{"id":"jezyk-polski-2025-maj-matura-stara-podstawowa-2/zad/14","paper_id":"jezyk-polski-2025-maj-matura-stara-podstawowa-2","number":"14","points":50,"ptype":"closed","subject":"jezyk-polski","category":"matura","year":2025,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 14. (0-50)\nWybierz jeden temat i napisz wypracowanie.\nTemat 1. Czy można zachować nadzieję w czasach trudnych dla człowieka?\nRozważ problem i uzasadnij swoje zdanie, odwołując się do fragmentu\nDziadów cz. III, do całego utworu Adama Mickiewicza oraz do wybranego\ntekstu kultury. Twoja praca powinna liczyć co najmniej 250 wyrazów.\nAdam Mickiewicz\nDziady cz. III\nSCENA I\n[…]\nKS. LWOWICZ\nI skądże się tu wziąłeś, Żegoto kochany,\nKiedy?\nŻEGOTA\nDziś mię porwali, z domu, ze stodoły.\n[…]\nJAKUB\nWzięto cię niespodzianie?\nŻEGOTA\nOd dawna słyszałem\nO jakimś w Wilnie śledztwie; dom mój blisko drogi.\nWidać było kibitki latające czwałem\nI co noc nas przerażał poczty dźwięk złowrogi.\nNieraz gdyśmy wieczorem do stołu zasiedli\nI ktoś żartem uderzył w szklankę noża trzonkiem,\nDrżały kobiety nasze, staruszkowie bledli,\nMyśląc, że już zajeżdża feldjeger ze dzwonkiem1.\nLecz nie wiedziałem, kogo szukają i za co,\nNie należałem dotąd do żadnego spisku.\nSądzę, że rząd to śledztwo wynalazł dla zysku,\nŻe się więźniowie nasi porządnie opłacą\nI powrócą do domu.\nTOMASZ\nTaką masz nadzieję?\nŻEGOTA\nJużci, przecież bez winy w Sybir nas nie wyślą;\nA jakąż winę naszą znajdą lub wymyślą?\nMilczycie - wytłumaczcież, co się tutaj dzieje,\nO co nas oskarżono, jaki powód sprawy?\nEPOP-P2_100\nTOMASZ\nPowód - że Nowosilcow przybył tu z Warszawy.\nZnasz zapewne charakter pana Senatora.\nWiesz, że już był w niełasce u imperatora,\nŻe zysk dawniejszych łupiestw przepił i roztrwonił,\nStracił u kupców kredyt i ostatkiem gonił.\nBo pomimo największych starań i zabiegów\nNie może w Polszcze2 spisku żadnego wyśledzić,\nWięc postanowił świeży kraj, Litwę, nawiedzić,\nI tu przeniósł się z całym głównym sztabem szpiegów.\nŻeby zaś mógł bezkarnie po Litwie plądrować\nI na nowo się w łaskę samodzierżcy3 wkręcić,\nMusi z towarzystw naszych wielką rzecz wysnować\nI nowych wiele ofiar carowi poświęcić.\nŻEGOTA\nLecz my się uniewinnim -\nTOMASZ\nBronić się daremnie -\nI śledztwo, i sąd cały toczy się tajemnie;\nNikomu nie powiedzą, za co oskarżony,\nTen, co nas skarży, naszej ma słuchać obrony;\nOn gwałtem chce nas karać - nie unikniem kary.\nZostał nam jeszcze środek smutny - lecz jedyny:\nKilku z nas poświęcimy wrogom na ofiary,\nI ci na siebie muszą przyjąć wszystkich winy.\nJa stałem na waszego towarzystwa czele,\nMam obowiązek cierpieć za was, przyjaciele;\nDodajcie mi wybranych jeszcze kilku braci,\nZ takich, co są sieroty, starsi, nieżonaci,\nKtórych zguba niewiele serc w Litwie zakrwawi,\nA młodszych, potrzebniejszych z rąk wroga wybawi.\nŻEGOTA\nWięc aż do tego przyszło?\nJAKUB\nPatrz, jak się zasmucił.\nNie wiedział, że dom może na zawsze porzucił.\nAdam Mickiewicz, Dziady drezdeńskie (część III), Wrocław 2012.\n1 Zajeżdża feldjeger ze dzwonkiem - żandarm jadący kibitką, czyli krytym wozem konnym, używanym w Rosji\ndo przewożenia zesłańców. Kibitki miały na wyposażeniu dzwonek pocztowy.\n2 W Polszcze - w Polsce.\n3 Samodzierżcy - tu: cara.\nEPOP-P2_100\nTemat 2. Zinterpretuj podany utwór. Postaw tezę interpretacyjną i ją uzasadnij. Twoja\npraca powinna liczyć co najmniej 250 wyrazów.\nAdam Zagajewski\nZwyczajne życie\nNasze życie jest zwyczajne,\nprzeczytałem w pomiętej gazecie\nktórą ktoś zostawił na ławce.\nNasze życie jest zwyczajne,\nczytałem u filozofów.\nZwyczajne życie, dni i troski,\nniekiedy koncert, rozmowa,\nspacer na obrzeżach miasta\ndobra wiadomość, zła wiadomość -\nale przedmioty i myśli\nbyły jakby niedokończone,\ntylko naszkicowane.\nDomy i drzewa\nłaknęły czegoś innego\ni w lecie zielone łąki\nleżały na wulkanicznej planecie\njak płaszcz na oceanie.\nCzarne kina łakną światła.\nLasy oddychają gorączkowo,\nobłoki cicho śpiewają,\nwilga modli się o deszcz.\nZwyczajne życie łaknie.\nAdam Zagajewski, Zwyczajne życie, [w:] tegoż, Wiersze wybrane, Kraków 2017.\nEPOP-P2_100\nna temat nr\nMiejsce dla\negzaminatora\nEPOP-P2_100\nEPOP-P2_100\nEPOP-P2_100\nEPOP-P2_100\nEPOP-P2_100\nEPOP-P2_100\nTabelę wypełnia egzaminator!\nLiczba punktów\nSuma\nUzasadnienie przyznania 0 punktów\nrozprawka\nA.\n0 - 3 - 6\nB.\n0 - 4 - 8 - 12 - 18\ninterpretacja\nA.\n0 - 3 - 6 - 9\nB.\n0 - 5 - 10 - 15\nC.\n0 - 2 - 4\nD.\n0 - 3 - 6\nE.\n0 - 1 - 2\nF.\n0 - 2 - 4\nG.\n0 - 3 - 6\nH.\n0 - 2 - 4\nEPOP-P2_100\nBRUDNOPIS (nie podlega ocenie)\nJĘZYK POLSKI\nPoziom podstawowy\nWypracowanie\nFormuła 2015\nJĘZYK POLSKI\nPoziom podstawowy\nWypracowanie\nFormuła 2015\nJĘZYK POLSKI\nPoziom podstawowy\nWypracowanie\nFormuła 2015","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/jezyk-polski-2025-maj-matura-stara-podstawowa-2/zad-14.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":3,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Język polski · Matura · maj 2025 (podstawowa)","subject_label":"Język polski","category_label":"Matura","text_html":"

Zadanie 14. (0-50)
Wybierz jeden temat i napisz wypracowanie.
Temat 1. Czy można zachować nadzieję w czasach trudnych dla człowieka?
Rozważ problem i uzasadnij swoje zdanie, odwołując się do fragmentu
Dziadów cz. III, do całego utworu Adama Mickiewicza oraz do wybranego
tekstu kultury. Twoja praca powinna liczyć co najmniej 250 wyrazów.
Adam Mickiewicz
Dziady cz. III
SCENA I
[…]
KS. LWOWICZ
I skądże się tu wziąłeś, Żegoto kochany,
Kiedy?
ŻEGOTA
Dziś mię porwali, z domu, ze stodoły.
[…]
JAKUB
Wzięto cię niespodzianie?
ŻEGOTA
Od dawna słyszałem
O jakimś w Wilnie śledztwie; dom mój blisko drogi.
Widać było kibitki latające czwałem
I co noc nas przerażał poczty dźwięk złowrogi.
Nieraz gdyśmy wieczorem do stołu zasiedli
I ktoś żartem uderzył w szklankę noża trzonkiem,
Drżały kobiety nasze, staruszkowie bledli,
Myśląc, że już zajeżdża feldjeger ze dzwonkiem1.
Lecz nie wiedziałem, kogo szukają i za co,
Nie należałem dotąd do żadnego spisku.
Sądzę, że rząd to śledztwo wynalazł dla zysku,
Że się więźniowie nasi porządnie opłacą
I powrócą do domu.
TOMASZ
Taką masz nadzieję?
ŻEGOTA
Jużci, przecież bez winy w Sybir nas nie wyślą;
A jakąż winę naszą znajdą lub wymyślą?
Milczycie - wytłumaczcież, co się tutaj dzieje,
O co nas oskarżono, jaki powód sprawy?
EPOP-P2_100
TOMASZ
Powód - że Nowosilcow przybył tu z Warszawy.
Znasz zapewne charakter pana Senatora.
Wiesz, że już był w niełasce u imperatora,
Że zysk dawniejszych łupiestw przepił i roztrwonił,
Stracił u kupców kredyt i ostatkiem gonił.
Bo pomimo największych starań i zabiegów
Nie może w Polszcze2 spisku żadnego wyśledzić,
Więc postanowił świeży kraj, Litwę, nawiedzić,
I tu przeniósł się z całym głównym sztabem szpiegów.
Żeby zaś mógł bezkarnie po Litwie plądrować
I na nowo się w łaskę samodzierżcy3 wkręcić,
Musi z towarzystw naszych wielką rzecz wysnować
I nowych wiele ofiar carowi poświęcić.
ŻEGOTA
Lecz my się uniewinnim -
TOMASZ
Bronić się daremnie -
I śledztwo, i sąd cały toczy się tajemnie;
Nikomu nie powiedzą, za co oskarżony,
Ten, co nas skarży, naszej ma słuchać obrony;
On gwałtem chce nas karać - nie unikniem kary.
Został nam jeszcze środek smutny - lecz jedyny:
Kilku z nas poświęcimy wrogom na ofiary,
I ci na siebie muszą przyjąć wszystkich winy.
Ja stałem na waszego towarzystwa czele,
Mam obowiązek cierpieć za was, przyjaciele;
Dodajcie mi wybranych jeszcze kilku braci,
Z takich, co są sieroty, starsi, nieżonaci,
Których zguba niewiele serc w Litwie zakrwawi,
A młodszych, potrzebniejszych z rąk wroga wybawi.
ŻEGOTA
Więc aż do tego przyszło?
JAKUB
Patrz, jak się zasmucił.
Nie wiedział, że dom może na zawsze porzucił.
Adam Mickiewicz, Dziady drezdeńskie (część III), Wrocław 2012.
1 Zajeżdża feldjeger ze dzwonkiem - żandarm jadący kibitką, czyli krytym wozem konnym, używanym w Rosji
do przewożenia zesłańców. Kibitki miały na wyposażeniu dzwonek pocztowy.
2 W Polszcze - w Polsce.
3 Samodzierżcy - tu: cara.
EPOP-P2_100
Temat 2. Zinterpretuj podany utwór. Postaw tezę interpretacyjną i ją uzasadnij. Twoja
praca powinna liczyć co najmniej 250 wyrazów.
Adam Zagajewski
Zwyczajne życie
Nasze życie jest zwyczajne,
przeczytałem w pomiętej gazecie
którą ktoś zostawił na ławce.
Nasze życie jest zwyczajne,
czytałem u filozofów.
Zwyczajne życie, dni i troski,
niekiedy koncert, rozmowa,
spacer na obrzeżach miasta
dobra wiadomość, zła wiadomość -
ale przedmioty i myśli
były jakby niedokończone,
tylko naszkicowane.
Domy i drzewa
łaknęły czegoś innego
i w lecie zielone łąki
leżały na wulkanicznej planecie
jak płaszcz na oceanie.
Czarne kina łakną światła.
Lasy oddychają gorączkowo,
obłoki cicho śpiewają,
wilga modli się o deszcz.
Zwyczajne życie łaknie.
Adam Zagajewski, Zwyczajne życie, [w:] tegoż, Wiersze wybrane, Kraków 2017.
EPOP-P2_100
na temat nr
Miejsce dla
egzaminatora
EPOP-P2_100
EPOP-P2_100
EPOP-P2_100
EPOP-P2_100
EPOP-P2_100
EPOP-P2_100
Tabelę wypełnia egzaminator!
Liczba punktów
Suma
Uzasadnienie przyznania 0 punktów
rozprawka
A.
0 - 3 - 6
B.
0 - 4 - 8 - 12 - 18
interpretacja
A.
0 - 3 - 6 - 9
B.
0 - 5 - 10 - 15
C.
0 - 2 - 4
D.
0 - 3 - 6
E.
0 - 1 - 2
F.
0 - 2 - 4
G.
0 - 3 - 6
H.
0 - 2 - 4
EPOP-P2_100
BRUDNOPIS (nie podlega ocenie)
JĘZYK POLSKI
Poziom podstawowy
Wypracowanie
Formuła 2015
JĘZYK POLSKI
Poziom podstawowy
Wypracowanie
Formuła 2015
JĘZYK POLSKI
Poziom podstawowy
Wypracowanie
Formuła 2015

","solutions":[]}