{"id":"jezyk-polski-2020-lipiec-matura-podstawowa/zad/13","paper_id":"jezyk-polski-2020-lipiec-matura-podstawowa","number":"13","points":50,"ptype":"closed","subject":"jezyk-polski","category":"matura","year":2020,"month":"lipiec","level":"podstawowa","text":"Zadanie 13. (0-50)\nWybierz jeden temat i napisz wypracowanie.\nTemat 1. Jak na postępowanie człowieka wpływa jego wyobrażenie o otaczającej go\nrzeczywistości? Rozważ problem i uzasadnij swoje zdanie, odwołując się do\nfragmentu Pana Tadeusza Adama Mickiewicza, całego utworu oraz do\nwybranego tekstu kultury. Twoja praca powinna liczyć co najmniej 250\nwyrazów.\nAdam Mickiewicz\nPan Tadeusz\nHrabia zsiadł z konia, sługi odprawił do domu,\nA sam ku ogrodowi ruszył po kryjomu […].\n[…]\nSkacząc jak żaba, cicho, przyczołgał się blisko,\nWytknął głowę - i ujrzał cudne widowisko. […]\nŚród ptaszych głów sterczały główki ludzkie małe,\nOdkryte; włosy na nich krótkie, jak len białe;\nSzyje nagie do ramion; a pomiędzy nimi\nDziewczyna głową wyższa, z włosami dłuższymi [ ].\nDziewczyna powiewała podniesioną w ręku\nSzarą kitką, podobną do piór strusich pęku;\nNią zdała się oganiać główki niemowlęce\nOd złotego motylów deszczu. W drugiej ręce\nCoś u niej rogatego, złocistego świeci,\nZdaje się, że naczynie do karmienia dzieci:\nBo je zbliżała dzieciom do ust po kolei,\nMiało zaś kształt złotego rogu Amaltei. […]\n„O ty! - rzekł - jakimkolwiek uczczę cię imieniem,\nBóstwem jesteś czy nimfą, duchem czy widzeniem!\nMów! własna-li cię wola na ziemię sprowadza,\nObca-li więzi ciebie na padole władza?\nAch, domyślam się - pewnie wzgardzony miłośnik,\nJaki pan możny albo opiekun zazdrośnik\nW tym cię parku zamkowym jak zaklętą strzeże!\nGodna, by o cię bronią walczyli rycerze,\nByś została romansów heroiną smutnych!\nOdkryj mi, Piękna, tajnie twych losów okrutnych!\nZnajdziesz wybawiciela - odtąd twym skinieniem,\nJak rządzisz sercem moim, tak rządź mym ramieniem”.\nWyciągnął ramię.\nOna z rumieńcem dziewiczym,\nAle z rozweselonym słuchała obliczem. […]\nNa koniec zapytała: „Skąd tu Pan przychodzi?\nI czego tu po grzędach szuka Pan Dobrodziéj?”\nMPO_1P\nHrabia oczy roztworzył, zmieszany, zdziwiony,\nMilczał, wreszcie, zniżając swej rozmowy tony:\n„Przepraszam - rzekł - Panienko! Widzę, żem pomieszał\nZabawy! [ ]\nMyślił zaś w duchu: jeśli nie jest heroiną\nRomansów, jest młodziuchną, prześliczną dziewczyną.\nZbyt często wielka dusza, myśl wielka ukryta\nW samotności, jak róża śród lasów rozkwita;\nDosyć ją wynieść na świat, postawić przed słońcem,\nAby widzów zdziwiła jasnych barw tysiącem!\nOgrodniczka tymczasem powstała w milczeniu,\nPodniosła jedno dziecię źwisłe na ramieniu,\nDrugie wzięła za rękę, a kilkoro przodem\nZaganiając jak gąski, szła dalej ogrodem.\nOdwróciwszy się rzekła: „Czy też Pan nie może\nRozbiegłe moje ptastwo wpędzić nazad w zboże?”\n„Ja, ptastwo pędzać?” - krzyknął Hrabia z zadziwieniem.\nOna tymczasem znikła, zakryta drzew cieniem. [ ]\nSamotny Hrabia długo jeszcze stał w ogrodzie;\nDusza jego, jak ziemia po słońca zachodzie,\nOstygała powoli, barwy brała ciemne;\nZaczął marzyć, lecz sny miał bardzo nieprzyjemne.\nZbudził się, sam nie wiedząc, na kogo się gniewał;\nNiestety, mało znalazł! nadto się spodziewał! […]\n„Po cóż się łudzić? - krzyknął - zgaduję po czasie!\nMoja nimfa tajemna pono gęsi pasie!”\nAdam Mickiewicz, Pan Tadeusz, Wrocław 2019.\nTemat 2. Zinterpretuj podany utwór. Postaw tezę interpretacyjną i ją uzasadnij. Twoja\npraca powinna liczyć co najmniej 250 wyrazów.\nTadeusz Różewicz\nOdpowiedź\nEdel sei der Mensch,\nHilfreich und gut!3\nGoethe\nCzego żąda ode mnie\npoezja\nCzy wyrzeczenia\nodosobnienia i melancholii\nAbym szedł przez tłum\njak przez powietrze\n3 Motto (niem.) - „Człowiek niech będzie szlachetny / Pomocny bliźnim, dobry”.\nMPO_1P\nJeżeli poezja żąda\nodosobnienia\nwyrzeczenia\ni rozpaczy\nodrzuć ją\nCzy miłość do żony\nmiłość do dziecka\nktóremu kupuję\nmałe ubranko\ntroska o matkę\nczy te ludzkie uczucia\nzabijają poezję\nStwórz nową\nktóra buduje\nz uczuć powszechnych\nsłów prostych\nNiech odejmie od człowieka\nwszystko zwierzęce i boskie\nCzy muszę uciec\nz domu w nocy\nkiedy jest burza\ni umierać\nna małej stacji kolejowej gdzie\nkolejarz dudniącym głosem\nwoła miasta nieznane\nPatrzę na dymy które unoszą się\npionowo nad dachami\nmojego miasta\nw oświetlonych domach ludzie\nktórych kocham\nktórym rozdałem oczy usta i ręce\ni odbieram\nBo każdy z nas chce dotknąć\npomocnej ręki drugiego człowieka\ni płacze w nocy.\n[1949]\nTadeusz Różewicz, Odpowiedź, [w:] tegoż, Wybór poezji, Wrocław 2016.\nMPO_1P\nna temat nr\nMiejsce dla\negzaminatora\nMPO_1P\nMPO_1P\nMPO_1P\nMPO_1P\nMPO_1P\nMPO_1P\nMPO_1P\nMPO_1P\nTabelę wypełnia egzaminator!\nLiczba punktów\nSuma\nUzasadnienie przyznania 0 punktów\nrozprawka\nA.\n0 - 3 - 6\nB.\n0 - 4 - 8 - 12 - 18\ninterpretacja\nA.\n0 - 3 - 6 - 9\nB.\n0 - 5 - 10 - 15\nC.\n0 - 2 - 4\nD.\n0 - 3 - 6\nE.\n0 - 1 - 2\nF.\n0 - 2 - 4\nG.\n0 - 3 - 6\nH.\n0 - 2 - 4\nMPO_1P\nBRUDNOPIS (nie podlega ocenie)","answer":null,"answer_text":null,"solution":"Józef Tischner, inspirowany myślą Heideggera, rozważa problem bezmyślności współczesnego świata. Wskazuje, że nauka i technika jedynie kalkulują, nie podejmując głębokiej refleksji nad sensem życia i wartościami. Podkreśla, że myślenie stanowi istotę człowieczeństwa i nadzieję ludzkości, dlatego należy się go wciąż uczyć, czerpiąc z filozofii. [40 wyrazów]\n\n3 pkt - ze streszczenia wynika, jaki jest temat tekstu i co na ten temat powiedziano w tekście; adekwatny poziom uogólnienia; streszczenie logicznie spójne; właściwa liczba słów. 2 pkt - jak wyżej, ale zaburzenia dotyczące poziomu uogólnienia LUB logicznej spójności streszczenia. 1 pkt - jak wyżej, ale zaburzenia dotyczące poziomu uogólnienia ORAZ logicznej spójności streszczenia. 0 pkt - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.","image":"img/jezyk-polski-2020-lipiec-matura-podstawowa/zad-13.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":9,"source":"maturazai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Język polski · Matura · lipiec 2020 (podstawowa)","subject_label":"Język polski","category_label":"Matura","text_html":"

Zadanie 13. (0-50)
Wybierz jeden temat i napisz wypracowanie.
Temat 1. Jak na postępowanie człowieka wpływa jego wyobrażenie o otaczającej go
rzeczywistości? Rozważ problem i uzasadnij swoje zdanie, odwołując się do
fragmentu Pana Tadeusza Adama Mickiewicza, całego utworu oraz do
wybranego tekstu kultury. Twoja praca powinna liczyć co najmniej 250
wyrazów.
Adam Mickiewicz
Pan Tadeusz
Hrabia zsiadł z konia, sługi odprawił do domu,
A sam ku ogrodowi ruszył po kryjomu […].
[…]
Skacząc jak żaba, cicho, przyczołgał się blisko,
Wytknął głowę - i ujrzał cudne widowisko. […]
Śród ptaszych głów sterczały główki ludzkie małe,
Odkryte; włosy na nich krótkie, jak len białe;
Szyje nagie do ramion; a pomiędzy nimi
Dziewczyna głową wyższa, z włosami dłuższymi [ ].
Dziewczyna powiewała podniesioną w ręku
Szarą kitką, podobną do piór strusich pęku;
Nią zdała się oganiać główki niemowlęce
Od złotego motylów deszczu. W drugiej ręce
Coś u niej rogatego, złocistego świeci,
Zdaje się, że naczynie do karmienia dzieci:
Bo je zbliżała dzieciom do ust po kolei,
Miało zaś kształt złotego rogu Amaltei. […]
„O ty! - rzekł - jakimkolwiek uczczę cię imieniem,
Bóstwem jesteś czy nimfą, duchem czy widzeniem!
Mów! własna-li cię wola na ziemię sprowadza,
Obca-li więzi ciebie na padole władza?
Ach, domyślam się - pewnie wzgardzony miłośnik,
Jaki pan możny albo opiekun zazdrośnik
W tym cię parku zamkowym jak zaklętą strzeże!
Godna, by o cię bronią walczyli rycerze,
Byś została romansów heroiną smutnych!
Odkryj mi, Piękna, tajnie twych losów okrutnych!
Znajdziesz wybawiciela - odtąd twym skinieniem,
Jak rządzisz sercem moim, tak rządź mym ramieniem”.
Wyciągnął ramię.
Ona z rumieńcem dziewiczym,
Ale z rozweselonym słuchała obliczem. […]
Na koniec zapytała: „Skąd tu Pan przychodzi?
I czego tu po grzędach szuka Pan Dobrodziéj?”
MPO_1P
Hrabia oczy roztworzył, zmieszany, zdziwiony,
Milczał, wreszcie, zniżając swej rozmowy tony:
„Przepraszam - rzekł - Panienko! Widzę, żem pomieszał
Zabawy! [ ]
Myślił zaś w duchu: jeśli nie jest heroiną
Romansów, jest młodziuchną, prześliczną dziewczyną.
Zbyt często wielka dusza, myśl wielka ukryta
W samotności, jak róża śród lasów rozkwita;
Dosyć ją wynieść na świat, postawić przed słońcem,
Aby widzów zdziwiła jasnych barw tysiącem!
Ogrodniczka tymczasem powstała w milczeniu,
Podniosła jedno dziecię źwisłe na ramieniu,
Drugie wzięła za rękę, a kilkoro przodem
Zaganiając jak gąski, szła dalej ogrodem.
Odwróciwszy się rzekła: „Czy też Pan nie może
Rozbiegłe moje ptastwo wpędzić nazad w zboże?”
„Ja, ptastwo pędzać?” - krzyknął Hrabia z zadziwieniem.
Ona tymczasem znikła, zakryta drzew cieniem. [ ]
Samotny Hrabia długo jeszcze stał w ogrodzie;
Dusza jego, jak ziemia po słońca zachodzie,
Ostygała powoli, barwy brała ciemne;
Zaczął marzyć, lecz sny miał bardzo nieprzyjemne.
Zbudził się, sam nie wiedząc, na kogo się gniewał;
Niestety, mało znalazł! nadto się spodziewał! […]
„Po cóż się łudzić? - krzyknął - zgaduję po czasie!
Moja nimfa tajemna pono gęsi pasie!”
Adam Mickiewicz, Pan Tadeusz, Wrocław 2019.
Temat 2. Zinterpretuj podany utwór. Postaw tezę interpretacyjną i ją uzasadnij. Twoja
praca powinna liczyć co najmniej 250 wyrazów.
Tadeusz Różewicz
Odpowiedź
Edel sei der Mensch,
Hilfreich und gut!3
Goethe
Czego żąda ode mnie
poezja
Czy wyrzeczenia
odosobnienia i melancholii
Abym szedł przez tłum
jak przez powietrze
3 Motto (niem.) - „Człowiek niech będzie szlachetny / Pomocny bliźnim, dobry”.
MPO_1P
Jeżeli poezja żąda
odosobnienia
wyrzeczenia
i rozpaczy
odrzuć ją
Czy miłość do żony
miłość do dziecka
któremu kupuję
małe ubranko
troska o matkę
czy te ludzkie uczucia
zabijają poezję
Stwórz nową
która buduje
z uczuć powszechnych
słów prostych
Niech odejmie od człowieka
wszystko zwierzęce i boskie
Czy muszę uciec
z domu w nocy
kiedy jest burza
i umierać
na małej stacji kolejowej gdzie
kolejarz dudniącym głosem
woła miasta nieznane
Patrzę na dymy które unoszą się
pionowo nad dachami
mojego miasta
w oświetlonych domach ludzie
których kocham
którym rozdałem oczy usta i ręce
i odbieram
Bo każdy z nas chce dotknąć
pomocnej ręki drugiego człowieka
i płacze w nocy.
[1949]
Tadeusz Różewicz, Odpowiedź, [w:] tegoż, Wybór poezji, Wrocław 2016.
MPO_1P
na temat nr
Miejsce dla
egzaminatora
MPO_1P
MPO_1P
MPO_1P
MPO_1P
MPO_1P
MPO_1P
MPO_1P
MPO_1P
Tabelę wypełnia egzaminator!
Liczba punktów
Suma
Uzasadnienie przyznania 0 punktów
rozprawka
A.
0 - 3 - 6
B.
0 - 4 - 8 - 12 - 18
interpretacja
A.
0 - 3 - 6 - 9
B.
0 - 5 - 10 - 15
C.
0 - 2 - 4
D.
0 - 3 - 6
E.
0 - 1 - 2
F.
0 - 2 - 4
G.
0 - 3 - 6
H.
0 - 2 - 4
MPO_1P
BRUDNOPIS (nie podlega ocenie)

","solutions":[{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"

Józef Tischner, inspirowany myślą Heideggera, rozważa problem bezmyślności współczesnego świata. Wskazuje, że nauka i technika jedynie kalkulują, nie podejmując głębokiej refleksji nad sensem życia i wartościami. Podkreśla, że myślenie stanowi istotę człowieczeństwa i nadzieję ludzkości, dlatego należy się go wciąż uczyć, czerpiąc z filozofii. [40 wyrazów]

\n

3 pkt - ze streszczenia wynika, jaki jest temat tekstu i co na ten temat powiedziano w tekście; adekwatny poziom uogólnienia; streszczenie logicznie spójne; właściwa liczba słów. 2 pkt - jak wyżej, ale zaburzenia dotyczące poziomu uogólnienia LUB logicznej spójności streszczenia. 1 pkt - jak wyżej, ale zaburzenia dotyczące poziomu uogólnienia ORAZ logicznej spójności streszczenia. 0 pkt - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.

"}]}