{"id":"jezyk-polski-2026-maj-matura-podstawowa/zad/3","paper_id":"jezyk-polski-2026-maj-matura-podstawowa","number":"3","points":1,"ptype":"open","subject":"jezyk-polski","category":"matura","year":2026,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 3. (0-1)\nCzy w tekście Agnieszki Krzemińskiej i w tekście Olafa Szewczyka wyrażono taką\nsamą ocenę papieru jako nośnika informacji? Uzasadnij odpowiedź, odwołując się\ndo każdego z tekstów.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 3. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Kształcenie literackie i kulturowe.\n7. Kształcenie umiejętności czytania,\nanalizowania i interpretowania […] tekstów\nkultury, a także ich wzajemnej\nkorespondencji.\n8. Kształcenie umiejętności świadomego\nodbioru […] tekstów kultury na różnych\npoziomach […].\nI. Kształcenie literackie i kulturowe.\n2. Odbiór tekstów kultury. Zdający:\n1) przetwarza i hierarchizuje informacje\nz tekstów […];\n3) […] odczytuje informacje i przekazy\njawne […].\nSP, klasy VII i VIII\nI. Kształcenie literackie i kulturowe.\n2. Odbiór tekstów kultury. Uczeń:\n1) wyszukuje w tekście potrzebne\ninformacje [ ].\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne rozstrzygnięcie oraz trafne uzasadnienie w odniesieniu do obu tekstów.\n0 pkt - odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi.\nPrzykładowe odpowiedzi\nNie. Krzemińska pisze przede wszystkim o zaletach papieru jako nośnika informacji,\nnatomiast Szewczyk wskazuje na jego wady.\nChoć Krzemińska zauważa, że papier jest drogi, to ocenia ten nośnik informacji przede\nwszystkim pozytywnie, ponieważ wskazuje na jego względną trwałość i walory\nestetyczne. W tekście Szewczyka z kolei ocena tego nośnika jest negatywna, wynikająca\nz podatności papieru na zniszczenia spowodowane okolicznościami zewnętrznymi.\n2 W niniejszym dokumencie przykładowe odpowiedzi zawierają również oryginalne rozwiązania zdających.\nZasady oceniania rozwiązań zadań","solution":"Odpowiedź: **Rozstrzygnięcie**: **TAK** — w obu tekstach papier oceniany jest podobnie: jako nośnik **ograniczony / nietrwały / przestarzały**, choć z różnych perspektyw. **Krzemińska**: papier (pergamin, papirus, papier książkowy) ulega **zniszczeniu** w czasie — pisma blakną, dokumenty drą się, biblioteki płoną. Dopiero nowoczesne technologie (skany, AI, wirtualne rozwijanie) pozwalają **odzyskać treści** ginące w papierowych nośnikach. Czyli papier = **nietrwały**. **Szewczyk**: papier jest **zastępowany przez cyfrę** — czytniki, biblioteki w kieszeni, lawina e-booków. Papierowa książka ma być postrzegana jako **ograniczona** (jeden egzemplarz w jednym miejscu, drogi koszt) w porównaniu z cyfrową. Klucz: oba teksty wskazują na **wady papieru** jako nośnika (nietrwałość, ograniczony dostęp). Krzemińska skupia się na **zniszczeniu**, Szewczyk na **zastępowalności** przez cyfrę — różne aspekty, ale **podobna ocena** (papier nie wystarcza). **Alternatywa**: gdyby zdający rozstrzygnął **NIE**, mógłby uzasadnić: Krzemińska traktuje papier jako **cenne dziedzictwo**, które warto ratować, a Szewczyk jako **przestarzały format** do zastąpienia. Klucz CKE może obie wersje uznać, jeśli uzasadnienie jest spójne.\n\nMateriały źródłowe\n\nStrona arkusza CKE z trescia zadania\n\nCo mówią oba teksty o papierze\n\nAspekt | Krzemińska | Szewczyk\nGłówny temat | Odzyskiwanie zniszczonych rękopisów dzięki technologii | Cyfrowe nośniki zastępujące papier\nStosunek do papieru | Cenny, ale nietrwały (niszczy się, blaknie) | Ograniczony, ustępujący cyfrze\nWartość papieru | Historyczna, dziedzictwo | Wadliwa technologia z perspektywy XXI w.\n\nJak rozumować\n\nKrzemińska — papier jako nośnik nietrwały. Cały tekst opowiada o tym, że stare dokumenty, papirusy, pergaminy i książki niszczą się w czasie. Pisma blakną, kruszą, palą się w pożarach. Dopiero nowoczesne technologie pozwalają je uratować — co implikuje, że sam papier sobie nie radzi.\n\nSzewczyk — papier jako nośnik przestarzały. Tekst pokazuje, że cyfra zastępuje papier we wszystkim co istotne: jeden czytnik = tysiące książek, dostęp przez sieć, niska cena kopii. Papier jest ograniczony w porównaniu z cyfrą.\n\nWspólny wniosek: oba teksty widzą papier jako nośnik z ograniczeniami:\n- Krzemińska — papier niszczy się.\n- Szewczyk — papier ustępuje cyfrze.\n\n→ Ocena papieru podobna (ograniczony nośnik), choć z różnych perspektyw.\n\nWzorcowa odpowiedź\n\nPunktacja CKE\n\n- 1 pkt — rozstrzygnięcie + poprawne uzasadnienie odnoszące się do obu tekstów.\n- 0 pkt — pominięcie rozstrzygnięcia albo uzasadnienie tylko jednego tekstu.\n\nTypowy błąd: Pułapka — pominięcie **rozstrzygnięcia** (TAK / NIE) → 0 pkt. Pułapka — uzasadnienie odnoszące się tylko do **jednego** tekstu. Treść wyraźnie wymaga: **\"odwołując się do każdego z tekstów\"**. Pułapka — sformułowanie ogólne, bez konkretu z tekstu. CKE wymaga **przykładów** (cytatów/parafraz) z każdego tekstu.","image":"img/jezyk-polski-2026-maj-matura-podstawowa/zad-3.webp","solution_image":null,"topics":"porównanie dwóch tekstów, ocena papieru jako nośnika","page_from":7,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturaonline","text_source":"ocr","source_label":"Język polski · Matura · maj 2026 (podstawowa)","subject_label":"Język polski","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 3. (0-1)<br>Czy w tekście Agnieszki Krzemińskiej i w tekście Olafa Szewczyka wyrażono taką<br>samą ocenę papieru jako nośnika informacji? Uzasadnij odpowiedź, odwołując się<br>do każdego z tekstów.</p>","answer_text_html":"<p>Zadanie 3. (0-1)<br>Wymagania ogólne<br>Wymagania szczegółowe<br>I. Kształcenie literackie i kulturowe.</p>\n<ol><li>Kształcenie umiejętności czytania,</li></ol>\n<p>analizowania i interpretowania […] tekstów<br>kultury, a także ich wzajemnej<br>korespondencji.</p>\n<ol><li>Kształcenie umiejętności świadomego</li></ol>\n<p>odbioru […] tekstów kultury na różnych<br>poziomach […].<br>I. Kształcenie literackie i kulturowe.</p>\n<ol><li>Odbiór tekstów kultury. Zdający:</li><li>przetwarza i hierarchizuje informacje</li></ol>\n<p>z tekstów […];</p>\n<ol><li>[…] odczytuje informacje i przekazy</li></ol>\n<p>jawne […].<br>SP, klasy VII i VIII<br>I. Kształcenie literackie i kulturowe.</p>\n<ol><li>Odbiór tekstów kultury. Uczeń:</li><li>wyszukuje w tekście potrzebne</li></ol>\n<p>informacje [ ].<br>Zasady oceniania<br>1 pkt - poprawne rozstrzygnięcie oraz trafne uzasadnienie w odniesieniu do obu tekstów.<br>0 pkt - odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi.<br>Przykładowe odpowiedzi<br>Nie. Krzemińska pisze przede wszystkim o zaletach papieru jako nośnika informacji,<br>natomiast Szewczyk wskazuje na jego wady.<br>Choć Krzemińska zauważa, że papier jest drogi, to ocenia ten nośnik informacji przede<br>wszystkim pozytywnie, ponieważ wskazuje na jego względną trwałość i walory<br>estetyczne. W tekście Szewczyka z kolei ocena tego nośnika jest negatywna, wynikająca<br>z podatności papieru na zniszczenia spowodowane okolicznościami zewnętrznymi.<br>2 W niniejszym dokumencie przykładowe odpowiedzi zawierają również oryginalne rozwiązania zdających.<br>Zasady oceniania rozwiązań zadań</p>","solutions":[{"source":"maturaonline","label":"matura-online.pl","kind":"text","html":"<p>Odpowiedź: <strong>Rozstrzygnięcie</strong>: <strong>TAK</strong> — w obu tekstach papier oceniany jest podobnie: jako nośnik <strong>ograniczony / nietrwały / przestarzały</strong>, choć z różnych perspektyw. <strong>Krzemińska</strong>: papier (pergamin, papirus, papier książkowy) ulega <strong>zniszczeniu</strong> w czasie — pisma blakną, dokumenty drą się, biblioteki płoną. Dopiero nowoczesne technologie (skany, AI, wirtualne rozwijanie) pozwalają <strong>odzyskać treści</strong> ginące w papierowych nośnikach. Czyli papier = <strong>nietrwały</strong>. <strong>Szewczyk</strong>: papier jest <strong>zastępowany przez cyfrę</strong> — czytniki, biblioteki w kieszeni, lawina e-booków. Papierowa książka ma być postrzegana jako <strong>ograniczona</strong> (jeden egzemplarz w jednym miejscu, drogi koszt) w porównaniu z cyfrową. Klucz: oba teksty wskazują na <strong>wady papieru</strong> jako nośnika (nietrwałość, ograniczony dostęp). Krzemińska skupia się na <strong>zniszczeniu</strong>, Szewczyk na <strong>zastępowalności</strong> przez cyfrę — różne aspekty, ale <strong>podobna ocena</strong> (papier nie wystarcza). <strong>Alternatywa</strong>: gdyby zdający rozstrzygnął <strong>NIE</strong>, mógłby uzasadnić: Krzemińska traktuje papier jako <strong>cenne dziedzictwo</strong>, które warto ratować, a Szewczyk jako <strong>przestarzały format</strong> do zastąpienia. Klucz CKE może obie wersje uznać, jeśli uzasadnienie jest spójne.</p>\n<p>Materiały źródłowe</p>\n<p>Strona arkusza CKE z trescia zadania</p>\n<p>Co mówią oba teksty o papierze</p>\n<p>Aspekt | Krzemińska | Szewczyk<br>Główny temat | Odzyskiwanie zniszczonych rękopisów dzięki technologii | Cyfrowe nośniki zastępujące papier<br>Stosunek do papieru | Cenny, ale nietrwały (niszczy się, blaknie) | Ograniczony, ustępujący cyfrze<br>Wartość papieru | Historyczna, dziedzictwo | Wadliwa technologia z perspektywy XXI w.</p>\n<p>Jak rozumować</p>\n<p>Krzemińska — papier jako nośnik nietrwały. Cały tekst opowiada o tym, że stare dokumenty, papirusy, pergaminy i książki niszczą się w czasie. Pisma blakną, kruszą, palą się w pożarach. Dopiero nowoczesne technologie pozwalają je uratować — co implikuje, że sam papier sobie nie radzi.</p>\n<p>Szewczyk — papier jako nośnik przestarzały. Tekst pokazuje, że cyfra zastępuje papier we wszystkim co istotne: jeden czytnik = tysiące książek, dostęp przez sieć, niska cena kopii. Papier jest ograniczony w porównaniu z cyfrą.</p>\n<p>Wspólny wniosek: oba teksty widzą papier jako nośnik z ograniczeniami:</p>\n<ul><li>Krzemińska — papier niszczy się.</li><li>Szewczyk — papier ustępuje cyfrze.</li></ul>\n<p>→ Ocena papieru podobna (ograniczony nośnik), choć z różnych perspektyw.</p>\n<p>Wzorcowa odpowiedź</p>\n<p>Punktacja CKE</p>\n<ul><li>1 pkt — rozstrzygnięcie + poprawne uzasadnienie odnoszące się do obu tekstów.</li><li>0 pkt — pominięcie rozstrzygnięcia albo uzasadnienie tylko jednego tekstu.</li></ul>\n<p>Typowy błąd: Pułapka — pominięcie <strong>rozstrzygnięcia</strong> (TAK / NIE) → 0 pkt. Pułapka — uzasadnienie odnoszące się tylko do <strong>jednego</strong> tekstu. Treść wyraźnie wymaga: <strong>&quot;odwołując się do każdego z tekstów&quot;</strong>. Pułapka — sformułowanie ogólne, bez konkretu z tekstu. CKE wymaga <strong>przykładów</strong> (cytatów/parafraz) z każdego tekstu.</p>"}]}