{"id":"jezyk-polski-2020-wrzesien-poprawkowa-podstawowa/zad/12","paper_id":"jezyk-polski-2020-wrzesien-poprawkowa-podstawowa","number":"12","points":3,"ptype":"open","subject":"jezyk-polski","category":"inne","year":2020,"month":"wrzesien","level":"podstawowa","text":"Zadanie 12. (0-3)\nNapisz streszczenie tekstu Nie ma musu Wiktora Dłuskiego, liczące 40-60 wyrazów.\nMPO_1P","answer":null,"answer_text":"12.\nPrzykładowa odpowiedź\nWiktor Dłuski w swoim artykule zastanawia się nad\nsensownością dokonywania nowych przekładów arcydzieł\nliterackich. Podaje powody, dla których tłumacze podejmują\nsię tego zadania. Wyjaśnia też, jak wraz z upływem czasu\nzmieniła się koncepcja przekładu. Oceniając pozytywnie\nistniejące tłumaczenia wybitnych dzieł i dzieląc się\nosobistym doświadczeniem, stwierdza, że można\ndokonywać nowych przekładów, ale nie jest to konieczne.\n3 p. - ze streszczenia wynika,\njaki jest temat tekstu i co na\nten temat powiedziano\nw tekście; adekwatny\npoziom uogólnienia;\nstreszczenie logicznie\nspójne; właściwa liczba\nsłów.\n2 p. - ze streszczenia wynika,\njaki jest temat tekstu i co na\nten temat powiedziano\nw tekście; ALE zaburzenia\ndotyczące poziomu\nuogólnienia LUB logicznej\nspójności streszczenia.\n1 p. - ze streszczenia wynika,\njaki jest temat tekstu i co na\nten temat powiedziano\nw tekście; ALE zaburzenia\ndotyczące poziomu\nuogólnienia ORAZ logicznej\nspójności streszczenia.\n0 p. - inna odpowiedź lub brak\nodpowiedzi.\nRazem:\n20\nZadanie 14. (0-50)\nTemat 1. Nadzieja - źródło duchowej siły czy słabości człowieka? Rozważ problem\ni uzasadnij swoje zdanie, odwołując się do podanego fragmentu Lalki\nBolesława Prusa, całej powieści oraz do wybranego tekstu kultury. Twoja\npraca powinna liczyć co najmniej 250 wyrazów.\nWskazówki do tematu nr 1.\n\nTeza musi być zgodna z poleceniem, fragmentem tekstu, odniesieniem do całości utworu\noraz z przywołanym tekstem kultury.\n\nUzasadnienie powinno wynikać z interpretacji załączonego fragmentu, odwołania do\nLalki i innego tekstu kultury, a odwołania te muszą być funkcjonalne dla argumentacji,\nnie mogą być prostym streszczeniem.\n\nW przypadku Lalki i innych utworów oznaczonych gwiazdką w podstawie programowej\nbłąd rzeczowy może mieć charakter błędu kardynalnego.\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nKryteria oceny rozprawki\nA\nSformułowanie\nstanowiska\nwobec\nproblemu\npodanego\nw poleceniu\nB\nUzasadnienie\nstanowiska\nC\nPoprawność\nrzeczowa\nD\nZamysł\nkompozycyjny\nE\nSpójność\nlokalna\nF\nStyl tekstu\nG\nPoprawność\njęzykowa\nH\nPoprawność\nzapisu\n6\nStanowisko jest\nadekwatne\ndo problemu\npodanego\nw poleceniu\n18\nUzasadnienie\ntrafne,\nszerokie\ni pogłębione\n4\nBrak błędów\nrzeczowych\n6\nKompozycja\nfunkcjonalna\n2\nPełna\nspójność\nwypowiedzi\nlub\nnieznaczne\nzaburzenia\nspójności\n4\nStyl\nstosowny\n6\nBrak błędów\nlub nieliczne\nbłędy\nnierażące\n4\nZapis\nw pełni\npoprawny\nlub nieliczne\nbłędy\nnierażące\n12\nUzasadnienie\ntrafne\ni szerokie\n3\nStanowisko jest\nczęściowo\nadekwatne\ndo problemu\npodanego\nw poleceniu\n8\nUzasadnienie\ntrafne,\nale wąskie\n2\nNie więcej\nniż jeden\nbłąd\nrzeczowy\n3\nZaburzenia\nfunkcjonalności\nkompozycji\n1\nZnaczne\nzaburzenia\nspójności\n2\nStyl\nczęściowo\nstosowny\n3\nLiczne błędy\nnierażące\nlub nieliczne\nbłędy rażące\n2\nLiczne błędy\nnierażące\nlub nieliczne\nbłędy rażące\n4\nUzasadnienie\nczęściowe\n0\nStanowisko jest\nnieadekwatne\nlub brak\nstanowiska\n0\nBrak\nuzasadnienia\nstanowiska\n0\nBłędy\nrzeczowe\n0\nBrak zamysłu\nkompozycyjnego\n0\nWypowiedź\nniespójna\n0\nStyl\nniestosowny\n0\nLiczne błędy\nrażące\n0\nLiczne błędy\nrażące\nUWAGA\nJeśli w kategorii A praca uzyska 0 punktów, egzaminator nie przyznaje punktów w pozostałych kategoriach.\nJeśli w kategorii A praca uzyska 3 punkty, a w kategorii B - 0 punktów, egzaminator nie przyznaje punktów w pozostałych kategoriach.\nJeśli praca składa się z mniej niż 250 słów, egzaminator przyznaje punkty tylko w kategoriach A, B i C.\nPojawienie się rzeczowego błędu kardynalnego dyskwalifikuje pracę - zdający otrzymuje 0 punktów.\nObjaśnienia dotyczące kryteriów oceny rozprawki\nA. Sformułowanie stanowiska (np. w postaci tezy lub hipotezy). Zdający powinien zrozumieć problem postawiony w poleceniu i sformułować\nstanowisko będące rozwiązaniem problemu. Stanowisko jest oceniane ze względu na to, czy jest udaną próbą rozwiązania problemu.\nAdekwatność to odpowiedniość (zgodność, współmierność) stanowiska i problemu (zdający może się zgodzić, nie zgodzić, zachować\npostawę ambiwalentną wobec istoty problemu).\nSformułowanie stanowiska będącego częściowo udaną próbą odpowiedzi problemu jest skutkiem niepełnego zrozumienia problemu lub\nniepełnego zrozumienia tekstu.\nWypowiedź argumentacyjna, w której brak stanowiska, może zawierać jedynie streszczenie tekstu, biografię autora itp. lub rozwijać myśli\nniezwiązane z poleceniem.\nSformułowanie stanowiska nie musi stanowić wyodrębnionej części rozprawki.\nB. Uzasadnienie stanowiska jest oceniane ze względu na to, czy jest trafne, czy jest szerokie i czy jest pogłębione.\nUzasadnienie nie musi być graficznie wyodrębnioną częścią rozprawki.\nUzasadnienie:\n\npogłębione to uzasadnienie, w którym zdający wnikliwie odniósł się w rozwinięciu do wszystkich elementów polecenia,\n\ntrafne zawiera logicznie poprawne argumenty (czyli stwierdzenia poparte przykładami) za przyjętym rozwiązaniem problemu.\nSzerokość uzasadnienia ocenia się na podstawie tego, czy zdający w swojej wypowiedzi odniósł się do wszystkich elementów wskazanych w poleceniu.\nUzasadnienie jest:\n\nszerokie, jeśli zdający trafnie odniósł się do wszystkich elementów wskazanych w poleceniu,\n\nwąskie, jeśli zdający trafnie odniósł się tylko do niektórych elementów wskazanych w poleceniu (np. nie odniósł się do podanego w zadaniu\ntekstu lub nie przywołał innego tekstu kultury),\n\nczęściowe, jeżeli (a) niektórych argumentów nie można uznać za logicznie poprawne wobec przyjętego stanowiska lub (b) niektóre\nargumenty są niepoparte przykładami, lub (c) niektóre argumenty są wzajemnie sprzeczne.\nWypowiedź argumentacyjna, w której brak uzasadnienia, nie zawiera logicznie poprawnych argumentów za przyjętym rozwiązaniem problemu\nlub rozwija myśli niezwiązane ze stanowiskiem.\nC. Poprawność rzeczową ocenia się na podstawie liczby błędów rzeczowych. Pomyłki (np. w nazwach własnych lub datach) niewpływające na\nuzasadnienie stanowiska wobec problemu uważa się za usterki, a nie błędy rzeczowe.\nBłąd kardynalny to błąd rzeczowy świadczący o nieznajomości (1) tekstu kultury, do którego odwołuje się zdający, oraz (2) kontekstu\ninterpretacyjnego przywołanego przez zdającego.\nD. Kompozycja oceniana jest ze względu na funkcjonalność segmentacji i uporządkowanie tekstu zgodnie z gatunkiem wypowiedzi. Należy\nwziąć pod uwagę, czy w tekście zostały wyodrębnione - językowo i graficznie - części pracy oraz akapity niezbędne dla jasnego przedstawienia\nstanowiska i uzasadniających je argumentów, a także czy wyodrębnione części i akapity są logicznie oraz konsekwentnie uporządkowane (bez\nluk i zbędnych powtórzeń).\nKompozycja jest funkcjonalna, jeśli podział tekstu na segmenty (części) i ich porządek (układ) są ściśle powiązane z porządkiem treści\ni realizowanymi w tekście funkcjami retorycznymi. Odejście od zasady trójdzielnej kompozycji nie jest błędem, jeśli segmentacja jest funkcjonalna.\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nE. Spójność lokalną ocenia się na podstawie zgodności logicznej i gramatycznej między kolejnymi, znajdującymi się w bezpośrednim\nsąsiedztwie zdaniami w akapitach. Znaczne zaburzenia spójności wypowiedzi to np. akapity zbudowane z sekwencji zdań niepowiązanych ze\nsobą ani logicznie, ani gramatycznie (potok luźnych myśli, skojarzeń).\nF. Styl tekstu ocenia się ze względu na stosowność.\nStyl uznaje się za:\n\nstosowny, jeśli zachowana jest zasada decorum (dobór środków językowych jest celowy i adekwatny do wybranego przez ucznia gatunku\nwypowiedzi, sytuacji egzaminacyjnej, tematu i intencji wypowiedzi oraz odmiany pisanej języka). Dopuszczalne są drobne, sporadyczne\nodstępstwa od stosowności,\n\nczęściowo stosowny, jeśli w wypowiedzi zdający niefunkcjonalnie łączy różne style, nie kontroluje jednolitości stylu, np. w wypowiedzi\npojawiają się wyrazy i konstrukcje z języka potocznego, nieoficjalnego, wtręty ze stylu urzędowego, nadmierna metaforyka.\nMieszanie różnych stylów wypowiedzi uznaje się za uzasadnione, jeśli jest funkcjonalne.\n niestosowny, jeśli wypowiedź zawiera np. wulgaryzmy lub ma charakter obraźliwy.\nStyl wypracowania nie musi być zgodny z upodobaniami stylistycznymi egzaminatora.\nG. Poprawność językowa oceniana jest ze względu na liczbę i wagę błędów składniowych, leksykalnych, słowotwórczych, frazeologicznych,\nfleksyjnych i stylistycznych.\nBłąd stylistyczny to konstrukcja zgodna z normą językową, ale niewłaściwa w sytuacji, w której powstaje tekst, oraz nieodpowiednia dla stylu,\nw jakim tekst jest pisany, np. udziwniona metafora, niefunkcjonalny kolokwializm, wulgaryzm, nieuzasadnione powtórzenie leksykalne lub\nskładniowe. Błędów logicznych nie uznaje się za błędy stylistyczne.\nH. Poprawność zapisu ocenia się ze względu na liczbę błędów ortograficznych i interpunkcyjnych (szacowaną odpowiednio do objętości tekstu)\noraz ich wagę (błędy rażące i nierażące). Za błąd rażący uznaje się błąd, który polega na naruszeniu ogólnej reguły ortograficznej lub\ninterpunkcyjnej w zapisie słów lub fraz o wysokiej frekwencji. Ewentualne wątpliwości rozstrzygają ustalenia Rady Języka Polskiego i klasyfikacja\nbłędów interpunkcyjnych Jerzego Podrackiego.\nTemat 2. Zinterpretuj podany utwór. Postaw tezę interpretacyjną i ją uzasadnij. Twoja\npraca powinna liczyć co najmniej 250 wyrazów.\nWskazówki do tematu 2.\n\nKoncepcja interpretacyjna zdającego musi być widoczna w pracy, choć nie musi być\nwyrażona w formie tezy, może wynikać pośrednio z wywodu.\n\nPrzywołany przez zdającego kontekst powinien być sfunkcjonalizowany (nawiązujący do\ntekstu i pogłębiający koncepcję interpretacyjną). Nie wystarczy samo wskazanie lub\nhasłowe odwołanie się do niego.\n\nProste odczytanie (parafrazowanie, streszczanie) utworu nie jest jego interpretacją.\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nKryteria oceny interpretacji utworu poetyckiego\nA\nKoncepcja\ninterpretacyjna\nB\nUzasadnienie\ntezy\ninterpretacyjnej\nC\nPoprawnoś\nć rzeczowa\nD\nZamysł\nkompozycyjny\nE\nSpójność\nlokalna\nF\nStyl tekstu\nG\nPoprawność\njęzykowa\nH\nPoprawność\nzapisu\n9\nKoncepcja\nniesprzeczna\nz utworem,\nspójna\ni obejmująca\nsensy\nniedosłowne\n15\nUzasadnienie\ntrafne\ni pogłębione\n4\nBrak błędów\nrzeczowych\n6\nKompozycja\nfunkcjonalna\n2\nPełna\nspójność\nwypowiedzi\nlub\nnieznaczne\nzaburzenia\nspójności\n4\nStyl\nstosowny\n6\nBrak błędów\nlub nieliczne\nbłędy\nnierażące\n4\nZapis\nw pełni\npoprawny\nlub nieliczne\nbłędy\nnierażące\n6\nKoncepcja\nniesprzeczna\nz utworem,\nale niespójna\ni/lub obejmująca\nw większości\nznaczenia\ndosłowne\n10\nUzasadnienie\ntrafne, ale\nniepogłębione\n2\nNie więcej\nniż jeden\nbłąd\nrzeczowy\n3\nZaburzenia\nfunkcjonalności\nkompozycji\n1\nZnaczne\nzaburzenia\nspójności\n2\nStyl\nczęściowo\nstosowny\n3\nLiczne błędy\nnierażące\nlub nieliczne\nbłędy rażące\n2\nLiczne błędy\nnierażące\nlub nieliczne\nbłędy rażące\n3\nKoncepcja\nczęściowo\nsprzeczna\nz utworem\n5\nUzasadnienie\nczęściowo\ntrafne\n0\nBrak koncepcji\nlub koncepcja\ncałkowicie\nsprzeczna\nz utworem\n0\nBrak trafnych\nargumentów\nuzasadniających\ninterpretację\n0\nBłędy\nrzeczowe\n0\nBrak zamysłu\nkompozycyjneg\no\n0\nWypowiedź\nniespójna\n0\nStyl\nniestosowny\n0\nLiczne błędy\nrażące\n0\nLiczne błędy\nrażące\nUWAGA\nJeśli w kategorii A praca uzyska 0 punktów, egzaminator nie przyznaje punktów w pozostałych kategoriach.\nJeśli w kategorii A praca uzyska 3 punkty, a w kategorii B - 0 punktów, egzaminator nie przyznaje punktów w pozostałych kategoriach.\nJeśli praca składa się z mniej niż 250 słów, egzaminator przyznaje punkty tylko w kategoriach A, B i C.\nPojawienie się rzeczowego błędu kardynalnego dyskwalifikuje pracę - zdający otrzymuje 0 punktów\nObjaśnienia dotyczące kryteriów oceny interpretacji utworu poetyckiego\nA. Koncepcja interpretacyjna jest efektem poszukiwania przez zdającego całościowego sensu utworu, tzn. jest pomysłem na jego odczytanie\n(wyrażonym np. w postaci tezy lub hipotezy interpretacyjnej). Ocenia się ją ze względu na to, czy jest niesprzeczna z utworem i czy jest spójna,\na także czy zdający dociera do sensów niedosłownych interpretowanego utworu, czy czyta go jedynie na poziomie dosłownym.\nKoncepcja może być:\n\nczęściowo sprzeczna z utworem, jeśli jedynie we fragmentach (lub fragmencie) znajduje potwierdzenie w tekście.\n\ncałkowicie sprzeczna z utworem, jeśli nawet we fragmentach (lub fragmencie) nie znajduje potwierdzenia w tekście.\n\nspójna, gdy obejmuje i łączy w całość odszukane przez piszącego sensy utworu.\n\nniespójna, gdy jest fragmentaryczna, tzn. rekonstruuje pojedyncze sensy cząstkowe (np. z poszczególnych strof tekstu) bez wskazania\ncałościowego sensu utworu, oraz gdy zawiera luźno powiązane, niepowiązane lub wzajemnie wykluczające się odczytania sensu utworu\n(niesprzeczne z interpretowanym utworem).\nBrak koncepcji to brak śladów poszukiwania sensu utworu (całościowego i/lub sensów cząstkowych) - praca nie jest interpretacją,\na np. streszczeniem. Koncepcja interpretacyjna nie musi stanowić wyodrębnionej części pracy, może wynikać z jej całościowej wymowy.\nB. Uzasadnienie interpretacji jest oceniane ze względu na to, czy jest trafne i czy jest pogłębione.\nUzasadnienie może być:\n\ntrafne, jeśli zawiera wyłącznie powiązane z tekstem argumenty za odczytaniem sensu utworu. Argumenty muszą wynikać\nze sfunkcjonalizowanej analizy, to znaczy wywodzić się z formy lub/i treści tekstu.\n\nczęściowo trafne, jeśli w pracy - oprócz argumentów niepowiązanych z tekstem lub/i niewynikających ze sfunkcjonalizowanej analizy -\nzostał sformułowany przynajmniej jeden argument powiązany z tekstem i wynikający ze sfunkcjonalizowanej analizy.\n\npogłębione, jeśli znajduje potwierdzenie nie tylko w tekście, ale także w kontekstach (np. biograficznym, historycznoliterackim, filozoficznym,\nkulturowym). Uczeń powinien choć częściowo rozwinąć przywołany kontekst, aby uzasadnić jego pojawienie się.\n\nniepogłębione, gdy zdający przywołuje argumenty tylko z tekstu albo tylko z kontekstu. Wszystkie argumenty muszą być\nsfunkcjonalizowane.\nC. Poprawność rzeczową ocenia się na podstawie liczby błędów rzeczowych. Pomyłki (np. w nazwach własnych lub datach) niewpływające na\nkoncepcję interpretacyjną uważa się za usterki, a nie błędy rzeczowe.\nBłąd kardynalny to błąd rzeczowy świadczący o nieznajomości (1) tekstu kultury, do którego odwołuje się zdający, oraz (2) kontekstu\ninterpretacyjnego przywołanego przez zdającego.\nD. Kompozycja jest oceniana ze względu na funkcjonalność segmentacji i uporządkowanie tekstu zgodnie z wybranym przez ucznia\ngatunkiem wypowiedzi. Należy wziąć pod uwagę, czy w tekście zostały wyodrębnione - językowo i graficznie - części pracy oraz akapity\nniezbędne dla jasnego przedstawienia koncepcji interpretacyjnej i uzasadniających ją argumentów, a także czy wyodrębnione części i akapity są\nlogicznie oraz konsekwentnie uporządkowane (bez luk i zbędnych powtórzeń).\nKompozycja jest funkcjonalna, jeśli podział tekstu na segmenty (części) i ich porządek (układ) są ściśle powiązane z porządkiem treści\ni realizowanymi w tekście funkcjami retorycznymi. Odejście od zasady trójdzielnej kompozycji nie jest błędem, jeśli segmentacja jest funkcjonalna.\nE. Spójność lokalną ocenia się na podstawie zgodności logicznej i gramatycznej między kolejnymi, znajdującymi się w bezpośrednim\nsąsiedztwie zdaniami w akapitach. Znaczne zaburzenia spójności wypowiedzi to np. akapity zbudowane z sekwencji zdań niepowiązanych\nze sobą ani logicznie, ani gramatycznie (potok luźnych myśli, skojarzeń).\nF. Styl tekstu ocenia się ze względu na stosowność.\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nStyl uznaje się za:\n\nstosowny, jeśli zachowana jest zasada decorum (dobór środków językowych jest celowy i adekwatny do wybranego przez ucznia gatunku\nwypowiedzi, sytuacji egzaminacyjnej, tematu i intencji wypowiedzi oraz odmiany pisanej języka). Dopuszcza się drobne, sporadyczne\nodstępstwa od stosowności.\n\nczęściowo stosowny dotyczy wypowiedzi, w której zdający niefunkcjonalnie łączy różne style, nie kontroluje jednolitości stylu, np.\nw wypowiedzi pojawiają się wyrazy i konstrukcje z języka potocznego, nieoficjalnego, wtręty ze stylu urzędowego, nadmierna metaforyka.\nMieszanie różnych stylów wypowiedzi uznaje się za uzasadnione, jeśli jest funkcjonalne.\n\nniestosowny, jeśli wypowiedź zawiera np. wulgaryzmy lub ma charakter obraźliwy.\nStyl wypracowania nie musi być zgodny z upodobaniami stylistycznymi egzaminatora.\nG. Poprawność językowa oceniana jest ze względu na liczbę i wagę błędów składniowych, leksykalnych, słowotwórczych, frazeologicznych,\nfleksyjnych i stylistycznych.\nBłąd stylistyczny to konstrukcja zgodna z normą językową, ale niewłaściwa w sytuacji, w której powstaje tekst, oraz nieodpowiednia dla stylu,\nw jakim tekst jest pisany, np. udziwniona metafora, niefunkcjonalny kolokwializm, wulgaryzm, nieuzasadnione powtórzenie leksykalne lub\nskładniowe. Błędów logicznych nie uznaje się za błędy stylistyczne.\nI. Poprawność zapisu ocenia się ze względu na liczbę błędów ortograficznych i interpunkcyjnych (szacowaną odpowiednio do objętości tekstu)\noraz ich wagę (błędy rażące i nierażące). Za błąd rażący uznaje się błąd, który polega na naruszeniu ogólnej reguły ortograficznej lub\ninterpunkcyjnej w zapisie słów lub fraz o wysokiej frekwencji. Ewentualne wątpliwości rozstrzygają ustalenia Rady Języka Polskiego i klasyfikacja\nbłędów interpunkcyjnych Jerzego Podrackiego.\nUSTALENIA DOTYCZĄCE BŁĘDÓW ORTOGRAFICZNYCH W PRACACH\nMATURALNYCH Z JĘZYKA POLSKIEGO\nKomisja Dydaktyczna Rady Języka Polskiego ustaliła, że podstawą podziału błędów\nortograficznych na błędy rażące i błędy drugorzędne są reguły ortograficzne. Do błędów\nortograficznych rażących zaliczono:\n- błędy w zakresie pisowni wyrazów z ó-u, rz-ż (w tym wyjątki od pisowni rz\npo spółgłoskach), ch-h;\n- błędy w zakresie pisowni nie z różnymi częściami mowy;\n- błędy pisowni zakończeń -ji, -ii, -i;\n- błędy w pisowni wielką i małą literą (z wyjątkiem pisowni przymiotników dzierżawczych);\n- błędy w zakresie pisowni cząstki -by z osobowymi formami czasownika;\n- błędy w zapisie przedrostków roz-, bez-, wes-, wz-, ws-;\n- błędy w pisowni nosówek (ą, ę) oraz połączeń om, on, em, en.\nPozostałe odstępstwa od reguł ortograficznych, w tym m.in.: pisownię wyrażeń\nprzyimkowych, dzielenie wyrazów przy przenoszeniu do nowej linii, pisownię zakończeń\n-ski, -cki, -dzki, -stwo, -wstwo; pisownię przedrostków z-, s-, ś-; pisownię -by z pozostałymi\nczęściami mowy postanowiono traktować jako błędy drugorzędne.\nUSTALENIA DOTYCZĄCE BŁĘDÓW INTERPUNKCYJNYCH W PRACACH\nMATURALNYCH Z JĘZYKA POLSKIEGO\n1. Rażące błędy interpunkcyjne:\na) postawienie jakiegokolwiek znaku interpunkcyjnego na początku wiersza\nb) brak znaku interpunkcyjnego (głównie: kropki, wykrzyknika, pytajnika) na końcu\nwypowiedzenia pojedynczego lub złożonego\nc) pominięcie przecinka w wypowiedzeniu złożonym, w którym części składowe są\npołączone bezpośrednio (On idzie do kina, ja zostaję w domu.)\nd) pominięcie przecinka w wypowiedzeniu złożonym podrzędnie - przed spójnikiem\n(również z przyimkiem), zaimkiem, a także przed częścią nadrzędną (Idź tam, dokąd\nci każą)\ne) pominięcie przecinka przed imiesłowem zakończonym na -ąc, -szy\nf) pominięcie pierwszego przecinka (lub obu) w wypowiedzeniu złożonym podrzędnie z\nczęścią składową wplecioną (z tzw. zdaniem albo wyrażeniem wtrąconym) (Auto, które\noglądał, było za drogie)\ng) w wypowiedzeniu złożonym współrzędnie - pominięcie przecinka przed spójnikami\nprzeciwstawnymi, wynikowymi, synonimicznymi (czyli włącznymi), np. ale, lecz, jednak,\nwięc, dlatego, czyli, to jest, to znaczy, a także postawienie przecinka przed spójnikami\nłącznymi, rozłącznymi, wyłączającymi, np. i, oraz, albo, lub, ani, ni. Te same przepisy\nobowiązują w wypowiedzeniu pojedynczym - między składnikami połączonymi\nspójnikami\nh) pominięcie przecinka w zdaniu złożonym porównawczym (Jest mądrzejszy, niż\nmyślałam.)\ni) postawienie dwukropka, przecinka lub średnika po skrócie, po którym należy postawić\nkropkę, także po takim skrócie, po którym kropki się nie stawia\nj) brak kropki po skrócie, po którym należy ją postawić, lub postawienie kropki po skrócie,\npo którym jej się nie stawia\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nk) brak przecinka między jednorodnymi (równorzędnymi) składnikami (częściami zdania)\nszeregu, którego części składowe nie są połączone spójnikami, a także brak spójnika\nmiędzy składnikami powtórzonymi (Kupiła w sklepie mąkę, cukier i inne produkty)\nl) brak dwukropka przed przytoczeniem cudzych lub własnych słów\nm) brak dwukropka przy wymienianiu tytułu dzieła, nazwy, terminu, jeżeli nie są one w\ntekście w inny sposób wyróżnione (np. kursywą lub cudzysłowem)\nn) brak myślnika (otwierającego i zamykającego), ujmującego wyrazy lub wypowiedzenia\nwtrącone. Uwaga: tę samą funkcję pełnia nawiasy albo przecinki\no) brak myślników (lub myślnika) wydzielających człony wtrącone w cytowany tekst oraz\ntekst odautorski w partiach dialogowych\np) brak cudzysłowu w tytułach publikacji, cytowanych wyrazach, zdaniach i wyrażeniach,\njeżeli nie są one wyróżnione inaczej (np. kursywą).\n2. Trzy błędy interpunkcyjne drugorzędne liczone są jako jeden błąd rażący.\nINFORMACJA O ZASADACH OCENIANIA PRAC Z JĘZYKA POLSKIEGO UCZNIÓW ZE\nSTWIERDZONYMI DYSFUNKCJAMI\nW pracy maturalnej z języka polskiego autorstwa zdającego, u którego stwierdzono dysleksję\ni dysortografię, nie należy uwzględniać w ocenie następujących błędów:\na) zmienionej kolejności liter w wyrazach,\nb) wstawionych dodatkowo liter w wyrazie, opuszczonych lub przestawionych liter,\nc) opuszczonego początku lub końca wyrazu,\nd) występowania w wyrazach głosek dźwięcznych zamiast bezdźwięcznych\ni odwrotnie,\ne) mylenia głosek „i” i „j”, głosek nosowych z końcówką fleksyjną, np.: ę-em, ą-om,\nf) mylenia przedrostków z przyimkami, np.: pode szły; błędnego zapisywania\nprzyimków z rzeczownikami i przysłówkami, np.: wklasie, zachwilę, napewno,\ng) niewłaściwego zapisu spółgłosek miękkich, np.: rosinie zamiast rośnie, skosiny\nzamiast skośny,\nh) błędnego stosowania lub niestosowania znaków interpunkcyjnych.","solution":null,"image":"img/jezyk-polski-2020-wrzesien-poprawkowa-podstawowa/zad-12.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":8,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Język polski · Inne · wrzesień 2020 (podstawowa)","subject_label":"Język polski","category_label":"Inne","text_html":"

Zadanie 12. (0-3)
Napisz streszczenie tekstu Nie ma musu Wiktora Dłuskiego, liczące 40-60 wyrazów.
MPO_1P

","answer_text_html":"

12.
Przykładowa odpowiedź
Wiktor Dłuski w swoim artykule zastanawia się nad
sensownością dokonywania nowych przekładów arcydzieł
literackich. Podaje powody, dla których tłumacze podejmują
się tego zadania. Wyjaśnia też, jak wraz z upływem czasu
zmieniła się koncepcja przekładu. Oceniając pozytywnie
istniejące tłumaczenia wybitnych dzieł i dzieląc się
osobistym doświadczeniem, stwierdza, że można
dokonywać nowych przekładów, ale nie jest to konieczne.
3 p. - ze streszczenia wynika,
jaki jest temat tekstu i co na
ten temat powiedziano
w tekście; adekwatny
poziom uogólnienia;
streszczenie logicznie
spójne; właściwa liczba
słów.
2 p. - ze streszczenia wynika,
jaki jest temat tekstu i co na
ten temat powiedziano
w tekście; ALE zaburzenia
dotyczące poziomu
uogólnienia LUB logicznej
spójności streszczenia.
1 p. - ze streszczenia wynika,
jaki jest temat tekstu i co na
ten temat powiedziano
w tekście; ALE zaburzenia
dotyczące poziomu
uogólnienia ORAZ logicznej
spójności streszczenia.
0 p. - inna odpowiedź lub brak
odpowiedzi.
Razem:
20
Zadanie 14. (0-50)
Temat 1. Nadzieja - źródło duchowej siły czy słabości człowieka? Rozważ problem
i uzasadnij swoje zdanie, odwołując się do podanego fragmentu Lalki
Bolesława Prusa, całej powieści oraz do wybranego tekstu kultury. Twoja
praca powinna liczyć co najmniej 250 wyrazów.
Wskazówki do tematu nr 1.

Teza musi być zgodna z poleceniem, fragmentem tekstu, odniesieniem do całości utworu
oraz z przywołanym tekstem kultury.

Uzasadnienie powinno wynikać z interpretacji załączonego fragmentu, odwołania do
Lalki i innego tekstu kultury, a odwołania te muszą być funkcjonalne dla argumentacji,
nie mogą być prostym streszczeniem.

W przypadku Lalki i innych utworów oznaczonych gwiazdką w podstawie programowej
błąd rzeczowy może mieć charakter błędu kardynalnego.
Zasady oceniania rozwiązań zadań
Kryteria oceny rozprawki
A
Sformułowanie
stanowiska
wobec
problemu
podanego
w poleceniu
B
Uzasadnienie
stanowiska
C
Poprawność
rzeczowa
D
Zamysł
kompozycyjny
E
Spójność
lokalna
F
Styl tekstu
G
Poprawność
językowa
H
Poprawność
zapisu
6
Stanowisko jest
adekwatne
do problemu
podanego
w poleceniu
18
Uzasadnienie
trafne,
szerokie
i pogłębione
4
Brak błędów
rzeczowych
6
Kompozycja
funkcjonalna
2
Pełna
spójność
wypowiedzi
lub
nieznaczne
zaburzenia
spójności
4
Styl
stosowny
6
Brak błędów
lub nieliczne
błędy
nierażące
4
Zapis
w pełni
poprawny
lub nieliczne
błędy
nierażące
12
Uzasadnienie
trafne
i szerokie
3
Stanowisko jest
częściowo
adekwatne
do problemu
podanego
w poleceniu
8
Uzasadnienie
trafne,
ale wąskie
2
Nie więcej
niż jeden
błąd
rzeczowy
3
Zaburzenia
funkcjonalności
kompozycji
1
Znaczne
zaburzenia
spójności
2
Styl
częściowo
stosowny
3
Liczne błędy
nierażące
lub nieliczne
błędy rażące
2
Liczne błędy
nierażące
lub nieliczne
błędy rażące
4
Uzasadnienie
częściowe
0
Stanowisko jest
nieadekwatne
lub brak
stanowiska
0
Brak
uzasadnienia
stanowiska
0
Błędy
rzeczowe
0
Brak zamysłu
kompozycyjnego
0
Wypowiedź
niespójna
0
Styl
niestosowny
0
Liczne błędy
rażące
0
Liczne błędy
rażące
UWAGA
Jeśli w kategorii A praca uzyska 0 punktów, egzaminator nie przyznaje punktów w pozostałych kategoriach.
Jeśli w kategorii A praca uzyska 3 punkty, a w kategorii B - 0 punktów, egzaminator nie przyznaje punktów w pozostałych kategoriach.
Jeśli praca składa się z mniej niż 250 słów, egzaminator przyznaje punkty tylko w kategoriach A, B i C.
Pojawienie się rzeczowego błędu kardynalnego dyskwalifikuje pracę - zdający otrzymuje 0 punktów.
Objaśnienia dotyczące kryteriów oceny rozprawki
A. Sformułowanie stanowiska (np. w postaci tezy lub hipotezy). Zdający powinien zrozumieć problem postawiony w poleceniu i sformułować
stanowisko będące rozwiązaniem problemu. Stanowisko jest oceniane ze względu na to, czy jest udaną próbą rozwiązania problemu.
Adekwatność to odpowiedniość (zgodność, współmierność) stanowiska i problemu (zdający może się zgodzić, nie zgodzić, zachować
postawę ambiwalentną wobec istoty problemu).
Sformułowanie stanowiska będącego częściowo udaną próbą odpowiedzi problemu jest skutkiem niepełnego zrozumienia problemu lub
niepełnego zrozumienia tekstu.
Wypowiedź argumentacyjna, w której brak stanowiska, może zawierać jedynie streszczenie tekstu, biografię autora itp. lub rozwijać myśli
niezwiązane z poleceniem.
Sformułowanie stanowiska nie musi stanowić wyodrębnionej części rozprawki.
B. Uzasadnienie stanowiska jest oceniane ze względu na to, czy jest trafne, czy jest szerokie i czy jest pogłębione.
Uzasadnienie nie musi być graficznie wyodrębnioną częścią rozprawki.
Uzasadnienie:

pogłębione to uzasadnienie, w którym zdający wnikliwie odniósł się w rozwinięciu do wszystkich elementów polecenia,

trafne zawiera logicznie poprawne argumenty (czyli stwierdzenia poparte przykładami) za przyjętym rozwiązaniem problemu.
Szerokość uzasadnienia ocenia się na podstawie tego, czy zdający w swojej wypowiedzi odniósł się do wszystkich elementów wskazanych w poleceniu.
Uzasadnienie jest:

szerokie, jeśli zdający trafnie odniósł się do wszystkich elementów wskazanych w poleceniu,

wąskie, jeśli zdający trafnie odniósł się tylko do niektórych elementów wskazanych w poleceniu (np. nie odniósł się do podanego w zadaniu
tekstu lub nie przywołał innego tekstu kultury),

częściowe, jeżeli (a) niektórych argumentów nie można uznać za logicznie poprawne wobec przyjętego stanowiska lub (b) niektóre
argumenty są niepoparte przykładami, lub (c) niektóre argumenty są wzajemnie sprzeczne.
Wypowiedź argumentacyjna, w której brak uzasadnienia, nie zawiera logicznie poprawnych argumentów za przyjętym rozwiązaniem problemu
lub rozwija myśli niezwiązane ze stanowiskiem.
C. Poprawność rzeczową ocenia się na podstawie liczby błędów rzeczowych. Pomyłki (np. w nazwach własnych lub datach) niewpływające na
uzasadnienie stanowiska wobec problemu uważa się za usterki, a nie błędy rzeczowe.
Błąd kardynalny to błąd rzeczowy świadczący o nieznajomości (1) tekstu kultury, do którego odwołuje się zdający, oraz (2) kontekstu
interpretacyjnego przywołanego przez zdającego.
D. Kompozycja oceniana jest ze względu na funkcjonalność segmentacji i uporządkowanie tekstu zgodnie z gatunkiem wypowiedzi. Należy
wziąć pod uwagę, czy w tekście zostały wyodrębnione - językowo i graficznie - części pracy oraz akapity niezbędne dla jasnego przedstawienia
stanowiska i uzasadniających je argumentów, a także czy wyodrębnione części i akapity są logicznie oraz konsekwentnie uporządkowane (bez
luk i zbędnych powtórzeń).
Kompozycja jest funkcjonalna, jeśli podział tekstu na segmenty (części) i ich porządek (układ) są ściśle powiązane z porządkiem treści
i realizowanymi w tekście funkcjami retorycznymi. Odejście od zasady trójdzielnej kompozycji nie jest błędem, jeśli segmentacja jest funkcjonalna.
Zasady oceniania rozwiązań zadań
E. Spójność lokalną ocenia się na podstawie zgodności logicznej i gramatycznej między kolejnymi, znajdującymi się w bezpośrednim
sąsiedztwie zdaniami w akapitach. Znaczne zaburzenia spójności wypowiedzi to np. akapity zbudowane z sekwencji zdań niepowiązanych ze
sobą ani logicznie, ani gramatycznie (potok luźnych myśli, skojarzeń).
F. Styl tekstu ocenia się ze względu na stosowność.
Styl uznaje się za:

stosowny, jeśli zachowana jest zasada decorum (dobór środków językowych jest celowy i adekwatny do wybranego przez ucznia gatunku
wypowiedzi, sytuacji egzaminacyjnej, tematu i intencji wypowiedzi oraz odmiany pisanej języka). Dopuszczalne są drobne, sporadyczne
odstępstwa od stosowności,

częściowo stosowny, jeśli w wypowiedzi zdający niefunkcjonalnie łączy różne style, nie kontroluje jednolitości stylu, np. w wypowiedzi
pojawiają się wyrazy i konstrukcje z języka potocznego, nieoficjalnego, wtręty ze stylu urzędowego, nadmierna metaforyka.
Mieszanie różnych stylów wypowiedzi uznaje się za uzasadnione, jeśli jest funkcjonalne.
 niestosowny, jeśli wypowiedź zawiera np. wulgaryzmy lub ma charakter obraźliwy.
Styl wypracowania nie musi być zgodny z upodobaniami stylistycznymi egzaminatora.
G. Poprawność językowa oceniana jest ze względu na liczbę i wagę błędów składniowych, leksykalnych, słowotwórczych, frazeologicznych,
fleksyjnych i stylistycznych.
Błąd stylistyczny to konstrukcja zgodna z normą językową, ale niewłaściwa w sytuacji, w której powstaje tekst, oraz nieodpowiednia dla stylu,
w jakim tekst jest pisany, np. udziwniona metafora, niefunkcjonalny kolokwializm, wulgaryzm, nieuzasadnione powtórzenie leksykalne lub
składniowe. Błędów logicznych nie uznaje się za błędy stylistyczne.
H. Poprawność zapisu ocenia się ze względu na liczbę błędów ortograficznych i interpunkcyjnych (szacowaną odpowiednio do objętości tekstu)
oraz ich wagę (błędy rażące i nierażące). Za błąd rażący uznaje się błąd, który polega na naruszeniu ogólnej reguły ortograficznej lub
interpunkcyjnej w zapisie słów lub fraz o wysokiej frekwencji. Ewentualne wątpliwości rozstrzygają ustalenia Rady Języka Polskiego i klasyfikacja
błędów interpunkcyjnych Jerzego Podrackiego.
Temat 2. Zinterpretuj podany utwór. Postaw tezę interpretacyjną i ją uzasadnij. Twoja
praca powinna liczyć co najmniej 250 wyrazów.
Wskazówki do tematu 2.

Koncepcja interpretacyjna zdającego musi być widoczna w pracy, choć nie musi być
wyrażona w formie tezy, może wynikać pośrednio z wywodu.

Przywołany przez zdającego kontekst powinien być sfunkcjonalizowany (nawiązujący do
tekstu i pogłębiający koncepcję interpretacyjną). Nie wystarczy samo wskazanie lub
hasłowe odwołanie się do niego.

Proste odczytanie (parafrazowanie, streszczanie) utworu nie jest jego interpretacją.
Zasady oceniania rozwiązań zadań
Kryteria oceny interpretacji utworu poetyckiego
A
Koncepcja
interpretacyjna
B
Uzasadnienie
tezy
interpretacyjnej
C
Poprawnoś
ć rzeczowa
D
Zamysł
kompozycyjny
E
Spójność
lokalna
F
Styl tekstu
G
Poprawność
językowa
H
Poprawność
zapisu
9
Koncepcja
niesprzeczna
z utworem,
spójna
i obejmująca
sensy
niedosłowne
15
Uzasadnienie
trafne
i pogłębione
4
Brak błędów
rzeczowych
6
Kompozycja
funkcjonalna
2
Pełna
spójność
wypowiedzi
lub
nieznaczne
zaburzenia
spójności
4
Styl
stosowny
6
Brak błędów
lub nieliczne
błędy
nierażące
4
Zapis
w pełni
poprawny
lub nieliczne
błędy
nierażące
6
Koncepcja
niesprzeczna
z utworem,
ale niespójna
i/lub obejmująca
w większości
znaczenia
dosłowne
10
Uzasadnienie
trafne, ale
niepogłębione
2
Nie więcej
niż jeden
błąd
rzeczowy
3
Zaburzenia
funkcjonalności
kompozycji
1
Znaczne
zaburzenia
spójności
2
Styl
częściowo
stosowny
3
Liczne błędy
nierażące
lub nieliczne
błędy rażące
2
Liczne błędy
nierażące
lub nieliczne
błędy rażące
3
Koncepcja
częściowo
sprzeczna
z utworem
5
Uzasadnienie
częściowo
trafne
0
Brak koncepcji
lub koncepcja
całkowicie
sprzeczna
z utworem
0
Brak trafnych
argumentów
uzasadniających
interpretację
0
Błędy
rzeczowe
0
Brak zamysłu
kompozycyjneg
o
0
Wypowiedź
niespójna
0
Styl
niestosowny
0
Liczne błędy
rażące
0
Liczne błędy
rażące
UWAGA
Jeśli w kategorii A praca uzyska 0 punktów, egzaminator nie przyznaje punktów w pozostałych kategoriach.
Jeśli w kategorii A praca uzyska 3 punkty, a w kategorii B - 0 punktów, egzaminator nie przyznaje punktów w pozostałych kategoriach.
Jeśli praca składa się z mniej niż 250 słów, egzaminator przyznaje punkty tylko w kategoriach A, B i C.
Pojawienie się rzeczowego błędu kardynalnego dyskwalifikuje pracę - zdający otrzymuje 0 punktów
Objaśnienia dotyczące kryteriów oceny interpretacji utworu poetyckiego
A. Koncepcja interpretacyjna jest efektem poszukiwania przez zdającego całościowego sensu utworu, tzn. jest pomysłem na jego odczytanie
(wyrażonym np. w postaci tezy lub hipotezy interpretacyjnej). Ocenia się ją ze względu na to, czy jest niesprzeczna z utworem i czy jest spójna,
a także czy zdający dociera do sensów niedosłownych interpretowanego utworu, czy czyta go jedynie na poziomie dosłownym.
Koncepcja może być:

częściowo sprzeczna z utworem, jeśli jedynie we fragmentach (lub fragmencie) znajduje potwierdzenie w tekście.

całkowicie sprzeczna z utworem, jeśli nawet we fragmentach (lub fragmencie) nie znajduje potwierdzenia w tekście.

spójna, gdy obejmuje i łączy w całość odszukane przez piszącego sensy utworu.

niespójna, gdy jest fragmentaryczna, tzn. rekonstruuje pojedyncze sensy cząstkowe (np. z poszczególnych strof tekstu) bez wskazania
całościowego sensu utworu, oraz gdy zawiera luźno powiązane, niepowiązane lub wzajemnie wykluczające się odczytania sensu utworu
(niesprzeczne z interpretowanym utworem).
Brak koncepcji to brak śladów poszukiwania sensu utworu (całościowego i/lub sensów cząstkowych) - praca nie jest interpretacją,
a np. streszczeniem. Koncepcja interpretacyjna nie musi stanowić wyodrębnionej części pracy, może wynikać z jej całościowej wymowy.
B. Uzasadnienie interpretacji jest oceniane ze względu na to, czy jest trafne i czy jest pogłębione.
Uzasadnienie może być:

trafne, jeśli zawiera wyłącznie powiązane z tekstem argumenty za odczytaniem sensu utworu. Argumenty muszą wynikać
ze sfunkcjonalizowanej analizy, to znaczy wywodzić się z formy lub/i treści tekstu.

częściowo trafne, jeśli w pracy - oprócz argumentów niepowiązanych z tekstem lub/i niewynikających ze sfunkcjonalizowanej analizy -
został sformułowany przynajmniej jeden argument powiązany z tekstem i wynikający ze sfunkcjonalizowanej analizy.

pogłębione, jeśli znajduje potwierdzenie nie tylko w tekście, ale także w kontekstach (np. biograficznym, historycznoliterackim, filozoficznym,
kulturowym). Uczeń powinien choć częściowo rozwinąć przywołany kontekst, aby uzasadnić jego pojawienie się.

niepogłębione, gdy zdający przywołuje argumenty tylko z tekstu albo tylko z kontekstu. Wszystkie argumenty muszą być
sfunkcjonalizowane.
C. Poprawność rzeczową ocenia się na podstawie liczby błędów rzeczowych. Pomyłki (np. w nazwach własnych lub datach) niewpływające na
koncepcję interpretacyjną uważa się za usterki, a nie błędy rzeczowe.
Błąd kardynalny to błąd rzeczowy świadczący o nieznajomości (1) tekstu kultury, do którego odwołuje się zdający, oraz (2) kontekstu
interpretacyjnego przywołanego przez zdającego.
D. Kompozycja jest oceniana ze względu na funkcjonalność segmentacji i uporządkowanie tekstu zgodnie z wybranym przez ucznia
gatunkiem wypowiedzi. Należy wziąć pod uwagę, czy w tekście zostały wyodrębnione - językowo i graficznie - części pracy oraz akapity
niezbędne dla jasnego przedstawienia koncepcji interpretacyjnej i uzasadniających ją argumentów, a także czy wyodrębnione części i akapity są
logicznie oraz konsekwentnie uporządkowane (bez luk i zbędnych powtórzeń).
Kompozycja jest funkcjonalna, jeśli podział tekstu na segmenty (części) i ich porządek (układ) są ściśle powiązane z porządkiem treści
i realizowanymi w tekście funkcjami retorycznymi. Odejście od zasady trójdzielnej kompozycji nie jest błędem, jeśli segmentacja jest funkcjonalna.
E. Spójność lokalną ocenia się na podstawie zgodności logicznej i gramatycznej między kolejnymi, znajdującymi się w bezpośrednim
sąsiedztwie zdaniami w akapitach. Znaczne zaburzenia spójności wypowiedzi to np. akapity zbudowane z sekwencji zdań niepowiązanych
ze sobą ani logicznie, ani gramatycznie (potok luźnych myśli, skojarzeń).
F. Styl tekstu ocenia się ze względu na stosowność.
Zasady oceniania rozwiązań zadań
Styl uznaje się za:

stosowny, jeśli zachowana jest zasada decorum (dobór środków językowych jest celowy i adekwatny do wybranego przez ucznia gatunku
wypowiedzi, sytuacji egzaminacyjnej, tematu i intencji wypowiedzi oraz odmiany pisanej języka). Dopuszcza się drobne, sporadyczne
odstępstwa od stosowności.

częściowo stosowny dotyczy wypowiedzi, w której zdający niefunkcjonalnie łączy różne style, nie kontroluje jednolitości stylu, np.
w wypowiedzi pojawiają się wyrazy i konstrukcje z języka potocznego, nieoficjalnego, wtręty ze stylu urzędowego, nadmierna metaforyka.
Mieszanie różnych stylów wypowiedzi uznaje się za uzasadnione, jeśli jest funkcjonalne.

niestosowny, jeśli wypowiedź zawiera np. wulgaryzmy lub ma charakter obraźliwy.
Styl wypracowania nie musi być zgodny z upodobaniami stylistycznymi egzaminatora.
G. Poprawność językowa oceniana jest ze względu na liczbę i wagę błędów składniowych, leksykalnych, słowotwórczych, frazeologicznych,
fleksyjnych i stylistycznych.
Błąd stylistyczny to konstrukcja zgodna z normą językową, ale niewłaściwa w sytuacji, w której powstaje tekst, oraz nieodpowiednia dla stylu,
w jakim tekst jest pisany, np. udziwniona metafora, niefunkcjonalny kolokwializm, wulgaryzm, nieuzasadnione powtórzenie leksykalne lub
składniowe. Błędów logicznych nie uznaje się za błędy stylistyczne.
I. Poprawność zapisu ocenia się ze względu na liczbę błędów ortograficznych i interpunkcyjnych (szacowaną odpowiednio do objętości tekstu)
oraz ich wagę (błędy rażące i nierażące). Za błąd rażący uznaje się błąd, który polega na naruszeniu ogólnej reguły ortograficznej lub
interpunkcyjnej w zapisie słów lub fraz o wysokiej frekwencji. Ewentualne wątpliwości rozstrzygają ustalenia Rady Języka Polskiego i klasyfikacja
błędów interpunkcyjnych Jerzego Podrackiego.
USTALENIA DOTYCZĄCE BŁĘDÓW ORTOGRAFICZNYCH W PRACACH
MATURALNYCH Z JĘZYKA POLSKIEGO
Komisja Dydaktyczna Rady Języka Polskiego ustaliła, że podstawą podziału błędów
ortograficznych na błędy rażące i błędy drugorzędne są reguły ortograficzne. Do błędów
ortograficznych rażących zaliczono:

\n\n

po spółgłoskach), ch-h;

\n\n

Pozostałe odstępstwa od reguł ortograficznych, w tym m.in.: pisownię wyrażeń
przyimkowych, dzielenie wyrazów przy przenoszeniu do nowej linii, pisownię zakończeń
-ski, -cki, -dzki, -stwo, -wstwo; pisownię przedrostków z-, s-, ś-; pisownię -by z pozostałymi
częściami mowy postanowiono traktować jako błędy drugorzędne.
USTALENIA DOTYCZĄCE BŁĘDÓW INTERPUNKCYJNYCH W PRACACH
MATURALNYCH Z JĘZYKA POLSKIEGO

\n
  1. Rażące błędy interpunkcyjne:
\n

a) postawienie jakiegokolwiek znaku interpunkcyjnego na początku wiersza
b) brak znaku interpunkcyjnego (głównie: kropki, wykrzyknika, pytajnika) na końcu
wypowiedzenia pojedynczego lub złożonego
c) pominięcie przecinka w wypowiedzeniu złożonym, w którym części składowe są
połączone bezpośrednio (On idzie do kina, ja zostaję w domu.)
d) pominięcie przecinka w wypowiedzeniu złożonym podrzędnie - przed spójnikiem
(również z przyimkiem), zaimkiem, a także przed częścią nadrzędną (Idź tam, dokąd
ci każą)
e) pominięcie przecinka przed imiesłowem zakończonym na -ąc, -szy
f) pominięcie pierwszego przecinka (lub obu) w wypowiedzeniu złożonym podrzędnie z
częścią składową wplecioną (z tzw. zdaniem albo wyrażeniem wtrąconym) (Auto, które
oglądał, było za drogie)
g) w wypowiedzeniu złożonym współrzędnie - pominięcie przecinka przed spójnikami
przeciwstawnymi, wynikowymi, synonimicznymi (czyli włącznymi), np. ale, lecz, jednak,
więc, dlatego, czyli, to jest, to znaczy, a także postawienie przecinka przed spójnikami
łącznymi, rozłącznymi, wyłączającymi, np. i, oraz, albo, lub, ani, ni. Te same przepisy
obowiązują w wypowiedzeniu pojedynczym - między składnikami połączonymi
spójnikami
h) pominięcie przecinka w zdaniu złożonym porównawczym (Jest mądrzejszy, niż
myślałam.)
i) postawienie dwukropka, przecinka lub średnika po skrócie, po którym należy postawić
kropkę, także po takim skrócie, po którym kropki się nie stawia
j) brak kropki po skrócie, po którym należy ją postawić, lub postawienie kropki po skrócie,
po którym jej się nie stawia
Zasady oceniania rozwiązań zadań
k) brak przecinka między jednorodnymi (równorzędnymi) składnikami (częściami zdania)
szeregu, którego części składowe nie są połączone spójnikami, a także brak spójnika
między składnikami powtórzonymi (Kupiła w sklepie mąkę, cukier i inne produkty)
l) brak dwukropka przed przytoczeniem cudzych lub własnych słów
m) brak dwukropka przy wymienianiu tytułu dzieła, nazwy, terminu, jeżeli nie są one w
tekście w inny sposób wyróżnione (np. kursywą lub cudzysłowem)
n) brak myślnika (otwierającego i zamykającego), ujmującego wyrazy lub wypowiedzenia
wtrącone. Uwaga: tę samą funkcję pełnia nawiasy albo przecinki
o) brak myślników (lub myślnika) wydzielających człony wtrącone w cytowany tekst oraz
tekst odautorski w partiach dialogowych
p) brak cudzysłowu w tytułach publikacji, cytowanych wyrazach, zdaniach i wyrażeniach,
jeżeli nie są one wyróżnione inaczej (np. kursywą).

\n
  1. Trzy błędy interpunkcyjne drugorzędne liczone są jako jeden błąd rażący.
\n

INFORMACJA O ZASADACH OCENIANIA PRAC Z JĘZYKA POLSKIEGO UCZNIÓW ZE
STWIERDZONYMI DYSFUNKCJAMI
W pracy maturalnej z języka polskiego autorstwa zdającego, u którego stwierdzono dysleksję
i dysortografię, nie należy uwzględniać w ocenie następujących błędów:
a) zmienionej kolejności liter w wyrazach,
b) wstawionych dodatkowo liter w wyrazie, opuszczonych lub przestawionych liter,
c) opuszczonego początku lub końca wyrazu,
d) występowania w wyrazach głosek dźwięcznych zamiast bezdźwięcznych
i odwrotnie,
e) mylenia głosek „i” i „j”, głosek nosowych z końcówką fleksyjną, np.: ę-em, ą-om,
f) mylenia przedrostków z przyimkami, np.: pode szły; błędnego zapisywania
przyimków z rzeczownikami i przysłówkami, np.: wklasie, zachwilę, napewno,
g) niewłaściwego zapisu spółgłosek miękkich, np.: rosinie zamiast rośnie, skosiny
zamiast skośny,
h) błędnego stosowania lub niestosowania znaków interpunkcyjnych.

","solutions":[]}