{"id":"jezyk-polski-2026-czerwiec-matura-stara-podstawowa-2/zad/12","paper_id":"jezyk-polski-2026-czerwiec-matura-stara-podstawowa-2","number":"12","points":50,"ptype":"closed","subject":"jezyk-polski","category":"matura","year":2026,"month":"czerwiec","level":"podstawowa","text":"Zadanie 12. (0-50)\nWybierz jeden temat i napisz wypracowanie.\nTemat 1. Jak osoby bliskie człowiekowi wpływają na jego losy? Rozważ problem\ni uzasadnij swoje zdanie, odwołując się do podanego fragmentu Pana\nTadeusza, do całego utworu Adama Mickiewicza oraz do wybranego tekstu\nkultury. Twoja praca powinna liczyć co najmniej 250 wyrazów.\nAdam Mickiewcz\nPan Tadeusz\nW ręku ogromna laska: tak pan Sędzia kroczy.\nSchyliwszy się i ręce obmywszy w strumieniu,\nUsiadł przed Telimeną na wielkim kamieniu\nI wsparłszy się oburącz na gałkę słoniową\nTrzciny ogromnej, z taką ozwał się przemową:\n„Widzi Aśćka, od czasu jak tu u nas gości\nTadeuszek, niemało mam niespokojności;\nJestem bezdzietny, stary; ten dobry chłopczyna\nWszak to moja na świecie pociecha jedyna,\nPrzyszły dziedzic fortunki mojej. Z łaski nieba\nZostawię mu kęs niezły szlacheckiego chleba;\nJuż mu też czas obmyśleć los, postanowienie;\nAle zważaj no, Aśćka, moje utrapienie!\nWiesz, że pan Jacek, brat mój, Tadeusza ociec1,\nDziwny człowiek, zamiarów jego trudno dociec:\nNie chce wracać do kraju, Bóg wie, gdzie się kryje,\nNawet nie chce synowi oznajmić, że żyje,\nA ciągle nim zarządza. Naprzód w legijony\nChciał go posyłać; byłem okropnie zmartwiony.\nPotem zgodził się przecie, by w domu pozostał\nI żeby się ożenił. Jużbyć żony dostał;\nPartyję upatrzyłem; nikt z obywateli\nNie wyrówna z imienia ani z parenteli2\nPodkomorzemu; jego starsza córka Anna\nJest na wydaniu, piękna i posażna panna.\nChciałem zagaić”.\nNa to Telimena zbladła,\nZłożyła książkę, wstała nieco i usiadła.\n„Jak mamę kocham - rzekła - czy to, Panie Bracie,\nJest w tym sens jaki? Czy wy Boga w sercu macie?\nTo myślisz Tadeusza zostać dobrodziejem,\nJeśli młodego chłopca zrobisz grykosiejem3!\nŚwiat mu zawiążesz! Wierz mi, kląć was kiedyś będzie!\nZakopać taki talent w lasach i na grzędzie!\nWierz mi, ile poznałam, pojętne to dziecię,\nEPOP-P2_100\nWarto, żeby na wielkim przetarło się świecie;\nDobrze Brat zrobi, gdy go do stolicy wyśle;\nNa przykład do Warszawy? lub wie Brat, co myślę?\nŻeby do Peterburka? Ja pewnie tej zimy\nPojadę tam dla sprawy; razem ułożymy,\nCo zrobić z Tadeuszem: znam tam wiele osób,\nMam wpływy: to najlepszy kreacyi4 sposób.\nZa mą pomocą znajdzie wstęp w najpierwsze domy,\nA kiedy będzie ważnym osobom znajomy,\nDostanie urząd, order; wtenczas niech porzuci\nSłużbę, jeżeli zechce, niech do domu wróci,\nMając już i znaczenie, i znajomość świata.\nI cóż Brat myśli o tym?”\n[…]\n„Widzi Siostra - rzekł Sędzia, skrobiąc smutnie głowę -\nChciałbym bardzo, cóż, kiedy mam trudności nowe!\nPan Jacek nie wypuszcza z opieki swej syna\nI przysłał mi tu właśnie na kark bernardyna\nRobaka, który przybył z tamtej strony Wisły;\nPrzyjaciel brata, wszystkie wie jego zamysły;\nA więc o Tadeusza już wyrzekli losie\nI chcą, by się ożenił, aby pojął Zosię,\nWychowankę Wać Pani; oboje dostaną,\nOprócz fortunki mojej, z łaski Jacka wiano\nW kapitałach; wiesz Aśćka, że ma kapitały,\nI z łaski jego mam też fundusz prawie cały,\nMa więc prawo rozrządzać. - Aśćka pomyśl o tym,\nŻeby się to zrobiło z najmniejszym kłopotém.\nTrzeba ich z sobą poznać. Prawda, bardzo młodzi,\nSzczególnie Zosia mała, lecz to nic nie szkodzi;\nCzas by już Zośkę wreszcie wydobyć z zamknięcia,\nBo wszakci to już pono wyrasta z dziecięcia”.\nAdam Mickiewicz, Pan Tadeusz, Wrocław 2019.\n1 Ociec - ojciec.\n2 Parentela - ród dobry.\n3 Grykosiej - siejący grykę, więc gospodarz rolny.\n4 Kreacyi - kreacji, czyli zrobienia kogoś kimś znaczniejszym, wyprowadzenia go na wyższe stanowisko.\nEPOP-P2_100\nTemat 2. Zinterpretuj podany utwór. Postaw tezę interpretacyjną i ją uzasadnij. Twoja\npraca powinna liczyć co najmniej 250 wyrazów.\nKrzysztof Kamil Baczyński\nPiosenka\nJa: cień, który zgubił człowieka\nw dalekich miastach zdarzeń,\npodniesiony do potęgi nocy,\nchodzę w czwartym wymiarze1.\nTo pieśni zardzewiałe dymią,\nulata anioł ze światem w dłoni,\nkiedy zgarbiony od wspomnień\nodmawiam tysiąc płatków jabłoni.\nDziś: jak co rok -\nzarasta chmury ludzi gęsty las,\nanioł ze światem w dłoni odlata -\nczas\nprzejść nad ziemią\ndo porządku wszechświata.\n[1940]\nKrzysztof Kamil Baczyński, Piosenka, [w:] tegoż, Ten czas. Wiersze zebrane, Warszawa 2018.\n1 Czwarty wymiar - czas jako wielkość funkcjonująca w fizyce obok długości, szerokości i wysokości.\nEPOP-P2_100\nna temat nr\nMiejsce dla\negzaminatora\nEPOP-P2_100\nEPOP-P2_100\nEPOP-P2_100\nEPOP-P2_100\nEPOP-P2_100\nEPOP-P2_100\nTabelę wypełnia egzaminator!\nLiczba punktów\nSuma\nUzasadnienie przyznania 0 punktów\nrozprawka\nA.\n0 - 3 - 6\nB.\n0 - 4 - 8 - 12 - 18\ninterpretacja\nA.\n0 - 3 - 6 - 9\nB.\n0 - 5 - 10 - 15\nC.\n0 - 2 - 4\nD.\n0 - 3 - 6\nE.\n0 - 1 - 2\nF.\n0 - 2 - 4\nG.\n0 - 3 - 6\nH.\n0 - 2 - 4\nEPOP-P2_100\nBRUDNOPIS (nie podlega ocenie)\nJĘZYK POLSKI\nPoziom podstawowy\nWypracowanie\nFormuła 2015\nJĘZYK POLSKI\nPoziom podstawowy\nWypracowanie\nFormuła 2015\nJĘZYK POLSKI\nPoziom podstawowy\nWypracowanie\nFormuła 2015","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/jezyk-polski-2026-czerwiec-matura-stara-podstawowa-2/zad-12.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":3,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Język polski · Matura · czerwiec 2026 (podstawowa)","subject_label":"Język polski","category_label":"Matura","text_html":"

Zadanie 12. (0-50)
Wybierz jeden temat i napisz wypracowanie.
Temat 1. Jak osoby bliskie człowiekowi wpływają na jego losy? Rozważ problem
i uzasadnij swoje zdanie, odwołując się do podanego fragmentu Pana
Tadeusza, do całego utworu Adama Mickiewicza oraz do wybranego tekstu
kultury. Twoja praca powinna liczyć co najmniej 250 wyrazów.
Adam Mickiewcz
Pan Tadeusz
W ręku ogromna laska: tak pan Sędzia kroczy.
Schyliwszy się i ręce obmywszy w strumieniu,
Usiadł przed Telimeną na wielkim kamieniu
I wsparłszy się oburącz na gałkę słoniową
Trzciny ogromnej, z taką ozwał się przemową:
„Widzi Aśćka, od czasu jak tu u nas gości
Tadeuszek, niemało mam niespokojności;
Jestem bezdzietny, stary; ten dobry chłopczyna
Wszak to moja na świecie pociecha jedyna,
Przyszły dziedzic fortunki mojej. Z łaski nieba
Zostawię mu kęs niezły szlacheckiego chleba;
Już mu też czas obmyśleć los, postanowienie;
Ale zważaj no, Aśćka, moje utrapienie!
Wiesz, że pan Jacek, brat mój, Tadeusza ociec1,
Dziwny człowiek, zamiarów jego trudno dociec:
Nie chce wracać do kraju, Bóg wie, gdzie się kryje,
Nawet nie chce synowi oznajmić, że żyje,
A ciągle nim zarządza. Naprzód w legijony
Chciał go posyłać; byłem okropnie zmartwiony.
Potem zgodził się przecie, by w domu pozostał
I żeby się ożenił. Jużbyć żony dostał;
Partyję upatrzyłem; nikt z obywateli
Nie wyrówna z imienia ani z parenteli2
Podkomorzemu; jego starsza córka Anna
Jest na wydaniu, piękna i posażna panna.
Chciałem zagaić”.
Na to Telimena zbladła,
Złożyła książkę, wstała nieco i usiadła.
„Jak mamę kocham - rzekła - czy to, Panie Bracie,
Jest w tym sens jaki? Czy wy Boga w sercu macie?
To myślisz Tadeusza zostać dobrodziejem,
Jeśli młodego chłopca zrobisz grykosiejem3!
Świat mu zawiążesz! Wierz mi, kląć was kiedyś będzie!
Zakopać taki talent w lasach i na grzędzie!
Wierz mi, ile poznałam, pojętne to dziecię,
EPOP-P2_100
Warto, żeby na wielkim przetarło się świecie;
Dobrze Brat zrobi, gdy go do stolicy wyśle;
Na przykład do Warszawy? lub wie Brat, co myślę?
Żeby do Peterburka? Ja pewnie tej zimy
Pojadę tam dla sprawy; razem ułożymy,
Co zrobić z Tadeuszem: znam tam wiele osób,
Mam wpływy: to najlepszy kreacyi4 sposób.
Za mą pomocą znajdzie wstęp w najpierwsze domy,
A kiedy będzie ważnym osobom znajomy,
Dostanie urząd, order; wtenczas niech porzuci
Służbę, jeżeli zechce, niech do domu wróci,
Mając już i znaczenie, i znajomość świata.
I cóż Brat myśli o tym?”
[…]
„Widzi Siostra - rzekł Sędzia, skrobiąc smutnie głowę -
Chciałbym bardzo, cóż, kiedy mam trudności nowe!
Pan Jacek nie wypuszcza z opieki swej syna
I przysłał mi tu właśnie na kark bernardyna
Robaka, który przybył z tamtej strony Wisły;
Przyjaciel brata, wszystkie wie jego zamysły;
A więc o Tadeusza już wyrzekli losie
I chcą, by się ożenił, aby pojął Zosię,
Wychowankę Wać Pani; oboje dostaną,
Oprócz fortunki mojej, z łaski Jacka wiano
W kapitałach; wiesz Aśćka, że ma kapitały,
I z łaski jego mam też fundusz prawie cały,
Ma więc prawo rozrządzać. - Aśćka pomyśl o tym,
Żeby się to zrobiło z najmniejszym kłopotém.
Trzeba ich z sobą poznać. Prawda, bardzo młodzi,
Szczególnie Zosia mała, lecz to nic nie szkodzi;
Czas by już Zośkę wreszcie wydobyć z zamknięcia,
Bo wszakci to już pono wyrasta z dziecięcia”.
Adam Mickiewicz, Pan Tadeusz, Wrocław 2019.
1 Ociec - ojciec.
2 Parentela - ród dobry.
3 Grykosiej - siejący grykę, więc gospodarz rolny.
4 Kreacyi - kreacji, czyli zrobienia kogoś kimś znaczniejszym, wyprowadzenia go na wyższe stanowisko.
EPOP-P2_100
Temat 2. Zinterpretuj podany utwór. Postaw tezę interpretacyjną i ją uzasadnij. Twoja
praca powinna liczyć co najmniej 250 wyrazów.
Krzysztof Kamil Baczyński
Piosenka
Ja: cień, który zgubił człowieka
w dalekich miastach zdarzeń,
podniesiony do potęgi nocy,
chodzę w czwartym wymiarze1.
To pieśni zardzewiałe dymią,
ulata anioł ze światem w dłoni,
kiedy zgarbiony od wspomnień
odmawiam tysiąc płatków jabłoni.
Dziś: jak co rok -
zarasta chmury ludzi gęsty las,
anioł ze światem w dłoni odlata -
czas
przejść nad ziemią
do porządku wszechświata.
[1940]
Krzysztof Kamil Baczyński, Piosenka, [w:] tegoż, Ten czas. Wiersze zebrane, Warszawa 2018.
1 Czwarty wymiar - czas jako wielkość funkcjonująca w fizyce obok długości, szerokości i wysokości.
EPOP-P2_100
na temat nr
Miejsce dla
egzaminatora
EPOP-P2_100
EPOP-P2_100
EPOP-P2_100
EPOP-P2_100
EPOP-P2_100
EPOP-P2_100
Tabelę wypełnia egzaminator!
Liczba punktów
Suma
Uzasadnienie przyznania 0 punktów
rozprawka
A.
0 - 3 - 6
B.
0 - 4 - 8 - 12 - 18
interpretacja
A.
0 - 3 - 6 - 9
B.
0 - 5 - 10 - 15
C.
0 - 2 - 4
D.
0 - 3 - 6
E.
0 - 1 - 2
F.
0 - 2 - 4
G.
0 - 3 - 6
H.
0 - 2 - 4
EPOP-P2_100
BRUDNOPIS (nie podlega ocenie)
JĘZYK POLSKI
Poziom podstawowy
Wypracowanie
Formuła 2015
JĘZYK POLSKI
Poziom podstawowy
Wypracowanie
Formuła 2015
JĘZYK POLSKI
Poziom podstawowy
Wypracowanie
Formuła 2015

","solutions":[]}