{"id":"jezyk-polski-2019-nowa-era-probna-podstawowa/zad/13","paper_id":"jezyk-polski-2019-nowa-era-probna-podstawowa","number":"13","points":50,"ptype":"closed","subject":"jezyk-polski","category":"probna","year":2019,"month":null,"level":"podstawowa","text":"Zadanie 13. (0-50)\nWybierz jeden temat i napisz wypracowanie.\nTemat 1. Zwyczaje i konwenanse - ważny element kultury czy niepotrzebny anachronizm? Rozważ\nproblem i uzasadnij swoje zdanie, odwołując się do fragmentu Lalki, całej powieści\nBolesława Prusa oraz wybranego tekstu kultury. Twoja praca powinna liczyć co najmniej\n250 słów.\nBolesław Prus\nLalka\nMikołaj zaczął podawać potrawy. Wokulski bez najmniejszego apetytu zjadł kilka łyżek chłodniku,\nzapił portweinem, potem spróbował polędwicy i zapił ją piwem. Uśmiechnął się, sam nie wiedząc\nczemu, i w przystępie jakiejś żakowskiej radości postanowił robić błędy przy stole. Na początek\nskosztowawszy polędwicy położył nóż i widelec na podstawce obok talerza. Panna Florentyna aż\ndrgnęła, a pan Tomasz z wielką werwą począł opowiadać o wieczorze w Tuileriach, podczas którego\nna żądanie cesarzowej Eugenii tańczył z jakąś marszałkową menueta.\nPodano sandacza, którego Wokulski zaatakował nożem i widelcem. Panna Florentyna o mało\nnie zemdlała, panna Izabela spojrzała na sąsiada z pobłażliwą litością, a pan Tomasz zaczął także jeść\nsandacza nożem i widelcem.\n„Jacyście wy głupi!” - pomyślał Wokulski, czując, że budzi się w nim coś niby pogarda dla tego\ntowarzystwa. Na domiar odezwała się panna Izabela, zresztą bez cienia złośliwości:\n- Musi mnie papa kiedy nauczyć, jak się jada ryby nożem.\nWokulskiemu wydało się to wprost niesmaczne.\n„Widzę, że odkocham się tu przed końcem obiadu ” - rzekł do siebie.\n- Moja droga - odpowiedział pan Tomasz córce - niejadanie ryb nożem to doprawdy przesąd\nWszak mam rację, panie Wokulski.\n- Przesąd? nie powiem - rzekł Wokulski. - Jest to tylko przeniesienie zwyczaju z warunków, gdzie\non jest stosowny, do warunków, gdzie nim nie jest.\nPan Tomasz aż poruszył się na krześle.\n- Anglicy uważają to prawie za obrazę - wydeklamowała panna Florentyna.\n- Anglicy mają ryby morskie, które można jadać samym widelcem; nasze zaś ryby ościste może\njedliby innym sposobem\n- O, Anglicy nigdy nie łamią form - broniła się panna Florentyna.\n- Tak - mówił Wokulski - nie łamią form w warunkach zwykłych, ale w niezwykłych stosują się\ndo prawidła: robić, jak wygodniej. Sam zresztą widywałem bardzo dystyngowanych lordów, którzy\nbaraninę z ryżem jedli palcami, a rosół pili prosto z garnka.\nLekcja była ostra. Pan Tomasz jednak przysłuchiwał się jej z zadowoleniem, a panna Izabela prawie\nz podziwem. Ten kupiec, który jadał baraninę z lordami i wygłaszał tak śmiało teorię posługiwania się\nnożem przy rybach, urósł w jej wyobraźni. Kto wie, czy teoria nie wydała się jej ważniejszą aniżeli\npojedynek z Krzeszowskim.\n- Więc pan jest nieprzyjacielem etykiety? - spytała.\n- Nie. Nie chcę tylko być jej niewolnikiem.\n- Są jednak towarzystwa, w których ona przestrzega się zawsze.\n- Tego nie wiem. Ale widziałem najwyższe towarzystwa, w których o niej zapominano w pewnych\nwarunkach.\nPan Tomasz lekko schylił głowę; panna Florentyna zsiniała, panna Izabela patrzyła na Wokulskiego\nprawie życzliwie. Nawet więcej niż - prawie Bywały mgnienia, w których marzyło się jej, że Wokulski\n9 z 17\nPróbny egzamin maturalny z Nową Erą\nJęzyk polski - poziom podstawowy\njest jakimś Harun-al-Raszydem ucharakteryzowanym na kupca. W sercu jej budził się podziw, nawet\n- sympatia. Z pewnością ten człowiek może być jej powiernikiem; z nim będzie mogła rozmawiać\no Rossim.\nPo lodach, zupełnie zdetonowana, panna Florentyna została w jadalni, a reszta towarzystwa przeszła\nna kawę do gabinetu pana.\nBolesław Prus, Lalka, Warszawa 1974.\nTemat 2. Zinterpretuj podany utwór. Postaw tezę interpretacyjną i ją uzasadnij. Twoja praca\npowinna liczyć co najmniej 250 słów.\nWisława Szymborska\nNa wieży Babel\n- Która godzina? - Tak, jestem szczęśliwa,\ni brak mi tylko dzwoneczka u szyi,\nktóry by brzęczał nad tobą, gdy śpisz.\n- Więc nie słyszałaś burzy? Murem targnął wiatr,\nwieża ziewnęła jak lew, wielką bramą\nna skrzypiących zawiasach. - Jak to, zapomniałeś?\nMiałam na sobie zwykłą szarą suknię\nspinaną na ramieniu. - I natychmiast potem\nniebo pękło w stubłysku. - Jakże mogłam wejść,\nprzecież nie byłeś sam. - Ujrzałem nagle\nkolory sprzed istnienia wzroku. - Szkoda,\nże nie możesz mi przyrzec. - Masz słuszność,\nwidocznie to był sen. - Dlaczego kłamiesz,\ndlaczego mówisz do mnie jej imieniem,\nkochasz ją jeszcze? - O tak, chciałbym,\nżebyś została ze mną. - Nie mam żalu,\npowinnam była domyślić się tego.\n- Wciąż myślisz o nim? - Ależ ja nie płaczę.\n- I to już wszystko? - Nikogo jak ciebie.\n- Przynajmniej jesteś szczera. - Bądź spokojny,\nwyjadę z tego miasta. - Bądź spokojna,\nodejdę stąd. - Masz takie piękne ręce.\n- To stare dzieje, ostrze przeszło\nnie naruszając kości. - Nie ma za co,\nmój drogi, nie ma za co. - Nie wiem\ni nie chcę wiedzieć, która to godzina.\nWisława Szymborska, Na wieży Babel, [w:] tejże, Wybór wierszy, Warszawa 1979.\n10 z 17\nPróbny egzamin maturalny z Nową Erą\nJęzyk polski - poziom podstawowy\nna temat nr .\n11 z 17\nPróbny egzamin maturalny z Nową Erą\nJęzyk polski - poziom podstawowy\n12 z 17\nPróbny egzamin maturalny z Nową Erą\nJęzyk polski - poziom podstawowy\n13 z 17\nPróbny egzamin maturalny z Nową Erą\nJęzyk polski - poziom podstawowy\n14 z 17\nPróbny egzamin maturalny z Nową Erą\nJęzyk polski - poziom podstawowy\n15 z 17\nPróbny egzamin maturalny z Nową Erą\nJęzyk polski - poziom podstawowy\n16 z 17\nPróbny egzamin maturalny z Nową Erą\nJęzyk polski - poziom podstawowy\nA\nSformułowanie\nstanowiska\nB\nUzasadnienie\nstanowiska\nC\nPoprawność\nrzeczowa\nD\nZamysł\nkompozycyjny\nE\nSpójność\nlokalna\nF\nStyl tekstu\nG\nPoprawność\njęzykowa\nH\nPoprawność\nzapisu\nLiczba punktów\nmożliwych do uzyskania\n6\n18\n4\n6\n2\n4\n6\n4\n12\n3\n8\n2\n3\n1\n2\n3\n2\n4\n0\n0\n0\n0\n0\n0\n0\n0\nLiczba\nprzyznanych\npunktów\nA + B\nC\nD\nE\nF\nG\nH\nUzasadnienie przyznania 0 punktów w kategorii\nA\nB\nA\nKoncepcja\ninterpretacyjna\nB\nUzasadnienie\ntezy\nC\nPoprawność\nrzeczowa\nD\nZamysł\nkompozycyjny\nE\nSpójność\nlokalna\nF\nStyl tekstu\nG\nPoprawność\njęzykowa\nH\nPoprawność\nzapisu\nLiczba punktów\nmożliwych do uzyskania\n9\n15\n4\n6\n2\n4\n6\n4\n6\n10\n2\n3\n1\n2\n3\n2\n3\n5\n0\n0\n0\n0\n0\n0\n0\n0\nLiczba\nprzyznanych\npunktów\nA + B\nC\nD\nE\nF\nG\nH\nUzasadnienie przyznania 0 punktów w kategorii\nA\nB\nUZUPEŁNIA OSOBA SPRAWDZAJĄCA!\nOcena rozprawki\nOcena interpretacji utworu poetyckiego\n17 z 17\nPróbny egzamin maturalny z Nową Erą\nJęzyk polski - poziom podstawowy\nBrudnopis (nie podlega ocenie)","answer":null,"answer_text":"13 z 17\nIII. Tworzenie wypowiedzi. 1. Mówienie i pisanie. Zdający:\n1) tworzy dłuższy tekst pisany [ ] ([ ] interpretacja utworu\nliterackiego [ ]) zgodnie z podstawowymi regułami jego\norganizacji, przestrzegając zasad spójności znaczeniowej i logicznej;\n2) przygotowuje wypowiedź [ ] (wybiera [ ] odpowiedni układ\nkompozycyjny, analizuje temat, wybiera formę kompozycyjną, [ ]\ndobiera właściwe słownictwo);\n3) tworzy samodzielną wypowiedź argumentacyjną według\npodstawowych zasad logiki i retoryki (stawia tezę lub hipotezę,\ndobiera argumenty, porządkuje je, hierarchizuje, dokonuje ich\nselekcji pod względem użyteczności w wypowiedzi, podsumowuje,\ndobiera przykłady ilustrujące wywód myślowy, przeprowadza\nprawidłowe wnioskowanie).\nPróbny egzamin maturalny z Nową Erą\nJęzyk polski - poziom podstawowy","solution":null,"image":"img/jezyk-polski-2019-nowa-era-probna-podstawowa/zad-13.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":8,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Język polski · Matura próbna · 2019 (podstawowa)","subject_label":"Język polski","category_label":"Matura próbna","text_html":"

Zadanie 13. (0-50)
Wybierz jeden temat i napisz wypracowanie.
Temat 1. Zwyczaje i konwenanse - ważny element kultury czy niepotrzebny anachronizm? Rozważ
problem i uzasadnij swoje zdanie, odwołując się do fragmentu Lalki, całej powieści
Bolesława Prusa oraz wybranego tekstu kultury. Twoja praca powinna liczyć co najmniej
250 słów.
Bolesław Prus
Lalka
Mikołaj zaczął podawać potrawy. Wokulski bez najmniejszego apetytu zjadł kilka łyżek chłodniku,
zapił portweinem, potem spróbował polędwicy i zapił ją piwem. Uśmiechnął się, sam nie wiedząc
czemu, i w przystępie jakiejś żakowskiej radości postanowił robić błędy przy stole. Na początek
skosztowawszy polędwicy położył nóż i widelec na podstawce obok talerza. Panna Florentyna aż
drgnęła, a pan Tomasz z wielką werwą począł opowiadać o wieczorze w Tuileriach, podczas którego
na żądanie cesarzowej Eugenii tańczył z jakąś marszałkową menueta.
Podano sandacza, którego Wokulski zaatakował nożem i widelcem. Panna Florentyna o mało
nie zemdlała, panna Izabela spojrzała na sąsiada z pobłażliwą litością, a pan Tomasz zaczął także jeść
sandacza nożem i widelcem.
„Jacyście wy głupi!” - pomyślał Wokulski, czując, że budzi się w nim coś niby pogarda dla tego
towarzystwa. Na domiar odezwała się panna Izabela, zresztą bez cienia złośliwości:

\n\n

Wokulskiemu wydało się to wprost niesmaczne.
„Widzę, że odkocham się tu przed końcem obiadu ” - rzekł do siebie.

\n\n

Wszak mam rację, panie Wokulski.

\n\n

on jest stosowny, do warunków, gdzie nim nie jest.
Pan Tomasz aż poruszył się na krześle.

\n\n

jedliby innym sposobem

\n\n

do prawidła: robić, jak wygodniej. Sam zresztą widywałem bardzo dystyngowanych lordów, którzy
baraninę z ryżem jedli palcami, a rosół pili prosto z garnka.
Lekcja była ostra. Pan Tomasz jednak przysłuchiwał się jej z zadowoleniem, a panna Izabela prawie
z podziwem. Ten kupiec, który jadał baraninę z lordami i wygłaszał tak śmiało teorię posługiwania się
nożem przy rybach, urósł w jej wyobraźni. Kto wie, czy teoria nie wydała się jej ważniejszą aniżeli
pojedynek z Krzeszowskim.

\n\n

warunkach.
Pan Tomasz lekko schylił głowę; panna Florentyna zsiniała, panna Izabela patrzyła na Wokulskiego
prawie życzliwie. Nawet więcej niż - prawie Bywały mgnienia, w których marzyło się jej, że Wokulski
9 z 17
Próbny egzamin maturalny z Nową Erą
Język polski - poziom podstawowy
jest jakimś Harun-al-Raszydem ucharakteryzowanym na kupca. W sercu jej budził się podziw, nawet

\n\n

o Rossim.
Po lodach, zupełnie zdetonowana, panna Florentyna została w jadalni, a reszta towarzystwa przeszła
na kawę do gabinetu pana.
Bolesław Prus, Lalka, Warszawa 1974.
Temat 2. Zinterpretuj podany utwór. Postaw tezę interpretacyjną i ją uzasadnij. Twoja praca
powinna liczyć co najmniej 250 słów.
Wisława Szymborska
Na wieży Babel

\n\n

i brak mi tylko dzwoneczka u szyi,
który by brzęczał nad tobą, gdy śpisz.

\n\n

wieża ziewnęła jak lew, wielką bramą
na skrzypiących zawiasach. - Jak to, zapomniałeś?
Miałam na sobie zwykłą szarą suknię
spinaną na ramieniu. - I natychmiast potem
niebo pękło w stubłysku. - Jakże mogłam wejść,
przecież nie byłeś sam. - Ujrzałem nagle
kolory sprzed istnienia wzroku. - Szkoda,
że nie możesz mi przyrzec. - Masz słuszność,
widocznie to był sen. - Dlaczego kłamiesz,
dlaczego mówisz do mnie jej imieniem,
kochasz ją jeszcze? - O tak, chciałbym,
żebyś została ze mną. - Nie mam żalu,
powinnam była domyślić się tego.

\n\n

wyjadę z tego miasta. - Bądź spokojna,
odejdę stąd. - Masz takie piękne ręce.

\n\n

nie naruszając kości. - Nie ma za co,
mój drogi, nie ma za co. - Nie wiem
i nie chcę wiedzieć, która to godzina.
Wisława Szymborska, Na wieży Babel, [w:] tejże, Wybór wierszy, Warszawa 1979.
10 z 17
Próbny egzamin maturalny z Nową Erą
Język polski - poziom podstawowy
na temat nr .
11 z 17
Próbny egzamin maturalny z Nową Erą
Język polski - poziom podstawowy
12 z 17
Próbny egzamin maturalny z Nową Erą
Język polski - poziom podstawowy
13 z 17
Próbny egzamin maturalny z Nową Erą
Język polski - poziom podstawowy
14 z 17
Próbny egzamin maturalny z Nową Erą
Język polski - poziom podstawowy
15 z 17
Próbny egzamin maturalny z Nową Erą
Język polski - poziom podstawowy
16 z 17
Próbny egzamin maturalny z Nową Erą
Język polski - poziom podstawowy
A
Sformułowanie
stanowiska
B
Uzasadnienie
stanowiska
C
Poprawność
rzeczowa
D
Zamysł
kompozycyjny
E
Spójność
lokalna
F
Styl tekstu
G
Poprawność
językowa
H
Poprawność
zapisu
Liczba punktów
możliwych do uzyskania
6
18
4
6
2
4
6
4
12
3
8
2
3
1
2
3
2
4
0
0
0
0
0
0
0
0
Liczba
przyznanych
punktów
A + B
C
D
E
F
G
H
Uzasadnienie przyznania 0 punktów w kategorii
A
B
A
Koncepcja
interpretacyjna
B
Uzasadnienie
tezy
C
Poprawność
rzeczowa
D
Zamysł
kompozycyjny
E
Spójność
lokalna
F
Styl tekstu
G
Poprawność
językowa
H
Poprawność
zapisu
Liczba punktów
możliwych do uzyskania
9
15
4
6
2
4
6
4
6
10
2
3
1
2
3
2
3
5
0
0
0
0
0
0
0
0
Liczba
przyznanych
punktów
A + B
C
D
E
F
G
H
Uzasadnienie przyznania 0 punktów w kategorii
A
B
UZUPEŁNIA OSOBA SPRAWDZAJĄCA!
Ocena rozprawki
Ocena interpretacji utworu poetyckiego
17 z 17
Próbny egzamin maturalny z Nową Erą
Język polski - poziom podstawowy
Brudnopis (nie podlega ocenie)

","answer_text_html":"

13 z 17
III. Tworzenie wypowiedzi. 1. Mówienie i pisanie. Zdający:

\n
  1. tworzy dłuższy tekst pisany [ ] ([ ] interpretacja utworu
\n

literackiego [ ]) zgodnie z podstawowymi regułami jego
organizacji, przestrzegając zasad spójności znaczeniowej i logicznej;

\n
  1. przygotowuje wypowiedź [ ] (wybiera [ ] odpowiedni układ
\n

kompozycyjny, analizuje temat, wybiera formę kompozycyjną, [ ]
dobiera właściwe słownictwo);

\n
  1. tworzy samodzielną wypowiedź argumentacyjną według
\n

podstawowych zasad logiki i retoryki (stawia tezę lub hipotezę,
dobiera argumenty, porządkuje je, hierarchizuje, dokonuje ich
selekcji pod względem użyteczności w wypowiedzi, podsumowuje,
dobiera przykłady ilustrujące wywód myślowy, przeprowadza
prawidłowe wnioskowanie).
Próbny egzamin maturalny z Nową Erą
Język polski - poziom podstawowy

","solutions":[]}