{"id":"jezyk-polski-2019-maj-matura-podstawowa/zad/13","paper_id":"jezyk-polski-2019-maj-matura-podstawowa","number":"13","points":50,"ptype":"closed","subject":"jezyk-polski","category":"matura","year":2019,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 13. (0-50)\nWybierz jeden temat i napisz wypracowanie.\nTemat 1. Czym dla człowieka może być wolność? Rozważ problem i uzasadnij swoje\nzdanie, odwołując się do fragmentu Dziadów cz. III, całego dramatu Adama\nMickiewicza oraz wybranego tekstu kultury. Twoja praca powinna liczyć co\nnajmniej 250 słów.\nAdam Mickiewicz\nDziady cz. III\nWIĘZIEŃ\n(budzi się strudzony i patrzy w okno - ranek)\nNocy cicha, gdy wschodzisz, kto ciebie zapyta,\nSkąd przychodzisz; gdy gwiazdy przed sobą rozsiejesz,\nKto z tych gwiazd tajnie przyszłej drogi twej wyczyta!\n[…]\nCzyż nie umiem rozróżnić marzeń od pamięci?\nChyba mnie wmówią, że moje więzienie\nJest tylko wspomnienie.\nMówią, że senne czucie rozkoszy i kaźni\nJest tylko grą wyobraźni; -\nGłupi, zaledwie z wieści wyobraźnią znają\nI nam wieszczom o niej bają!\nBywałem w niej, zmierzyłem lepiej jej przestrzenie\nI wiem, że leży za jej granicą - marzenie.\nPrędzej dzień będzie nocą, rozkosz będzie kaźnią,\nNiż sen będzie pamięcią, mara wyobraźnią.\nMPO_1P\n(kładnie się i wstaje znowu - idzie do okna)\nNie mogę spocząć, te sny to straszą, to łudzą:\nJak te sny mię trudzą!\n(drzemie)\n[…]\nANIOŁ\nMy uprosiliśmy Boga,\nBy cię oddał w ręce wroga.\nSamotność mędrców mistrzyni:\nI ty w samotnym więzieniu,\nJako prorok na pustyni,\nDumaj o twym przeznaczeniu.\n[…]\nModlono się za tobą na ziemi i w niebie,\nWkrótce muszą tyrani na świat puścić ciebie.\nWIĘZIEŃ\n(budzi się i myśli)\nTy, co bliźnich katujesz, więzisz i wyrzynasz,\nI uśmiechasz się we dnie, i w wieczor ucztujesz,\nCzy ty z rana choć jeden sen twój przypominasz,\nA jeśliś go przypomniał, czy ty go pojmujesz?\n(drzemie)\nANIOŁ\nTy będziesz znowu wolny, my oznajmić przyszli.\nWIĘZIEŃ\n(budzi się)\nBędę wolny? - pamiętam, ktoś mi wczora prawił;\nNie, skądże to, czy we śnie? czy Bóg mi objawił?\n(zasypia)\nANIOŁOWIE\nPilnujmy tylko, ach, pilnujmy myśli,\nMiędzy myślami bitwa już stoczona.\nDUCHY Z LEWEJ STRONY\nPodwójmy napaść.\nDUCHY Z PRAWEJ\nMy podwójmy straże.\nCzy zła myśl wygra, czy dobra pokona,\nJutro się w mowach i w dziełach pokaże;\nI jedna chwila tej bitwy wyrzeka\nNa całe życie o losach człowieka.\nWIĘZIEŃ\nMam być wolny - tak! nie wiem, skąd przyszła nowina,\nMPO_1P\nLecz ja znam, co być wolnym z łaski Moskwicina.\nŁotry zdejmą mi tylko z rąk i nóg kajdany,\nAle wtłoczą na duszę - ja będę wygnany!\nBłąkać się w cudzoziemców, w nieprzyjaciół tłumie,\nJa śpiewak - i nikt z mojej pieśni nie zrozumie\nNic - oprócz niekształtnego i marnego dźwięku.\nŁotry, tej jednej broni z rąk mi nie wydarły,\nAle mi ją zepsuto, przełamano w ręku;\nŻywy, zostanę dla mej ojczyzny umarły,\nI myśl legnie zamknięta w duszy mojej cieniu,\nJako dyjament w brudnym zawarty kamieniu.\nAdam Mickiewicz, Dziady drezdeńskie, Wrocław 2012.\nTemat 2. Zinterpretuj podany utwór. Postaw tezę interpretacyjną i ją uzasadnij.\nTwoja praca powinna liczyć co najmniej 250 słów.\nAnna Świrszczyńska\nSamotność\nSamotność,\nogromna perła samotności,\nw niej się ukryłam.\nPrzestrzeń,\nktóra się rozprzestrzenia,\nw niej ogromnieję.\nCisza, źródło głosów.\nNieruchomość, matka ruchu.\nJestem sama.\nJestem sama, a więc jestem niczym.\nCo za szczęście.\nJestem niczym, a więc mogę być wszystkim.\nEgzystencja bez esencji,\nesencja bez egzystencji, wolność.\nJestem czysta jak to, czego nie ma,\nbezpieczna jak platońska idea,\nbogata jak możliwość.\nŚmiejąc się wyciągam ręce\ndo tysiąca moich wspaniałych przyszłości.\nMogę stać się pianą na morzu\ni osiągnąć jej szczęście krótkotrwania.\nAlbo meduzą i mieć na własność\ncałą śliczność meduzy.\nAlbo ptakiem z jego szczęściem lotu,\nalbo kamieniem z jego szczęściem wieczności,\nalbo drogą mleczną.\nMPO_1P\nJestem sama, jestem silna.\nSamotność chroni mnie.\nJestem sama, a więc mnie nie ma,\nnie ma mnie, a więc istnieję\ndoskonale jak doskonałość,\nrozmaicie jak rozmaitość.\nPotem przyjdą ludzie. Dadzą mi\nskórę, kolor oczu, płeć i nazwisko.\nDadzą przeszłość i przyszłość\ngatunku homo sapiens.\n[1970]\nAnna Świrszczyńska, Samotność, [w:] tejże, Wybór wierszy, Warszawa 1980.\nna temat nr\nMPO_1P\nMPO_1P\nMPO_1P\nMPO_1P\nMPO_1P\nMPO_1P\nMPO_1P\nMPO_1P\nMPO_1P\nTabelę wypełnia egzaminator!\nLiczba punktów\nSuma\nUzasadnienie przyznania 0 punktów\nrozprawka\nA.\n0 - 3 - 6\nB.\n0 - 4 - 8 - 12 - 18\ninterpretacja\nA.\n0 - 3 - 6 - 9\nB.\n0 - 5 - 10 - 15\nC.\n0 - 2 - 4\nD.\n0 - 3 - 6\nE.\n0 - 1 - 2\nF.\n0 - 2 - 4\nG.\n0 - 3 - 6\nH.\n0 - 2 - 4\nMPO_1P\nBRUDNOPIS (nie podlega ocenie)","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/jezyk-polski-2019-maj-matura-podstawowa/zad-13.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":8,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Język polski · Matura · maj 2019 (podstawowa)","subject_label":"Język polski","category_label":"Matura","text_html":"

Zadanie 13. (0-50)
Wybierz jeden temat i napisz wypracowanie.
Temat 1. Czym dla człowieka może być wolność? Rozważ problem i uzasadnij swoje
zdanie, odwołując się do fragmentu Dziadów cz. III, całego dramatu Adama
Mickiewicza oraz wybranego tekstu kultury. Twoja praca powinna liczyć co
najmniej 250 słów.
Adam Mickiewicz
Dziady cz. III
WIĘZIEŃ
(budzi się strudzony i patrzy w okno - ranek)
Nocy cicha, gdy wschodzisz, kto ciebie zapyta,
Skąd przychodzisz; gdy gwiazdy przed sobą rozsiejesz,
Kto z tych gwiazd tajnie przyszłej drogi twej wyczyta!
[…]
Czyż nie umiem rozróżnić marzeń od pamięci?
Chyba mnie wmówią, że moje więzienie
Jest tylko wspomnienie.
Mówią, że senne czucie rozkoszy i kaźni
Jest tylko grą wyobraźni; -
Głupi, zaledwie z wieści wyobraźnią znają
I nam wieszczom o niej bają!
Bywałem w niej, zmierzyłem lepiej jej przestrzenie
I wiem, że leży za jej granicą - marzenie.
Prędzej dzień będzie nocą, rozkosz będzie kaźnią,
Niż sen będzie pamięcią, mara wyobraźnią.
MPO_1P
(kładnie się i wstaje znowu - idzie do okna)
Nie mogę spocząć, te sny to straszą, to łudzą:
Jak te sny mię trudzą!
(drzemie)
[…]
ANIOŁ
My uprosiliśmy Boga,
By cię oddał w ręce wroga.
Samotność mędrców mistrzyni:
I ty w samotnym więzieniu,
Jako prorok na pustyni,
Dumaj o twym przeznaczeniu.
[…]
Modlono się za tobą na ziemi i w niebie,
Wkrótce muszą tyrani na świat puścić ciebie.
WIĘZIEŃ
(budzi się i myśli)
Ty, co bliźnich katujesz, więzisz i wyrzynasz,
I uśmiechasz się we dnie, i w wieczor ucztujesz,
Czy ty z rana choć jeden sen twój przypominasz,
A jeśliś go przypomniał, czy ty go pojmujesz?
(drzemie)
ANIOŁ
Ty będziesz znowu wolny, my oznajmić przyszli.
WIĘZIEŃ
(budzi się)
Będę wolny? - pamiętam, ktoś mi wczora prawił;
Nie, skądże to, czy we śnie? czy Bóg mi objawił?
(zasypia)
ANIOŁOWIE
Pilnujmy tylko, ach, pilnujmy myśli,
Między myślami bitwa już stoczona.
DUCHY Z LEWEJ STRONY
Podwójmy napaść.
DUCHY Z PRAWEJ
My podwójmy straże.
Czy zła myśl wygra, czy dobra pokona,
Jutro się w mowach i w dziełach pokaże;
I jedna chwila tej bitwy wyrzeka
Na całe życie o losach człowieka.
WIĘZIEŃ
Mam być wolny - tak! nie wiem, skąd przyszła nowina,
MPO_1P
Lecz ja znam, co być wolnym z łaski Moskwicina.
Łotry zdejmą mi tylko z rąk i nóg kajdany,
Ale wtłoczą na duszę - ja będę wygnany!
Błąkać się w cudzoziemców, w nieprzyjaciół tłumie,
Ja śpiewak - i nikt z mojej pieśni nie zrozumie
Nic - oprócz niekształtnego i marnego dźwięku.
Łotry, tej jednej broni z rąk mi nie wydarły,
Ale mi ją zepsuto, przełamano w ręku;
Żywy, zostanę dla mej ojczyzny umarły,
I myśl legnie zamknięta w duszy mojej cieniu,
Jako dyjament w brudnym zawarty kamieniu.
Adam Mickiewicz, Dziady drezdeńskie, Wrocław 2012.
Temat 2. Zinterpretuj podany utwór. Postaw tezę interpretacyjną i ją uzasadnij.
Twoja praca powinna liczyć co najmniej 250 słów.
Anna Świrszczyńska
Samotność
Samotność,
ogromna perła samotności,
w niej się ukryłam.
Przestrzeń,
która się rozprzestrzenia,
w niej ogromnieję.
Cisza, źródło głosów.
Nieruchomość, matka ruchu.
Jestem sama.
Jestem sama, a więc jestem niczym.
Co za szczęście.
Jestem niczym, a więc mogę być wszystkim.
Egzystencja bez esencji,
esencja bez egzystencji, wolność.
Jestem czysta jak to, czego nie ma,
bezpieczna jak platońska idea,
bogata jak możliwość.
Śmiejąc się wyciągam ręce
do tysiąca moich wspaniałych przyszłości.
Mogę stać się pianą na morzu
i osiągnąć jej szczęście krótkotrwania.
Albo meduzą i mieć na własność
całą śliczność meduzy.
Albo ptakiem z jego szczęściem lotu,
albo kamieniem z jego szczęściem wieczności,
albo drogą mleczną.
MPO_1P
Jestem sama, jestem silna.
Samotność chroni mnie.
Jestem sama, a więc mnie nie ma,
nie ma mnie, a więc istnieję
doskonale jak doskonałość,
rozmaicie jak rozmaitość.
Potem przyjdą ludzie. Dadzą mi
skórę, kolor oczu, płeć i nazwisko.
Dadzą przeszłość i przyszłość
gatunku homo sapiens.
[1970]
Anna Świrszczyńska, Samotność, [w:] tejże, Wybór wierszy, Warszawa 1980.
na temat nr
MPO_1P
MPO_1P
MPO_1P
MPO_1P
MPO_1P
MPO_1P
MPO_1P
MPO_1P
MPO_1P
Tabelę wypełnia egzaminator!
Liczba punktów
Suma
Uzasadnienie przyznania 0 punktów
rozprawka
A.
0 - 3 - 6
B.
0 - 4 - 8 - 12 - 18
interpretacja
A.
0 - 3 - 6 - 9
B.
0 - 5 - 10 - 15
C.
0 - 2 - 4
D.
0 - 3 - 6
E.
0 - 1 - 2
F.
0 - 2 - 4
G.
0 - 3 - 6
H.
0 - 2 - 4
MPO_1P
BRUDNOPIS (nie podlega ocenie)

","solutions":[]}