{"id":"jezyk-polski-2026-czerwiec-matura-podstawowa/zad/14","paper_id":"jezyk-polski-2026-czerwiec-matura-podstawowa","number":"14","points":1,"ptype":"open","subject":"jezyk-polski","category":"matura","year":2026,"month":"czerwiec","level":"podstawowa","text":"Zadanie 14. (0-1)\nPrzeczytaj poniższy fragment utworu literackiego.\nGustaw Herling-Grudziński\nInny świat\nStary Kozak miał syna w Czerwonej Armii, młodego lejtnanta wojsk pancernych, którego\nfotografia stała w baraku w posrebrzanych ramkach obok pryczy ojca. [ ] Pamfiłow kochał\nmłodego Saszę miłością zupełnie zwierzęcą. [ ]\nTego przywiązania nie osłabiał nawet fakt, że nie spotykało się ono z pełną\nwzajemnością. [ ]\nWięźniowie mogą otrzymywać listy bez ograniczeń, wysyłać zaś jeden na miesiąc;\nPamfiłow nie omijał żadnej okazji, aby się upomnieć o znak życia od syna - jedyną rzecz,\nktóra nadawała sens jego własnemu życiu. [ ]\nW marcu 1941 roku Pamfiłow otrzymał wreszcie list od syna. [ ] Sasza donosił, że nie\nbędzie teraz pisywał przez dłuższy czas, bo nie pozwolą mu na to pilne zajęcia. Ale\nstereotypowy ustęp listu o potężnym Związku Sowieckim i „naszej socjalistycznej ojczyźnie”\nmiał teraz więcej niż zazwyczaj ognia i kończył się zdaniem, w którym syn usprawiedliwiał\ni pochwalał nawet aresztowanie ojca jako „przejaw historycznej konieczności”.\nGustaw Herling-Grudziński, Inny świat, Warszawa 1998.\nNa podstawie przytoczonego fragmentu Innego świata Gustawa Herlinga-\n-Grudzińskiego wyjaśnij, jak system totalitarny wpływa na relacje międzyludzkie.\n14.\n0-1\nMPOP-P1_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 14. (0-1)\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne wyjaśnienie.\n0 pkt - odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Kształcenie literackie i kulturowe.\n5. Znajomość wybranych utworów\nz literatury polskiej [ ].\n7. Kształcenie umiejętności czytania,\nanalizowania i interpretowania literatury […].\n8. Kształcenie umiejętności świadomego\nodbioru utworów literackich […] na różnych\npoziomach [ ].\nI. Kształcenie literackie i kulturowe.\n1. Czytanie utworów literackich. Zdający:\n7) wykazuje się znajomością\ni zrozumieniem treści utworów wskazanych\nw podstawie programowej jako lektury\nobowiązkowe;\n8) rozpoznaje tematykę i problematykę\npoznanych tekstów oraz ich związek z[e]\n[…] zjawiskami […] historycznymi […].\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nPrzykładowe odpowiedzi\nSystem totalitarny negatywnie wpływał na więzi rodzinne, ponieważ skażony nim\nczłowiek przedkładał wierność ideologii nad rodzinę.\nDla Saszy Pamfiłowa wierność Związkowi Radzieckiemu i panującej ideologii\nkomunistycznej były ważniejsze niż więzi rodzinne. Życie w państwie totalitarnym zabiło\nw nim synowskie uczucia. Usprawiedliwił aresztowanie ojca, popierając opresyjne\ndziałania władzy.\nSystem totalitarny wypaczył stosunek Saszy do ojca, ale postawa starego Kozaka\ndowodzi, że miłość ojcowska potrafi przetrwać wszystko niezależnie od okoliczności.","solution":null,"image":"img/jezyk-polski-2026-czerwiec-matura-podstawowa/zad-14.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":15,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Język polski · Matura · czerwiec 2026 (podstawowa)","subject_label":"Język polski","category_label":"Matura","text_html":"

Zadanie 14. (0-1)
Przeczytaj poniższy fragment utworu literackiego.
Gustaw Herling-Grudziński
Inny świat
Stary Kozak miał syna w Czerwonej Armii, młodego lejtnanta wojsk pancernych, którego
fotografia stała w baraku w posrebrzanych ramkach obok pryczy ojca. [ ] Pamfiłow kochał
młodego Saszę miłością zupełnie zwierzęcą. [ ]
Tego przywiązania nie osłabiał nawet fakt, że nie spotykało się ono z pełną
wzajemnością. [ ]
Więźniowie mogą otrzymywać listy bez ograniczeń, wysyłać zaś jeden na miesiąc;
Pamfiłow nie omijał żadnej okazji, aby się upomnieć o znak życia od syna - jedyną rzecz,
która nadawała sens jego własnemu życiu. [ ]
W marcu 1941 roku Pamfiłow otrzymał wreszcie list od syna. [ ] Sasza donosił, że nie
będzie teraz pisywał przez dłuższy czas, bo nie pozwolą mu na to pilne zajęcia. Ale
stereotypowy ustęp listu o potężnym Związku Sowieckim i „naszej socjalistycznej ojczyźnie”
miał teraz więcej niż zazwyczaj ognia i kończył się zdaniem, w którym syn usprawiedliwiał
i pochwalał nawet aresztowanie ojca jako „przejaw historycznej konieczności”.
Gustaw Herling-Grudziński, Inny świat, Warszawa 1998.
Na podstawie przytoczonego fragmentu Innego świata Gustawa Herlinga-
-Grudzińskiego wyjaśnij, jak system totalitarny wpływa na relacje międzyludzkie.
14.
0-1
MPOP-P1_100

","answer_text_html":"

Zadanie 14. (0-1)
Zasady oceniania
1 pkt - poprawne wyjaśnienie.
0 pkt - odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.
Wymagania ogólne
Wymagania szczegółowe
I. Kształcenie literackie i kulturowe.

\n
  1. Znajomość wybranych utworów
\n

z literatury polskiej [ ].

\n
  1. Kształcenie umiejętności czytania,
\n

analizowania i interpretowania literatury […].

\n
  1. Kształcenie umiejętności świadomego
\n

odbioru utworów literackich […] na różnych
poziomach [ ].
I. Kształcenie literackie i kulturowe.

\n
  1. Czytanie utworów literackich. Zdający:
  2. wykazuje się znajomością
\n

i zrozumieniem treści utworów wskazanych
w podstawie programowej jako lektury
obowiązkowe;

\n
  1. rozpoznaje tematykę i problematykę
\n

poznanych tekstów oraz ich związek z[e]
[…] zjawiskami […] historycznymi […].
Zasady oceniania rozwiązań zadań
Przykładowe odpowiedzi
System totalitarny negatywnie wpływał na więzi rodzinne, ponieważ skażony nim
człowiek przedkładał wierność ideologii nad rodzinę.
Dla Saszy Pamfiłowa wierność Związkowi Radzieckiemu i panującej ideologii
komunistycznej były ważniejsze niż więzi rodzinne. Życie w państwie totalitarnym zabiło
w nim synowskie uczucia. Usprawiedliwił aresztowanie ojca, popierając opresyjne
działania władzy.
System totalitarny wypaczył stosunek Saszy do ojca, ale postawa starego Kozaka
dowodzi, że miłość ojcowska potrafi przetrwać wszystko niezależnie od okoliczności.

","solutions":[]}