{"id":"jezyk-polski-2024-czerwiec-matura-stara-podstawowa-2/zad/6","paper_id":"jezyk-polski-2024-czerwiec-matura-stara-podstawowa-2","number":"6","points":3,"ptype":"open","subject":"jezyk-polski","category":"matura","year":2024,"month":"czerwiec","level":"podstawowa","text":"Zadanie 6. (0-3)\nNapisz streszczenie tekstu Marcina Maciołka U źródeł słów, liczące 40-60 wyrazów.\nEPOP-P1_100\nTekst 2.\nRobert Piłat\nKultura i kształtowanie samego siebie\nPosługujemy się wyrażeniem „kultura wysoka”, choć unikamy na ogół wyrażenia „kultura\nniska” - zamiast tego mówimy „kultura popularna”.\nWyrażenie „kultura popularna” jest opisowe - odwołuje się do cech funkcjonalnych\nkultury, takich jak rozpowszechnienie i dostępność. W kulturze popularnej ma się\nuczestniczyć bez przygotowania, jedynie na mocy rozumienia języka i kodów występujących\nw danym społeczeństwie.\nRozróżnianie kultury wysokiej i popularnej ma sens. Własnością kultury popularnej jest\npowielanie. Książka, komiks, film czy piosenka - jeśli tylko zadomowią się w kulturze\npopularnej, to pojawią się w postaci mnóstwa kopii, naśladownictw, podobnych wersji. Ta\nwłasność wynika z zakorzenienia kultury popularnej w ludzkich potrzebach. Podobnie jak\npotrzebujemy jeść i pić, tak samo potrzebujemy form wyrażania uczuć, obcowania z własną\npamięcią, rozumienia zakresu i mocy więzi z innymi, przedstawiania sobie własnego życia\njako całości, a wreszcie zdolności do rozwiązywania problemów moralnych i siły w opieraniu\nsię złu i nieszczęściu. Tych form dostarcza nam kultura popularna. Kultura popularna żyje\nrównież z pragnień: nadaje im formę, tworzy nowe przedmioty zainteresowania, wzruszenia.\nWybitni twórcy kultury popularnej odnosili sukces wtedy, gdy nie tylko zaspokajali pewną\npotrzebę swojej publiczności, lecz także pokazywali jej nowe rodzaje i przedmioty pragnień.\nPragnienie łączy kulturę popularną i kulturę wysoką. Jednak ta ostatnia skupia się nie\ntyle na przedmiotach potrzeb i pragnień, ile na ich podmiocie. Kultura wysoka objawia naturę\npodmiotu zdolnego do tego tworzenia i samo-tworzenia i pokazuje ten właśnie podmiot jako\nwłaściwy podmiot pragnień i potrzeb. Kompozytor popularny tworzy piękne dźwięki, cieszące\nucho, ożywione przeżyciem, doświadczeniami, wywołujące całe bogactwo stanów:\nwzruszenie, radość, melancholię. Zakłada jednak naturę człowieka taką, jak ją widzi.\nKompozytor muzyki awangardowej (w odniesieniu do swojej epoki) skupia się na materii\ndźwiękowej, aby wciągnąć w nią słuchacza tak, że odkryje on w niej nową formę własnego\nistnienia - widzi, jak tworzą się w nim całkowicie nowe stany pragnienia i nowa możliwa\ntożsamość. W ten sposób, jako uczestnik kultury wysokiej, tworzy sam siebie. Podobnie\nawangardowy malarz zmusza nas do patrzenia w nowy sposób, nie zważając na to, czy nam\nsię to podoba - nie schlebia naszej potrzebie, lecz nakłania nas do zastanowienia się nad\nnową postacią własnego życia - taką, która mogłaby wyrazić się w jego dziele. Możemy -\noczywiście - odrzucić to zaproszenie, lecz ten, kto uczestniczy w kulturze wysokiej, wie, że\nzostał postawiony przed osobliwym zadaniem samowychowania, wręcz samo-tworzenia:\nstania się innym, niż był (stąd tak ważna rola kultury wysokiej w edukacji). Gdy już zrozumie\nto zadanie, poczuje się sam twórcą uczestniczącym w odwiecznej rozmowie o tym, kim\nmamy być jako ludzie.\nNa podstawie: Robert Piłat, Kultura i kształtowanie samego siebie, „Filozofuj!”, 2016 nr 5 (11).\nEPOP-P1_100","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/jezyk-polski-2024-czerwiec-matura-stara-podstawowa-2/zad-6.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":7,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Język polski · Matura · czerwiec 2024 (podstawowa)","subject_label":"Język polski","category_label":"Matura","text_html":"

Zadanie 6. (0-3)
Napisz streszczenie tekstu Marcina Maciołka U źródeł słów, liczące 40-60 wyrazów.
EPOP-P1_100
Tekst 2.
Robert Piłat
Kultura i kształtowanie samego siebie
Posługujemy się wyrażeniem „kultura wysoka”, choć unikamy na ogół wyrażenia „kultura
niska” - zamiast tego mówimy „kultura popularna”.
Wyrażenie „kultura popularna” jest opisowe - odwołuje się do cech funkcjonalnych
kultury, takich jak rozpowszechnienie i dostępność. W kulturze popularnej ma się
uczestniczyć bez przygotowania, jedynie na mocy rozumienia języka i kodów występujących
w danym społeczeństwie.
Rozróżnianie kultury wysokiej i popularnej ma sens. Własnością kultury popularnej jest
powielanie. Książka, komiks, film czy piosenka - jeśli tylko zadomowią się w kulturze
popularnej, to pojawią się w postaci mnóstwa kopii, naśladownictw, podobnych wersji. Ta
własność wynika z zakorzenienia kultury popularnej w ludzkich potrzebach. Podobnie jak
potrzebujemy jeść i pić, tak samo potrzebujemy form wyrażania uczuć, obcowania z własną
pamięcią, rozumienia zakresu i mocy więzi z innymi, przedstawiania sobie własnego życia
jako całości, a wreszcie zdolności do rozwiązywania problemów moralnych i siły w opieraniu
się złu i nieszczęściu. Tych form dostarcza nam kultura popularna. Kultura popularna żyje
również z pragnień: nadaje im formę, tworzy nowe przedmioty zainteresowania, wzruszenia.
Wybitni twórcy kultury popularnej odnosili sukces wtedy, gdy nie tylko zaspokajali pewną
potrzebę swojej publiczności, lecz także pokazywali jej nowe rodzaje i przedmioty pragnień.
Pragnienie łączy kulturę popularną i kulturę wysoką. Jednak ta ostatnia skupia się nie
tyle na przedmiotach potrzeb i pragnień, ile na ich podmiocie. Kultura wysoka objawia naturę
podmiotu zdolnego do tego tworzenia i samo-tworzenia i pokazuje ten właśnie podmiot jako
właściwy podmiot pragnień i potrzeb. Kompozytor popularny tworzy piękne dźwięki, cieszące
ucho, ożywione przeżyciem, doświadczeniami, wywołujące całe bogactwo stanów:
wzruszenie, radość, melancholię. Zakłada jednak naturę człowieka taką, jak ją widzi.
Kompozytor muzyki awangardowej (w odniesieniu do swojej epoki) skupia się na materii
dźwiękowej, aby wciągnąć w nią słuchacza tak, że odkryje on w niej nową formę własnego
istnienia - widzi, jak tworzą się w nim całkowicie nowe stany pragnienia i nowa możliwa
tożsamość. W ten sposób, jako uczestnik kultury wysokiej, tworzy sam siebie. Podobnie
awangardowy malarz zmusza nas do patrzenia w nowy sposób, nie zważając na to, czy nam
się to podoba - nie schlebia naszej potrzebie, lecz nakłania nas do zastanowienia się nad
nową postacią własnego życia - taką, która mogłaby wyrazić się w jego dziele. Możemy -
oczywiście - odrzucić to zaproszenie, lecz ten, kto uczestniczy w kulturze wysokiej, wie, że
został postawiony przed osobliwym zadaniem samowychowania, wręcz samo-tworzenia:
stania się innym, niż był (stąd tak ważna rola kultury wysokiej w edukacji). Gdy już zrozumie
to zadanie, poczuje się sam twórcą uczestniczącym w odwiecznej rozmowie o tym, kim
mamy być jako ludzie.
Na podstawie: Robert Piłat, Kultura i kształtowanie samego siebie, „Filozofuj!”, 2016 nr 5 (11).
EPOP-P1_100

","solutions":[]}