemal nie sposób wspiąć się na wyższy poziom cywilizacyjny. Pismo jako<br>doskonała metoda na przedłużenie dziurawej ludzkiej pamięci umożliwiło rozwój nauki,<br>zainicjowało bardziej analityczne i abstrakcyjne myślenie.<br>Przez wieki znajomość pisma była jednak umiejętnością ekskluzywną2. Najpierw starano<br>się kontrolować siłę słowa pisanego. Zamykając papirusowe, gliniane czy bambusowe księgi<br>w prywatnych bibliotekach, pozwalano poznać jego tajniki tylko wybrańcom. Wraz<br>z pojawieniem się alfabetów czytanie i pisanie zaczęło być znacznie łatwiejsze i - co za tym<br>idzie - bardziej dostępne, co bez wątpienia przyśpieszyło rozwój nauki i technologii.<br>Dzisiaj trudno sobie wyobrazić życie w świecie, w którym nie istniałoby pismo. Szkoły,<br>biblioteki i uniwersytety to instytucje, które bez pisma nie mogłyby funkcjonować. Praca<br>z tekstami jest tam podstawą, bo najpierw uczymy się je rozpoznawać i zapisywać, potem<br>czytać i porównywać, by w końcu móc je tworzyć.<br>Trzeba też zauważyć, że chociaż zmieniły się materiały - kamień, glinę oraz papirus<br>zamieniono na papier i ekran komputera, a rylce, pędzelki, rysiki i pióra zostały zastąpione<br>długopisami i klawiaturą - wymyślony przed tysiącami lat alfabet ciągle jest podstawą<br>opisywania świata i jego tajemnic.<br>Na podstawie: Agnieszka Krzemińska, Utrwalacz myśli, „Niezbędnik Inteligenta” nr 1/2016.<br>1 Sokrates - jeden z największych starożytnych filozofów.<br>2 Ekskluzywny - przeznaczony dla grupy osób uprzywilejowanych, wybranych.<br>[444 wyrazy]<br>PRZENIEŚ ROZWIĄZANIA NA KARTĘ ODPOWIEDZI!<br>GH-P1</p>","answer_text_html":"<p>Zadanie 11. (0-2)<br>11.1. (0-1)<br>Rozwiązanie<br>3P<br>Schemat punktowania<br>1 p. - poprawna odpowiedź.<br>0 p. - odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.<br>11.2. (0-1)<br>Rozwiązanie<br>BC<br>Schemat punktowania<br>1 p. - poprawna odpowiedź.<br>0 p. - odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.<br>Wymaganie ogólne<br>Wymaganie szczegółowe<br>II. Analiza i interpretacja tekstów kultury.</p>\n<ol><li>Interpretacja. Uczeń:</li><li>przedstawia propozycję odczytania</li></ol>\n<p>konkretnego tekstu kultury [ ].<br>Wymaganie ogólne<br>Wymaganie szczegółowe<br>I. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie<br>zawartych w nich informacji.<br>Umiejętność z zakresu szkoły podstawowej.</p>\n<ol><li>Świadomość językowa. Uczeń:</li><li>rozpoznaje w wypowiedziach podstawowe</li></ol>\n<p>części mowy ([ ] czasownik, [ ] zaimek [ ])<br>i wskazuje różnicę między nimi.</p>","solutions":[]}