{"id":"jezyk-polski-2019-nowa-era-probna-podstawowa/zad/12","paper_id":"jezyk-polski-2019-nowa-era-probna-podstawowa","number":"12","points":2,"ptype":"open","subject":"jezyk-polski","category":"probna","year":2019,"month":null,"level":"podstawowa","text":"Zadanie 12. (0-2)\na) Podaj tytuł utworu, z którego pochodzi przytoczony poniżej fragment, oraz nazwisko rodu,\ndo którego należał opisany dwór szlachecki.\nNa pagórku niewielkim, we brzozowym gaju,\nStał dwór szlachecki, z drzewa, lecz podmurowany;\nŚwieciły się z daleka pobielane ściany,\n[…]\nDom mieszkalny niewielki, lecz zewsząd chędogi3,\nI stodołę miał wielką, i przy niej trzy stogi\nUżątku, co pod strzechą zmieścić się nie może;\nWidać, że okolica obfita we zboże,\nI widać z liczby kopic, co wzdłuż i wszerz smugów\nŚwiecą gęsto jak gwiazdy, widać z liczby pługów\nOrzących wcześnie łany ogromne ugoru,\nCzarnoziemne, zapewne należne do dworu,\nUprawne dobrze na kształt ogrodowych grządek:\nŻe w tym domu dostatek mieszka i porządek.\nBrama na wciąż otwarta przechodniom ogłasza,\nŻe gościnna, i wszystkich w gościnę zaprasza.\nWłaśnie dwukonną bryką wjechał młody panek\nI obiegłszy dziedziniec zawrócił przed ganek,\n[…]\nDawno domu nie widział, bo w dalekim mieście\nKończył nauki, końca doczekał nareszcie.\nWbiega i okiem chciwie ściany starodawne\nOgląda czule, jako swe znajome dawne.\nTytuł utworu:\nNazwisko rodu:\nb) Uzasadnij, że zawarty w zacytowanym fragmencie obraz domu jest zgodny z obrazem gniazda\nrodzinnego ukazanym w tekście Kwiryny Handke. W odpowiedzi odwołaj się do całego utworu,\nz którego pochodzi zacytowany fragment.\n3 Chędogi - czysty, schuldny, porządny.\n8 z 17\nPróbny egzamin maturalny z Nową Erą\nJęzyk polski - poziom podstawowy","answer":null,"answer_text":"12. a\nPoprawna odpowiedź\n„Pan Tadeusz”\nSoplica/Soplicowie\nSchemat punktowania\n1 p. - poprawne podanie tytułu utworu oraz nazwiska rodu.\n0 p. - odpowiedź niepełna, niepoprawna albo brak odpowiedzi.\n12. b\nPrzykładowa odpowiedź\nOba teksty opisują dom rodzinny jako gniazdo rodzinne. Kwiryna Handke zwraca uwagę na przestrzeń\nwokół i wewnątrz domu oraz na charakterystyczne symbole z nim związane. Podobnie jest we fragmencie\n„Pana Tadeusza” - opis przestrzeni wokół domu uwzględnia wartości i zasady ważne dla gospodarzy.\nPotwierdzenie tego można znaleźć w dalszej części utworu, np. Tadeusz po powrocie ze studiów wita się\nz domem, meblami, portretami, co świadczy o jego silnej więzi z gniazdem rodzinnym. Opisy wspólnie\nspożywanych posiłków, uczt również potwierdzają, że Soplicowo jest miejscem integrującym krąg rodzinny.\nSchemat punktowania\n1 p. - poprawne uzasadnienie.\n0 p. - odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.\nPróbny egzamin maturalny z Nową Erą\nJęzyk polski - poziom podstawowy\n8 z 17\nZadanie 13. (0-50)\nTemat 1. Zwyczaje i konwenanse - ważny element kultury czy niepotrzebny anachronizm? Rozważ\nproblem i uzasadnij swoje zdanie, odwołując się do fragmentu Lalki, całej powieści\nBolesława Prusa oraz wybranego tekstu kultury. Twoja praca powinna liczyć co najmniej\n250 słów.\nSzczegółowe ustalenia dotyczące sposobu oceniania\nMożliwe warianty zajęcia stanowiska.\nZwyczaje i konwenanse to:\n• ‌ważny element naszego życia, pozwala nam się odnaleźć w różnych sytuacjach życiowych, określa naszą\nprzynależność kulturową do danej społeczności lub środowiska\nlub\n• ‌niepotrzebny gorset, który krępuje naszą wolność, sztuczny i anachroniczny.\nUzasadnienie powinno wynikać z interpretacji fragmentu, odnosić się do znajomości całej powieści\nBolesława Prusa, np. sposobu bycia Juliana Ochockiego, innych sytuacji, w których znalazł się Stanisław\nWokulski w towarzystwie arystokratów. Zdający może odwołać się do innych tekstów kultury, np.\nliterackich (Ferdydurke Witolda Gombrowicza), filmowych itp.\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Odbiór wypowiedzi\ni wykorzystanie zawartych\nw nich informacji.\n1. Czytanie i słuchanie. Zdający:\n1) odczytuje sens całego tekstu [ ];\n2) [ ] odczytuje zawarte w odbieranych tekstach informacje\nzarówno jawne, jak i ukryte.\nII. Analiza i interpretacja\ntekstów kultury.\n1. Wstępne rozpoznanie. Zdający:\n2) określa problematykę utworu.\n2. Analiza. Zdający:\n4) rozpoznaje w utworze sposoby kreowania świata przedstawionego\ni bohatera [ ].\n3. Interpretacja. Zdający:\n2) wykorzystuje w interpretacji utworu konteksty [ ];\n3) porównuje funkcjonowanie tych samych motywów w różnych\nutworach literackich.\nIII. Tworzenie wypowiedzi.\n1. Mówienie i pisanie. Zdający:\n1) tworzy dłuższy tekst pisany [ ] (rozprawka [ ]) zgodnie\nz podstawowymi regułami jego organizacji, przestrzegając zasad\nspójności znaczeniowej i logicznej;\n2) przygotowuje wypowiedź (wybiera [ ] odpowiedni układ\nkompozycyjny, analizuje temat, wybiera formę kompozycyjną, [ ]\ndobiera właściwe słownictwo);\n3) tworzy samodzielną wypowiedź argumentacyjną według\npodstawowych zasad logiki i retoryki (stawia tezę lub hipotezę,\ndobiera argumenty, porządkuje je, hierarchizuje, dokonuje ich\nselekcji pod względem użyteczności w wypowiedzi, podsumowuje,\ndobiera przykłady ilustrujące wywód myślowy, przeprowadza\nprawidłowe wnioskowanie).\nPróbny egzamin maturalny z Nową Erą\nJęzyk polski - poziom podstawowy","solution":null,"image":"img/jezyk-polski-2019-nowa-era-probna-podstawowa/zad-12.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":7,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Język polski · Matura próbna · 2019 (podstawowa)","subject_label":"Język polski","category_label":"Matura próbna","text_html":"<p>Zadanie 12. (0-2)<br>a) Podaj tytuł utworu, z którego pochodzi przytoczony poniżej fragment, oraz nazwisko rodu,<br>do którego należał opisany dwór szlachecki.<br>Na pagórku niewielkim, we brzozowym gaju,<br>Stał dwór szlachecki, z drzewa, lecz podmurowany;<br>Świeciły się z daleka pobielane ściany,<br>[…]<br>Dom mieszkalny niewielki, lecz zewsząd chędogi3,<br>I stodołę miał wielką, i przy niej trzy stogi<br>Użątku, co pod strzechą zmieścić się nie może;<br>Widać, że okolica obfita we zboże,<br>I widać z liczby kopic, co wzdłuż i wszerz smugów<br>Świecą gęsto jak gwiazdy, widać z liczby pługów<br>Orzących wcześnie łany ogromne ugoru,<br>Czarnoziemne, zapewne należne do dworu,<br>Uprawne dobrze na kształt ogrodowych grządek:<br>Że w tym domu dostatek mieszka i porządek.<br>Brama na wciąż otwarta przechodniom ogłasza,<br>Że gościnna, i wszystkich w gościnę zaprasza.<br>Właśnie dwukonną bryką wjechał młody panek<br>I obiegłszy dziedziniec zawrócił przed ganek,<br>[…]<br>Dawno domu nie widział, bo w dalekim mieście<br>Kończył nauki, końca doczekał nareszcie.<br>Wbiega i okiem chciwie ściany starodawne<br>Ogląda czule, jako swe znajome dawne.<br>Tytuł utworu:<br>Nazwisko rodu:<br>b) Uzasadnij, że zawarty w zacytowanym fragmencie obraz domu jest zgodny z obrazem gniazda<br>rodzinnego ukazanym w tekście Kwiryny Handke. W odpowiedzi odwołaj się do całego utworu,<br>z którego pochodzi zacytowany fragment.<br>3 Chędogi - czysty, schuldny, porządny.<br>8 z 17<br>Próbny egzamin maturalny z Nową Erą<br>Język polski - poziom podstawowy</p>","answer_text_html":"<ol><li>a</li></ol>\n<p>Poprawna odpowiedź<br>„Pan Tadeusz”<br>Soplica/Soplicowie<br>Schemat punktowania<br>1 p. - poprawne podanie tytułu utworu oraz nazwiska rodu.<br>0 p. - odpowiedź niepełna, niepoprawna albo brak odpowiedzi.</p>\n<ol><li>b</li></ol>\n<p>Przykładowa odpowiedź<br>Oba teksty opisują dom rodzinny jako gniazdo rodzinne. Kwiryna Handke zwraca uwagę na przestrzeń<br>wokół i wewnątrz domu oraz na charakterystyczne symbole z nim związane. Podobnie jest we fragmencie<br>„Pana Tadeusza” - opis przestrzeni wokół domu uwzględnia wartości i zasady ważne dla gospodarzy.<br>Potwierdzenie tego można znaleźć w dalszej części utworu, np. Tadeusz po powrocie ze studiów wita się<br>z domem, meblami, portretami, co świadczy o jego silnej więzi z gniazdem rodzinnym. Opisy wspólnie<br>spożywanych posiłków, uczt również potwierdzają, że Soplicowo jest miejscem integrującym krąg rodzinny.<br>Schemat punktowania<br>1 p. - poprawne uzasadnienie.<br>0 p. - odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.<br>Próbny egzamin maturalny z Nową Erą<br>Język polski - poziom podstawowy<br>8 z 17<br>Zadanie 13. (0-50)<br>Temat 1. Zwyczaje i konwenanse - ważny element kultury czy niepotrzebny anachronizm? Rozważ<br>problem i uzasadnij swoje zdanie, odwołując się do fragmentu Lalki, całej powieści<br>Bolesława Prusa oraz wybranego tekstu kultury. Twoja praca powinna liczyć co najmniej<br>250 słów.<br>Szczegółowe ustalenia dotyczące sposobu oceniania<br>Możliwe warianty zajęcia stanowiska.<br>Zwyczaje i konwenanse to:<br>• ‌ważny element naszego życia, pozwala nam się odnaleźć w różnych sytuacjach życiowych, określa naszą<br>przynależność kulturową do danej społeczności lub środowiska<br>lub<br>• ‌niepotrzebny gorset, który krępuje naszą wolność, sztuczny i anachroniczny.<br>Uzasadnienie powinno wynikać z interpretacji fragmentu, odnosić się do znajomości całej powieści<br>Bolesława Prusa, np. sposobu bycia Juliana Ochockiego, innych sytuacji, w których znalazł się Stanisław<br>Wokulski w towarzystwie arystokratów. Zdający może odwołać się do innych tekstów kultury, np.<br>literackich (Ferdydurke Witolda Gombrowicza), filmowych itp.<br>Wymagania ogólne<br>Wymagania szczegółowe<br>I. Odbiór wypowiedzi<br>i wykorzystanie zawartych<br>w nich informacji.</p>\n<ol><li>Czytanie i słuchanie. Zdający:</li><li>odczytuje sens całego tekstu [ ];</li><li>[ ] odczytuje zawarte w odbieranych tekstach informacje</li></ol>\n<p>zarówno jawne, jak i ukryte.<br>II. Analiza i interpretacja<br>tekstów kultury.</p>\n<ol><li>Wstępne rozpoznanie. Zdający:</li><li>określa problematykę utworu.</li><li>Analiza. Zdający:</li><li>rozpoznaje w utworze sposoby kreowania świata przedstawionego</li></ol>\n<p>i bohatera [ ].</p>\n<ol><li>Interpretacja. Zdający:</li><li>wykorzystuje w interpretacji utworu konteksty [ ];</li><li>porównuje funkcjonowanie tych samych motywów w różnych</li></ol>\n<p>utworach literackich.<br>III. Tworzenie wypowiedzi.</p>\n<ol><li>Mówienie i pisanie. Zdający:</li><li>tworzy dłuższy tekst pisany [ ] (rozprawka [ ]) zgodnie</li></ol>\n<p>z podstawowymi regułami jego organizacji, przestrzegając zasad<br>spójności znaczeniowej i logicznej;</p>\n<ol><li>przygotowuje wypowiedź (wybiera [ ] odpowiedni układ</li></ol>\n<p>kompozycyjny, analizuje temat, wybiera formę kompozycyjną, [ ]<br>dobiera właściwe słownictwo);</p>\n<ol><li>tworzy samodzielną wypowiedź argumentacyjną według</li></ol>\n<p>podstawowych zasad logiki i retoryki (stawia tezę lub hipotezę,<br>dobiera argumenty, porządkuje je, hierarchizuje, dokonuje ich<br>selekcji pod względem użyteczności w wypowiedzi, podsumowuje,<br>dobiera przykłady ilustrujące wywód myślowy, przeprowadza<br>prawidłowe wnioskowanie).<br>Próbny egzamin maturalny z Nową Erą<br>Język polski - poziom podstawowy</p>","solutions":[]}