{"id":"jezyk-polski-2026-maj-matura-podstawowa/zad/6","paper_id":"jezyk-polski-2026-maj-matura-podstawowa","number":"6","points":4,"ptype":"open","subject":"jezyk-polski","category":"matura","year":2026,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 6. (0-4)\nNa podstawie obu tekstów napisz notatkę syntetyzującą na temat: tradycyjne\na cyfrowe sposoby przechowywania informacji. Twoja wypowiedź powinna liczyć\n60-90 wyrazów.\nUwaga: w ocenie wypowiedzi będzie brana pod uwagę poprawność językowa, ortograficzna\ni interpunkcyjna.\nMiejsce dla\negzaminatora\n6.\n0-1-\n2-3-4\nMPOP-P1_100\nCzęść 2. Test historycznoliteracki\nWykonaj zadania. Odpowiadaj tylko własnymi słowami - chyba że w zadaniu polecono\ninaczej. Udzielaj tylu odpowiedzi, o ile Cię poproszono.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 6. (0-4)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Kształcenie literackie i kulturowe.\n7. Kształcenie umiejętności czytania,\nanalizowania i interpretowania […] tekstów\nkultury, a także ich wzajemnej\nkorespondencji.\n8. Kształcenie umiejętności świadomego\nodbioru […] tekstów kultury na różnych\npoziomach […].\nI. Kształcenie literackie i kulturowe.\n2. Odbiór tekstów kultury. Zdający:\n1) przetwarza […] informacje z tekstów […];\n3) […] odczytuje informacje i przekazy\njawne i ukryte […].\nSP, klasy IV-VI\nI. Kształcenie literackie i kulturowe.\n2. Odbiór tekstów kultury. Uczeń:\n2) wyszukuje w tekście informacje wyrażone\nwprost i pośrednio;\n5) odróżnia zawarte w tekście informacje\nważne od drugorzędnych.\nII. Kształcenie językowe.\n1. Pogłębianie funkcjonalnej wiedzy\nz zakresu nauki o języku.\nII. Kształcenie językowe.\n1. Gramatyka języka polskiego. Zdający:\n1) wykorzystuje wiedzę z dziedziny fleksji,\nsłowotwórstwa, frazeologii i składni\nw […] tworzeniu własnych wypowiedzi.\n4. Ortografia i interpunkcja. Zdający:\n1) stosuje zasady ortografii i interpunkcji\n[…].\nIII. Tworzenie wypowiedzi.\n2. Wykorzystanie kompetencji językowych\n[…] w wypowiedziach […] pisemnych.\nIII. Tworzenie wypowiedzi.\n2. Mówienie i pisanie. Zdający:\n2) buduje wypowiedź w sposób świadomy,\nze znajomością jej funkcji językowej […];\n5) tworzy spójne wypowiedzi\nw następujących formach gatunkowych: […]\nnotatka syntetyzująca.\nZasady oceniania notatki syntetyzującej\nZa notatkę syntetyzującą można uzyskać 4 punkty, w tym 3 punkty za treść i 1 punkt\nza poprawność językową, ortograficzną i interpunkcyjną.\nTreść\n3 pkt\n2 pkt\n1 pkt\n0 pkt\nnotatka spełnia\nkryteria A, B i C\nokreślone dla\n3 pkt, ALE\nnie została\nzachowana\ndozwolona liczba\nwyrazów\nnotatka spełnia\nkryteria A, B i C\nokreślone dla\n2 pkt, ALE\nnie została\nzachowana\ndozwolona liczba\nwyrazów\nnotatka\nspełnia\nkryteria A i C\nokreślone dla\n1 pkt, ALE\nnie została\nzachowana\ndozwolona\nliczba\nwyrazów\nALBO\nALBO\nALBO\nA. przedstawienie\nstanowiska\nkażdego\nautora\nnotatka\nprzedstawia -\noparte na\nkluczowych dla\ntematu\ninformacjach -\nstanowisko\nkażdego autora\nwzględem\nzagadnienia\nokreślonego\nw temacie notatki,\nodtworzone na\npodstawie\ninformacji\nzawartych\nw tekście,\nna odpowiednim\npoziomie\nuogólnienia\nnotatka\nprzedstawia -\noparte na\nkluczowych dla\ntematu\ninformacjach -\nstanowisko\nkażdego autora\nwzględem\nzagadnienia\nokreślonego\nw temacie notatki,\nodtworzone na\npodstawie\ninformacji\nzawartych\nw tekście, ale\npoziom\nuogólnienia jest\nzaburzony\nnotatka\nprzedstawia\nstanowisko\nkażdego autora\nwzględem\nzagadnienia\nokreślonego\nw temacie notatki,\nodtworzone\nna podstawie\ninformacji\nzawartych\nw tekście\nALBO\nnotatka\nprzedstawia\nniepełne\nstanowisko\nkażdego autora\nwzględem\nzagadnienia\nokreślonego\nw temacie notatki,\nodtworzone na\npodstawie\ninformacji\nzawartych\nw tekście\nnotatka nie\nspełnia\nżadnego\nz kryteriów\nokreślonego\ndla 1 pkt\nB. zestawienie\nstanowisk obu\nautorów\nw notatce\nzestawiono\nstanowiska obu\nautorów;\npoprawnie\nwskazano np.\npunkty wspólne/\nrozbieżne albo\nróżnorodność\naspektów\nzagadnienia\nokreślonego\nw temacie notatki\nujętych w tekstach\nobu autorów\nw notatce\nzestawiono\nstanowiska obu\nautorów;\npoprawnie\nwskazano np.\npunkty wspólne/\nrozbieżne albo\nróżnorodność\naspektów\nzagadnienia\nokreślonego\nw temacie notatki\nujętych w tekstach\nobu autorów\nstanowisk obu\nautorów nie\nzestawiono albo\nzestawiono je\nniepoprawnie; nie\nwskazano np.\npunktów\nwspólnych/\nrozbieżnych albo\nróżnych aspektów\nzagadnienia\nokreślonego\nw temacie notatki\nujętych w tekstach\nobu autorów\nC. spójność\nnotatka stanowi\nlogiczną\ni zorganizowaną\ncałość\nnotatka stanowi\nlogiczną\ni zorganizowaną\ncałość ALBO\nw notatce\nwystępują usterki\nw spójności\nnotatka stanowi\nlogiczną\ni zorganizowaną\ncałość ALBO\nw notatce\nwystępują usterki\nw spójności\nD. długość notatki\n60-90 wyrazów\n60-90 wyrazów\n60-90 wyrazów\nPoprawność językowa, ortograficzna i interpunkcyjna\n1 pkt - poprawny zapis, dopuszczalne dwa błędy (językowe, ortograficzne\nlub interpunkcyjne).\n0 pkt - trzy i więcej błędów (językowych, ortograficznych lub interpunkcyjnych).\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nUwagi.\n1) Jeżeli w kryterium Treść przyznano 0 pkt, wówczas nie przyznaje się punktów\nw kryterium Poprawność językowa, ortograficzna i interpunkcyjna.\n2) W latach 2026-2030 poprawne jest stosowanie przez zdającego zarówno pisowni\nzgodnej z zasadami ortografii obowiązującymi do 31 grudnia 2025 r., jak i pisowni\nzgodnej z zasadami wprowadzonymi od 1 stycznia 2026 r. Zdający zachowa poprawność\npisowni, jeżeli wybierze jedną z norm dla pisowni określonego wyrazu i będzie stosował\nją konsekwentnie w całej notatce. Egzaminator zaznaczy błąd ortograficzny tylko wtedy,\ngdy w tej samej notatce ten sam wyraz zostanie zapisany na dwa różne sposoby\n(np. raz Białostoczanin, a raz białostoczanin).\nINFORMACJA O ZASADACH OCENIANIA NOTATKI SYNTETYZUJĄCEJ\nNAPISANEJ PRZEZ ZDAJĄCYCH ZE SPECYFICZNYMI TRUDNOŚCIAMI W UCZENIU SIĘ\n(Z DYSLEKSJĄ, DYSORTOGRAFIĄ, DYSGRAFIĄ)\nTreść (0-3)\nEgzaminator ocenia treść notatki syntetyzującej zgodnie\nz tabelą zamieszczoną na s. 7-8 tego dokumentu.\nPoprawność językowa (0-1)\n1 pkt - zapis poprawny językowo, dopuszczalne trzy błędy\njęzykowe.\n0 pkt - cztery i więcej błędów językowych.\nUwaga.\nOceniając notatkę syntetyzującą zdającego, u którego\nstwierdzono specyficzne trudności w uczeniu się (dysleksję\nlub dysortografię albo dysgrafię), egzaminator nie ocenia\nani poprawności ortograficznej, ani interpunkcyjnej.\nWskazówki dotyczące realizacji tematu notatki\n1) Stanowiska autorów tekstów\na) Stanowisko autorki tekstu 1., np.\nPowinno się sięgać po tradycyjne sposoby przechowywania informacji\nze względu na korzyści, których nie zapewniają nośniki cyfrowe.\nWarto korzystać z tradycyjnych sposobów przechowywania informacji, mimo że\nużywanie cyfrowych nośników informacji jest nieuniknione.\nb) Stanowisko autora tekstu 2., np.\nCyfrowe sposoby przechowywania informacji są lepsze od tradycyjnych.\n2) Zestawienie stanowisk\na) punkty wspólne, np.:\npotrzeba utrwalania informacji jako przyczyna powstania nośników informacji\nnieuchronność korzystania z cyfrowych nośników informacji\nzwiązek rozwoju sposobów przechowywania informacji z postępem\ncywilizacyjnym\nkonieczność rozwijania cyfrowych sposobów przechowywnia informacji\nze względu na rosnące zasoby treści\nb) punkty rozbieżne, np.:\ntekst 1.: tradycyjne nośniki informacji mają zalety, których nośniki cyfrowe są\npozbawione; tekst 2.: tradycyjne nośniki informacji mają wady, których nośniki\ncyfrowe są pozbawione\ntekst 1.: używanie nośników cyfrowych wiąże się z ograniczeniami; tekst 2.:\nużywanie nośników cyfrowych daje większe możliwości.\nUwagi.\n1) Wymienienie wyłącznie wad i zalet nośników tradycyjnych i cyfrowych albo wskazanie,\nktóre z nich mają więcej wad lub zalet, nie stanowi przedstawienia stanowiska autora\ndanego tekstu.\n2) Kompozycja notatki jest dowolna, np. zdający może zacząć od zestawienia stanowisk\nautorów tekstów albo od przedstawienia stanowiska każdego z nich.\nPrzykładowe odpowiedzi ocenione na 3 punkty za treść\nAutorzy oceniają wartość powstania tradycyjnych i cyfrowych sposobów przechowywania\ninformacji jako odpowiedzi na potrzebę utrwalania wiedzy. Agnieszka Krzemińska\nuważa, że powinniśmy korzystać z tradycyjnych nośników informacji, ponieważ\nelektroniczne są mniej trwałe i bardziej zawodne niż tradycyjny papier, który jest\nłatwiejszy w użyciu. Podkreśla ona jednak, że korzystanie z nośników cyfrowych\njest nieuniknione. Z kolei Olaf Szewczyk opowiada się za cyfrowymi sposobami\nprzechowywania danych. Nie mają one takich ograniczeń jak tradycyjne, tj. np. mniejsza\npojemność i nietrwałość. [76 wyrazów]\nKrzemińska, choć zwraca uwagę na kosztowność papieru jako tradycyjnego nośnika, to\npreferuje jego używanie ze względu na zalety, których są pozbawione cyfrowe narzędzia\nutrwalające treści - jest np. mniej zawodny, łatwiejszy w użyciu, nie wymaga ciągłego\ndoposażania. Szewczyk - w przeciwieństwie do autorki tekstu 1. - opowiada się za\nelektronicznym zapisem wiedzy. Uważa, że taka technika pozwala na utrwalanie\nwiększych zasobów danych i łatwiejsze ich przeszukiwanie, niż umożliwiają to tradycyjne\nnośniki. Oboje autorzy dostrzegają związek rozwoju sposobów przechowywania\ninformacji z postępem cywilizacyjnym. [79 wyrazów]\nZasady oceniania rozwiązań zadań","solution":"Odpowiedź: **Wzorcowa notatka (74 wyrazy)**: Tradycyjne i cyfrowe sposoby przechowywania informacji to dwa odmienne modele, które wzajemnie się uzupełniają. Agnieszka Krzemińska zwraca uwagę na nietrwałość papieru — papirusy, pergaminy i książki niszczą się, dlatego dopiero nowoczesne technologie (skany multispektralne, sztuczna inteligencja) pozwalają odzyskać zatarte teksty. Olaf Szewczyk z kolei pokazuje przewagę cyfrowych nośników: jeden czytnik mieści tysiące tytułów, treści są dostępne z każdego miejsca świata. Oba teksty wskazują, że cyfra ratuje to, czego papier nie udźwignął.\n\nMateriały źródłowe\n\nStrona arkusza CKE z trescia zadania\n\nCzym jest notatka syntetyzująca?\n\nNotatka syntetyzująca = krótka wypowiedź pisemna, która łączy treść kilku tekstów w jedną spójną całość na zadany temat. To nie streszczenie kolejnych tekstów po sobie, lecz synteza — odnalezienie wspólnego mianownika.\n\nStruktura notatki syntetyzującej\n\nElement | Funkcja | Przykład\nWstęp / teza | Wprowadzenie tematu | \"Tradycyjne i cyfrowe sposoby przechowywania informacji to…\"\nStanowisko A | Co mówi pierwszy autor | \"Krzemińska zwraca uwagę na nietrwałość papieru…\"\nStanowisko B | Co mówi drugi autor | \"Szewczyk z kolei pokazuje przewagę cyfry…\"\nWniosek | Synteza obu perspektyw | \"Oba teksty wskazują, że cyfra ratuje to, czego papier nie udźwignął.\"\n\nJak napisać krok po kroku\n\nKrok 1: Wypisz tezę obu tekstów:\n- Krzemińska — papier się niszczy, technologia pomaga odzyskać teksty.\n- Szewczyk — cyfra zapewnia mobilny, masowy dostęp do treści.\n\nKrok 2: Znajdź wspólny mianownik:\n- Oba dotyczą przechowywania informacji.\n- Oba pokazują ograniczenia papieru i zalety cyfry.\n\nKrok 3: Kompozycja \"klepsydra\":\n- Wstęp ogólny (2-3 zdania) — temat.\n- Rozwinięcie A — Krzemińska.\n- Rozwinięcie B — Szewczyk.\n- Wniosek — synteza.\n\nKrok 4: Pisz w 60-90 wyrazach. Policz po napisaniu.\n\nKrok 5: Sprawdź poprawność — interpunkcja, ortografia, składnia.\n\nWzorcowa notatka\n\nPunktacja CKE (0-4 pkt)\n\nElement | Punkty | Co się ocenia\nRealizacja tematu | 0-2 | Czy obejmuje oba teksty, czy jest syntezą\nSpójność i logika | 0-1 | Kompozycja klepsydry, łączniki\nPoprawność językowa | 0-1 | Składnia, leksyka, ortografia, interpunkcja\n\n- 4 pkt — pełna realizacja tematu + spójna kompozycja + bezbłędna poprawność.\n- 0 pkt — brak realizacji tematu albo brak odwołania do obu tekstów.\n\nKlucz uniwersalny — notatka syntetyzująca\n\n1. Określ temat (jest podany w treści).\n2. Zidentyfikuj główne tezy obu tekstów.\n3. Znajdź wspólny mianownik.\n4. Zaplanuj kompozycję — wstęp + dwa stanowiska + wniosek.\n5. Pisz neutralnie w trzeciej osobie.\n6. Policz wyrazy — zakres ścisły.\n7. Sprawdź poprawność językową.\n\nTypowy błąd: Pułapka 1 — **brak syntezy**. Notatka nie może być prostym streszczeniem dwóch tekstów po kolei. Musi być wspólnym ujęciem — temat + obie perspektywy + wniosek. Pułapka 2 — **przekroczenie / niedosięgnięcie zakresu wyrazów** (60-90). Policz wyrazy przed oddaniem. Pułapka 3 — **brak odwołania do obu tekstów**. Notatka MUSI nazwać obu autorów. Pułapka 4 — **opinia własna**. Notatka syntetyzująca to kompozycja treści z tekstów, nie własne refleksje. Pułapka 5 — błędy językowe, ortograficzne, interpunkcyjne (CKE wprost ocenia poprawność).","image":"img/jezyk-polski-2026-maj-matura-podstawowa/zad-6.webp","solution_image":null,"topics":"notatka syntetyzująca, tradycyjne vs cyfrowe nośniki informacji","page_from":8,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturaonline","text_source":"ocr","source_label":"Język polski · Matura · maj 2026 (podstawowa)","subject_label":"Język polski","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 6. (0-4)<br>Na podstawie obu tekstów napisz notatkę syntetyzującą na temat: tradycyjne<br>a cyfrowe sposoby przechowywania informacji. Twoja wypowiedź powinna liczyć<br>60-90 wyrazów.<br>Uwaga: w ocenie wypowiedzi będzie brana pod uwagę poprawność językowa, ortograficzna<br>i interpunkcyjna.<br>Miejsce dla<br>egzaminatora<br>6.<br>0-1-<br>2-3-4<br>MPOP-P1_100<br>Część 2. Test historycznoliteracki<br>Wykonaj zadania. Odpowiadaj tylko własnymi słowami - chyba że w zadaniu polecono<br>inaczej. Udzielaj tylu odpowiedzi, o ile Cię poproszono.</p>","answer_text_html":"<p>Zadanie 6. (0-4)<br>Wymagania ogólne<br>Wymagania szczegółowe<br>I. Kształcenie literackie i kulturowe.</p>\n<ol><li>Kształcenie umiejętności czytania,</li></ol>\n<p>analizowania i interpretowania […] tekstów<br>kultury, a także ich wzajemnej<br>korespondencji.</p>\n<ol><li>Kształcenie umiejętności świadomego</li></ol>\n<p>odbioru […] tekstów kultury na różnych<br>poziomach […].<br>I. Kształcenie literackie i kulturowe.</p>\n<ol><li>Odbiór tekstów kultury. Zdający:</li><li>przetwarza […] informacje z tekstów […];</li><li>[…] odczytuje informacje i przekazy</li></ol>\n<p>jawne i ukryte […].<br>SP, klasy IV-VI<br>I. Kształcenie literackie i kulturowe.</p>\n<ol><li>Odbiór tekstów kultury. Uczeń:</li><li>wyszukuje w tekście informacje wyrażone</li></ol>\n<p>wprost i pośrednio;</p>\n<ol><li>odróżnia zawarte w tekście informacje</li></ol>\n<p>ważne od drugorzędnych.<br>II. Kształcenie językowe.</p>\n<ol><li>Pogłębianie funkcjonalnej wiedzy</li></ol>\n<p>z zakresu nauki o języku.<br>II. Kształcenie językowe.</p>\n<ol><li>Gramatyka języka polskiego. Zdający:</li><li>wykorzystuje wiedzę z dziedziny fleksji,</li></ol>\n<p>słowotwórstwa, frazeologii i składni<br>w […] tworzeniu własnych wypowiedzi.</p>\n<ol><li>Ortografia i interpunkcja. Zdający:</li><li>stosuje zasady ortografii i interpunkcji</li></ol>\n<p>[…].<br>III. Tworzenie wypowiedzi.</p>\n<ol><li>Wykorzystanie kompetencji językowych</li></ol>\n<p>[…] w wypowiedziach […] pisemnych.<br>III. Tworzenie wypowiedzi.</p>\n<ol><li>Mówienie i pisanie. Zdający:</li><li>buduje wypowiedź w sposób świadomy,</li></ol>\n<p>ze znajomością jej funkcji językowej […];</p>\n<ol><li>tworzy spójne wypowiedzi</li></ol>\n<p>w następujących formach gatunkowych: […]<br>notatka syntetyzująca.<br>Zasady oceniania notatki syntetyzującej<br>Za notatkę syntetyzującą można uzyskać 4 punkty, w tym 3 punkty za treść i 1 punkt<br>za poprawność językową, ortograficzną i interpunkcyjną.<br>Treść<br>3 pkt<br>2 pkt<br>1 pkt<br>0 pkt<br>notatka spełnia<br>kryteria A, B i C<br>określone dla<br>3 pkt, ALE<br>nie została<br>zachowana<br>dozwolona liczba<br>wyrazów<br>notatka spełnia<br>kryteria A, B i C<br>określone dla<br>2 pkt, ALE<br>nie została<br>zachowana<br>dozwolona liczba<br>wyrazów<br>notatka<br>spełnia<br>kryteria A i C<br>określone dla<br>1 pkt, ALE<br>nie została<br>zachowana<br>dozwolona<br>liczba<br>wyrazów<br>ALBO<br>ALBO<br>ALBO<br>A. przedstawienie<br>stanowiska<br>każdego<br>autora<br>notatka<br>przedstawia -<br>oparte na<br>kluczowych dla<br>tematu<br>informacjach -<br>stanowisko<br>każdego autora<br>względem<br>zagadnienia<br>określonego<br>w temacie notatki,<br>odtworzone na<br>podstawie<br>informacji<br>zawartych<br>w tekście,<br>na odpowiednim<br>poziomie<br>uogólnienia<br>notatka<br>przedstawia -<br>oparte na<br>kluczowych dla<br>tematu<br>informacjach -<br>stanowisko<br>każdego autora<br>względem<br>zagadnienia<br>określonego<br>w temacie notatki,<br>odtworzone na<br>podstawie<br>informacji<br>zawartych<br>w tekście, ale<br>poziom<br>uogólnienia jest<br>zaburzony<br>notatka<br>przedstawia<br>stanowisko<br>każdego autora<br>względem<br>zagadnienia<br>określonego<br>w temacie notatki,<br>odtworzone<br>na podstawie<br>informacji<br>zawartych<br>w tekście<br>ALBO<br>notatka<br>przedstawia<br>niepełne<br>stanowisko<br>każdego autora<br>względem<br>zagadnienia<br>określonego<br>w temacie notatki,<br>odtworzone na<br>podstawie<br>informacji<br>zawartych<br>w tekście<br>notatka nie<br>spełnia<br>żadnego<br>z kryteriów<br>określonego<br>dla 1 pkt<br>B. zestawienie<br>stanowisk obu<br>autorów<br>w notatce<br>zestawiono<br>stanowiska obu<br>autorów;<br>poprawnie<br>wskazano np.<br>punkty wspólne/<br>rozbieżne albo<br>różnorodność<br>aspektów<br>zagadnienia<br>określonego<br>w temacie notatki<br>ujętych w tekstach<br>obu autorów<br>w notatce<br>zestawiono<br>stanowiska obu<br>autorów;<br>poprawnie<br>wskazano np.<br>punkty wspólne/<br>rozbieżne albo<br>różnorodność<br>aspektów<br>zagadnienia<br>określonego<br>w temacie notatki<br>ujętych w tekstach<br>obu autorów<br>stanowisk obu<br>autorów nie<br>zestawiono albo<br>zestawiono je<br>niepoprawnie; nie<br>wskazano np.<br>punktów<br>wspólnych/<br>rozbieżnych albo<br>różnych aspektów<br>zagadnienia<br>określonego<br>w temacie notatki<br>ujętych w tekstach<br>obu autorów<br>C. spójność<br>notatka stanowi<br>logiczną<br>i zorganizowaną<br>całość<br>notatka stanowi<br>logiczną<br>i zorganizowaną<br>całość ALBO<br>w notatce<br>występują usterki<br>w spójności<br>notatka stanowi<br>logiczną<br>i zorganizowaną<br>całość ALBO<br>w notatce<br>występują usterki<br>w spójności<br>D. długość notatki<br>60-90 wyrazów<br>60-90 wyrazów<br>60-90 wyrazów<br>Poprawność językowa, ortograficzna i interpunkcyjna<br>1 pkt - poprawny zapis, dopuszczalne dwa błędy (językowe, ortograficzne<br>lub interpunkcyjne).<br>0 pkt - trzy i więcej błędów (językowych, ortograficznych lub interpunkcyjnych).<br>Zasady oceniania rozwiązań zadań<br>Uwagi.</p>\n<ol><li>Jeżeli w kryterium Treść przyznano 0 pkt, wówczas nie przyznaje się punktów</li></ol>\n<p>w kryterium Poprawność językowa, ortograficzna i interpunkcyjna.</p>\n<ol><li>W latach 2026-2030 poprawne jest stosowanie przez zdającego zarówno pisowni</li></ol>\n<p>zgodnej z zasadami ortografii obowiązującymi do 31 grudnia 2025 r., jak i pisowni<br>zgodnej z zasadami wprowadzonymi od 1 stycznia 2026 r. Zdający zachowa poprawność<br>pisowni, jeżeli wybierze jedną z norm dla pisowni określonego wyrazu i będzie stosował<br>ją konsekwentnie w całej notatce. Egzaminator zaznaczy błąd ortograficzny tylko wtedy,<br>gdy w tej samej notatce ten sam wyraz zostanie zapisany na dwa różne sposoby<br>(np. raz Białostoczanin, a raz białostoczanin).<br>INFORMACJA O ZASADACH OCENIANIA NOTATKI SYNTETYZUJĄCEJ<br>NAPISANEJ PRZEZ ZDAJĄCYCH ZE SPECYFICZNYMI TRUDNOŚCIAMI W UCZENIU SIĘ<br>(Z DYSLEKSJĄ, DYSORTOGRAFIĄ, DYSGRAFIĄ)<br>Treść (0-3)<br>Egzaminator ocenia treść notatki syntetyzującej zgodnie<br>z tabelą zamieszczoną na s. 7-8 tego dokumentu.<br>Poprawność językowa (0-1)<br>1 pkt - zapis poprawny językowo, dopuszczalne trzy błędy<br>językowe.<br>0 pkt - cztery i więcej błędów językowych.<br>Uwaga.<br>Oceniając notatkę syntetyzującą zdającego, u którego<br>stwierdzono specyficzne trudności w uczeniu się (dysleksję<br>lub dysortografię albo dysgrafię), egzaminator nie ocenia<br>ani poprawności ortograficznej, ani interpunkcyjnej.<br>Wskazówki dotyczące realizacji tematu notatki</p>\n<ol><li>Stanowiska autorów tekstów</li></ol>\n<p>a) Stanowisko autorki tekstu 1., np.<br>Powinno się sięgać po tradycyjne sposoby przechowywania informacji<br>ze względu na korzyści, których nie zapewniają nośniki cyfrowe.<br>Warto korzystać z tradycyjnych sposobów przechowywania informacji, mimo że<br>używanie cyfrowych nośników informacji jest nieuniknione.<br>b) Stanowisko autora tekstu 2., np.<br>Cyfrowe sposoby przechowywania informacji są lepsze od tradycyjnych.</p>\n<ol><li>Zestawienie stanowisk</li></ol>\n<p>a) punkty wspólne, np.:<br>potrzeba utrwalania informacji jako przyczyna powstania nośników informacji<br>nieuchronność korzystania z cyfrowych nośników informacji<br>związek rozwoju sposobów przechowywania informacji z postępem<br>cywilizacyjnym<br>konieczność rozwijania cyfrowych sposobów przechowywnia informacji<br>ze względu na rosnące zasoby treści<br>b) punkty rozbieżne, np.:<br>tekst 1.: tradycyjne nośniki informacji mają zalety, których nośniki cyfrowe są<br>pozbawione; tekst 2.: tradycyjne nośniki informacji mają wady, których nośniki<br>cyfrowe są pozbawione<br>tekst 1.: używanie nośników cyfrowych wiąże się z ograniczeniami; tekst 2.:<br>używanie nośników cyfrowych daje większe możliwości.<br>Uwagi.</p>\n<ol><li>Wymienienie wyłącznie wad i zalet nośników tradycyjnych i cyfrowych albo wskazanie,</li></ol>\n<p>które z nich mają więcej wad lub zalet, nie stanowi przedstawienia stanowiska autora<br>danego tekstu.</p>\n<ol><li>Kompozycja notatki jest dowolna, np. zdający może zacząć od zestawienia stanowisk</li></ol>\n<p>autorów tekstów albo od przedstawienia stanowiska każdego z nich.<br>Przykładowe odpowiedzi ocenione na 3 punkty za treść<br>Autorzy oceniają wartość powstania tradycyjnych i cyfrowych sposobów przechowywania<br>informacji jako odpowiedzi na potrzebę utrwalania wiedzy. Agnieszka Krzemińska<br>uważa, że powinniśmy korzystać z tradycyjnych nośników informacji, ponieważ<br>elektroniczne są mniej trwałe i bardziej zawodne niż tradycyjny papier, który jest<br>łatwiejszy w użyciu. Podkreśla ona jednak, że korzystanie z nośników cyfrowych<br>jest nieuniknione. Z kolei Olaf Szewczyk opowiada się za cyfrowymi sposobami<br>przechowywania danych. Nie mają one takich ograniczeń jak tradycyjne, tj. np. mniejsza<br>pojemność i nietrwałość. [76 wyrazów]<br>Krzemińska, choć zwraca uwagę na kosztowność papieru jako tradycyjnego nośnika, to<br>preferuje jego używanie ze względu na zalety, których są pozbawione cyfrowe narzędzia<br>utrwalające treści - jest np. mniej zawodny, łatwiejszy w użyciu, nie wymaga ciągłego<br>doposażania. Szewczyk - w przeciwieństwie do autorki tekstu 1. - opowiada się za<br>elektronicznym zapisem wiedzy. Uważa, że taka technika pozwala na utrwalanie<br>większych zasobów danych i łatwiejsze ich przeszukiwanie, niż umożliwiają to tradycyjne<br>nośniki. Oboje autorzy dostrzegają związek rozwoju sposobów przechowywania<br>informacji z postępem cywilizacyjnym. [79 wyrazów]<br>Zasady oceniania rozwiązań zadań</p>","solutions":[{"source":"maturaonline","label":"matura-online.pl","kind":"text","html":"<p>Odpowiedź: <strong>Wzorcowa notatka (74 wyrazy)</strong>: Tradycyjne i cyfrowe sposoby przechowywania informacji to dwa odmienne modele, które wzajemnie się uzupełniają. Agnieszka Krzemińska zwraca uwagę na nietrwałość papieru — papirusy, pergaminy i książki niszczą się, dlatego dopiero nowoczesne technologie (skany multispektralne, sztuczna inteligencja) pozwalają odzyskać zatarte teksty. Olaf Szewczyk z kolei pokazuje przewagę cyfrowych nośników: jeden czytnik mieści tysiące tytułów, treści są dostępne z każdego miejsca świata. Oba teksty wskazują, że cyfra ratuje to, czego papier nie udźwignął.</p>\n<p>Materiały źródłowe</p>\n<p>Strona arkusza CKE z trescia zadania</p>\n<p>Czym jest notatka syntetyzująca?</p>\n<p>Notatka syntetyzująca = krótka wypowiedź pisemna, która łączy treść kilku tekstów w jedną spójną całość na zadany temat. To nie streszczenie kolejnych tekstów po sobie, lecz synteza — odnalezienie wspólnego mianownika.</p>\n<p>Struktura notatki syntetyzującej</p>\n<p>Element | Funkcja | Przykład<br>Wstęp / teza | Wprowadzenie tematu | &quot;Tradycyjne i cyfrowe sposoby przechowywania informacji to…&quot;<br>Stanowisko A | Co mówi pierwszy autor | &quot;Krzemińska zwraca uwagę na nietrwałość papieru…&quot;<br>Stanowisko B | Co mówi drugi autor | &quot;Szewczyk z kolei pokazuje przewagę cyfry…&quot;<br>Wniosek | Synteza obu perspektyw | &quot;Oba teksty wskazują, że cyfra ratuje to, czego papier nie udźwignął.&quot;</p>\n<p>Jak napisać krok po kroku</p>\n<p>Krok 1: Wypisz tezę obu tekstów:</p>\n<ul><li>Krzemińska — papier się niszczy, technologia pomaga odzyskać teksty.</li><li>Szewczyk — cyfra zapewnia mobilny, masowy dostęp do treści.</li></ul>\n<p>Krok 2: Znajdź wspólny mianownik:</p>\n<ul><li>Oba dotyczą przechowywania informacji.</li><li>Oba pokazują ograniczenia papieru i zalety cyfry.</li></ul>\n<p>Krok 3: Kompozycja &quot;klepsydra&quot;:</p>\n<ul><li>Wstęp ogólny (2-3 zdania) — temat.</li><li>Rozwinięcie A — Krzemińska.</li><li>Rozwinięcie B — Szewczyk.</li><li>Wniosek — synteza.</li></ul>\n<p>Krok 4: Pisz w 60-90 wyrazach. Policz po napisaniu.</p>\n<p>Krok 5: Sprawdź poprawność — interpunkcja, ortografia, składnia.</p>\n<p>Wzorcowa notatka</p>\n<p>Punktacja CKE (0-4 pkt)</p>\n<p>Element | Punkty | Co się ocenia<br>Realizacja tematu | 0-2 | Czy obejmuje oba teksty, czy jest syntezą<br>Spójność i logika | 0-1 | Kompozycja klepsydry, łączniki<br>Poprawność językowa | 0-1 | Składnia, leksyka, ortografia, interpunkcja</p>\n<ul><li>4 pkt — pełna realizacja tematu + spójna kompozycja + bezbłędna poprawność.</li><li>0 pkt — brak realizacji tematu albo brak odwołania do obu tekstów.</li></ul>\n<p>Klucz uniwersalny — notatka syntetyzująca</p>\n<ol><li>Określ temat (jest podany w treści).</li><li>Zidentyfikuj główne tezy obu tekstów.</li><li>Znajdź wspólny mianownik.</li><li>Zaplanuj kompozycję — wstęp + dwa stanowiska + wniosek.</li><li>Pisz neutralnie w trzeciej osobie.</li><li>Policz wyrazy — zakres ścisły.</li><li>Sprawdź poprawność językową.</li></ol>\n<p>Typowy błąd: Pułapka 1 — <strong>brak syntezy</strong>. Notatka nie może być prostym streszczeniem dwóch tekstów po kolei. Musi być wspólnym ujęciem — temat + obie perspektywy + wniosek. Pułapka 2 — <strong>przekroczenie / niedosięgnięcie zakresu wyrazów</strong> (60-90). Policz wyrazy przed oddaniem. Pułapka 3 — <strong>brak odwołania do obu tekstów</strong>. Notatka MUSI nazwać obu autorów. Pułapka 4 — <strong>opinia własna</strong>. Notatka syntetyzująca to kompozycja treści z tekstów, nie własne refleksje. Pułapka 5 — błędy językowe, ortograficzne, interpunkcyjne (CKE wprost ocenia poprawność).</p>"}]}