{"id":"jezyk-polski-2025-czerwiec-matura-podstawowa/zad/11","paper_id":"jezyk-polski-2025-czerwiec-matura-podstawowa","number":"11","points":2,"ptype":"open","subject":"jezyk-polski","category":"matura","year":2025,"month":"czerwiec","level":"podstawowa","text":"Zadanie 11. (0-2)\nPrzeczytaj poniższy fragment utworu literackiego.\nWładysław Stanisław Reymont\nChłopi\nSzli gospodarze co biedniejsi, szły kobiety, szły parobki i dziewczyny, i komornicy1 też\nszli, a i biedota sama, najemnicy2 takoż ciągnęli, bo jarmark to był ten, na którym godzono\nsię do robót i zmieniano służby.\nKto co kupić, kto sprzedać, a jensi byle jarmarku użyć.\nKtóren wiódł na postronku krowinę albo i ciołaka3, kto zaś gnał przed sobą maciorę\nz prosiętami, co ino pokwikiwały i rwały się tak, że trza je było cięgiem oganiać i stróżować,\nbych pod wozy nie wpadły; jenszy człapał się na szkapie; drugie oganiały wystrzyżone\nbarany, gdzieniegdzie zaś bieliło się stadko gęsi z podwiązanymi skrzydłami, to\ngrzebieniaste koguty wyzierały spod zapasek kobiecych…\nWładysław Stanisław Reymont, Chłopi, t.1, Kraków 2016.\n1 Komornik - chłop niemający własnej ziemi ani domu, mieszkający u gospodarza i wykonujący dla niego różne\nprace.\n2 Najemnik - w gospodarstwie: człowiek najmowany dla wykonania określonej pracy (np. do żniwa).\n3 Ciołak, ciołek - młody byczek.\nWyjaśnij, na czym polega i czemu służy dialektyzacja zastosowana w podanym\nfragmencie Chłopów Władysława Stanisława Reymonta.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 11. (0-2)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Kształcenie literackie i kulturowe.\n5. Znajomość wybranych utworów\nz literatury polskiej […] oraz umiejętność\nmówienia o nich z wykorzystaniem\npotrzebnej terminologii.\n7. Kształcenie umiejętności czytania,\nanalizowania i interpretowania literatury\n[…].\nI. Kształcenie literackie i kulturowe.\n1. Czytanie utworów literackich. Zdający:\n7) wykazuje się […] zrozumieniem treści\nutworów wskazanych w podstawie\nprogramowej jako lektury obowiązkowe.\nII. Kształcenie językowe.\n1. Funkcjonalne wykorzystanie wiedzy\no języku w odczytaniu sensów zawartych\nw strukturze głębokiej tekstów literackich\n[…].\nII. Kształcenie językowe.\n2.Zróżnicowanie języka. Zdający:\n6.) rozpoznaje rodzaje stylizacji ([…]\ndialektyzacja […]) i określa ich funkcje\nw tekście.\nZasady oceniania\n2 pkt - poprawne wyjaśnienie, na czym polega i czemu służy dialektyzacja we fragmencie\nChłopów.\n1 pkt - poprawne wyjaśnienie, na czym polega dialektyzacja we fragmencie Chłopów\nALBO poprawne wyjaśnienie, czemu służy dialektyzacja we fragmencie Chłopów.\n0 pkt - odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.\nPrzykładowe odpowiedzi\nW podanym fragmencie dialektyzacja polega na stylizowaniu języka utworu na język\ncharakterystyczny dla chłopów. Ten zabieg służy oddaniu realiów życia na wsi\ni podkreśla atmosferę panującą w czasie wyprawy chłopów na jarmark.\nDialektyzacja w tekście służy pokazaniu, że chłopi tworzą własną kulturę, której częścią\njest język oddający trafnie, np. przez typowe dla wsi słownictwo, realia życia na wsi.\nStylizacja językowa polega na wykorzystaniu słownictwa gwarowego, np.: takoż, jensi,\nciołak. Autor posłużył się gwarą, aby podkreślić wiejskie pochodzenie opisywanej we\nfragmencie społeczności, pokazać sposób jej porozumiewania się czy oddać realia życia\nna wsi.","solution":null,"image":"img/jezyk-polski-2025-czerwiec-matura-podstawowa/zad-11.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":14,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Język polski · Matura · czerwiec 2025 (podstawowa)","subject_label":"Język polski","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 11. (0-2)<br>Przeczytaj poniższy fragment utworu literackiego.<br>Władysław Stanisław Reymont<br>Chłopi<br>Szli gospodarze co biedniejsi, szły kobiety, szły parobki i dziewczyny, i komornicy1 też<br>szli, a i biedota sama, najemnicy2 takoż ciągnęli, bo jarmark to był ten, na którym godzono<br>się do robót i zmieniano służby.<br>Kto co kupić, kto sprzedać, a jensi byle jarmarku użyć.<br>Któren wiódł na postronku krowinę albo i ciołaka3, kto zaś gnał przed sobą maciorę<br>z prosiętami, co ino pokwikiwały i rwały się tak, że trza je było cięgiem oganiać i stróżować,<br>bych pod wozy nie wpadły; jenszy człapał się na szkapie; drugie oganiały wystrzyżone<br>barany, gdzieniegdzie zaś bieliło się stadko gęsi z podwiązanymi skrzydłami, to<br>grzebieniaste koguty wyzierały spod zapasek kobiecych…<br>Władysław Stanisław Reymont, Chłopi, t.1, Kraków 2016.<br>1 Komornik - chłop niemający własnej ziemi ani domu, mieszkający u gospodarza i wykonujący dla niego różne<br>prace.<br>2 Najemnik - w gospodarstwie: człowiek najmowany dla wykonania określonej pracy (np. do żniwa).<br>3 Ciołak, ciołek - młody byczek.<br>Wyjaśnij, na czym polega i czemu służy dialektyzacja zastosowana w podanym<br>fragmencie Chłopów Władysława Stanisława Reymonta.</p>","answer_text_html":"<p>Zadanie 11. (0-2)<br>Wymagania ogólne<br>Wymagania szczegółowe<br>I. Kształcenie literackie i kulturowe.</p>\n<ol><li>Znajomość wybranych utworów</li></ol>\n<p>z literatury polskiej […] oraz umiejętność<br>mówienia o nich z wykorzystaniem<br>potrzebnej terminologii.</p>\n<ol><li>Kształcenie umiejętności czytania,</li></ol>\n<p>analizowania i interpretowania literatury<br>[…].<br>I. Kształcenie literackie i kulturowe.</p>\n<ol><li>Czytanie utworów literackich. Zdający:</li><li>wykazuje się […] zrozumieniem treści</li></ol>\n<p>utworów wskazanych w podstawie<br>programowej jako lektury obowiązkowe.<br>II. Kształcenie językowe.</p>\n<ol><li>Funkcjonalne wykorzystanie wiedzy</li></ol>\n<p>o języku w odczytaniu sensów zawartych<br>w strukturze głębokiej tekstów literackich<br>[…].<br>II. Kształcenie językowe.<br>2.Zróżnicowanie języka. Zdający:<br>6.) rozpoznaje rodzaje stylizacji ([…]<br>dialektyzacja […]) i określa ich funkcje<br>w tekście.<br>Zasady oceniania<br>2 pkt - poprawne wyjaśnienie, na czym polega i czemu służy dialektyzacja we fragmencie<br>Chłopów.<br>1 pkt - poprawne wyjaśnienie, na czym polega dialektyzacja we fragmencie Chłopów<br>ALBO poprawne wyjaśnienie, czemu służy dialektyzacja we fragmencie Chłopów.<br>0 pkt - odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.<br>Przykładowe odpowiedzi<br>W podanym fragmencie dialektyzacja polega na stylizowaniu języka utworu na język<br>charakterystyczny dla chłopów. Ten zabieg służy oddaniu realiów życia na wsi<br>i podkreśla atmosferę panującą w czasie wyprawy chłopów na jarmark.<br>Dialektyzacja w tekście służy pokazaniu, że chłopi tworzą własną kulturę, której częścią<br>jest język oddający trafnie, np. przez typowe dla wsi słownictwo, realia życia na wsi.<br>Stylizacja językowa polega na wykorzystaniu słownictwa gwarowego, np.: takoż, jensi,<br>ciołak. Autor posłużył się gwarą, aby podkreślić wiejskie pochodzenie opisywanej we<br>fragmencie społeczności, pokazać sposób jej porozumiewania się czy oddać realia życia<br>na wsi.</p>","solutions":[]}