{"id":"jezyk-polski-2023-grudzien-probna-podstawowa/zad/5","paper_id":"jezyk-polski-2023-grudzien-probna-podstawowa","number":"5","points":4,"ptype":"open","subject":"jezyk-polski","category":"probna","year":2023,"month":"grudzien","level":"podstawowa","text":"Zadanie 5. (0-4)\nNa podstawie obu tekstów napisz notatkę syntetyzującą na temat: znaczenie słowa\npisanego dla kultury. Twoja wypowiedź powinna liczyć 60-90 wyrazów.\nUwaga: w ocenie wypowiedzi będzie brana pod uwagę poprawność językowa,\nortograficzna i interpunkcyjna.\nMiejsce dla\negzaminatora\n5.\n0-1-2\n-3-4\nMPOP-P1_100\nCzęść 2. Test historycznoliteracki\nWykonaj zadania. Odpowiadaj tylko własnymi słowami - chyba że w zadaniu polecono\ninaczej. Udzielaj tylu odpowiedzi, o ile Cię poproszono.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 5. (0-4)\nWymagania egzaminacyjne 2023 i 2024\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Kształcenie literackie i kulturowe.\n7. Kształcenie umiejętności czytania,\nanalizowania i interpretowania […] tekstów\nkultury, a także ich wzajemnej\nkorespondencji.\n8. Kształcenie umiejętności świadomego\nodbioru […] tekstów kultury na różnych\npoziomach […].\nI. Kształcenie literackie i kulturowe.\n2. Odbiór tekstów kultury. Zdający:\n1) przetwarza […] informacje z tekstów, np.\npublicystycznych […];\n3) […] odczytuje informacje i przekazy\njawne i ukryte […].\nSP\nI. Kształcenie literackie i kulturowe.\n2. Odbiór tekstów kultury. Uczeń:\n3) wyszukuje w tekście potrzebne\ninformacje […];\n4) odróżnia zawarte w tekście informacje\nważne od informacji drugorzędnych;\n5) wyszukuje w tekście informacje wyrażone\nwprost i pośrednio (ukryte).\nII. Kształcenie językowe.\n1. Pogłębianie funkcjonalnej wiedzy\nz zakresu nauki o języku.\n1. Gramatyka języka polskiego. Zdający:\n1) wykorzystuje wiedzę z dziedziny fleksji,\nsłowotwórstwa, frazeologii i składni\nw […] tworzeniu własnych wypowiedzi.\n4. Ortografia i interpunkcja. Zdający:\n1) stosuje zasady ortografii i interpunkcji\n[…].\nIII. Tworzenie wypowiedzi.\n2. Wykorzystanie kompetencji językowych\n[…] w wypowiedziach […] pisemnych.\n2. Mówienie i pisanie. Zdający:\n2) buduje wypowiedź w sposób świadomy,\nza znajomością jej funkcji językowej […];\n4) tworzy spójne wypowiedzi\nw następujących formach gatunkowych: […]\nnotatka syntetyzująca.\nZasady oceniania notatki syntetyzującej\nZa notatkę syntetyzującą można uzyskać 4 punkty, w tym 3 punkty za treść i 1 punkt za\npoprawność językową, ortograficzną i interpunkcyjną.\nTreść\n3 pkt\n2 pkt\n1 pkt\n0 pkt\nnotatka spełnia\nkryteria A, B i C\nokreślone dla\n3 pkt, ALE nie\nzostała\nzachowana\ndozwolona liczba\nwyrazów\nnotatka spełnia\nkryteria A, B i C\nokreślone dla\n2 pkt, ALE nie\nzostała\nzachowana\ndozwolona liczba\nwyrazów\nnotatka\nspełnia\nkryteria A i C\nokreślone dla\n1 pkt, ALE\nnie została\nzachowana\ndozwolona\nliczba\nwyrazów\nALBO\nALBO\nALBO\nA. przedstawienie\nstanowiska\nkażdego\nautora\nnotatka\nprzedstawia -\noparte na\nkluczowych dla\ntematu\ninformacjach -\nstanowisko\nkażdego autora\nwzględem\nzagadnienia\nokreślonego\nw temacie notatki,\nodtworzone na\npodstawie\ninformacji\nzawartych\nw tekście, na\nodpowiednim\npoziomie\nuogólnienia\nnotatka\nprzedstawia -\noparte na\nkluczowych dla\ntematu\ninformacjach -\nstanowisko\nkażdego autora\nwzględem\nzagadnienia\nokreślonego\nw temacie notatki,\nodtworzone na\npodstawie\ninformacji\nzawartych\nw tekście, ale\npoziom\nuogólnienia jest\nzaburzony\nnotatka\nprzedstawia\nstanowisko\nkażdego autora\nwzględem\nzagadnienia\nokreślonego\nw temacie notatki,\nodtworzone na\npodstawie\ninformacji\nzawartych\nw tekście\nnotatka nie\nspełnia\nżadnego\nz kryteriów\nokreślonego\ndla 1 pkt\nB. zestawienie\nstanowisk obu\nautorów\nw notatce\nzestawiono\nstanowiska obu\nautorów;\npoprawnie\nwskazano np.\npunkty wspólne/\nrozbieżne albo\nróżnorodność\naspektów\nzagadnienia\nokreślonego\nw temacie notatki\nujętych w tekstach\nobu autorów\nw notatce\nzestawiono\nstanowiska obu\nautorów;\npoprawnie\nwskazano np.\npunkty wspólne/\nrozbieżne albo\nróżnorodność\naspektów\nzagadnienia\nokreślonego\nw temacie notatki\nujętych w tekstach\nobu autorów\nstanowisk obu\nautorów nie\nzestawiono albo\nzestawiono je\nniepoprawnie; nie\nwskazano np.\npunktów\nwspólnych/\nrozbieżnych albo\nróżnych aspektów\nzagadnienia\nokreślonego\nw temacie notatki\nujętych w tekstach\nobu autorów\nC. spójność\nnotatka stanowi\nlogiczną\ni zorganizowaną\ncałość\nnotatka stanowi\nlogiczną\ni zorganizowaną\ncałość ALBO\nw notatce\nwystępują usterki\nw spójności\nnotatka stanowi\nlogiczną\ni zorganizowaną\ncałość ALBO\nw notatce\nwystępują usterki\nw spójności\nD. długość notatki\n60-90 wyrazów\n60-90 wyrazów\n60-90 wyrazów\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nPoprawność językowa, ortograficzna i interpunkcyjna\n1 pkt - poprawny zapis, dopuszczalne dwa błędy (językowe, ortograficzne lub interpunkcyjne).\n0 pkt - trzy i więcej błędów (językowych, ortograficznych lub interpunkcyjnych).\nUwaga. Jeżeli w kryterium Treść przyznano 0 pkt, wówczas nie przyznaje się punktów\nw kryterium Poprawność językowa, ortograficzna i interpunkcyjna.\nINFORMACJA O ZASADACH OCENIANIA NOTATKI SYNTETYZUJĄCEJ\nNAPISANEJ PRZEZ ZDAJĄCYCH ZE SPECYFICZNYMI TRUDNOŚCIAMI W UCZENIU SIĘ\n(Z DYSLEKSJĄ LUB DYSORTOGRAFIĄ)\nTreść (0-3)\nEgzaminator ocenia treść notatki syntetyzującej\nzgodnie z tabelą zamieszczoną na stronie 8 tego\ndokumentu.\nPoprawność językowa (0-1)\n1 pkt - zapis poprawny językowo, dopuszczalne trzy\nbłędy językowe.\n0 pkt - cztery i więcej błędów językowych.\nUwaga. Oceniając notatkę syntetyzującą zdającego,\nu którego stwierdzono specyficzne trudności\nw uczeniu się (dysleksję lub dysortografię),\negzaminator nie ocenia ani poprawności\nortograficznej, ani interpunkcyjnej.\nWskazówki dotyczące realizacji tematu notatki\n1) Stanowiska autorów tekstów\na) Stanowisko autora 1. tekstu, np.\nSłowo pisane utrwala osiągnięcia cywilizacyjne ludzkości dla kolejnych pokoleń.\nSłowo pisane umożliwia przekazywanie myśli między ludźmi bez względu na\nograniczenia, np. czasu i przestrzeni.\nb) Stanowisko autora 2. tekstu, np.\nPismo pozwala utrwalić przekazy ustne, jednak słowo pisane zmienia (osłabia lub\nwzmacnia) siłę wyrazu właściwą przekazowi, którą ma słowo mówione.\nSłowo pisane utrwaliło mowę, jednak nie jest ono pozbawione wad.\nUwaga dotycząca przedstawienia stanowisk obu autorów\nJeżeli zdający, przedstawiając stanowisko Jana Parandowskiego, określi, że autor dostrzega\ntylko pozytywne albo tylko negatywne znaczenie słowa pisanego dla kultury, to za treść\nprzyznaje się nie więcej niż 1 pkt.\n2) Zestawienie stanowisk, np.\nZ zestawienia stanowisk autorów obu tekstów musi wynikać, że David Diringer dostrzega\ntylko pozytywne, a Jan Parandowski - i pozytywne, i negatywne znaczenie słowa pisanego\ndla kultury.\nUwaga ogólna\nKompozycja notatki jest dowolna, np. zdający może zacząć od zestawienia stanowisk\nautorów tekstów albo od przedstawienia stanowiska każdego z nich.\nPrzykładowe odpowiedzi ocenione na 3 pkt za treść\nObaj autorzy zgadzają się, że pismo ma duże znaczenie dla kultury. David Diringer\nwskazuje przede wszystkim na zalety. Zaznacza, że dzięki pismu można utrwalać wiedzę\ni przekazywać ją innym ludziom bez względu na ograniczenia, np. czasu i przestrzeni.\nNatomiast Jan Parandowski nie tylko dostrzega zalety słowa pisanego, które utrwala\ni zachowuje dla potomności cenne przekazy literackie, ale także zauważa jego wadę.\nPodkreśla, że pismo zmieniło dynamikę słów, ponieważ słowom w przekazie ustnym\ntowarzyszyły m.in. intonacja czy akcent, które wpływają na sposób odbioru tekstu.\n[83 wyrazy]\nW artykule Davida Diringera słowo pisane odgrywa pierwszorzędną rolę w rozwoju\nkultury. Pismo jest uznawane za graficzne odbicie języka mówionego, które zachowuje\nswoją trwałość, dzięki temu historia nie zostaje zapomniana. Natomiast w tekście Jana\nParandowskiego słowo pisane zostało przedstawione jako coś potrzebnego, jednakże\nrównież negatywnego dla rozwoju kultury. Masowość druku pozbawia literaturę\nunikalności. Litery na papierze nie są w stanie oddać pełnego sensu poezji. Autorzy -\nmimo odrębnego zdania na temat wpływu pisma na kulturę - zgadzają się w tym, że jest\nto kluczowe narzędzie we współczesnym świecie. [86 wyrazów]","solution":null,"image":"img/jezyk-polski-2023-grudzien-probna-podstawowa/zad-5.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":8,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Język polski · Matura próbna · grudzień 2023 (podstawowa)","subject_label":"Język polski","category_label":"Matura próbna","text_html":"<p>Zadanie 5. (0-4)<br>Na podstawie obu tekstów napisz notatkę syntetyzującą na temat: znaczenie słowa<br>pisanego dla kultury. Twoja wypowiedź powinna liczyć 60-90 wyrazów.<br>Uwaga: w ocenie wypowiedzi będzie brana pod uwagę poprawność językowa,<br>ortograficzna i interpunkcyjna.<br>Miejsce dla<br>egzaminatora<br>5.<br>0-1-2<br>-3-4<br>MPOP-P1_100<br>Część 2. Test historycznoliteracki<br>Wykonaj zadania. Odpowiadaj tylko własnymi słowami - chyba że w zadaniu polecono<br>inaczej. Udzielaj tylu odpowiedzi, o ile Cię poproszono.</p>","answer_text_html":"<p>Zadanie 5. (0-4)<br>Wymagania egzaminacyjne 2023 i 2024<br>Wymagania ogólne<br>Wymagania szczegółowe<br>I. Kształcenie literackie i kulturowe.</p>\n<ol><li>Kształcenie umiejętności czytania,</li></ol>\n<p>analizowania i interpretowania […] tekstów<br>kultury, a także ich wzajemnej<br>korespondencji.</p>\n<ol><li>Kształcenie umiejętności świadomego</li></ol>\n<p>odbioru […] tekstów kultury na różnych<br>poziomach […].<br>I. Kształcenie literackie i kulturowe.</p>\n<ol><li>Odbiór tekstów kultury. Zdający:</li><li>przetwarza […] informacje z tekstów, np.</li></ol>\n<p>publicystycznych […];</p>\n<ol><li>[…] odczytuje informacje i przekazy</li></ol>\n<p>jawne i ukryte […].<br>SP<br>I. Kształcenie literackie i kulturowe.</p>\n<ol><li>Odbiór tekstów kultury. Uczeń:</li><li>wyszukuje w tekście potrzebne</li></ol>\n<p>informacje […];</p>\n<ol><li>odróżnia zawarte w tekście informacje</li></ol>\n<p>ważne od informacji drugorzędnych;</p>\n<ol><li>wyszukuje w tekście informacje wyrażone</li></ol>\n<p>wprost i pośrednio (ukryte).<br>II. Kształcenie językowe.</p>\n<ol><li>Pogłębianie funkcjonalnej wiedzy</li></ol>\n<p>z zakresu nauki o języku.</p>\n<ol><li>Gramatyka języka polskiego. Zdający:</li><li>wykorzystuje wiedzę z dziedziny fleksji,</li></ol>\n<p>słowotwórstwa, frazeologii i składni<br>w […] tworzeniu własnych wypowiedzi.</p>\n<ol><li>Ortografia i interpunkcja. Zdający:</li><li>stosuje zasady ortografii i interpunkcji</li></ol>\n<p>[…].<br>III. Tworzenie wypowiedzi.</p>\n<ol><li>Wykorzystanie kompetencji językowych</li></ol>\n<p>[…] w wypowiedziach […] pisemnych.</p>\n<ol><li>Mówienie i pisanie. Zdający:</li><li>buduje wypowiedź w sposób świadomy,</li></ol>\n<p>za znajomością jej funkcji językowej […];</p>\n<ol><li>tworzy spójne wypowiedzi</li></ol>\n<p>w następujących formach gatunkowych: […]<br>notatka syntetyzująca.<br>Zasady oceniania notatki syntetyzującej<br>Za notatkę syntetyzującą można uzyskać 4 punkty, w tym 3 punkty za treść i 1 punkt za<br>poprawność językową, ortograficzną i interpunkcyjną.<br>Treść<br>3 pkt<br>2 pkt<br>1 pkt<br>0 pkt<br>notatka spełnia<br>kryteria A, B i C<br>określone dla<br>3 pkt, ALE nie<br>została<br>zachowana<br>dozwolona liczba<br>wyrazów<br>notatka spełnia<br>kryteria A, B i C<br>określone dla<br>2 pkt, ALE nie<br>została<br>zachowana<br>dozwolona liczba<br>wyrazów<br>notatka<br>spełnia<br>kryteria A i C<br>określone dla<br>1 pkt, ALE<br>nie została<br>zachowana<br>dozwolona<br>liczba<br>wyrazów<br>ALBO<br>ALBO<br>ALBO<br>A. przedstawienie<br>stanowiska<br>każdego<br>autora<br>notatka<br>przedstawia -<br>oparte na<br>kluczowych dla<br>tematu<br>informacjach -<br>stanowisko<br>każdego autora<br>względem<br>zagadnienia<br>określonego<br>w temacie notatki,<br>odtworzone na<br>podstawie<br>informacji<br>zawartych<br>w tekście, na<br>odpowiednim<br>poziomie<br>uogólnienia<br>notatka<br>przedstawia -<br>oparte na<br>kluczowych dla<br>tematu<br>informacjach -<br>stanowisko<br>każdego autora<br>względem<br>zagadnienia<br>określonego<br>w temacie notatki,<br>odtworzone na<br>podstawie<br>informacji<br>zawartych<br>w tekście, ale<br>poziom<br>uogólnienia jest<br>zaburzony<br>notatka<br>przedstawia<br>stanowisko<br>każdego autora<br>względem<br>zagadnienia<br>określonego<br>w temacie notatki,<br>odtworzone na<br>podstawie<br>informacji<br>zawartych<br>w tekście<br>notatka nie<br>spełnia<br>żadnego<br>z kryteriów<br>określonego<br>dla 1 pkt<br>B. zestawienie<br>stanowisk obu<br>autorów<br>w notatce<br>zestawiono<br>stanowiska obu<br>autorów;<br>poprawnie<br>wskazano np.<br>punkty wspólne/<br>rozbieżne albo<br>różnorodność<br>aspektów<br>zagadnienia<br>określonego<br>w temacie notatki<br>ujętych w tekstach<br>obu autorów<br>w notatce<br>zestawiono<br>stanowiska obu<br>autorów;<br>poprawnie<br>wskazano np.<br>punkty wspólne/<br>rozbieżne albo<br>różnorodność<br>aspektów<br>zagadnienia<br>określonego<br>w temacie notatki<br>ujętych w tekstach<br>obu autorów<br>stanowisk obu<br>autorów nie<br>zestawiono albo<br>zestawiono je<br>niepoprawnie; nie<br>wskazano np.<br>punktów<br>wspólnych/<br>rozbieżnych albo<br>różnych aspektów<br>zagadnienia<br>określonego<br>w temacie notatki<br>ujętych w tekstach<br>obu autorów<br>C. spójność<br>notatka stanowi<br>logiczną<br>i zorganizowaną<br>całość<br>notatka stanowi<br>logiczną<br>i zorganizowaną<br>całość ALBO<br>w notatce<br>występują usterki<br>w spójności<br>notatka stanowi<br>logiczną<br>i zorganizowaną<br>całość ALBO<br>w notatce<br>występują usterki<br>w spójności<br>D. długość notatki<br>60-90 wyrazów<br>60-90 wyrazów<br>60-90 wyrazów<br>Zasady oceniania rozwiązań zadań<br>Poprawność językowa, ortograficzna i interpunkcyjna<br>1 pkt - poprawny zapis, dopuszczalne dwa błędy (językowe, ortograficzne lub interpunkcyjne).<br>0 pkt - trzy i więcej błędów (językowych, ortograficznych lub interpunkcyjnych).<br>Uwaga. Jeżeli w kryterium Treść przyznano 0 pkt, wówczas nie przyznaje się punktów<br>w kryterium Poprawność językowa, ortograficzna i interpunkcyjna.<br>INFORMACJA O ZASADACH OCENIANIA NOTATKI SYNTETYZUJĄCEJ<br>NAPISANEJ PRZEZ ZDAJĄCYCH ZE SPECYFICZNYMI TRUDNOŚCIAMI W UCZENIU SIĘ<br>(Z DYSLEKSJĄ LUB DYSORTOGRAFIĄ)<br>Treść (0-3)<br>Egzaminator ocenia treść notatki syntetyzującej<br>zgodnie z tabelą zamieszczoną na stronie 8 tego<br>dokumentu.<br>Poprawność językowa (0-1)<br>1 pkt - zapis poprawny językowo, dopuszczalne trzy<br>błędy językowe.<br>0 pkt - cztery i więcej błędów językowych.<br>Uwaga. Oceniając notatkę syntetyzującą zdającego,<br>u którego stwierdzono specyficzne trudności<br>w uczeniu się (dysleksję lub dysortografię),<br>egzaminator nie ocenia ani poprawności<br>ortograficznej, ani interpunkcyjnej.<br>Wskazówki dotyczące realizacji tematu notatki</p>\n<ol><li>Stanowiska autorów tekstów</li></ol>\n<p>a) Stanowisko autora 1. tekstu, np.<br>Słowo pisane utrwala osiągnięcia cywilizacyjne ludzkości dla kolejnych pokoleń.<br>Słowo pisane umożliwia przekazywanie myśli między ludźmi bez względu na<br>ograniczenia, np. czasu i przestrzeni.<br>b) Stanowisko autora 2. tekstu, np.<br>Pismo pozwala utrwalić przekazy ustne, jednak słowo pisane zmienia (osłabia lub<br>wzmacnia) siłę wyrazu właściwą przekazowi, którą ma słowo mówione.<br>Słowo pisane utrwaliło mowę, jednak nie jest ono pozbawione wad.<br>Uwaga dotycząca przedstawienia stanowisk obu autorów<br>Jeżeli zdający, przedstawiając stanowisko Jana Parandowskiego, określi, że autor dostrzega<br>tylko pozytywne albo tylko negatywne znaczenie słowa pisanego dla kultury, to za treść<br>przyznaje się nie więcej niż 1 pkt.</p>\n<ol><li>Zestawienie stanowisk, np.</li></ol>\n<p>Z zestawienia stanowisk autorów obu tekstów musi wynikać, że David Diringer dostrzega<br>tylko pozytywne, a Jan Parandowski - i pozytywne, i negatywne znaczenie słowa pisanego<br>dla kultury.<br>Uwaga ogólna<br>Kompozycja notatki jest dowolna, np. zdający może zacząć od zestawienia stanowisk<br>autorów tekstów albo od przedstawienia stanowiska każdego z nich.<br>Przykładowe odpowiedzi ocenione na 3 pkt za treść<br>Obaj autorzy zgadzają się, że pismo ma duże znaczenie dla kultury. David Diringer<br>wskazuje przede wszystkim na zalety. Zaznacza, że dzięki pismu można utrwalać wiedzę<br>i przekazywać ją innym ludziom bez względu na ograniczenia, np. czasu i przestrzeni.<br>Natomiast Jan Parandowski nie tylko dostrzega zalety słowa pisanego, które utrwala<br>i zachowuje dla potomności cenne przekazy literackie, ale także zauważa jego wadę.<br>Podkreśla, że pismo zmieniło dynamikę słów, ponieważ słowom w przekazie ustnym<br>towarzyszyły m.in. intonacja czy akcent, które wpływają na sposób odbioru tekstu.<br>[83 wyrazy]<br>W artykule Davida Diringera słowo pisane odgrywa pierwszorzędną rolę w rozwoju<br>kultury. Pismo jest uznawane za graficzne odbicie języka mówionego, które zachowuje<br>swoją trwałość, dzięki temu historia nie zostaje zapomniana. Natomiast w tekście Jana<br>Parandowskiego słowo pisane zostało przedstawione jako coś potrzebnego, jednakże<br>również negatywnego dla rozwoju kultury. Masowość druku pozbawia literaturę<br>unikalności. Litery na papierze nie są w stanie oddać pełnego sensu poezji. Autorzy -<br>mimo odrębnego zdania na temat wpływu pisma na kulturę - zgadzają się w tym, że jest<br>to kluczowe narzędzie we współczesnym świecie. [86 wyrazów]</p>","solutions":[]}