{"id":"jezyk-wloski-2015-maj-matura-rozszerzona/zad/5","paper_id":"jezyk-wloski-2015-maj-matura-rozszerzona","number":"5","points":4,"ptype":"closed","subject":"jezyk-wloski","category":"matura","year":2015,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 5. (0-4)\nPrzeczytaj tekst, z którego usunięto cztery zdania. Wpisz w luki (5.1.-5.4.) litery,\nktórymi oznaczono brakujące zdania (A-E), tak aby otrzymać logiczny i spójny tekst.\nUwaga: jedno zdanie zostało podane dodatkowo i nie pasuje do żadnej luki.\nTEMPO LIBERO\nCome si passa il tempo libero in questa nostra epoca? Nel corso degli anni, cambiando\nle abitudini e lo stile di vita, si è modificato certamente anche il modo di trascorrere\ni momenti di svago. 5.1. Giovani e vecchi li dedicano a hobby, interessi, amici\no passioni.\nCon questa inchiesta desideriamo cercare di capire com’è cambiato il modo di vivere\nil tempo libero. Sembra che per tempo libero oggi non si intenda più solo un momento in cui\nriposarci. Anzi, molte volte il tempo libero richiede impegno e attività fisica o mentale.\nGli uomini spesso si occupano del fai da te, le donne di giardinaggio. Altro che riposarsi!\nCi sono tanti modi per trascorrere il tempo libero. Andare a cena al ristorante per alcuni\nè uno dei modi preferiti per passarlo in compagnia della propria famiglia\no degli amici. Per altri, al primo posto c’è la palestra o ci sono i centri benessere ed estetici.\n5.2. Questa tendenza non è comunque tra loro così diffusa. Molti maschi preferiscono\nandare al cinema o dedicarsi ad attività culturali come andare a teatro o leggere un libro.\nNell’era tecnologica, anche stare al computer, chattare o frequentare i social network per\nalcuni sta diventando un modo alternativo per trascorrere il tempo libero. Molti altri invece\nintendono il tempo libero come un momento di ozio e di dolce far niente. 5.3.\nInsomma, tanti maschi italiani preferiscono non alzarsi dalla poltrona.\nQuali sono le principali attività a cui gli italiani si dedicano nei momenti liberi? La scelta\nè molto varia e dipende dal sesso oltre che naturalmente dall’età. Ai primi posti per gli uomini\nci sono il cinema, la frequentazione di locali e soprattutto gli spettacoli sportivi. 5.4.\nIl bel sesso preferisce cinema, musei e mostre, teatro e concerti di musica. Come vedete c’è\nuna grande differenza tra uomini e donne. Essa è dovuta soprattutto alla scelta di assistere nel\ntempo libero a vari eventi culturali.\nadattato da www.consumatorenews.com\nA. Lo trascorrono, quindi, di fronte alla tv, ascoltando musica o leggendo notizie sportive.\nB. In questi posti possono concentrarsi sulla cura del corpo. È interessante notare che\nci passano il tempo sempre più uomini.\nC. Non ne vale la pena perché i figli trascorrono sempre meno tempo a casa e preferiscono\nstare fuori in compagnia degli amici.\nD. Tra le donne invece ci sono pochissime amanti delle manifestazioni sportive, seguite sia\nda casa, che all’aria aperta.\nE. Anche la quantità di tempo libero che si ha a disposizione è cambiata notevolmente. Oggi\ntra i tanti impegni quotidiani restano solo pochi minuti liberi.\nPRZENIEŚ ROZWIĄZANIA NA KARTĘ ODPOWIEDZI!\nMJW-1R","answer":null,"answer_text":"5.\nfragmenty\nodbiegające\nod tematu\ni/lub nie na\ntemat\nR\nA\nL\nwypowiedź nie zawiera\nfragmentów odbiegających\nod tematu i/lub nie na temat\nwypowiedź zawiera dłuższy\nfragment / nieliczne krótkie\nfragmenty odbiegające od\ntematu i/lub nie na temat\nwypowiedź nie spełnia\nwarunków określonych\ndla poziomu 1.\n* R - rozprawka; A - artykuł; L - list formalny\nTabela B. Zgodność z poleceniem: elementy formy\nElementy formy\nForma\n1\n0\n1.\nelementy\ncharakterystyczne\ndla formy\nR\nteza jest poprawnie umiejscowiona w wypowiedzi\nwypowiedź nie spełnia\nwarunków określonych\ndla poziomu 1.\nA\nwypowiedź jest zatytułowana\nL\nwypowiedź zawiera odpowiedni zwrot rozpoczynający\ni kończący\n2.\nkompozycja\nR\nA\nL\nwypowiedź cechuje widoczny zamysł kompozycyjny\nwyrażający się w funkcjonalnie uzasadnionych proporcjach\nwstępu, rozwinięcia i zakończenia\nwypowiedź nie spełnia\nwarunków określonych\ndla poziomu 1.\n3.\nsegmentacja\nR\nA\nL\ntekst jest uporządkowany; układ graficzny pracy (podział na\nakapity) jest konsekwentny\nwypowiedź nie spełnia\nwarunków określonych\ndla poziomu 1.\n4.\ndługość pracy\nR\nA\nL\ndługość pracy mieści się w granicach 180-280 słów\nwypowiedź nie spełnia\nwarunków określonych\ndla poziomu 1.\nUwaga: jedna usterka jest wystarczająca, żeby zakwalifikować pracę na 0 w danym\npodkryterium.\nOstateczną liczbę punktów za zgodność z poleceniem ustala się na podstawie oceny\nelementów treści i elementów formy, zgodnie z Tabelą C.\nTabela C\nElementy\ntreści\nElementy formy\n4-3\n2-1\n0\n10-9\n5 p.\n4 p.\n3 p.\n8-7\n4 p.\n3 p.\n2 p.\n6-5\n3 p.\n2 p.\n1 p.\n4-3\n2 p.\n1 p.\n0 p.\n2-1\n1 p.\n0 p.\n0 p.\n0\n0 p.\n0 p.\n0 p.\nNa przykład za wypowiedź, w której elementy treści oceniono na 5, a elementy formy\noceniono na 2, za zgodność z poleceniem przyznaje się 2 punkty.\nDodatkowe uwagi dotyczące oceny elementów treści\nROZPRAWKA\nTemat\nNiektórzy rodzice decydują, aby kształcić swoje dzieci w domu, rezygnując z posyłania ich\nna zajęcia do szkoły. Napisz rozprawkę, w której przedstawisz wady i zalety takiego wyboru.\nRozprawka to wypowiedź, w której zdający rozważa zagadnienie podane w poleceniu,\nprzedstawiając argumenty, wspierając je dodatkowymi wyjaśnieniami oraz/lub przykładami.\nAutor rozprawki „za i przeciw” powinien przedstawić argumenty za i przeciw, odpowiednio\nsygnalizując przyjęty schemat w tezie wspartej adekwatnymi argumentami i właściwym\nzakończeniem.\nDobrze napisana rozprawka:\n• omawia zagadnienie w sposób przejrzysty i logiczny; wszystkie jej części (wstęp,\nrozwinięcie, zakończenie) są podporządkowane jednej myśli głównej\n• zawiera jasno sformułowaną tezę, odpowiednią do formy rozprawki\n• charakteryzuje się stylem formalnym.\nTeza\n1. Aby teza rozprawki była uznana za zgodną z tematem, wymagane jest odniesienie się\ndo kształcenia dzieci w domu, rezygnacji z posyłania ich do szkoły oraz przedstawienia\nwad i zalet (wymaga tego ten typ rozprawki), np. Nei nostri tempi ci sono sempre più\ngenitori che non vogliono delegare ad altri il loro compito di istruire i propri figli.\nSi decidono quindi a non mandarli a scuola e occuparsene personalmente in casa. Questa\nforma d’istruzione però ha dei lati positivi e negativi.\n2. Opisanie problemu, który jest tematem rozprawki, np. stwierdzenie, że coraz więcej\nrodziców rezygnuje z posyłania swoich dzieci na zajęcia do szkoły, nie jest tezą.\n3. Teza musi zapowiadać oczekiwaną strukturę rozprawki, wskazywać, że prezentowane\nbędą wady i zalety. Na przykład: …są plusy i minusy takiej decyzji…; …ma wiele zalet,\nale powoduje też wiele problemów.\n4. Jeśli teza jest pytaniem, które nie zapowiada struktury rozprawki, np. Czy to dobry\npomysł?, uznaje się ją za odbiegającą od tematu.\n5. Użycie zwrotów typu: Moim zdaniem, Według mnie nie wpływa na obniżenie jakości tezy\nw rozprawce „za i przeciw” jeśli zdający wskazuje w tezie na wady i zalety danego\nzjawiska.","solution":"**5.1.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**E** - *\"Anche la quantità di tempo libero che si ha a disposizione è cambiata notevolmente. Oggi tra i tanti impegni quotidiani restano solo pochi minuti liberi.\"*\n\n## Sposób 1 - analiza kontekstu (zdania poprzedzające i następujące)\n\nLuka 5.1 pojawia się w pierwszym akapicie tekstu:\n\n> \"Come si passa il tempo libero in questa nostra epoca? Nel corso degli anni, cambiando le abitudini e lo stile di vita, si è modificato certamente anche il modo di trascorrere i momenti di svago. **5.1. ** Giovani e vecchi li dedicano a hobby, interessi, amici o passioni.\"\n\n**Kontekst przed luką:** Tekst mówi o zmianach stylu życia i sposobu spędzania wolnego czasu na przestrzeni lat.\n\n**Kontekst po luce:** *\"Giovani e vecchi li dedicano a hobby, interessi, amici o passioni\"* - \"Młodzi i starsi poświęcają je hobbies, zainteresowaniom, przyjaciołom lub pasjom.\"\n\n**Kluczowe słowo:** *\"li dedicano\"* - \"je poświęcają\". Zaimek *li* (je) odnosi się do czegoś wspomnianego tuż przed - musi to być \"te minuty/chwile wolnego czasu\". Opcja E mówi o *\"pochi minuti liberi\"* (kilka wolnych minut) → *li* = *i minuti liberi*.\n\n**Opcja E pasuje perfekcyjnie:**\n> \"Anche la quantità di tempo libero è cambiata notevolmente. Oggi restano solo pochi minuti liberi.\"\n\nPo tym: \"Młodzi i starsi **je** (=te minuty) poświęcają hobbies \" → logiczna kontynuacja!\n\n## Sposób 2 - eliminacja innych opcji\n\n- **Opcja A** (*Lo trascorrono di fronte alla tv *): *Lo* odnosi się do konkretnego czasu wolnego, ale brak logicznego połączenia z \"giovani e vecchi li dedicano \"\n- **Opcja B** (*In questi posti *): mówi o miejscach (*posti*) - ale w akapicie 1 nie ma jeszcze mowy o miejscach spędzania czasu.\n- **Opcja C** (*Non ne vale la pena perché i figli *): dotyczy dzieci preferujących bycie poza domem - zupełnie inna tematyka.\n- **Opcja D** (*Tra le donne invece *): dotyczy kobiet - niezwiązane z ogólnym wstępem o \"giovani e vecchi\".\n- **Opcja E** (*Anche la quantità di tempo libero è cambiata *): logicznie kontynuuje zmianę stylu życia → *\"restano solo pochi minuti liberi\"* → *\"li dedicano\"* ✓\n\n## Sposób 3 - analiza gramatyczna i kohezja tekstowa\n\n**Zaimek anaforyczny *li*:**\n- *li* = \"je\" (l. mn. m.) → odnosi się do *\"pochi minuti liberi\"* (opcja E)\n- *\"li dedicano a hobby \"* = \"te minuty wolnego czasu poświęcają hobbies\"\n- **Sprawdzenie:** Zastąp lukę opcją E → \"restano solo pochi minuti liberi. **Giovani e vecchi li dedicano a hobby \"** → *li* = *i minuti* ✓\n\n## Orientacyjny schemat punktowania (odtworzony przez AI - NIE oficjalny klucz CKE)\n\n> Klucz CKE PR niedostępny (folder zawierał tylko PP).\n\n> Szacunkowy schemat:\n> - **1 pkt** - wpisanie litery E\n> - **0 pkt** - każda inna litera\n> - Puste pole lub litera użyta już w innym miejscu → 0 pkt\n\n## Reference gramatyczny\n\n> **Reference - Zaimki anaforyczne (kohezja tekstowa):**\n> - *lo* (l. poj. m.) → odnosi się do rzeczownika m. l. poj.\n> - *la* (l. poj. f.) → do rzeczownika f. l. poj.\n> - *li* (l. mn. m.) → do rzeczownika m. l. mn.\n> - *le* (l. mn. f.) → do rzeczownika f. l. mn.\n> - W lukach tekstowych: znajdź co oznacza zaimek po luce → to wskaże, co musi być W luce\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n\n> **Uwaga:** Kluczem do zadania 5 jest analiza zaimków i spójników łączących zdania. Zaimek *li* (je) ZAWSZE odsyła do czegoś wspomnianego wcześniej w tekście. Gdy widzisz *li* na początku zdania PO luce, pytaj: \"co to *li* oznacza?\" - to musi być zawarte W luce.\n\n> **Uwaga:** *Anche* na początku opcji E = \"również, też\" - ten spójnik wzmacnia ciągłość tematu i wprowadza nowy aspekt (ilość czasu), który naturalnie następuje po stwierdzeniu o zmianie stylu życia.\n\n> **Uwaga:** *Notevolmente* = \"znacznie, w zauważalny sposób\" - przysłówek od *notevole* (godny uwagi, znaczący). Zapamiętaj: *notevole → notevolmente* (dodaj -*mente* do formy żeńskiej: *notevole → notevole + mente*).\n\n**5.2.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**B** - *\"In questi posti possono concentrarsi sulla cura del corpo. È interessante notare che ci passano il tempo sempre più uomini.\"*\n\n## Sposób 1 - analiza kontekstu (zdania poprzedzające i następujące)\n\nLuka 5.2 pojawia się w drugim akapicie:\n\n> \"Per altri, al primo posto c'è la palestra o ci sono i centri benessere ed estetici. **5.2. ** Questa tendenza non è comunque tra loro così diffusa. Molti maschi preferiscono andare al cinema \"\n\n**Kontekst przed luką:** Mowa jest o *palestra* (siłownia) i *centri benessere ed estetici* (centra wellness i estetyki).\n\n**Kontekst po luce:** *\"Questa tendenza non è comunque tra loro così diffusa\"* - \"Ta tendencja jednak nie jest wśród nich tak powszechna.\"\n\n**Analiza:**\n- Przed luką: *palestra, centri benessere ed estetici* → **\"te miejsca\"** (*questi posti*) = siłownie i centra wellness\n- Opcja B: *\"In questi posti possono concentrarsi sulla cura del corpo\"* = W tych miejscach mogą się skupić na pielęgnacji ciała\n- Po luce: *\"Questa tendenza non è così diffusa\"* - \"ta tendencja\" = mężczyźni w centrach beauty\n- Opcja B kończy się: *\"ci passano il tempo sempre più uomini\"* (coraz więcej mężczyzn spędza tam czas) → *\"Questa tendenza\"* = coraz więcej mężczyzn w centrach wellness ✓\n\n**Spójność:** *questi posti* (opcja B) = *palestra / centri benessere* (zdanie przed luką) ✓\n\n## Sposób 2 - eliminacja innych opcji\n\n- **Opcja A** (*Lo trascorrono di fronte alla tv *): o telewizji - nie pasuje do kontekstu siłowni/wellness\n- **Opcja C** (*Non ne vale la pena perché i figli *): o dzieciach - zupełnie inna tematyka\n- **Opcja D** (*Tra le donne invece *): o kobietach i manifestacjach sportowych - pasuje do INNEJ luki (5.4)\n- **Opcja E**: już użyta w 5.1\n\n**Klucz eliminacyjny:** Po luce stoi *\"Questa tendenza\"* - musi odnosić się do konkretnej tendencji z opcji. Tylko opcja B kończy się nową tendencją: *\"ci passano il tempo sempre più uomini\"* (coraz więcej mężczyzn w wellness) → *Questa tendenza* ✓\n\n## Sposób 3 - analiza zaimków anaforycznych\n\n**Zaimek deiktyczny *questi posti*:**\n- *questi posti* (te miejsca) → zaimek deiktyczny wskazuje na coś wymienionego PRZED luką\n- Przed luką: *\"la palestra o i centri benessere ed estetici\"* → te właśnie *posti*\n\n**Zaimek *ci*:**\n- *ci passano il tempo* (tam spędzają czas) → *ci* = w tych miejscach (zaimek miejsca)\n- *\"ci passano il tempo sempre più uomini\"* = \"coraz więcej mężczyzn spędza tam czas\"\n\n## Orientacyjny schemat punktowania (odtworzony przez AI - NIE oficjalny klucz CKE)\n\n> Klucz CKE PR niedostępny (folder zawierał tylko PP).\n\n> Szacunkowy schemat:\n> - **1 pkt** - wpisanie litery B\n> - **0 pkt** - każda inna litera\n\n## Reference gramatyczny\n\n> **Reference - *Ci* jako zaimek miejsca:**\n> - *ci* = tam (zaimek zastępujący wyrażenie *in quel posto / lì*)\n> - *ci vado* = tam idę; *ci passo* = tam przechodzę/spędzam (czas w danym miejscu)\n> - *ci passano il tempo* = spędzają tam czas (= *in quel posto passano il tempo*)\n> - Nie mylić z *ci* = zaimek 1. os. l. mn. (*ci vede* = widzi nas) lub *ci* z verbi pronominali\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n\n> **Uwaga:** *Questo/questa/questi/queste* (ten/ta/te/ci) to zaimki wskazujące bliskie (*questo*) lub odległe (*quello*). *Questi posti* = \"te miejsca\" (właśnie wymienione) - *questo* wskazuje na coś powiedzianego CHWILĘ PRZED.\n\n> **Uwaga:** *Centro benessere* (centrum wellness) - dosłownie \"centrum dobrostanu\". *Centro estetico* = salon estetyki/beauty salon. Oba są rodzaju męskiego (*il centro*), ale *benessere* i *estetico* są nieodmienne jako przymiotniki w tym wyrażeniu.\n\n> **Uwaga:** W zadaniach gap-fill tekstowego: po znalezieniu właściwej luki sprawdź spójność DWUSTRONNĄ - czy opcja pasuje do zdania PRZED (leksyka/temat) I do zdania PO (zaimki, odniesienia).\n\n**5.3.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**A** - *\"Lo trascorrono, quindi, di fronte alla tv, ascoltando musica o leggendo notizie sportive.\"*\n\n## Sposób 1 - analiza kontekstu (zdania poprzedzające i następujące)\n\nLuka 5.3 pojawia się w połowie drugiego akapitu:\n\n> \"Molti altri invece intendono il tempo libero come un momento di ozio e di dolce far niente. **5.3. ** Insomma, tanti maschi italiani preferiscono non alzarsi dalla poltrona.\"\n\n**Kontekst przed luką:** *\"Molti altri intendono il tempo libero come un momento di ozio e di dolce far niente\"* - Wielu innych rozumie czas wolny jako moment bezczynności i przyjemnego nierobienia niczego.\n\n**Kontekst po luce:** *\"Insomma, tanti maschi italiani preferiscono non alzarsi dalla poltrona\"* - Słowem, wielu włoskich mężczyzn woli nie wstawać z fotela.\n\n**Analiza opcji A:**\n> *\"Lo trascorrono, quindi, di fronte alla tv, ascoltando musica o leggendo notizie sportive.\"*\n\n- *Lo trascorrono* = \"je spędzają\" → *lo* = *il tempo libero* (wymienione przed luką)\n- *quindi* = \"więc, zatem\" → spójnik wnioskujący, łączy *ozio* z konkretnymi czynnościami\n- *di fronte alla tv, ascoltando musica o leggendo notizie sportive* = przed TV, słuchając muzyki lub czytając wiadomości sportowe = **konkretne przejawy** \"dolce far niente\"\n- Po luce: *\"non alzarsi dalla poltrona\"* (nie wstawać z fotela) → spójne z siedzeniem przed TV ✓\n\n**Łańcuch logiczny:** *ozio / dolce far niente* → [opcja A: TV, muzyka, sport news] → *non alzarsi dalla poltrona* ✓\n\n## Sposób 2 - eliminacja innych opcji\n\n- **Opcja B**: już użyta w 5.2\n- **Opcja C** (*Non ne vale la pena perché i figli *): o dzieciach - brak związku z czynnościami \"ozio\"\n- **Opcja D** (*Tra le donne invece *): o kobietach i sporcie - musi trafić do 5.4, nie tu\n- **Opcja E**: już użyta w 5.1\n\nPozostaje tylko opcja A. Logika potwierdza: \"bezczynność/dolce far niente\" → \"TV, muzyka, sport\" → \"nie wstawać z fotela\".\n\n## Sposób 3 - analiza spójników i gramatyki\n\n**Kluczowe spójniki/markery:**\n- *quindi* (opcja A) = \"więc, zatem\" → marker wniosku/konsekwencji\n- Przed luką: ogólna idea (ozio)\n- Opcja A: *quindi* = \"zatem [konkretyzuję, jak to wygląda]\"\n- Po luce: *Insomma* = \"słowem, krótko mówiąc\" → podsumowanie\n- *ascoltando, leggendo* → gerundio (imiesłowy czynne) = jednoczesne czynności\n\n**Gerundio:**\n- *ascoltando* = słuchając (od *ascoltare*)\n- *leggendo* = czytając (od *leggere*)\n- Użycie: *ascoltando musica o leggendo notizie* = podczas słuchania muzyki lub czytania newsów\n\n## Orientacyjny schemat punktowania (odtworzony przez AI - NIE oficjalny klucz CKE)\n\n> Klucz CKE PR niedostępny (folder zawierał tylko PP).\n\n> Szacunkowy schemat:\n> - **1 pkt** - wpisanie litery A\n> - **0 pkt** - każda inna litera\n\n## Reference gramatyczny\n\n> **Reference - Gerundio w j. włoskim:**\n> - Tworzenie: temat + *-ando* (I koniugacja, *-are*) lub *-endo* (II/III, *-ere/-ire*)\n> - *ascoltare → ascoltando* (słuchając)\n> - *leggere → leggendo* (czytając)\n> - *vedere → vedendo* (widząc)\n> - Użycie z *stare*: *sto ascoltando* (właśnie słucham) = Present Continuous\n> - Użycie bez *stare*: *ascoltando musica * = podczas gdy słucha muzyki (jednoczesność)\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n\n> **Uwaga:** *Dolce far niente* - idiom włoski (i angielski!) = \"przyjemność nierobienia niczego\". Dosłownie: \"słodkie nierobienie niczego\". To kulturowy termin - warto go znać na maturze.\n\n> **Uwaga:** *Ozio* = bezczynność, próżniactwo (nie pejoratywne w tym kontekście). *Ozioso* = bezczynny, próżniak.\n\n> **Uwaga:** Spójnik *Insomma* (po luce) = \"słowem, krótko mówiąc, podsumowując\" → sygnalizuje podsumowanie/konkluzję akapitu. Zawsze po *insomma* przychodzi ogólny wniosek z poprzednich zdań - więc zdanie PO luce musi być wnioskiem z opcji wpisanej w lukę.\n\n**5.4.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**D** - *\"Tra le donne invece ci sono pochissime amanti delle manifestazioni sportive, seguite sia da casa, che all'aria aperta.\"*\n\n## Sposób 1 - analiza kontekstu (zdania poprzedzające i następujące)\n\nLuka 5.4 pojawia się w trzecim akapicie:\n\n> \"Ai primi posti per gli uomini ci sono il cinema, la frequentazione di locali e soprattutto gli spettacoli sportivi. **5.4. ** Il bel sesso preferisce cinema, musei e mostre, teatro e concerti di musica. Come vedete c'è una grande differenza tra uomini e donne.\"\n\n**Kontekst przed luką:** O preferencjach **mężczyzn** - kino, lokale, **spektakle sportowe** (*spettacoli sportivi*).\n\n**Kontekst po luce:** *\"Il bel sesso preferisce cinema, musei e mostre \"* - O preferencjach **kobiet** w kulturze.\n\n**Analiza opcji D:**\n> *\"Tra le donne invece ci sono pochissime amanti delle manifestazioni sportive, seguite sia da casa, che all'aria aperta.\"*\n\n- *Tra le donne invece* = \"Wśród kobiet natomiast\" → kontrast z poprzednim zdaniem o mężczyznach ✓\n- *pochissime amanti delle manifestazioni sportive* = bardzo mało fanek wydarzeń sportowych → kontrast z *\"soprattutto gli spettacoli sportivi\"* (u mężczyzn) ✓\n- *seguite sia da casa, che all'aria aperta* = śledzonych zarówno w domu, jak i na świeżym powietrzu → uzupełnienie o sposób śledzenia sportu\n- Po luce: *\"Il bel sesso preferisce \"* → naturalne przejście do pozytywnych preferencji kobiet ✓\n\n## Sposób 2 - eliminacja innych opcji\n\nOpcje A, B, C, E zostały już użyte w lukach 5.3, 5.2, (C=nie pasuje nigdzie), 5.1.\n\nOpcja D jest jedyną pozostałą. Logika potwierdza: mężczyźni lubią sport → kobiety NIE lubią sportu (opcja D) → co lubią kobiety (po luce) ✓.\n\n## Sposób 3 - analiza gramatyczna i leksykalna\n\n**Kluczowe elementy opcji D:**\n\n1. *Invece* (natomiast) → kontrast z poprzednim zdaniem (o mężczyznach)\n2. *pochissime* = superlativo assoluto od *poco* → bardzo mało, bardzo nieliczne\n- *poche → pochissime* (l. mn. f. od *pochissimo*)\n3. *amanti* = fani (dosłownie: kochające) → *amante* (l. poj./l. mn.) = miłośnik/miłośniczka\n4. *manifestazioni sportive* = wydarzenia sportowe = *spettacoli sportivi* (synonim z poprzedniego zdania)\n5. *seguite* → participio passato od *seguire* jako przymiotnik: *manifestazioni seguite* = wydarzenia śledzone/oglądane\n6. *sia che* = zarówno jak i\n\n## Orientacyjny schemat punktowania (odtworzony przez AI - NIE oficjalny klucz CKE)\n\n> Klucz CKE PR niedostępny (folder zawierał tylko PP).\n\n> Szacunkowy schemat:\n> - **1 pkt** - wpisanie litery D\n> - **0 pkt** - każda inna litera\n\n## Reference gramatyczny\n\n> **Reference - *Sia che* / *sia sia* (korelacja):**\n> - *sia che* = zarówno jak i (= *tanto quanto*)\n> - *sia da casa, che all'aria aperta* = zarówno w domu, jak i na świeżym powietrzu\n> - *sia gli uomini che le donne* = zarówno mężczyźni, jak i kobiety\n> - **Różnica:** *sia sia* = oboje/obydwa (bardziej symetryczne), *sia che* = bardziej potoczne\n\n> **Reference - *Poco* - odmiana nieregularna:**\n> - L. poj. m.: *poco → pochissimo* | L. poj. f.: *poca → pochissima*\n> - L. mn. m.: *pochi → pochissimi* | L. mn. f.: *poche → pochissime*\n> - Uwaga: *poco* w l. mn. = *pochi/poche* (NIE *pocos*!)\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n\n> **Uwaga:** *Il bel sesso* (piękna płeć) = kobiety - wyrażenie idiomatyczne, grzeczne i trochę archaiczne. Na maturze CKE może pojawić się jako synonim *le donne*.\n\n> **Uwaga:** *Manifestazione sportiva* = wydarzenie sportowe (mecz, zawody). Nie mylić z *manifestazione* = demonstracja/protest (w kontekście politycznym).\n\n> **Uwaga:** *Amante* (l. poj. i l. mn.) - rzeczownik wspólnego rodzaju: *un amante* (miłośnik, m.), *un'amante* (miłośniczka, f.). W l. mn. *amanti* odnosi się do kobiet (*le amanti*) = miłośniczki/fanki.","image":"img/jezyk-wloski-2015-maj-matura-rozszerzona/zad-5.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":5,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Język włoski · Matura · maj 2015 (rozszerzona)","subject_label":"Język włoski","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 5. (0-4)<br>Przeczytaj tekst, z którego usunięto cztery zdania. Wpisz w luki (5.1.-5.4.) litery,<br>którymi oznaczono brakujące zdania (A-E), tak aby otrzymać logiczny i spójny tekst.<br>Uwaga: jedno zdanie zostało podane dodatkowo i nie pasuje do żadnej luki.<br>TEMPO LIBERO<br>Come si passa il tempo libero in questa nostra epoca? Nel corso degli anni, cambiando<br>le abitudini e lo stile di vita, si è modificato certamente anche il modo di trascorrere<br>i momenti di svago. 5.1. Giovani e vecchi li dedicano a hobby, interessi, amici<br>o passioni.<br>Con questa inchiesta desideriamo cercare di capire com’è cambiato il modo di vivere<br>il tempo libero. Sembra che per tempo libero oggi non si intenda più solo un momento in cui<br>riposarci. Anzi, molte volte il tempo libero richiede impegno e attività fisica o mentale.<br>Gli uomini spesso si occupano del fai da te, le donne di giardinaggio. Altro che riposarsi!<br>Ci sono tanti modi per trascorrere il tempo libero. Andare a cena al ristorante per alcuni<br>è uno dei modi preferiti per passarlo in compagnia della propria famiglia<br>o degli amici. Per altri, al primo posto c’è la palestra o ci sono i centri benessere ed estetici.<br>5.2. Questa tendenza non è comunque tra loro così diffusa. Molti maschi preferiscono<br>andare al cinema o dedicarsi ad attività culturali come andare a teatro o leggere un libro.<br>Nell’era tecnologica, anche stare al computer, chattare o frequentare i social network per<br>alcuni sta diventando un modo alternativo per trascorrere il tempo libero. Molti altri invece<br>intendono il tempo libero come un momento di ozio e di dolce far niente. 5.3.<br>Insomma, tanti maschi italiani preferiscono non alzarsi dalla poltrona.<br>Quali sono le principali attività a cui gli italiani si dedicano nei momenti liberi? La scelta<br>è molto varia e dipende dal sesso oltre che naturalmente dall’età. Ai primi posti per gli uomini<br>ci sono il cinema, la frequentazione di locali e soprattutto gli spettacoli sportivi. 5.4.<br>Il bel sesso preferisce cinema, musei e mostre, teatro e concerti di musica. Come vedete c’è<br>una grande differenza tra uomini e donne. Essa è dovuta soprattutto alla scelta di assistere nel<br>tempo libero a vari eventi culturali.<br>adattato da www.consumatorenews.com<br>A. Lo trascorrono, quindi, di fronte alla tv, ascoltando musica o leggendo notizie sportive.<br>B. In questi posti possono concentrarsi sulla cura del corpo. È interessante notare che<br>ci passano il tempo sempre più uomini.<br>C. Non ne vale la pena perché i figli trascorrono sempre meno tempo a casa e preferiscono<br>stare fuori in compagnia degli amici.<br>D. Tra le donne invece ci sono pochissime amanti delle manifestazioni sportive, seguite sia<br>da casa, che all’aria aperta.<br>E. Anche la quantità di tempo libero che si ha a disposizione è cambiata notevolmente. Oggi<br>tra i tanti impegni quotidiani restano solo pochi minuti liberi.<br>PRZENIEŚ ROZWIĄZANIA NA KARTĘ ODPOWIEDZI!<br>MJW-1R</p>","answer_text_html":"<p>5.<br>fragmenty<br>odbiegające<br>od tematu<br>i/lub nie na<br>temat<br>R<br>A<br>L<br>wypowiedź nie zawiera<br>fragmentów odbiegających<br>od tematu i/lub nie na temat<br>wypowiedź zawiera dłuższy<br>fragment / nieliczne krótkie<br>fragmenty odbiegające od<br>tematu i/lub nie na temat<br>wypowiedź nie spełnia<br>warunków określonych<br>dla poziomu 1.</p>\n<ul><li>R - rozprawka; A - artykuł; L - list formalny</li></ul>\n<p>Tabela B. Zgodność z poleceniem: elementy formy<br>Elementy formy<br>Forma<br>1<br>0<br>1.<br>elementy<br>charakterystyczne<br>dla formy<br>R<br>teza jest poprawnie umiejscowiona w wypowiedzi<br>wypowiedź nie spełnia<br>warunków określonych<br>dla poziomu 1.<br>A<br>wypowiedź jest zatytułowana<br>L<br>wypowiedź zawiera odpowiedni zwrot rozpoczynający<br>i kończący<br>2.<br>kompozycja<br>R<br>A<br>L<br>wypowiedź cechuje widoczny zamysł kompozycyjny<br>wyrażający się w funkcjonalnie uzasadnionych proporcjach<br>wstępu, rozwinięcia i zakończenia<br>wypowiedź nie spełnia<br>warunków określonych<br>dla poziomu 1.<br>3.<br>segmentacja<br>R<br>A<br>L<br>tekst jest uporządkowany; układ graficzny pracy (podział na<br>akapity) jest konsekwentny<br>wypowiedź nie spełnia<br>warunków określonych<br>dla poziomu 1.<br>4.<br>długość pracy<br>R<br>A<br>L<br>długość pracy mieści się w granicach 180-280 słów<br>wypowiedź nie spełnia<br>warunków określonych<br>dla poziomu 1.<br>Uwaga: jedna usterka jest wystarczająca, żeby zakwalifikować pracę na 0 w danym<br>podkryterium.<br>Ostateczną liczbę punktów za zgodność z poleceniem ustala się na podstawie oceny<br>elementów treści i elementów formy, zgodnie z Tabelą C.<br>Tabela C<br>Elementy<br>treści<br>Elementy formy<br>4-3<br>2-1<br>0<br>10-9<br>5 p.<br>4 p.<br>3 p.<br>8-7<br>4 p.<br>3 p.<br>2 p.<br>6-5<br>3 p.<br>2 p.<br>1 p.<br>4-3<br>2 p.<br>1 p.<br>0 p.<br>2-1<br>1 p.<br>0 p.<br>0 p.<br>0<br>0 p.<br>0 p.<br>0 p.<br>Na przykład za wypowiedź, w której elementy treści oceniono na 5, a elementy formy<br>oceniono na 2, za zgodność z poleceniem przyznaje się 2 punkty.<br>Dodatkowe uwagi dotyczące oceny elementów treści<br>ROZPRAWKA<br>Temat<br>Niektórzy rodzice decydują, aby kształcić swoje dzieci w domu, rezygnując z posyłania ich<br>na zajęcia do szkoły. Napisz rozprawkę, w której przedstawisz wady i zalety takiego wyboru.<br>Rozprawka to wypowiedź, w której zdający rozważa zagadnienie podane w poleceniu,<br>przedstawiając argumenty, wspierając je dodatkowymi wyjaśnieniami oraz/lub przykładami.<br>Autor rozprawki „za i przeciw” powinien przedstawić argumenty za i przeciw, odpowiednio<br>sygnalizując przyjęty schemat w tezie wspartej adekwatnymi argumentami i właściwym<br>zakończeniem.<br>Dobrze napisana rozprawka:<br>• omawia zagadnienie w sposób przejrzysty i logiczny; wszystkie jej części (wstęp,<br>rozwinięcie, zakończenie) są podporządkowane jednej myśli głównej<br>• zawiera jasno sformułowaną tezę, odpowiednią do formy rozprawki<br>• charakteryzuje się stylem formalnym.<br>Teza</p>\n<ol><li>Aby teza rozprawki była uznana za zgodną z tematem, wymagane jest odniesienie się</li></ol>\n<p>do kształcenia dzieci w domu, rezygnacji z posyłania ich do szkoły oraz przedstawienia<br>wad i zalet (wymaga tego ten typ rozprawki), np. Nei nostri tempi ci sono sempre più<br>genitori che non vogliono delegare ad altri il loro compito di istruire i propri figli.<br>Si decidono quindi a non mandarli a scuola e occuparsene personalmente in casa. Questa<br>forma d’istruzione però ha dei lati positivi e negativi.</p>\n<ol><li>Opisanie problemu, który jest tematem rozprawki, np. stwierdzenie, że coraz więcej</li></ol>\n<p>rodziców rezygnuje z posyłania swoich dzieci na zajęcia do szkoły, nie jest tezą.</p>\n<ol><li>Teza musi zapowiadać oczekiwaną strukturę rozprawki, wskazywać, że prezentowane</li></ol>\n<p>będą wady i zalety. Na przykład: …są plusy i minusy takiej decyzji…; …ma wiele zalet,<br>ale powoduje też wiele problemów.</p>\n<ol><li>Jeśli teza jest pytaniem, które nie zapowiada struktury rozprawki, np. Czy to dobry</li></ol>\n<p>pomysł?, uznaje się ją za odbiegającą od tematu.</p>\n<ol><li>Użycie zwrotów typu: Moim zdaniem, Według mnie nie wpływa na obniżenie jakości tezy</li></ol>\n<p>w rozprawce „za i przeciw” jeśli zdający wskazuje w tezie na wady i zalety danego<br>zjawiska.</p>","solutions":[{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"<p><strong>5.1.</strong> ## Poprawna odpowiedź</p>\n<p><strong>E</strong> - <em>&quot;Anche la quantità di tempo libero che si ha a disposizione è cambiata notevolmente. Oggi tra i tanti impegni quotidiani restano solo pochi minuti liberi.&quot;</em></p>\n<h4>Sposób 1 - analiza kontekstu (zdania poprzedzające i następujące)</h4>\n<p>Luka 5.1 pojawia się w pierwszym akapicie tekstu:</p>\n<blockquote>&quot;Come si passa il tempo libero in questa nostra epoca? Nel corso degli anni, cambiando le abitudini e lo stile di vita, si è modificato certamente anche il modo di trascorrere i momenti di svago. <strong>5.1. </strong> Giovani e vecchi li dedicano a hobby, interessi, amici o passioni.&quot;</blockquote>\n<p><strong>Kontekst przed luką:</strong> Tekst mówi o zmianach stylu życia i sposobu spędzania wolnego czasu na przestrzeni lat.</p>\n<p><strong>Kontekst po luce:</strong> <em>&quot;Giovani e vecchi li dedicano a hobby, interessi, amici o passioni&quot;</em> - &quot;Młodzi i starsi poświęcają je hobbies, zainteresowaniom, przyjaciołom lub pasjom.&quot;</p>\n<p><strong>Kluczowe słowo:</strong> <em>&quot;li dedicano&quot;</em> - &quot;je poświęcają&quot;. Zaimek <em>li</em> (je) odnosi się do czegoś wspomnianego tuż przed - musi to być &quot;te minuty/chwile wolnego czasu&quot;. Opcja E mówi o <em>&quot;pochi minuti liberi&quot;</em> (kilka wolnych minut) → <em>li</em> = <em>i minuti liberi</em>.</p>\n<p><strong>Opcja E pasuje perfekcyjnie:</strong></p>\n<blockquote>&quot;Anche la quantità di tempo libero è cambiata notevolmente. Oggi restano solo pochi minuti liberi.&quot;</blockquote>\n<p>Po tym: &quot;Młodzi i starsi <strong>je</strong> (=te minuty) poświęcają hobbies &quot; → logiczna kontynuacja!</p>\n<h4>Sposób 2 - eliminacja innych opcji</h4>\n<ul><li><strong>Opcja A</strong> (<em>Lo trascorrono di fronte alla tv *): *Lo</em> odnosi się do konkretnego czasu wolnego, ale brak logicznego połączenia z &quot;giovani e vecchi li dedicano &quot;</li><li><strong>Opcja B</strong> (<em>In questi posti *): mówi o miejscach (</em>posti*) - ale w akapicie 1 nie ma jeszcze mowy o miejscach spędzania czasu.</li><li><strong>Opcja C</strong> (*Non ne vale la pena perché i figli *): dotyczy dzieci preferujących bycie poza domem - zupełnie inna tematyka.</li><li><strong>Opcja D</strong> (*Tra le donne invece *): dotyczy kobiet - niezwiązane z ogólnym wstępem o &quot;giovani e vecchi&quot;.</li><li><strong>Opcja E</strong> (<em>Anche la quantità di tempo libero è cambiata *): logicznie kontynuuje zmianę stylu życia → *&quot;restano solo pochi minuti liberi&quot;</em> → <em>&quot;li dedicano&quot;</em> ✓</li></ul>\n<h4>Sposób 3 - analiza gramatyczna i kohezja tekstowa</h4>\n<p><strong>Zaimek anaforyczny <em>li</em>:</strong></p>\n<ul><li><em>li</em> = &quot;je&quot; (l. mn. m.) → odnosi się do <em>&quot;pochi minuti liberi&quot;</em> (opcja E)</li><li><em>&quot;li dedicano a hobby &quot;</em> = &quot;te minuty wolnego czasu poświęcają hobbies&quot;</li><li><strong>Sprawdzenie:</strong> Zastąp lukę opcją E → &quot;restano solo pochi minuti liberi. <strong>Giovani e vecchi li dedicano a hobby &quot;</strong> → <em>li</em> = <em>i minuti</em> ✓</li></ul>\n<h4>Orientacyjny schemat punktowania (odtworzony przez AI - NIE oficjalny klucz CKE)</h4>\n<blockquote>Klucz CKE PR niedostępny (folder zawierał tylko PP).</blockquote>\n<blockquote>Szacunkowy schemat:<br>- <strong>1 pkt</strong> - wpisanie litery E<br>- <strong>0 pkt</strong> - każda inna litera<br>- Puste pole lub litera użyta już w innym miejscu → 0 pkt</blockquote>\n<h4>Reference gramatyczny</h4>\n<blockquote><strong>Reference - Zaimki anaforyczne (kohezja tekstowa):</strong><br>- <em>lo</em> (l. poj. m.) → odnosi się do rzeczownika m. l. poj.<br>- <em>la</em> (l. poj. f.) → do rzeczownika f. l. poj.<br>- <em>li</em> (l. mn. m.) → do rzeczownika m. l. mn.<br>- <em>le</em> (l. mn. f.) → do rzeczownika f. l. mn.<br>- W lukach tekstowych: znajdź co oznacza zaimek po luce → to wskaże, co musi być W luce</blockquote>\n<h4>Typowe pułapki i uwaga</h4>\n<blockquote><strong>Uwaga:</strong> Kluczem do zadania 5 jest analiza zaimków i spójników łączących zdania. Zaimek <em>li</em> (je) ZAWSZE odsyła do czegoś wspomnianego wcześniej w tekście. Gdy widzisz <em>li</em> na początku zdania PO luce, pytaj: &quot;co to <em>li</em> oznacza?&quot; - to musi być zawarte W luce.</blockquote>\n<blockquote><strong>Uwaga:</strong> <em>Anche</em> na początku opcji E = &quot;również, też&quot; - ten spójnik wzmacnia ciągłość tematu i wprowadza nowy aspekt (ilość czasu), który naturalnie następuje po stwierdzeniu o zmianie stylu życia.</blockquote>\n<blockquote><strong>Uwaga:</strong> <em>Notevolmente</em> = &quot;znacznie, w zauważalny sposób&quot; - przysłówek od <em>notevole</em> (godny uwagi, znaczący). Zapamiętaj: <em>notevole → notevolmente</em> (dodaj -<em>mente</em> do formy żeńskiej: <em>notevole → notevole + mente</em>).</blockquote>\n<p><strong>5.2.</strong> ## Poprawna odpowiedź</p>\n<p><strong>B</strong> - <em>&quot;In questi posti possono concentrarsi sulla cura del corpo. È interessante notare che ci passano il tempo sempre più uomini.&quot;</em></p>\n<h4>Sposób 1 - analiza kontekstu (zdania poprzedzające i następujące)</h4>\n<p>Luka 5.2 pojawia się w drugim akapicie:</p>\n<blockquote>&quot;Per altri, al primo posto c&#x27;è la palestra o ci sono i centri benessere ed estetici. <strong>5.2. </strong> Questa tendenza non è comunque tra loro così diffusa. Molti maschi preferiscono andare al cinema &quot;</blockquote>\n<p><strong>Kontekst przed luką:</strong> Mowa jest o <em>palestra</em> (siłownia) i <em>centri benessere ed estetici</em> (centra wellness i estetyki).</p>\n<p><strong>Kontekst po luce:</strong> <em>&quot;Questa tendenza non è comunque tra loro così diffusa&quot;</em> - &quot;Ta tendencja jednak nie jest wśród nich tak powszechna.&quot;</p>\n<p><strong>Analiza:</strong></p>\n<ul><li>Przed luką: <em>palestra, centri benessere ed estetici</em> → <strong>&quot;te miejsca&quot;</strong> (<em>questi posti</em>) = siłownie i centra wellness</li><li>Opcja B: <em>&quot;In questi posti possono concentrarsi sulla cura del corpo&quot;</em> = W tych miejscach mogą się skupić na pielęgnacji ciała</li><li>Po luce: <em>&quot;Questa tendenza non è così diffusa&quot;</em> - &quot;ta tendencja&quot; = mężczyźni w centrach beauty</li><li>Opcja B kończy się: <em>&quot;ci passano il tempo sempre più uomini&quot;</em> (coraz więcej mężczyzn spędza tam czas) → <em>&quot;Questa tendenza&quot;</em> = coraz więcej mężczyzn w centrach wellness ✓</li></ul>\n<p><strong>Spójność:</strong> <em>questi posti</em> (opcja B) = <em>palestra / centri benessere</em> (zdanie przed luką) ✓</p>\n<h4>Sposób 2 - eliminacja innych opcji</h4>\n<ul><li><strong>Opcja A</strong> (*Lo trascorrono di fronte alla tv *): o telewizji - nie pasuje do kontekstu siłowni/wellness</li><li><strong>Opcja C</strong> (*Non ne vale la pena perché i figli *): o dzieciach - zupełnie inna tematyka</li><li><strong>Opcja D</strong> (*Tra le donne invece *): o kobietach i manifestacjach sportowych - pasuje do INNEJ luki (5.4)</li><li><strong>Opcja E</strong>: już użyta w 5.1</li></ul>\n<p><strong>Klucz eliminacyjny:</strong> Po luce stoi <em>&quot;Questa tendenza&quot;</em> - musi odnosić się do konkretnej tendencji z opcji. Tylko opcja B kończy się nową tendencją: <em>&quot;ci passano il tempo sempre più uomini&quot;</em> (coraz więcej mężczyzn w wellness) → <em>Questa tendenza</em> ✓</p>\n<h4>Sposób 3 - analiza zaimków anaforycznych</h4>\n<p><strong>Zaimek deiktyczny <em>questi posti</em>:</strong></p>\n<ul><li><em>questi posti</em> (te miejsca) → zaimek deiktyczny wskazuje na coś wymienionego PRZED luką</li><li>Przed luką: <em>&quot;la palestra o i centri benessere ed estetici&quot;</em> → te właśnie <em>posti</em></li></ul>\n<p><strong>Zaimek <em>ci</em>:</strong></p>\n<ul><li><em>ci passano il tempo</em> (tam spędzają czas) → <em>ci</em> = w tych miejscach (zaimek miejsca)</li><li><em>&quot;ci passano il tempo sempre più uomini&quot;</em> = &quot;coraz więcej mężczyzn spędza tam czas&quot;</li></ul>\n<h4>Orientacyjny schemat punktowania (odtworzony przez AI - NIE oficjalny klucz CKE)</h4>\n<blockquote>Klucz CKE PR niedostępny (folder zawierał tylko PP).</blockquote>\n<blockquote>Szacunkowy schemat:<br>- <strong>1 pkt</strong> - wpisanie litery B<br>- <strong>0 pkt</strong> - każda inna litera</blockquote>\n<h4>Reference gramatyczny</h4>\n<blockquote><strong>Reference - <em>Ci</em> jako zaimek miejsca:</strong><br>- <em>ci</em> = tam (zaimek zastępujący wyrażenie <em>in quel posto / lì</em>)<br>- <em>ci vado</em> = tam idę; <em>ci passo</em> = tam przechodzę/spędzam (czas w danym miejscu)<br>- <em>ci passano il tempo</em> = spędzają tam czas (= <em>in quel posto passano il tempo</em>)<br>- Nie mylić z <em>ci</em> = zaimek 1. os. l. mn. (<em>ci vede</em> = widzi nas) lub <em>ci</em> z verbi pronominali</blockquote>\n<h4>Typowe pułapki i uwaga</h4>\n<blockquote><strong>Uwaga:</strong> <em>Questo/questa/questi/queste</em> (ten/ta/te/ci) to zaimki wskazujące bliskie (<em>questo</em>) lub odległe (<em>quello</em>). <em>Questi posti</em> = &quot;te miejsca&quot; (właśnie wymienione) - <em>questo</em> wskazuje na coś powiedzianego CHWILĘ PRZED.</blockquote>\n<blockquote><strong>Uwaga:</strong> <em>Centro benessere</em> (centrum wellness) - dosłownie &quot;centrum dobrostanu&quot;. <em>Centro estetico</em> = salon estetyki/beauty salon. Oba są rodzaju męskiego (<em>il centro</em>), ale <em>benessere</em> i <em>estetico</em> są nieodmienne jako przymiotniki w tym wyrażeniu.</blockquote>\n<blockquote><strong>Uwaga:</strong> W zadaniach gap-fill tekstowego: po znalezieniu właściwej luki sprawdź spójność DWUSTRONNĄ - czy opcja pasuje do zdania PRZED (leksyka/temat) I do zdania PO (zaimki, odniesienia).</blockquote>\n<p><strong>5.3.</strong> ## Poprawna odpowiedź</p>\n<p><strong>A</strong> - <em>&quot;Lo trascorrono, quindi, di fronte alla tv, ascoltando musica o leggendo notizie sportive.&quot;</em></p>\n<h4>Sposób 1 - analiza kontekstu (zdania poprzedzające i następujące)</h4>\n<p>Luka 5.3 pojawia się w połowie drugiego akapitu:</p>\n<blockquote>&quot;Molti altri invece intendono il tempo libero come un momento di ozio e di dolce far niente. <strong>5.3. </strong> Insomma, tanti maschi italiani preferiscono non alzarsi dalla poltrona.&quot;</blockquote>\n<p><strong>Kontekst przed luką:</strong> <em>&quot;Molti altri intendono il tempo libero come un momento di ozio e di dolce far niente&quot;</em> - Wielu innych rozumie czas wolny jako moment bezczynności i przyjemnego nierobienia niczego.</p>\n<p><strong>Kontekst po luce:</strong> <em>&quot;Insomma, tanti maschi italiani preferiscono non alzarsi dalla poltrona&quot;</em> - Słowem, wielu włoskich mężczyzn woli nie wstawać z fotela.</p>\n<p><strong>Analiza opcji A:</strong></p>\n<blockquote><em>&quot;Lo trascorrono, quindi, di fronte alla tv, ascoltando musica o leggendo notizie sportive.&quot;</em></blockquote>\n<ul><li><em>Lo trascorrono</em> = &quot;je spędzają&quot; → <em>lo</em> = <em>il tempo libero</em> (wymienione przed luką)</li><li><em>quindi</em> = &quot;więc, zatem&quot; → spójnik wnioskujący, łączy <em>ozio</em> z konkretnymi czynnościami</li><li><em>di fronte alla tv, ascoltando musica o leggendo notizie sportive</em> = przed TV, słuchając muzyki lub czytając wiadomości sportowe = <strong>konkretne przejawy</strong> &quot;dolce far niente&quot;</li><li>Po luce: <em>&quot;non alzarsi dalla poltrona&quot;</em> (nie wstawać z fotela) → spójne z siedzeniem przed TV ✓</li></ul>\n<p><strong>Łańcuch logiczny:</strong> <em>ozio / dolce far niente</em> → [opcja A: TV, muzyka, sport news] → <em>non alzarsi dalla poltrona</em> ✓</p>\n<h4>Sposób 2 - eliminacja innych opcji</h4>\n<ul><li><strong>Opcja B</strong>: już użyta w 5.2</li><li><strong>Opcja C</strong> (*Non ne vale la pena perché i figli *): o dzieciach - brak związku z czynnościami &quot;ozio&quot;</li><li><strong>Opcja D</strong> (*Tra le donne invece *): o kobietach i sporcie - musi trafić do 5.4, nie tu</li><li><strong>Opcja E</strong>: już użyta w 5.1</li></ul>\n<p>Pozostaje tylko opcja A. Logika potwierdza: &quot;bezczynność/dolce far niente&quot; → &quot;TV, muzyka, sport&quot; → &quot;nie wstawać z fotela&quot;.</p>\n<h4>Sposób 3 - analiza spójników i gramatyki</h4>\n<p><strong>Kluczowe spójniki/markery:</strong></p>\n<ul><li><em>quindi</em> (opcja A) = &quot;więc, zatem&quot; → marker wniosku/konsekwencji</li><li>Przed luką: ogólna idea (ozio)</li><li>Opcja A: <em>quindi</em> = &quot;zatem [konkretyzuję, jak to wygląda]&quot;</li><li>Po luce: <em>Insomma</em> = &quot;słowem, krótko mówiąc&quot; → podsumowanie</li><li><em>ascoltando, leggendo</em> → gerundio (imiesłowy czynne) = jednoczesne czynności</li></ul>\n<p><strong>Gerundio:</strong></p>\n<ul><li><em>ascoltando</em> = słuchając (od <em>ascoltare</em>)</li><li><em>leggendo</em> = czytając (od <em>leggere</em>)</li><li>Użycie: <em>ascoltando musica o leggendo notizie</em> = podczas słuchania muzyki lub czytania newsów</li></ul>\n<h4>Orientacyjny schemat punktowania (odtworzony przez AI - NIE oficjalny klucz CKE)</h4>\n<blockquote>Klucz CKE PR niedostępny (folder zawierał tylko PP).</blockquote>\n<blockquote>Szacunkowy schemat:<br>- <strong>1 pkt</strong> - wpisanie litery A<br>- <strong>0 pkt</strong> - każda inna litera</blockquote>\n<h4>Reference gramatyczny</h4>\n<blockquote><strong>Reference - Gerundio w j. włoskim:</strong><br>- Tworzenie: temat + <em>-ando</em> (I koniugacja, <em>-are</em>) lub <em>-endo</em> (II/III, <em>-ere/-ire</em>)<br>- <em>ascoltare → ascoltando</em> (słuchając)<br>- <em>leggere → leggendo</em> (czytając)<br>- <em>vedere → vedendo</em> (widząc)<br>- Użycie z <em>stare</em>: <em>sto ascoltando</em> (właśnie słucham) = Present Continuous<br>- Użycie bez <em>stare</em>: *ascoltando musica * = podczas gdy słucha muzyki (jednoczesność)</blockquote>\n<h4>Typowe pułapki i uwaga</h4>\n<blockquote><strong>Uwaga:</strong> <em>Dolce far niente</em> - idiom włoski (i angielski!) = &quot;przyjemność nierobienia niczego&quot;. Dosłownie: &quot;słodkie nierobienie niczego&quot;. To kulturowy termin - warto go znać na maturze.</blockquote>\n<blockquote><strong>Uwaga:</strong> <em>Ozio</em> = bezczynność, próżniactwo (nie pejoratywne w tym kontekście). <em>Ozioso</em> = bezczynny, próżniak.</blockquote>\n<blockquote><strong>Uwaga:</strong> Spójnik <em>Insomma</em> (po luce) = &quot;słowem, krótko mówiąc, podsumowując&quot; → sygnalizuje podsumowanie/konkluzję akapitu. Zawsze po <em>insomma</em> przychodzi ogólny wniosek z poprzednich zdań - więc zdanie PO luce musi być wnioskiem z opcji wpisanej w lukę.</blockquote>\n<p><strong>5.4.</strong> ## Poprawna odpowiedź</p>\n<p><strong>D</strong> - <em>&quot;Tra le donne invece ci sono pochissime amanti delle manifestazioni sportive, seguite sia da casa, che all&#x27;aria aperta.&quot;</em></p>\n<h4>Sposób 1 - analiza kontekstu (zdania poprzedzające i następujące)</h4>\n<p>Luka 5.4 pojawia się w trzecim akapicie:</p>\n<blockquote>&quot;Ai primi posti per gli uomini ci sono il cinema, la frequentazione di locali e soprattutto gli spettacoli sportivi. <strong>5.4. </strong> Il bel sesso preferisce cinema, musei e mostre, teatro e concerti di musica. Come vedete c&#x27;è una grande differenza tra uomini e donne.&quot;</blockquote>\n<p><strong>Kontekst przed luką:</strong> O preferencjach <strong>mężczyzn</strong> - kino, lokale, <strong>spektakle sportowe</strong> (<em>spettacoli sportivi</em>).</p>\n<p><strong>Kontekst po luce:</strong> <em>&quot;Il bel sesso preferisce cinema, musei e mostre &quot;</em> - O preferencjach <strong>kobiet</strong> w kulturze.</p>\n<p><strong>Analiza opcji D:</strong></p>\n<blockquote><em>&quot;Tra le donne invece ci sono pochissime amanti delle manifestazioni sportive, seguite sia da casa, che all&#x27;aria aperta.&quot;</em></blockquote>\n<ul><li><em>Tra le donne invece</em> = &quot;Wśród kobiet natomiast&quot; → kontrast z poprzednim zdaniem o mężczyznach ✓</li><li><em>pochissime amanti delle manifestazioni sportive</em> = bardzo mało fanek wydarzeń sportowych → kontrast z <em>&quot;soprattutto gli spettacoli sportivi&quot;</em> (u mężczyzn) ✓</li><li><em>seguite sia da casa, che all&#x27;aria aperta</em> = śledzonych zarówno w domu, jak i na świeżym powietrzu → uzupełnienie o sposób śledzenia sportu</li><li>Po luce: <em>&quot;Il bel sesso preferisce &quot;</em> → naturalne przejście do pozytywnych preferencji kobiet ✓</li></ul>\n<h4>Sposób 2 - eliminacja innych opcji</h4>\n<p>Opcje A, B, C, E zostały już użyte w lukach 5.3, 5.2, (C=nie pasuje nigdzie), 5.1.</p>\n<p>Opcja D jest jedyną pozostałą. Logika potwierdza: mężczyźni lubią sport → kobiety NIE lubią sportu (opcja D) → co lubią kobiety (po luce) ✓.</p>\n<h4>Sposób 3 - analiza gramatyczna i leksykalna</h4>\n<p><strong>Kluczowe elementy opcji D:</strong></p>\n<ol><li><em>Invece</em> (natomiast) → kontrast z poprzednim zdaniem (o mężczyznach)</li><li><em>pochissime</em> = superlativo assoluto od <em>poco</em> → bardzo mało, bardzo nieliczne</li></ol>\n<ul><li><em>poche → pochissime</em> (l. mn. f. od <em>pochissimo</em>)</li></ul>\n<ol><li><em>amanti</em> = fani (dosłownie: kochające) → <em>amante</em> (l. poj./l. mn.) = miłośnik/miłośniczka</li><li><em>manifestazioni sportive</em> = wydarzenia sportowe = <em>spettacoli sportivi</em> (synonim z poprzedniego zdania)</li><li><em>seguite</em> → participio passato od <em>seguire</em> jako przymiotnik: <em>manifestazioni seguite</em> = wydarzenia śledzone/oglądane</li><li><em>sia che</em> = zarówno jak i</li></ol>\n<h4>Orientacyjny schemat punktowania (odtworzony przez AI - NIE oficjalny klucz CKE)</h4>\n<blockquote>Klucz CKE PR niedostępny (folder zawierał tylko PP).</blockquote>\n<blockquote>Szacunkowy schemat:<br>- <strong>1 pkt</strong> - wpisanie litery D<br>- <strong>0 pkt</strong> - każda inna litera</blockquote>\n<h4>Reference gramatyczny</h4>\n<blockquote><strong>Reference - <em>Sia che</em> / <em>sia sia</em> (korelacja):</strong><br>- <em>sia che</em> = zarówno jak i (= <em>tanto quanto</em>)<br>- <em>sia da casa, che all&#x27;aria aperta</em> = zarówno w domu, jak i na świeżym powietrzu<br>- <em>sia gli uomini che le donne</em> = zarówno mężczyźni, jak i kobiety<br>- <strong>Różnica:</strong> <em>sia sia</em> = oboje/obydwa (bardziej symetryczne), <em>sia che</em> = bardziej potoczne</blockquote>\n<blockquote><strong>Reference - <em>Poco</em> - odmiana nieregularna:</strong><br>- L. poj. m.: <em>poco → pochissimo</em> | L. poj. f.: <em>poca → pochissima</em><br>- L. mn. m.: <em>pochi → pochissimi</em> | L. mn. f.: <em>poche → pochissime</em><br>- Uwaga: <em>poco</em> w l. mn. = <em>pochi/poche</em> (NIE <em>pocos</em>!)</blockquote>\n<h4>Typowe pułapki i uwaga</h4>\n<blockquote><strong>Uwaga:</strong> <em>Il bel sesso</em> (piękna płeć) = kobiety - wyrażenie idiomatyczne, grzeczne i trochę archaiczne. Na maturze CKE może pojawić się jako synonim <em>le donne</em>.</blockquote>\n<blockquote><strong>Uwaga:</strong> <em>Manifestazione sportiva</em> = wydarzenie sportowe (mecz, zawody). Nie mylić z <em>manifestazione</em> = demonstracja/protest (w kontekście politycznym).</blockquote>\n<blockquote><strong>Uwaga:</strong> <em>Amante</em> (l. poj. i l. mn.) - rzeczownik wspólnego rodzaju: <em>un amante</em> (miłośnik, m.), <em>un&#x27;amante</em> (miłośniczka, f.). W l. mn. <em>amanti</em> odnosi się do kobiet (<em>le amanti</em>) = miłośniczki/fanki.</blockquote>"}]}