{"id":"jezyk-polski-2025-sierpien-poprawkowa-podstawowa/zad/9","paper_id":"jezyk-polski-2025-sierpien-poprawkowa-podstawowa","number":"9","points":2,"ptype":"open","subject":"jezyk-polski","category":"inne","year":2025,"month":"sierpien","level":"podstawowa","text":"Zadanie 9. (0-2)\nPrzeczytaj poniższy fragment utworu literackiego.\nHenryk Sienkiewicz\nPotop\n- At! co wuj gadasz! Dalibóg, zlezę z woza i na konia siędę. Nie ja będę miał wuja na\nsumieniu, jeno pan hetman. Pókim żyw, nie będzie z tego nic!\n- Nie, to nie! - rzekł Zagłoba. - Wolę to, że szczerze mówisz, chociaż pierwej byłem\ntwym wujem niż Radziwiłł twoim hetmanem. A czy ty wiesz, Rochu1, co to jest wuj?\n- Wuj - to wuj.\n- Bardzoś to roztropnie wykalkulował, ale przecie, gdzie ojca nie ma, tam, Pismo mówi:\nwuja słuchał będziesz. Jest to jakby rodzicielska władza, której grzech, Rochu, się\nsprzeciwić Bo nawet i to zauważ, że kto się ożeni, ten snadnie2 ojcem być może; ale\nw wuju płynie ta sama krew, co w matce. Nie jestem ci wprawdzie bratem twej matki, ale\nmoja babka musiała być ciotką twej babki; więc poznaj to, że powaga kilku pokoleń we mnie\nspoczywa, bo jako wszyscy na tym świecie jesteśmy śmiertelni, tedy władza z jednych na\ndrugich przechodzi i ani hetmańska, ani królewska nie może jej negować, ani nikogo\nzmuszać, żeby się oponował. Co prawda, to święte! Mali3 hetman wielki, czy też, dajmy na\nto, polny prawo nakazać, nie już szlachcicowi i towarzyszowi, ale lada jakiemu ciurze4, żeby\nsię na ojca, matkę, na dziada albo na starą ociemniałą babkę porywał? Odpowiedz na to,\nRochu! Mali prawo?\n- Hę? - spytał sennym głosem Kowalski.\nHenryk Sienkiewicz, Potop, t. 1, Warszawa 1977.\n1 Roch ma na nazwisko Kowalski.\n2 Snadnie - łatwo, bez trudu.\n3 Mali - czy ma.\n4 Ciura - w dawnym wojsku polskim: człowiek pełniący służbę w obozie; pachołek.\nWykaż, że w podanym fragmencie Potopu Henryka Sienkiewicza Zagłoba posługuje\nsię argumentem odwołującym się do autorytetu i argumentem odwołującym się\ndo emocji.\nMPOP-P1_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 9. (0-2)\nWymaganie ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Kształcenie literackie i kulturowe.\n7. Kształcenie umiejętności czytania,\nanalizowania i interpretowania literatury\noraz innych tekstów kultury […].\n8. Kształcenie umiejętności świadomego\nodbioru utworów literackich na różnych\npoziomach […].\nI. Kształcenie literackie i kulturowe.\n1. Czytanie utworów literackich. Zdający:\n7) wykazuje się […] zrozumieniem treści\nutworów wskazanych w podstawie\nprogramowej jako lektury obowiązkowe.\nIII. Tworzenie wypowiedzi.\n4. Doskonalenie umiejętności retorycznych\n[…].\nIII. Tworzenie wypowiedzi.\n1. Elementy retoryki. Zdający:\n5) rozróżnia typy argumentów, w tym\nargumenty pozamerytoryczne (np.\nodwołujące się do litości, niewiedzy, groźby,\nautorytetu, argumenty ad personam).\nZasady oceniania\n2 pkt - trafne wykazanie posługiwania się przez Zagłobę argumentem odwołującym się\ndo autorytetu ORAZ argumentem odwołującym się do emocji.\n1 pkt - trafne wykazanie posługiwania się przez Zagłobę argumentem odwołującym się\ndo autorytetu ALBO trafne wykazanie posługiwania się przez Zagłobę argumentem\nodwołującym się do emocji.\n0 pkt - odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.\nPrzykładowe odpowiedzi\n1) Argument odwołujący się do autorytetu, np.:\nZagłoba posługuje się argumentem odwołującym się do autorytetu, przekonując Rocha,\nże powinien słuchać się swojego wuja, bo tak nakazuje Pismo/Biblia.\nOnufry Zagłoba posługuje się argumentem odwołującym się do autorytetu, ponieważ\npowołuje się na szacunek wobec minionych pokoleń i osób starszych.\nZagłoba odwołuje się do autorytetu władzy rodzicielskiej, jej wyższości nad władzą\nhetmańską.\n2) Argument odwołujący się do emocji, np.:\nZagłoba posługuje się argumentem odwołującym się do emocji poprzez wskazanie na\nświętość więzów krwi.\nArgumentem odwołującym się do emocji jest tłumaczenie Rochowi, że porywanie się na\nosoby bezbronne (ojca, matkę, dziada, starą ociemniałą babkę) jest haniebne.\nZasady oceniania rozwiązań zadań","solution":null,"image":"img/jezyk-polski-2025-sierpien-poprawkowa-podstawowa/zad-9.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":11,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Język polski · Inne · sierpień 2025 (podstawowa)","subject_label":"Język polski","category_label":"Inne","text_html":"

Zadanie 9. (0-2)
Przeczytaj poniższy fragment utworu literackiego.
Henryk Sienkiewicz
Potop

\n\n

sumieniu, jeno pan hetman. Pókim żyw, nie będzie z tego nic!

\n\n

twym wujem niż Radziwiłł twoim hetmanem. A czy ty wiesz, Rochu1, co to jest wuj?

\n\n

wuja słuchał będziesz. Jest to jakby rodzicielska władza, której grzech, Rochu, się
sprzeciwić Bo nawet i to zauważ, że kto się ożeni, ten snadnie2 ojcem być może; ale
w wuju płynie ta sama krew, co w matce. Nie jestem ci wprawdzie bratem twej matki, ale
moja babka musiała być ciotką twej babki; więc poznaj to, że powaga kilku pokoleń we mnie
spoczywa, bo jako wszyscy na tym świecie jesteśmy śmiertelni, tedy władza z jednych na
drugich przechodzi i ani hetmańska, ani królewska nie może jej negować, ani nikogo
zmuszać, żeby się oponował. Co prawda, to święte! Mali3 hetman wielki, czy też, dajmy na
to, polny prawo nakazać, nie już szlachcicowi i towarzyszowi, ale lada jakiemu ciurze4, żeby
się na ojca, matkę, na dziada albo na starą ociemniałą babkę porywał? Odpowiedz na to,
Rochu! Mali prawo?

\n\n

Henryk Sienkiewicz, Potop, t. 1, Warszawa 1977.
1 Roch ma na nazwisko Kowalski.
2 Snadnie - łatwo, bez trudu.
3 Mali - czy ma.
4 Ciura - w dawnym wojsku polskim: człowiek pełniący służbę w obozie; pachołek.
Wykaż, że w podanym fragmencie Potopu Henryka Sienkiewicza Zagłoba posługuje
się argumentem odwołującym się do autorytetu i argumentem odwołującym się
do emocji.
MPOP-P1_100

","answer_text_html":"

Zadanie 9. (0-2)
Wymaganie ogólne
Wymagania szczegółowe
I. Kształcenie literackie i kulturowe.

\n
  1. Kształcenie umiejętności czytania,
\n

analizowania i interpretowania literatury
oraz innych tekstów kultury […].

\n
  1. Kształcenie umiejętności świadomego
\n

odbioru utworów literackich na różnych
poziomach […].
I. Kształcenie literackie i kulturowe.

\n
  1. Czytanie utworów literackich. Zdający:
  2. wykazuje się […] zrozumieniem treści
\n

utworów wskazanych w podstawie
programowej jako lektury obowiązkowe.
III. Tworzenie wypowiedzi.

\n
  1. Doskonalenie umiejętności retorycznych
\n

[…].
III. Tworzenie wypowiedzi.

\n
  1. Elementy retoryki. Zdający:
  2. rozróżnia typy argumentów, w tym
\n

argumenty pozamerytoryczne (np.
odwołujące się do litości, niewiedzy, groźby,
autorytetu, argumenty ad personam).
Zasady oceniania
2 pkt - trafne wykazanie posługiwania się przez Zagłobę argumentem odwołującym się
do autorytetu ORAZ argumentem odwołującym się do emocji.
1 pkt - trafne wykazanie posługiwania się przez Zagłobę argumentem odwołującym się
do autorytetu ALBO trafne wykazanie posługiwania się przez Zagłobę argumentem
odwołującym się do emocji.
0 pkt - odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.
Przykładowe odpowiedzi

\n
  1. Argument odwołujący się do autorytetu, np.:
\n

Zagłoba posługuje się argumentem odwołującym się do autorytetu, przekonując Rocha,
że powinien słuchać się swojego wuja, bo tak nakazuje Pismo/Biblia.
Onufry Zagłoba posługuje się argumentem odwołującym się do autorytetu, ponieważ
powołuje się na szacunek wobec minionych pokoleń i osób starszych.
Zagłoba odwołuje się do autorytetu władzy rodzicielskiej, jej wyższości nad władzą
hetmańską.

\n
  1. Argument odwołujący się do emocji, np.:
\n

Zagłoba posługuje się argumentem odwołującym się do emocji poprzez wskazanie na
świętość więzów krwi.
Argumentem odwołującym się do emocji jest tłumaczenie Rochowi, że porywanie się na
osoby bezbronne (ojca, matkę, dziada, starą ociemniałą babkę) jest haniebne.
Zasady oceniania rozwiązań zadań

","solutions":[]}