{"id":"jezyk-polski-2021-czerwiec-matura-podstawowa/zad/5","paper_id":"jezyk-polski-2021-czerwiec-matura-podstawowa","number":"5","points":3,"ptype":"open","subject":"jezyk-polski","category":"matura","year":2021,"month":"czerwiec","level":"podstawowa","text":"Zadanie 5. (0-3)\nNapisz streszczenie tekstu Kilka uwag o tradycji Teresy Kostkiewiczowej, liczące 40-60\nwyrazów.\nEPOP-P1_100\nTekst do zadań 6.-10.\nRyszard Przybylski\nSłowo i milczenie Bohatera Polaków. Studium o „Dziadach”\nKażda ludzka działalność była dla romantyka niejednoznaczna i fragmentaryczna. Świat\nbył dla romantyków wiecznie otwarty. Fragmentaryczność i ciągła otwartość stanowiły cechę\npoznania i dlatego poeta, który tworzył tego rodzaju kompozycje, co Dziady, przekształcał\njedynie prawa rządzące myśleniem w zasadę kompozycyjną własnego dzieła.\nKompozycja Dziadów jest więc dziełem romantycznej świadomości, która nieukończenie\nuważała za cechę wszelkiej aktywności umysłu. Mickiewicz wiedział, że nie tworzył „całości\norganicznej”, formy wykończonej i zamkniętej, ale przecież upierał się, że Dziady są utworem\njednolitym.\nPo pierwsze, główna idea utworu. „Wiara we wpływ świata niewidzialnego,\nniematerialnego - pisał Mickiewicz - na sferę ludzkich myśli i działań jest ideą macierzystą\npoematu polskiego; rozwija się ona stopniowo w poszczególnych częściach dramatu,\nprzyjmując różne kształty, podług różnicy miejsca i czasu”.\nPo drugie, „pewną jednolitość” nadaje Dziadom „tajemnicza osobistość przechodząca\nprzez cały dramat”. Tworząc ją, Mickiewicz wykorzystał kilka faktów ze swego życia. Jest to\njednak - jak pisał - „postać urojona”, która, jak łatwo zauważyć, w każdym kolejnym\nfragmencie objawia się w innym przeistoczeniu. Aby podkreślić, że ta wymyślona postać\nliteracka, mimo wszystkich swych różnorodnych wcieleń, imion i tytułów, jest tą samą\n„tajemniczą osobistością”, będę ją czasem nazywał Bohaterem Polaków. Ponieważ wpływ\nDziadów na życie naszego narodu był i jest nadal ogromny, każdy przyzna, że nazwa ta jest\nwłaściwa.\nDziady są więc utworem jednolitym, zawsze otwartym, który nigdy nie stanie się „całością\norganiczną”. Całość romantycznej formy otwartej jest jednak zawsze „wielowariantowa,\nalinearna” i przede wszystkim składa się z kolejnych objawień, kolejnych epifanii. Jest to nie\ntyle „całość w wycinkach”, ile szereg fragmentów, które razem składają się na wizję, zawsze\nwieloznaczną, chociaż nie bezsensowną. Ale czytanie części poza tą otwartą, bo otwartą,\nwszelako formą musi prowadzić do pomyłek już na pierwszym literalnym poziomie. Poza nią\nkażdy fragment arcydramatu jest żałosny, kaleki, odarty z mądrości, która promieniuje na\nniego z tej nieorganicznej całości.\nCzytanie formy otwartej jest bardzo szczególne. Wszystkie znaczenia, sensy i syntezy,\nktóre powstają w czasie lektury, są w jakiś sposób zawieszone. Każdy następny fragment\nmoże wywrócić najbardziej skrupulatne ustalenia. Rzucić nowe światło na poprzednie. Śmierć\nautora nie likwiduje tego zawieszenia. Przeciwnie. Po zgonie twórcy dzieło fragmentaryczne\nnigdy nie stanie się „organiczną całością”. Dlatego, chociaż ograniczone, Dziady są teraz\nciągle otwarte. Chociaż niedokończone, są nieodwołalnie całkowite. Są po prostu przejawem\nwiecznego niedo.\nNa podstawie: Ryszard Przybylski, Słowo i milczenie Bohatera Polaków. Studium o „Dziadach”,\nWarszawa 1993.\nEPOP-P1_100","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/jezyk-polski-2021-czerwiec-matura-podstawowa/zad-5.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":5,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Język polski · Matura · czerwiec 2021 (podstawowa)","subject_label":"Język polski","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 5. (0-3)<br>Napisz streszczenie tekstu Kilka uwag o tradycji Teresy Kostkiewiczowej, liczące 40-60<br>wyrazów.<br>EPOP-P1_100<br>Tekst do zadań 6.-10.<br>Ryszard Przybylski<br>Słowo i milczenie Bohatera Polaków. Studium o „Dziadach”<br>Każda ludzka działalność była dla romantyka niejednoznaczna i fragmentaryczna. Świat<br>był dla romantyków wiecznie otwarty. Fragmentaryczność i ciągła otwartość stanowiły cechę<br>poznania i dlatego poeta, który tworzył tego rodzaju kompozycje, co Dziady, przekształcał<br>jedynie prawa rządzące myśleniem w zasadę kompozycyjną własnego dzieła.<br>Kompozycja Dziadów jest więc dziełem romantycznej świadomości, która nieukończenie<br>uważała za cechę wszelkiej aktywności umysłu. Mickiewicz wiedział, że nie tworzył „całości<br>organicznej”, formy wykończonej i zamkniętej, ale przecież upierał się, że Dziady są utworem<br>jednolitym.<br>Po pierwsze, główna idea utworu. „Wiara we wpływ świata niewidzialnego,<br>niematerialnego - pisał Mickiewicz - na sferę ludzkich myśli i działań jest ideą macierzystą<br>poematu polskiego; rozwija się ona stopniowo w poszczególnych częściach dramatu,<br>przyjmując różne kształty, podług różnicy miejsca i czasu”.<br>Po drugie, „pewną jednolitość” nadaje Dziadom „tajemnicza osobistość przechodząca<br>przez cały dramat”. Tworząc ją, Mickiewicz wykorzystał kilka faktów ze swego życia. Jest to<br>jednak - jak pisał - „postać urojona”, która, jak łatwo zauważyć, w każdym kolejnym<br>fragmencie objawia się w innym przeistoczeniu. Aby podkreślić, że ta wymyślona postać<br>literacka, mimo wszystkich swych różnorodnych wcieleń, imion i tytułów, jest tą samą<br>„tajemniczą osobistością”, będę ją czasem nazywał Bohaterem Polaków. Ponieważ wpływ<br>Dziadów na życie naszego narodu był i jest nadal ogromny, każdy przyzna, że nazwa ta jest<br>właściwa.<br>Dziady są więc utworem jednolitym, zawsze otwartym, który nigdy nie stanie się „całością<br>organiczną”. Całość romantycznej formy otwartej jest jednak zawsze „wielowariantowa,<br>alinearna” i przede wszystkim składa się z kolejnych objawień, kolejnych epifanii. Jest to nie<br>tyle „całość w wycinkach”, ile szereg fragmentów, które razem składają się na wizję, zawsze<br>wieloznaczną, chociaż nie bezsensowną. Ale czytanie części poza tą otwartą, bo otwartą,<br>wszelako formą musi prowadzić do pomyłek już na pierwszym literalnym poziomie. Poza nią<br>każdy fragment arcydramatu jest żałosny, kaleki, odarty z mądrości, która promieniuje na<br>niego z tej nieorganicznej całości.<br>Czytanie formy otwartej jest bardzo szczególne. Wszystkie znaczenia, sensy i syntezy,<br>które powstają w czasie lektury, są w jakiś sposób zawieszone. Każdy następny fragment<br>może wywrócić najbardziej skrupulatne ustalenia. Rzucić nowe światło na poprzednie. Śmierć<br>autora nie likwiduje tego zawieszenia. Przeciwnie. Po zgonie twórcy dzieło fragmentaryczne<br>nigdy nie stanie się „organiczną całością”. Dlatego, chociaż ograniczone, Dziady są teraz<br>ciągle otwarte. Chociaż niedokończone, są nieodwołalnie całkowite. Są po prostu przejawem<br>wiecznego niedo.<br>Na podstawie: Ryszard Przybylski, Słowo i milczenie Bohatera Polaków. Studium o „Dziadach”,<br>Warszawa 1993.<br>EPOP-P1_100</p>","solutions":[]}