{"id":"jezyk-polski-2021-sierpien-poprawkowa-podstawowa/zad/7","paper_id":"jezyk-polski-2021-sierpien-poprawkowa-podstawowa","number":"7","points":3,"ptype":"open","subject":"jezyk-polski","category":"inne","year":2021,"month":"sierpien","level":"podstawowa","text":"Zadanie 7. (0-3)\nNapisz streszczenie tekstu Kwiryny Handke Socjologia języka, liczące 40-60 wyrazów.\nEPOP-P1_100\nTekst do zadań 8.-13.\nEwa Nawrocka\n[Duchowe państwo Polaków]\nOd przeszło dwóch stuleci wolność jest dla Polaków czymś więcej niż ideą filozoficzną czy\nliteracką, jest fundamentalnym problemem życia jednostkowego i zbiorowego.\nRomantyczne „oderwanie od rzeczywistości”, tak charakterystyczne dla romantyzmu\nniemieckiego czy francuskiego, krytykowane tam i ośmieszane, w Polsce było siłą\nnapędzającą rewolucyjny czyn. Bo rzeczywistością dla Polaków wieku XIX była niewola, a tej\nnie mogli i nie chcieli zaakceptować. Romantyczne „oderwanie od rzeczywistości” oznacza\nw kulturze polskiej właśnie oderwanie od niewoli, przekreślenie jej wysiłkiem duchowym,\nwyobrażenie sobie życia w wolności wbrew faktom historii i wbrew realiom codzienności.\nPolacy dokonali w wieku XIX prawdziwego cudu: udowodnili sobie i światu, że naród\npozbawiony swego państwa nie umiera, lecz żyje. Przekonali siebie i świat, że można w sferze\nidei i wyobraźni poetyckiej zbudować „państwo duchowe”, w którym naród poczuje się wolny\ni „rozpozna się w jestestwie swoim”, zyska wiedzę o sobie samym, nie utraci pamięci swoich\ndziejów i poczucia tożsamości narodowej.\nDuchowe państwo Polaków stworzyła w wieku XIX literatura romantyczna, dzięki niej\nnaród ocalał. Dlatego literatura odgrywa w dziejach Polski pierwszorzędną rolę. Romantyzm\npolski, jak żaden inny, wierzył w pierwszeństwo i przewodnictwo literatury w stosunku do\nrzeczywistości. Ta wiara stanowi fundamentalną zasadę kultury polskiej do dziś. Cyprian Kamil\nNorwid tak charakteryzował fenomen wieku XIX: oto „człowiek słowa” objawił się jako stwórca\n„rzeczy dziejących się”. Literatura romantyczna kreuje rzeczywistość „lepszą” od tej, która jest;\nprzekształca cielesną przestrzeń niewoli w duchową przestrzeń wolności. Romantyzm polski\n[…] postuluje dążenie do przemiany form życia społecznego i politycznego, do kształtowania\nrzeczywistości według marzenia i ideału. […]\nJasność i precyzja myśli, doniosłość idei zostaje wzmocniona słowem ekspresyjnym,\nnamiętnym, gwałtownym. [Polacy] pozbawieni wolności, zmuszeni do życia w niewoli, buntują\nsię, cierpią, walczą, nienawidzą wrogów, pragną zemsty i bezgranicznie kochają cierpiącą\nojczyznę, jak dzieci matkę. Jest znamienne, że patriotyzm romantyczny zaciera granicę\nmiędzy sferą uczuć obywatelskich a sferą uczuć prywatnych, gdyż podkreśla uzależnienie\nżycia jednostki od losów narodu i jej całkowite z nim zespolenie. Bohater dramatu Mickiewicza\nDziady, poeta Gustaw-Konrad, przechodzi metamorfozę: z kochanka kobiety staje się\nkochankiem ojczyzny, utożsamia się z ojczyzną, mówiąc: „ ja i ojczyzna to jedno!”. […]\nRomantyczne ocalenie ojczyzny to nadanie uczuciom do niej charakteru skrajnie\nosobistego, by nie była pojęciem abstrakcyjnym, czymś zewnętrznym wobec człowieka,\nwyrozumowanym, lecz by była czymś osobistym, intymnym, prywatnym, zwyczajnym\ni nieodzownym do życia. Uczuciowa tożsamość z Polską sprawia, że mówi się o niej jak\no matce, kochance, jak o rodzinnym domu, w dodatku jak o kimś zagrożonym, słabym,\nbezbronnym, wymagającym opieki, obrony, ratunku, a gdy już na to nie ma szansy, pozostaje\nzemsta za jej krzywdy. Są to emocje i czyny gwałtowne i taka musi być mowa.\nNa podstawie: Ewa Nawrocka, Problem wolności w polskim dramacie romantycznym,\n[w:] tejże, Słowacki - wielki nieobecny, Gdańsk 2018.\nEPOP-P1_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 7. (0-3)\nZasady oceniania\n3 pkt - ze streszczenia wynika, jaki jest temat tekstu i co na ten temat powiedziano w tekście;\nadekwatny poziom uogólnienia; streszczenie logicznie spójne; właściwa liczba słów.\n2 pkt - ze streszczenia wynika, jaki jest temat tekstu i co na ten temat powiedziano w tekście;\nALE zaburzenia dotyczące poziomu uogólnienia LUB logicznej spójności streszczenia.\n1 pkt - ze streszczenia wynika, jaki jest temat tekstu i co na ten temat powiedziano w tekście;\nALE zaburzenia dotyczące poziomu uogólnienia ORAZ logicznej spójności\nstreszczenia.\n0 pkt - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPrzykładowe odpowiedzi\n\nTematem tekstu Kwiryny Handke jest rola wspólnoty rodzinnej w przekazywaniu tradycji\ni wiedzy o świecie. Autorka podkreśla, że to zadanie ułatwia język specyficzny dla danej\nrodziny. Zauważa również, że na integrację rodziny oraz komunikację rodzinną wpływają\nuwarunkowania zewnętrzne, a język familijny zmienia się w zależności od istnienia\nzagrożeń dla stabilności rodziny. [51 wyrazów]\n\nTematem tekstu Kwiryny Handke jest rola języka w budowaniu wspólnoty rodzinnej\ni przekazywaniu tradycji. Autorka zwraca uwagę na to, że te zadania są uwarunkowane\nprzez specyfikę komunikacji wewnętrznej wytworzonej przez każdą rodzinę. Pozostaje ona\nzależna od stopnia integracji rodziny oraz uwarunkowań zewnętrznych, a język familijny\nzmienia się w zależności od występowania zagrożeń dla stabilności rodziny. [55 wyrazów]","solution":null,"image":"img/jezyk-polski-2021-sierpien-poprawkowa-podstawowa/zad-7.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":5,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Język polski · Inne · sierpień 2021 (podstawowa)","subject_label":"Język polski","category_label":"Inne","text_html":"

Zadanie 7. (0-3)
Napisz streszczenie tekstu Kwiryny Handke Socjologia języka, liczące 40-60 wyrazów.
EPOP-P1_100
Tekst do zadań 8.-13.
Ewa Nawrocka
[Duchowe państwo Polaków]
Od przeszło dwóch stuleci wolność jest dla Polaków czymś więcej niż ideą filozoficzną czy
literacką, jest fundamentalnym problemem życia jednostkowego i zbiorowego.
Romantyczne „oderwanie od rzeczywistości”, tak charakterystyczne dla romantyzmu
niemieckiego czy francuskiego, krytykowane tam i ośmieszane, w Polsce było siłą
napędzającą rewolucyjny czyn. Bo rzeczywistością dla Polaków wieku XIX była niewola, a tej
nie mogli i nie chcieli zaakceptować. Romantyczne „oderwanie od rzeczywistości” oznacza
w kulturze polskiej właśnie oderwanie od niewoli, przekreślenie jej wysiłkiem duchowym,
wyobrażenie sobie życia w wolności wbrew faktom historii i wbrew realiom codzienności.
Polacy dokonali w wieku XIX prawdziwego cudu: udowodnili sobie i światu, że naród
pozbawiony swego państwa nie umiera, lecz żyje. Przekonali siebie i świat, że można w sferze
idei i wyobraźni poetyckiej zbudować „państwo duchowe”, w którym naród poczuje się wolny
i „rozpozna się w jestestwie swoim”, zyska wiedzę o sobie samym, nie utraci pamięci swoich
dziejów i poczucia tożsamości narodowej.
Duchowe państwo Polaków stworzyła w wieku XIX literatura romantyczna, dzięki niej
naród ocalał. Dlatego literatura odgrywa w dziejach Polski pierwszorzędną rolę. Romantyzm
polski, jak żaden inny, wierzył w pierwszeństwo i przewodnictwo literatury w stosunku do
rzeczywistości. Ta wiara stanowi fundamentalną zasadę kultury polskiej do dziś. Cyprian Kamil
Norwid tak charakteryzował fenomen wieku XIX: oto „człowiek słowa” objawił się jako stwórca
„rzeczy dziejących się”. Literatura romantyczna kreuje rzeczywistość „lepszą” od tej, która jest;
przekształca cielesną przestrzeń niewoli w duchową przestrzeń wolności. Romantyzm polski
[…] postuluje dążenie do przemiany form życia społecznego i politycznego, do kształtowania
rzeczywistości według marzenia i ideału. […]
Jasność i precyzja myśli, doniosłość idei zostaje wzmocniona słowem ekspresyjnym,
namiętnym, gwałtownym. [Polacy] pozbawieni wolności, zmuszeni do życia w niewoli, buntują
się, cierpią, walczą, nienawidzą wrogów, pragną zemsty i bezgranicznie kochają cierpiącą
ojczyznę, jak dzieci matkę. Jest znamienne, że patriotyzm romantyczny zaciera granicę
między sferą uczuć obywatelskich a sferą uczuć prywatnych, gdyż podkreśla uzależnienie
życia jednostki od losów narodu i jej całkowite z nim zespolenie. Bohater dramatu Mickiewicza
Dziady, poeta Gustaw-Konrad, przechodzi metamorfozę: z kochanka kobiety staje się
kochankiem ojczyzny, utożsamia się z ojczyzną, mówiąc: „ ja i ojczyzna to jedno!”. […]
Romantyczne ocalenie ojczyzny to nadanie uczuciom do niej charakteru skrajnie
osobistego, by nie była pojęciem abstrakcyjnym, czymś zewnętrznym wobec człowieka,
wyrozumowanym, lecz by była czymś osobistym, intymnym, prywatnym, zwyczajnym
i nieodzownym do życia. Uczuciowa tożsamość z Polską sprawia, że mówi się o niej jak
o matce, kochance, jak o rodzinnym domu, w dodatku jak o kimś zagrożonym, słabym,
bezbronnym, wymagającym opieki, obrony, ratunku, a gdy już na to nie ma szansy, pozostaje
zemsta za jej krzywdy. Są to emocje i czyny gwałtowne i taka musi być mowa.
Na podstawie: Ewa Nawrocka, Problem wolności w polskim dramacie romantycznym,
[w:] tejże, Słowacki - wielki nieobecny, Gdańsk 2018.
EPOP-P1_100

","answer_text_html":"

Zadanie 7. (0-3)
Zasady oceniania
3 pkt - ze streszczenia wynika, jaki jest temat tekstu i co na ten temat powiedziano w tekście;
adekwatny poziom uogólnienia; streszczenie logicznie spójne; właściwa liczba słów.
2 pkt - ze streszczenia wynika, jaki jest temat tekstu i co na ten temat powiedziano w tekście;
ALE zaburzenia dotyczące poziomu uogólnienia LUB logicznej spójności streszczenia.
1 pkt - ze streszczenia wynika, jaki jest temat tekstu i co na ten temat powiedziano w tekście;
ALE zaburzenia dotyczące poziomu uogólnienia ORAZ logicznej spójności
streszczenia.
0 pkt - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.
Przykładowe odpowiedzi

Tematem tekstu Kwiryny Handke jest rola wspólnoty rodzinnej w przekazywaniu tradycji
i wiedzy o świecie. Autorka podkreśla, że to zadanie ułatwia język specyficzny dla danej
rodziny. Zauważa również, że na integrację rodziny oraz komunikację rodzinną wpływają
uwarunkowania zewnętrzne, a język familijny zmienia się w zależności od istnienia
zagrożeń dla stabilności rodziny. [51 wyrazów]

Tematem tekstu Kwiryny Handke jest rola języka w budowaniu wspólnoty rodzinnej
i przekazywaniu tradycji. Autorka zwraca uwagę na to, że te zadania są uwarunkowane
przez specyfikę komunikacji wewnętrznej wytworzonej przez każdą rodzinę. Pozostaje ona
zależna od stopnia integracji rodziny oraz uwarunkowań zewnętrznych, a język familijny
zmienia się w zależności od występowania zagrożeń dla stabilności rodziny. [55 wyrazów]

","solutions":[]}