{"id":"jezyk-polski-2023-sierpien-poprawkowa-stara-podstawowa/zad/6","paper_id":"jezyk-polski-2023-sierpien-poprawkowa-stara-podstawowa","number":"6","points":2,"ptype":"closed","subject":"jezyk-polski","category":"inne","year":2023,"month":"sierpien","level":"podstawowa","text":"Zadanie 6. (0-2)\nSpośród podanych określeń wybierz trzy, które charakteryzują język tekstu Anny\nBrożek. Zaznacz właściwe odpowiedzi.\nA. przytaczanie myśli autorytetów\nB. używanie wykrzyknień\nC. pytania retoryczne\nD. słownictwo wartościujące\nE. stosowanie zdań złożonych\nEPOP-P1_100\nTekst 2.\nDaria Chibner\nCzym jest i do czego służy nam pismo?\nSam moment wynalezienia pisma nie implikował1 jeszcze nadchodzących zmian.\nNiezależnie od kształtu pierwsze znaki umieszczane na różnorodnych nośnikach pełniły\ngłównie funkcje użytkowe. Nie tyle ułatwiały czy wspomagały komunikację między ludźmi, ile\nułatwiały wymianę handlową albo zarządzanie majątkiem. Ponadto pozwalały na\nprzekazywanie krótkich, informacyjnych treści (nakazów, zakazów, ostrzeżeń). Prawdziwa\nrewolucja rozpoczęła się dopiero na skutek upowszechnienia pisma. Niektórzy badacze\ntwierdzą, że zachodnia cywilizacja wyglądałaby zupełnie inaczej, gdyby Grecy nie zaczęli\nposługiwać się pismem alfabetycznym. Wyodrębnienie spółgłosek oraz samogłosek nie tylko\nusprawniło sam akt zapisywania czegokolwiek, lecz także pomogło w wytworzeniu się\nnowego sposobu poznawania świata. Kiedy słuchanie opowieści zastąpimy dokonywaniem\nzapisu, to pojawią się przed nami inne możliwości konstruowania wywodu, wymagające\nszczególnego nastawienia. A wraz z nimi zmieni się cały świat.\nPismo pozwala przede wszystkim zdystansować się od badanego przedmiotu lub\nomawianego problemu. Umożliwia niezaangażowane spojrzenie, gdzie element subiektywny\nzostaje znacząco zredukowany. Podczas mówienia nie zastanawiamy się nad strukturą\nnaszej wypowiedzi, często nie dbamy o odpowiedni dobór słów, niestraszne są nam\npowtórzenia, chaotyczność w artykulacji tematu lub zbytnia rozwlekłość. Natomiast tekst\nskrojony na podobieństwo ustnej wypowiedzi byłby całkowicie niestrawny dla czytającego.\nPismo domaga się spójności, jasnych założeń konstrukcyjnych oraz precyzyjnego\nprzeobrażania myśli w zdania. Nie znosi mętności, zagmatwania i niedopowiedzeń. Gdy\ntwierdzimy, że coś ciężko się czyta, najczęściej chodzi nam o to, że opornie śledzi się tok\nargumentacji autora, gdyż niejasno przedstawił on swe poglądy. A czytelnikowi zależy\nprzecież w głównej mierze na odnalezieniu poprawnej wymowy tekstu.\nPismo, zwłaszcza to posługujące się alfabetem, sprzyjało rozumowej refleksji. Z jednej\nstrony zapewniało obiektywizujący dystans od przedmiotu poznania, podczas gdy z drugiej\nstrony sprzyjało długotrwałym rozważaniom, gdyż na nośniku (papirusie, a później -\npapierze) niejako zatrzymywano ulotne wcześniej wrażenia. Do zapisanych hipotez można\nbyło wrócić, jeszcze raz je przemyśleć, ponownie się w nich utwierdzić bądź podać\nw wątpliwość. Dodatkowo sprzyjało precyzyjnemu i spójnemu przekazywaniu informacji.\nZ tych powodów zaczęto badać świat w zupełnie inny sposób. Wcześniej wiedzę\nformułowano za pomocą opowieści, mitycznych przekazów i barwnych eposów. A zatem\nbyło w niej miejsce na niespójności, niedopowiedzenia i niejasne fragmenty. Pismo\nprzyniosło ze sobą konkretyzację dyskursu2, jednolitą formę przekazu oraz specyficzny\nrodzaj słów konstytutywny3 dla zachodniej kultury - pojęcia abstrakcyjne, którym nie\nodpowiadał żaden materialny przedmiot. I przede wszystkim pozwoliło zadawać pytania\ninnego rodzaju, niedotyczące namacalnej rzeczywistości.\nPismo wytworzyło cały szereg praktyk, które ugruntowały oraz odcisnęły piętno na całej\nzachodniej cywilizacji. Przede wszystkim oddzieliło akt komunikacyjny od autora, przez co\nzaczęliśmy poszukiwać ukrytej w zapisanych stronach intencji, czyli właściwej interpretacji\ntekstu. Stworzyliśmy zasady poprawnej argumentacji oraz odpowiedniego przedstawiania\ntez.\nNie będzie przesadą twierdzić, że logika pisma to równocześnie logika naszego\nmyślenia. Paradoksalnie, w dobie dominacji internetu korzystamy z niego jeszcze chętniej\nEPOP-P1_100\nniż 20 lat temu. Kultura piśmienna nie tylko wykreowała wyraźną perspektywę ujmowania\nrzeczywistości, lecz także wpłynęła na sposób wykonywania codziennych czynności (kto\nbyłby w stanie poruszać się po mieście pozbawionym pisemnych oznaczeń?). Efektywność\nnaszego uczestnictwa w praktykach społecznych wciąż jeszcze zależy od znajomości słowa\npisanego.\nNa podstawie: Daria Chibner, Czym jest i do czego służy nam pismo?, www.teologiapolityczna.pl\n1 Implikować - pociągać za sobą.\n2 Dyskurs - wywód przeprowadzony na zasadzie logicznego wnioskowania.\n3 Konstytutywny - będący głównym składnikiem czegoś.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 6. (0-2)\nWymagania egzaminacyjne 2023 i 2024\nWymaganie ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie\nzawartych w nich informacji.\nZdający:\n1.1) odczytuje sens […] wydzielonych przez\nsiebie fragmentów; potrafi objaśnić ich […]\nfunkcję na tle całości;\n1.4) […] rozpoznaje zastosowane […] środki\njęzykowe i ich funkcje w tekście.\nZasady oceniania\n2 pkt - zaznaczenie trzech poprawnych określeń.\n1 pkt - zaznaczenie dwóch poprawnych określeń.\n0 pkt - zaznaczenie jednego poprawnego określenia, odpowiedź niepoprawna albo brak\nodpowiedzi.\nRozwiązanie\nADE","solution":null,"image":"img/jezyk-polski-2023-sierpien-poprawkowa-stara-podstawowa/zad-6.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":7,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Język polski · Inne · sierpień 2023 (podstawowa)","subject_label":"Język polski","category_label":"Inne","text_html":"<p>Zadanie 6. (0-2)<br>Spośród podanych określeń wybierz trzy, które charakteryzują język tekstu Anny<br>Brożek. Zaznacz właściwe odpowiedzi.<br>A. przytaczanie myśli autorytetów<br>B. używanie wykrzyknień<br>C. pytania retoryczne<br>D. słownictwo wartościujące<br>E. stosowanie zdań złożonych<br>EPOP-P1_100<br>Tekst 2.<br>Daria Chibner<br>Czym jest i do czego służy nam pismo?<br>Sam moment wynalezienia pisma nie implikował1 jeszcze nadchodzących zmian.<br>Niezależnie od kształtu pierwsze znaki umieszczane na różnorodnych nośnikach pełniły<br>głównie funkcje użytkowe. Nie tyle ułatwiały czy wspomagały komunikację między ludźmi, ile<br>ułatwiały wymianę handlową albo zarządzanie majątkiem. Ponadto pozwalały na<br>przekazywanie krótkich, informacyjnych treści (nakazów, zakazów, ostrzeżeń). Prawdziwa<br>rewolucja rozpoczęła się dopiero na skutek upowszechnienia pisma. Niektórzy badacze<br>twierdzą, że zachodnia cywilizacja wyglądałaby zupełnie inaczej, gdyby Grecy nie zaczęli<br>posługiwać się pismem alfabetycznym. Wyodrębnienie spółgłosek oraz samogłosek nie tylko<br>usprawniło sam akt zapisywania czegokolwiek, lecz także pomogło w wytworzeniu się<br>nowego sposobu poznawania świata. Kiedy słuchanie opowieści zastąpimy dokonywaniem<br>zapisu, to pojawią się przed nami inne możliwości konstruowania wywodu, wymagające<br>szczególnego nastawienia. A wraz z nimi zmieni się cały świat.<br>Pismo pozwala przede wszystkim zdystansować się od badanego przedmiotu lub<br>omawianego problemu. Umożliwia niezaangażowane spojrzenie, gdzie element subiektywny<br>zostaje znacząco zredukowany. Podczas mówienia nie zastanawiamy się nad strukturą<br>naszej wypowiedzi, często nie dbamy o odpowiedni dobór słów, niestraszne są nam<br>powtórzenia, chaotyczność w artykulacji tematu lub zbytnia rozwlekłość. Natomiast tekst<br>skrojony na podobieństwo ustnej wypowiedzi byłby całkowicie niestrawny dla czytającego.<br>Pismo domaga się spójności, jasnych założeń konstrukcyjnych oraz precyzyjnego<br>przeobrażania myśli w zdania. Nie znosi mętności, zagmatwania i niedopowiedzeń. Gdy<br>twierdzimy, że coś ciężko się czyta, najczęściej chodzi nam o to, że opornie śledzi się tok<br>argumentacji autora, gdyż niejasno przedstawił on swe poglądy. A czytelnikowi zależy<br>przecież w głównej mierze na odnalezieniu poprawnej wymowy tekstu.<br>Pismo, zwłaszcza to posługujące się alfabetem, sprzyjało rozumowej refleksji. Z jednej<br>strony zapewniało obiektywizujący dystans od przedmiotu poznania, podczas gdy z drugiej<br>strony sprzyjało długotrwałym rozważaniom, gdyż na nośniku (papirusie, a później -<br>papierze) niejako zatrzymywano ulotne wcześniej wrażenia. Do zapisanych hipotez można<br>było wrócić, jeszcze raz je przemyśleć, ponownie się w nich utwierdzić bądź podać<br>w wątpliwość. Dodatkowo sprzyjało precyzyjnemu i spójnemu przekazywaniu informacji.<br>Z tych powodów zaczęto badać świat w zupełnie inny sposób. Wcześniej wiedzę<br>formułowano za pomocą opowieści, mitycznych przekazów i barwnych eposów. A zatem<br>było w niej miejsce na niespójności, niedopowiedzenia i niejasne fragmenty. Pismo<br>przyniosło ze sobą konkretyzację dyskursu2, jednolitą formę przekazu oraz specyficzny<br>rodzaj słów konstytutywny3 dla zachodniej kultury - pojęcia abstrakcyjne, którym nie<br>odpowiadał żaden materialny przedmiot. I przede wszystkim pozwoliło zadawać pytania<br>innego rodzaju, niedotyczące namacalnej rzeczywistości.<br>Pismo wytworzyło cały szereg praktyk, które ugruntowały oraz odcisnęły piętno na całej<br>zachodniej cywilizacji. Przede wszystkim oddzieliło akt komunikacyjny od autora, przez co<br>zaczęliśmy poszukiwać ukrytej w zapisanych stronach intencji, czyli właściwej interpretacji<br>tekstu. Stworzyliśmy zasady poprawnej argumentacji oraz odpowiedniego przedstawiania<br>tez.<br>Nie będzie przesadą twierdzić, że logika pisma to równocześnie logika naszego<br>myślenia. Paradoksalnie, w dobie dominacji internetu korzystamy z niego jeszcze chętniej<br>EPOP-P1_100<br>niż 20 lat temu. Kultura piśmienna nie tylko wykreowała wyraźną perspektywę ujmowania<br>rzeczywistości, lecz także wpłynęła na sposób wykonywania codziennych czynności (kto<br>byłby w stanie poruszać się po mieście pozbawionym pisemnych oznaczeń?). Efektywność<br>naszego uczestnictwa w praktykach społecznych wciąż jeszcze zależy od znajomości słowa<br>pisanego.<br>Na podstawie: Daria Chibner, Czym jest i do czego służy nam pismo?, www.teologiapolityczna.pl<br>1 Implikować - pociągać za sobą.<br>2 Dyskurs - wywód przeprowadzony na zasadzie logicznego wnioskowania.<br>3 Konstytutywny - będący głównym składnikiem czegoś.</p>","answer_text_html":"<p>Zadanie 6. (0-2)<br>Wymagania egzaminacyjne 2023 i 2024<br>Wymaganie ogólne<br>Wymagania szczegółowe<br>I. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie<br>zawartych w nich informacji.<br>Zdający:<br>1.1) odczytuje sens […] wydzielonych przez<br>siebie fragmentów; potrafi objaśnić ich […]<br>funkcję na tle całości;<br>1.4) […] rozpoznaje zastosowane […] środki<br>językowe i ich funkcje w tekście.<br>Zasady oceniania<br>2 pkt - zaznaczenie trzech poprawnych określeń.<br>1 pkt - zaznaczenie dwóch poprawnych określeń.<br>0 pkt - zaznaczenie jednego poprawnego określenia, odpowiedź niepoprawna albo brak<br>odpowiedzi.<br>Rozwiązanie<br>ADE</p>","solutions":[]}