{"id":"jezyk-polski-2025-czerwiec-matura-stara-podstawowa/zad/9","paper_id":"jezyk-polski-2025-czerwiec-matura-stara-podstawowa","number":"9","points":null,"ptype":"open","subject":"jezyk-polski","category":"matura","year":2025,"month":"czerwiec","level":"podstawowa","text":"Zadanie 9.\nPrzeczytaj poniższy fragment utworu literackiego.\nWtem brząknął w tabakierę złotą Podkomorzy\nI rzekł:\n„Mój Sędzio, dawniej było jeszcze gorzej!\nTeraz nie wiem, czy moda i nas starych zmienia,\nCzy młodzież lepsza, ale widzę mniej zgorszenia.\nAch, ja pamiętam czasy, kiedy do Ojczyzny\nPierwszy raz zawitała moda francuszczyzny! […]\nŻałośnie było widzieć wyżółkłych młokosów,\nGadających przez nosy1, a często bez nosów2,\nOpatrzonych w broszurki i w różne gazety,\nGłoszących nowe wiary, prawa, toalety.\nMiała nad umysłami wielką moc ta tłuszcza3;\nBo Pan Bóg, kiedy karę na naród przepuszcza4,\nOdbiera naprzód rozum od obywateli.\nI tak mędrsi fircykom5 oprzeć się nie śmieli;\nI zląkł ich się jak dżumy jakiej cały naród,\nBo już sam wewnątrz siebie czuł choroby zaród,\nKrzyczano na modnisiów, a brano z nich wzory:\nZmieniano wiarę, mowę, prawa i ubiory.\nByła to maszkarada, zapustna swawola,\nPo której miał przyjść wkrótce wielki post - niewola!\n1 Gadających przez nosy - tzn. usiłujących swojej wymowie nadać odcień właściwy wymowie francuskiej,\nuwarunkowanej m.in. większą liczbą głosek nosowych.\n2 Bez nosów - utraconych na skutek choroby przywiezionej z Francji.\n3 Tłuszcza - tłum, zgraja.\n4 Przepuszczać - spuszczać.\n5 Fircyk - popularne w XVIII w. określenie eleganta modnego, lekkoducha.","answer":null,"answer_text":"15\ntrafne\n4\nBrak błędów\nrzeczowych\n6 Kompozycja\nfunkcjonalna\n2\nlub\n4\nStyl\nstosowny\n6\nlub nieliczne\nbłędy\n4\npoprawny\nlub nieliczne","solution":null,"image":"img/jezyk-polski-2025-czerwiec-matura-stara-podstawowa/zad-9.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":9,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Język polski · Matura · czerwiec 2025 (podstawowa)","subject_label":"Język polski","category_label":"Matura","text_html":"

Zadanie 9.
Przeczytaj poniższy fragment utworu literackiego.
Wtem brząknął w tabakierę złotą Podkomorzy
I rzekł:
„Mój Sędzio, dawniej było jeszcze gorzej!
Teraz nie wiem, czy moda i nas starych zmienia,
Czy młodzież lepsza, ale widzę mniej zgorszenia.
Ach, ja pamiętam czasy, kiedy do Ojczyzny
Pierwszy raz zawitała moda francuszczyzny! […]
Żałośnie było widzieć wyżółkłych młokosów,
Gadających przez nosy1, a często bez nosów2,
Opatrzonych w broszurki i w różne gazety,
Głoszących nowe wiary, prawa, toalety.
Miała nad umysłami wielką moc ta tłuszcza3;
Bo Pan Bóg, kiedy karę na naród przepuszcza4,
Odbiera naprzód rozum od obywateli.
I tak mędrsi fircykom5 oprzeć się nie śmieli;
I zląkł ich się jak dżumy jakiej cały naród,
Bo już sam wewnątrz siebie czuł choroby zaród,
Krzyczano na modnisiów, a brano z nich wzory:
Zmieniano wiarę, mowę, prawa i ubiory.
Była to maszkarada, zapustna swawola,
Po której miał przyjść wkrótce wielki post - niewola!
1 Gadających przez nosy - tzn. usiłujących swojej wymowie nadać odcień właściwy wymowie francuskiej,
uwarunkowanej m.in. większą liczbą głosek nosowych.
2 Bez nosów - utraconych na skutek choroby przywiezionej z Francji.
3 Tłuszcza - tłum, zgraja.
4 Przepuszczać - spuszczać.
5 Fircyk - popularne w XVIII w. określenie eleganta modnego, lekkoducha.

","answer_text_html":"

15
trafne
4
Brak błędów
rzeczowych
6 Kompozycja
funkcjonalna
2
lub
4
Styl
stosowny
6
lub nieliczne
błędy
4
poprawny
lub nieliczne

","solutions":[]}