{"id":"jezyk-polski-2024-maj-matura-stara-podstawowa/zad/6","paper_id":"jezyk-polski-2024-maj-matura-stara-podstawowa","number":"6","points":3,"ptype":"open","subject":"jezyk-polski","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 6. (0-3)\nNapisz streszczenie tekstu Grzegorza Żuka Kultura - komunikowanie wartości, liczące\n40-60 wyrazów.\nTekst 2.\nJarosław Działek, Monika Murzyn-Kupisz\nArtyści jako specyficzna grupa społeczna i zawodowa\nSłowa „artysta” używa się często bezrefleksyjnie w mediach i dokumentach\nstrategicznych, odnosząc je do jednostek mających pewne umiejętności manualne\ni intelektualne, angażujących się w działania uznawane za „artystyczne” lub postrzeganych\njako członkowie grupy zawodowej, ekonomicznej i społecznej wyróżniającej się\nspecyficznym stylem życia, często określanej mianem „bohemy” czy też „cyganerii\nartystycznej”.\nZapewne ze względu na aurę romantyzmu i wyjątkowości, która otacza działalność\nartystyczną oraz jej wytwory, trudno ująć termin „artysta” w jednoznaczne ramy definicyjne.\nIstnieje przecież wiele możliwych sposobów rozumienia artystów jako jednostek oraz\nczłonków specyficznej grupy zawodowej i społecznej.\nRozumienie tego, kim jest artysta, rozciąga się między dwoma przeciwległymi\nbiegunami: od uznania za artystę każdego, kto oddaje się działalności uznawanej za\nartystyczną, w czasie wolnym albo zawodowo, po zawężenie pojęcia „artysty” do grupy osób,\ndla których bycie artystą jest profesją: które legitymują się formalnym wykształceniem\nartystycznym, a działalność twórcza stanowi dla nich podstawowe źródło utrzymania.\nTrudności w zdefiniowaniu artystów mogą być również związane z napięciem wynikającym\nz uznania dóbr i usług kultury za wytwory swego rodzaju finezyjnego rzemiosła, którego\nEPOP-P1_100\npraktykowanie wymaga przede wszystkim specyficznych umiejętności manualnych, czy też\ngłównie za rezultat wyobraźni i poszukiwań intelektualnych, dla których praktyczne\numiejętności odgrywają drugoplanową rolę.\nW tym kontekście trzeba wziąć pod uwagę długofalowe zmiany w pozycji społecznej\nartysty oraz równoległą ewolucję postaw wobec sztuki oraz istoty działań artystycznych,\nzachodzące od końca średniowiecza. W ciągu ostatnich pięciu wieków status artysty\newoluował od postrzegania go jako rzemieślnika o ukierunkowaniu artystycznym,\nwykonującego zawód pożądany, ale służebny i nie zawsze cieszący się prestiżem\nspołecznym, poprzez pojmowanie artysty jako wyjątkowego, kreatywnego geniusza,\nnastępnie neurotycznego outsidera przynależącego do artystycznej cyganerii, po\nwspółczesne ujęcia postmodernistycznego celebryty i kreatywnego przedsiębiorcy. Tym\nzmianom towarzyszyło najpierw przeniesienie środka ciężkości z umiejętności\ni doświadczenia zawodowego na kwestie oryginalności i indywidualności form wyrazu,\na obecnie - na potrzebę aktywnego angażowania się w odpowiednią, marketingowo\nefektywną prezentację siebie i swoich dzieł, na kształtowanie, a jednocześnie odpowiadanie\nna gusta publiczności, na wpisywanie się w oczekiwania arbitrów gustu oraz na zapewnianie\nodbiorcom możliwości przyjemnego spędzania czasu i rozrywki.\nWyzwaniem dla pojmowania, kim jest artysta i jaka jest jego rola w społeczeństwie, jest\nteż rosnąca, nie tylko w ostatnich latach, popularność tej ścieżki kariery zawodowej. Wiąże\nsię to z dewaluacją1 pojęcia „artysta” i jego wyjątkowości, a w konsekwencji - z traktowaniem\nosób uprawiających sztukę jako wykonujących konkretny zawód.\nW innym ujęciu zauważa się, że zwiększające się grono pretendentów do tytułu artysty -\njako konsekwencja m.in. oderwania się twórców od mecenasów bezpośrednio\nzamawiających dzieła sztuki, a także rozpowszechniania się wolności tworzenia i zmian\ntechnologicznych umożliwiających rozwój nowych prądów w sztuce - sprawia, że wiele osób\ntworzy, ale nie utrzymuje się z działalności artystycznej, jak również nie trafia ze swoją\ntwórczością do szerszego grona odbiorców.\nNa podstawie: Jarosław Działek, Monika Murzyn-Kupisz, Artyści jako specyficzna grupa społeczna\ni zawodowa, [w:] tychże, Artyści w przestrzeni miejskiej Krakowa i Katowic, Kraków 2017.\n1 Dewaluacja - obniżenie się wartości, znaczenia czegoś.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 6. (0-3)\nWymagania egzaminacyjne 2024\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie\nzawartych w nich informacji.\nZdający:\n1.5) wyróżnia argumenty, kluczowe pojęcia\ni twierdzenia w tekście argumentacyjnym,\ndokonuje jego logicznego streszczenia.\nIII. Tworzenie wypowiedzi.\nZdający:\n1.6) wykonuje różne działania na tekście\ncudzym ([…] streszcza […]).\nZasady oceniania\n3 pkt - ze streszczenia wynika, jaki jest temat tekstu i co na ten temat powiedziano\nw tekście; adekwatny poziom uogólnienia; streszczenie logicznie spójne; właściwa\nliczba wyrazów.\n2 pkt - ze streszczenia wynika, jaki jest temat tekstu i co na ten temat powiedziano\nw tekście; ALE zaburzenia dotyczące poziomu uogólnienia LUB logicznej spójności\nstreszczenia.\n1 pkt - ze streszczenia wynika, jaki jest temat tekstu i co na ten temat powiedziano\nw tekście; ALE zaburzenia dotyczące poziomu uogólnienia ORAZ logicznej spójności\nstreszczenia.\n0 pkt - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPrzykładowa odpowiedź\nGrzegorz Żuk wypowiada się na temat roli i znaczenia kultury. Zauważa, że pojęcie kultury\nkształtuje się od czasów starożytnych i stopniowo rozszerza swój zakres. Dostrzega, że\nkultura jest czynnikiem tworzącym wspólnotę, ponieważ jest formą uniwersalnej komunikacji,\nktóra łączy ludzi w czasie i przestrzeni, pozwala dzielić wspólne wartości. Zwraca również\nuwagę, że kultura to ważny obszar ludzkiej aktywności twórczej i zawodowej. [60 wyrazów]","solution":null,"image":"img/jezyk-polski-2024-maj-matura-stara-podstawowa/zad-6.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":8,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Język polski · Matura · maj 2024 (podstawowa)","subject_label":"Język polski","category_label":"Matura","text_html":"

Zadanie 6. (0-3)
Napisz streszczenie tekstu Grzegorza Żuka Kultura - komunikowanie wartości, liczące
40-60 wyrazów.
Tekst 2.
Jarosław Działek, Monika Murzyn-Kupisz
Artyści jako specyficzna grupa społeczna i zawodowa
Słowa „artysta” używa się często bezrefleksyjnie w mediach i dokumentach
strategicznych, odnosząc je do jednostek mających pewne umiejętności manualne
i intelektualne, angażujących się w działania uznawane za „artystyczne” lub postrzeganych
jako członkowie grupy zawodowej, ekonomicznej i społecznej wyróżniającej się
specyficznym stylem życia, często określanej mianem „bohemy” czy też „cyganerii
artystycznej”.
Zapewne ze względu na aurę romantyzmu i wyjątkowości, która otacza działalność
artystyczną oraz jej wytwory, trudno ująć termin „artysta” w jednoznaczne ramy definicyjne.
Istnieje przecież wiele możliwych sposobów rozumienia artystów jako jednostek oraz
członków specyficznej grupy zawodowej i społecznej.
Rozumienie tego, kim jest artysta, rozciąga się między dwoma przeciwległymi
biegunami: od uznania za artystę każdego, kto oddaje się działalności uznawanej za
artystyczną, w czasie wolnym albo zawodowo, po zawężenie pojęcia „artysty” do grupy osób,
dla których bycie artystą jest profesją: które legitymują się formalnym wykształceniem
artystycznym, a działalność twórcza stanowi dla nich podstawowe źródło utrzymania.
Trudności w zdefiniowaniu artystów mogą być również związane z napięciem wynikającym
z uznania dóbr i usług kultury za wytwory swego rodzaju finezyjnego rzemiosła, którego
EPOP-P1_100
praktykowanie wymaga przede wszystkim specyficznych umiejętności manualnych, czy też
głównie za rezultat wyobraźni i poszukiwań intelektualnych, dla których praktyczne
umiejętności odgrywają drugoplanową rolę.
W tym kontekście trzeba wziąć pod uwagę długofalowe zmiany w pozycji społecznej
artysty oraz równoległą ewolucję postaw wobec sztuki oraz istoty działań artystycznych,
zachodzące od końca średniowiecza. W ciągu ostatnich pięciu wieków status artysty
ewoluował od postrzegania go jako rzemieślnika o ukierunkowaniu artystycznym,
wykonującego zawód pożądany, ale służebny i nie zawsze cieszący się prestiżem
społecznym, poprzez pojmowanie artysty jako wyjątkowego, kreatywnego geniusza,
następnie neurotycznego outsidera przynależącego do artystycznej cyganerii, po
współczesne ujęcia postmodernistycznego celebryty i kreatywnego przedsiębiorcy. Tym
zmianom towarzyszyło najpierw przeniesienie środka ciężkości z umiejętności
i doświadczenia zawodowego na kwestie oryginalności i indywidualności form wyrazu,
a obecnie - na potrzebę aktywnego angażowania się w odpowiednią, marketingowo
efektywną prezentację siebie i swoich dzieł, na kształtowanie, a jednocześnie odpowiadanie
na gusta publiczności, na wpisywanie się w oczekiwania arbitrów gustu oraz na zapewnianie
odbiorcom możliwości przyjemnego spędzania czasu i rozrywki.
Wyzwaniem dla pojmowania, kim jest artysta i jaka jest jego rola w społeczeństwie, jest
też rosnąca, nie tylko w ostatnich latach, popularność tej ścieżki kariery zawodowej. Wiąże
się to z dewaluacją1 pojęcia „artysta” i jego wyjątkowości, a w konsekwencji - z traktowaniem
osób uprawiających sztukę jako wykonujących konkretny zawód.
W innym ujęciu zauważa się, że zwiększające się grono pretendentów do tytułu artysty -
jako konsekwencja m.in. oderwania się twórców od mecenasów bezpośrednio
zamawiających dzieła sztuki, a także rozpowszechniania się wolności tworzenia i zmian
technologicznych umożliwiających rozwój nowych prądów w sztuce - sprawia, że wiele osób
tworzy, ale nie utrzymuje się z działalności artystycznej, jak również nie trafia ze swoją
twórczością do szerszego grona odbiorców.
Na podstawie: Jarosław Działek, Monika Murzyn-Kupisz, Artyści jako specyficzna grupa społeczna
i zawodowa, [w:] tychże, Artyści w przestrzeni miejskiej Krakowa i Katowic, Kraków 2017.
1 Dewaluacja - obniżenie się wartości, znaczenia czegoś.

","answer_text_html":"

Zadanie 6. (0-3)
Wymagania egzaminacyjne 2024
Wymagania ogólne
Wymagania szczegółowe
I. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie
zawartych w nich informacji.
Zdający:
1.5) wyróżnia argumenty, kluczowe pojęcia
i twierdzenia w tekście argumentacyjnym,
dokonuje jego logicznego streszczenia.
III. Tworzenie wypowiedzi.
Zdający:
1.6) wykonuje różne działania na tekście
cudzym ([…] streszcza […]).
Zasady oceniania
3 pkt - ze streszczenia wynika, jaki jest temat tekstu i co na ten temat powiedziano
w tekście; adekwatny poziom uogólnienia; streszczenie logicznie spójne; właściwa
liczba wyrazów.
2 pkt - ze streszczenia wynika, jaki jest temat tekstu i co na ten temat powiedziano
w tekście; ALE zaburzenia dotyczące poziomu uogólnienia LUB logicznej spójności
streszczenia.
1 pkt - ze streszczenia wynika, jaki jest temat tekstu i co na ten temat powiedziano
w tekście; ALE zaburzenia dotyczące poziomu uogólnienia ORAZ logicznej spójności
streszczenia.
0 pkt - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.
Przykładowa odpowiedź
Grzegorz Żuk wypowiada się na temat roli i znaczenia kultury. Zauważa, że pojęcie kultury
kształtuje się od czasów starożytnych i stopniowo rozszerza swój zakres. Dostrzega, że
kultura jest czynnikiem tworzącym wspólnotę, ponieważ jest formą uniwersalnej komunikacji,
która łączy ludzi w czasie i przestrzeni, pozwala dzielić wspólne wartości. Zwraca również
uwagę, że kultura to ważny obszar ludzkiej aktywności twórczej i zawodowej. [60 wyrazów]

","solutions":[]}