{"id":"jezyk-polski-2024-sierpien-poprawkowa-stara-podstawowa/zad/5","paper_id":"jezyk-polski-2024-sierpien-poprawkowa-stara-podstawowa","number":"5","points":3,"ptype":"open","subject":"jezyk-polski","category":"inne","year":2024,"month":"sierpien","level":"podstawowa","text":"Zadanie 5. (0-3)\nNapisz streszczenie tekstu Adrianny Siennickiej Retoryka i wizualność, liczące 40-60\nwyrazów.\nEPOP-P1_100\nTekst 2.\nRyszard Kapuściński\nŚwiat, w którym żyjemy1\nWiadomość o przyznaniu mi zaszczytnego tytułu doktora honoris causa Uniwersytetu\nGdańskiego odebrałem w chwili, kiedy pisałem kolejny rozdział mojej nowej książki pt.\nPodróże z Herodotem. Herodot - tajemniczy Grek [z Halikarnasu] żyjący dwa i pół tysiąca lat\nprzed nami. […]\nCo mnie w jego dziele, w jego dociekaniach zafascynowało? […] Porwała mnie […] jego\nwizja świata, jego rozumienie charakteru i natury społeczności zamieszkującej naszą\nplanetę. Herodot rozumiał, że człowiek jest nie tylko częścią natury, ale i kultury, kultury,\nktórą sam tworzy, w której żyje i z którą się utożsamia. Człowiek nie może żyć na zewnątrz\nkultury, poza nią, tak jak nie może żyć poza, na zewnątrz natury. Kultura jest jego\nnajcenniejszą wartością, symbolem i treścią człowieczeństwa, tym, co stawia go ponad świat\nrzeczy i zwierząt […]. I więcej: ponieważ rodzina ludzka, nasi niezliczeni bracia i siostry,\nżyjąc rozproszeni po całej ziemi, w zależności od różnych warunków i okoliczności\nwytwarzają różne kultury, tym samym my wszyscy żyjemy w świecie wielokulturowym i ta\nwłaśnie wielokulturowość stanowi najbardziej charakterystyczną cechę społeczności\nplanetarnej. […]\nDoszedłszy do takich stwierdzeń, Herodot zaczyna swoje podróże. Chce poznać inne\nkultury, zrozumieć je i opisać. Jest przekonany, że warunkiem współżycia ludzi różnych\nkultur, ras i religii jest wzajemna znajomość i zrozumienie. […] W tamtych czasach\npodróżowanie było zajęciem heroicznym i ryzykownym, wymagało samozaparcia\ni poświęcenia. A jednak nie waha się i dopóki pozwala mu zdrowie i wiek, stara się wypełnić\nswoją misję - poznania i zbliżenia kultur i cywilizacji świata. Ale podróżuje nie tylko po to,\naby poznając inne kultury, przybliżać je swoim rodakom, sprawiać, by świat był dla nich\nbardziej zrozumiały i przyjazny.\nChce także przez poznanie innych kultur mieć lepszą znajomość własnej. Pojmuje\nbowiem, że rozumie się ją najlepiej, znając kultury inne, bo właśnie w nich nasza odbija się\njak w zwierciadle i dlatego bez ich znajomości nie możemy pojąć sensu i zgłębić istoty\nkultury własnej. […]\nWięc wszędzie, gdzie jest - bada i zapamiętuje te obyczaje, być może sporządza\nnotatki […]. Aby w pamięci ludzkiej nie zatarło się - pisze w pierwszym zdaniu swoich\nDziejów. Jest świadom słabości tej pamięci, słabości, którą jest właśnie - niepamięć,\nskłonność do amnezji, fałszywe przekonanie, że wszystko się zaczyna dopiero dzisiaj, że\nistnieje tylko czas teraźniejszy, że ludzie, których spotykamy, nie mają swojej historii, swoich\nwartości, które są im drogie, a niekoniecznie muszą być podobne do naszych. - Patrzcie,\nGrecy, zdaje się mówić - ludy, z którymi się stykamy, są starsze niż my, stąd winniśmy im\nzrozumienie i szacunek. To one, a nie my, wymyśliły bogów, których teraz czcimy. […]\nMyślę tedy, że najlepszą drogą do tego, aby na naszej planecie przybliżyć lepsze jutro\ni dać nowym pokoleniom tak bardzo twórczym i nowatorskim większe szanse spełnienia się\ni zaspokojenia swoich ambicji, jest lepsze poznanie Innego i Innych, ich kultur i wartości, jest\ndialog i wzajemna wola zrozumienia. Słowem - rację miał stary Grek z Halikarnasu, kiedy\ntwierdził, już tak bardzo dawno temu, a jednocześnie jakby to było dzisiaj, że ten świat\nEPOP-P1_100\nbędzie doskonalszy, im lepiej będziemy się znali i okazywali sobie wzajemną życzliwość.\nNa podstawie: Ryszard Kapuściński, Świat, w którym żyjemy, www.arch.ug.edu.pl\n1 Świat, w którym żyjemy - fragment wykładu wygłoszonego przez Ryszarda Kapuścińskiego w 2004 r. z okazji\nnadania mu tytułu doktora honoris causa Uniwersytetu Gdańskiego.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 5. (0-3)\nWymagania egzaminacyjne 2024\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie\nzawartych w nich informacji.\nZdający:\n1.5) wyróżnia argumenty, kluczowe pojęcia\ni twierdzenia w tekście argumentacyjnym,\ndokonuje jego logicznego streszczenia.\nIII. Tworzenie wypowiedzi.\nZdający:\n1.6) wykonuje różne działania na tekście\ncudzym ([…] streszcza […]).\nZasady oceniania\n3 pkt - ze streszczenia wynika, jaki jest temat tekstu i co na ten temat powiedziano\nw tekście; adekwatny poziom uogólnienia; streszczenie logicznie spójne; właściwa\nliczba wyrazów.\n2 pkt - ze streszczenia wynika, jaki jest temat tekstu i co na ten temat powiedziano\nw tekście; ALE zaburzenia dotyczące poziomu uogólnienia LUB logicznej spójności\nstreszczenia.\n1 pkt - ze streszczenia wynika, jaki jest temat tekstu i co na ten temat powiedziano\nw tekście; ALE zaburzenia dotyczące poziomu uogólnienia ORAZ logicznej spójności\nstreszczenia.\n0 pkt - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nPrzykładowa odpowiedź\nW tekście Retoryka i wizualność A. Siennicka przedstawia rolę przekazu we współczesnym\nświecie. Dostrzega wzrost atrakcyjności wizualności w stosunku do przekazu językowego.\nWynika to ze ścisłego związku klasycznej retoryki i jej funkcji z funkcjami komunikacji\nwizualnej, co ilustruje analiza wykorzystania metafory w obu formach sztuki. Można więc\nmówić o retoryce wizualnej, która zyskuje na znaczeniu we współczesnym życiu.\n[58 wyrazów]","solution":null,"image":"img/jezyk-polski-2024-sierpien-poprawkowa-stara-podstawowa/zad-5.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Język polski · Inne · sierpień 2024 (podstawowa)","subject_label":"Język polski","category_label":"Inne","text_html":"<p>Zadanie 5. (0-3)<br>Napisz streszczenie tekstu Adrianny Siennickiej Retoryka i wizualność, liczące 40-60<br>wyrazów.<br>EPOP-P1_100<br>Tekst 2.<br>Ryszard Kapuściński<br>Świat, w którym żyjemy1<br>Wiadomość o przyznaniu mi zaszczytnego tytułu doktora honoris causa Uniwersytetu<br>Gdańskiego odebrałem w chwili, kiedy pisałem kolejny rozdział mojej nowej książki pt.<br>Podróże z Herodotem. Herodot - tajemniczy Grek [z Halikarnasu] żyjący dwa i pół tysiąca lat<br>przed nami. […]<br>Co mnie w jego dziele, w jego dociekaniach zafascynowało? […] Porwała mnie […] jego<br>wizja świata, jego rozumienie charakteru i natury społeczności zamieszkującej naszą<br>planetę. Herodot rozumiał, że człowiek jest nie tylko częścią natury, ale i kultury, kultury,<br>którą sam tworzy, w której żyje i z którą się utożsamia. Człowiek nie może żyć na zewnątrz<br>kultury, poza nią, tak jak nie może żyć poza, na zewnątrz natury. Kultura jest jego<br>najcenniejszą wartością, symbolem i treścią człowieczeństwa, tym, co stawia go ponad świat<br>rzeczy i zwierząt […]. I więcej: ponieważ rodzina ludzka, nasi niezliczeni bracia i siostry,<br>żyjąc rozproszeni po całej ziemi, w zależności od różnych warunków i okoliczności<br>wytwarzają różne kultury, tym samym my wszyscy żyjemy w świecie wielokulturowym i ta<br>właśnie wielokulturowość stanowi najbardziej charakterystyczną cechę społeczności<br>planetarnej. […]<br>Doszedłszy do takich stwierdzeń, Herodot zaczyna swoje podróże. Chce poznać inne<br>kultury, zrozumieć je i opisać. Jest przekonany, że warunkiem współżycia ludzi różnych<br>kultur, ras i religii jest wzajemna znajomość i zrozumienie. […] W tamtych czasach<br>podróżowanie było zajęciem heroicznym i ryzykownym, wymagało samozaparcia<br>i poświęcenia. A jednak nie waha się i dopóki pozwala mu zdrowie i wiek, stara się wypełnić<br>swoją misję - poznania i zbliżenia kultur i cywilizacji świata. Ale podróżuje nie tylko po to,<br>aby poznając inne kultury, przybliżać je swoim rodakom, sprawiać, by świat był dla nich<br>bardziej zrozumiały i przyjazny.<br>Chce także przez poznanie innych kultur mieć lepszą znajomość własnej. Pojmuje<br>bowiem, że rozumie się ją najlepiej, znając kultury inne, bo właśnie w nich nasza odbija się<br>jak w zwierciadle i dlatego bez ich znajomości nie możemy pojąć sensu i zgłębić istoty<br>kultury własnej. […]<br>Więc wszędzie, gdzie jest - bada i zapamiętuje te obyczaje, być może sporządza<br>notatki […]. Aby w pamięci ludzkiej nie zatarło się - pisze w pierwszym zdaniu swoich<br>Dziejów. Jest świadom słabości tej pamięci, słabości, którą jest właśnie - niepamięć,<br>skłonność do amnezji, fałszywe przekonanie, że wszystko się zaczyna dopiero dzisiaj, że<br>istnieje tylko czas teraźniejszy, że ludzie, których spotykamy, nie mają swojej historii, swoich<br>wartości, które są im drogie, a niekoniecznie muszą być podobne do naszych. - Patrzcie,<br>Grecy, zdaje się mówić - ludy, z którymi się stykamy, są starsze niż my, stąd winniśmy im<br>zrozumienie i szacunek. To one, a nie my, wymyśliły bogów, których teraz czcimy. […]<br>Myślę tedy, że najlepszą drogą do tego, aby na naszej planecie przybliżyć lepsze jutro<br>i dać nowym pokoleniom tak bardzo twórczym i nowatorskim większe szanse spełnienia się<br>i zaspokojenia swoich ambicji, jest lepsze poznanie Innego i Innych, ich kultur i wartości, jest<br>dialog i wzajemna wola zrozumienia. Słowem - rację miał stary Grek z Halikarnasu, kiedy<br>twierdził, już tak bardzo dawno temu, a jednocześnie jakby to było dzisiaj, że ten świat<br>EPOP-P1_100<br>będzie doskonalszy, im lepiej będziemy się znali i okazywali sobie wzajemną życzliwość.<br>Na podstawie: Ryszard Kapuściński, Świat, w którym żyjemy, www.arch.ug.edu.pl<br>1 Świat, w którym żyjemy - fragment wykładu wygłoszonego przez Ryszarda Kapuścińskiego w 2004 r. z okazji<br>nadania mu tytułu doktora honoris causa Uniwersytetu Gdańskiego.</p>","answer_text_html":"<p>Zadanie 5. (0-3)<br>Wymagania egzaminacyjne 2024<br>Wymagania ogólne<br>Wymagania szczegółowe<br>I. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie<br>zawartych w nich informacji.<br>Zdający:<br>1.5) wyróżnia argumenty, kluczowe pojęcia<br>i twierdzenia w tekście argumentacyjnym,<br>dokonuje jego logicznego streszczenia.<br>III. Tworzenie wypowiedzi.<br>Zdający:<br>1.6) wykonuje różne działania na tekście<br>cudzym ([…] streszcza […]).<br>Zasady oceniania<br>3 pkt - ze streszczenia wynika, jaki jest temat tekstu i co na ten temat powiedziano<br>w tekście; adekwatny poziom uogólnienia; streszczenie logicznie spójne; właściwa<br>liczba wyrazów.<br>2 pkt - ze streszczenia wynika, jaki jest temat tekstu i co na ten temat powiedziano<br>w tekście; ALE zaburzenia dotyczące poziomu uogólnienia LUB logicznej spójności<br>streszczenia.<br>1 pkt - ze streszczenia wynika, jaki jest temat tekstu i co na ten temat powiedziano<br>w tekście; ALE zaburzenia dotyczące poziomu uogólnienia ORAZ logicznej spójności<br>streszczenia.<br>0 pkt - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.<br>Zasady oceniania rozwiązań zadań<br>Przykładowa odpowiedź<br>W tekście Retoryka i wizualność A. Siennicka przedstawia rolę przekazu we współczesnym<br>świecie. Dostrzega wzrost atrakcyjności wizualności w stosunku do przekazu językowego.<br>Wynika to ze ścisłego związku klasycznej retoryki i jej funkcji z funkcjami komunikacji<br>wizualnej, co ilustruje analiza wykorzystania metafory w obu formach sztuki. Można więc<br>mówić o retoryce wizualnej, która zyskuje na znaczeniu we współczesnym życiu.<br>[58 wyrazów]</p>","solutions":[]}