{"id":"m31-2019-styczen-egzamin-zawodowy-praktyczny/zad/PE","paper_id":"m31-2019-styczen-egzamin-zawodowy-praktyczny","number":"PE","points":null,"ptype":"open","subject":"m31","category":"egzamin-zawodowy","year":2019,"month":"styczen","level":null,"text":"Zadanie egzaminacyjne\nPodczas próby silników statku powietrznego zaobserwowano niezdatność instalacji hydraulicznej nr 1\npolegającą na tym, że w trakcie intensywnych ruchów sterownicami wskaźnik ciśnienia informuje o spadku\nciśnienia, natomiast sygnalizator ciśnienia nie reaguje na ten spadek (nie świeci się lampka sygnalizatora).\nPo sprawdzeniu układu pomiaru ciśnienia w instalacji hydraulicznej nr 1 okazało się, że układ jest w stanie\nzdatności.\nW ramach czynności obsługowych związanych z usunięciem niezdatności instalacji hydraulicznej:\n sporządź na podstawie rysunków 1 i 2 wykaz elementów instalacji hydraulicznej nr 1, którymi tłoczona\njest ciecz robocza od zbiornika do serwomechanizmu sterowania podłużnego - wypełnij tabelę 1,\n wymień prawdopodobne przyczyny niezdatności instalacji hydraulicznej nr 1 - wypełnij tabelę 2,\n sporządź wykaz czynności niezbędnych do wykonania podczas wymiany oleju hydraulicznego\nw instalacji hydraulicznej nr 1 - wypełnij tabelę 3,\n podaj oznaczenia liczbowe widocznych na rysunku 3 elementów konstrukcyjnych wzmacniacza\nhydraulicznego - uzupełnij tabelę 4.\nDo wykonania wymienionych czynności wykorzystaj załączony opis instalacji hydraulicznej statku\npowietrznego.\nCzas przeznaczony na wykonanie zadania wynosi 180 minut.\nOcenie podlegać będą 4 rezultaty:\n wykaz elementów instalacji hydraulicznej nr 1, którymi tłoczona jest ciecz robocza od zbiornika do\nserwomechanizmu sterowania podłużnego - tabela 1,\n prawdopodobne przyczyny niezdatności w instalacji hydraulicznej nr 1 - tabela 2,\n wykaz czynności niezbędnych do wykonania podczas wymiany oleju hydraulicznego w instalacji\nhydraulicznej nr 1 - tabela 3,\n oznaczenia liczbowe widocznych na rys. 3 elementów konstrukcyjnych wzmacniacza hydraulicznego -\ntabela 4.\nOpis instalacji hydraulicznej\nW celu zapewnienia dużej niezawodności sterowania, na statku powietrznym działają dwie niezależne\ninstalacje hydrauliczne: nr 1 i nr 2.\nW skład instalacji hydraulicznej nr 1 wchodzą:\n pompa hydrauliczna,\n blok hydrauliczny,\n serwomechanizm szt. 4,\n blok zaworów elektrohydraulicznych,\n przewody i kolektory, zawory, złącza.\nPompa służy do wytworzenia ciśnienia cieczy roboczej w celu zasilania urządzeń hydraulicznych. Jest\nnapędzana przez skrzynkę napędów od silnika.\nBlok hydrauliczny pełni funkcje:\n zbiornika cieczy roboczej.\n rozdzielania cieczy roboczej pod ciśnieniem z pompy do odbiorników,\n filtrowania cieczy roboczej,\n zabezpieczania przed wzrostem ciśnienia w układzie powyżej 14 MPa (2030 psi),\n przekazywania sygnałów o stanach pracy instalacji.\nBlok hydrauliczny składa się z zaworów, filtrów i urządzeń sygnalizacyjnych oraz zbiornika cieczy roboczej.\nAkumulator hydrauliczny zapewnia niezawodną pracę układu, tłumiąc pulsacje ciśnienia pompy oraz stanowi\nźródło zasilania w chwilach zwiększonego zapotrzebowania na energię hydrauliczną. Akumulator wykonany\njest w postaci cylindra mieszczącego ruchomy tłok dzielący wnętrze cylindra na dwie komory. W dolnej\npołączonej jest z linią tłoczenia układu jest ciecz robocza. W górnej znajduje się azot pod ciśnieniem\n6 ±0,3 MPa (870 ±43 psi).\nInstalacja hydrauliczna zasila następujące urządzenia wykonawcze:\n serwomechanizm sterowania napędem (2 szt.)\n serwomechanizm sterowania położeniem (2 szt.)\nRys. 1. Schemat instalacji hydraulicznej nr 1\n1. Pompa hydrauliczna\n12. Nadajnik ciśnienia\n2. Przewód ssania pompy\n12a. Sygnalizator ciśnienia\n3. Przewód tłoczenia\n13. Akumulator hydrauliczny\n4. Przewód drenażu pompy\n14. Zawór napełniania zbiornika\n5. Blok hydrauliczny\n15. Filtr napełniania\n6. Zbiornik cieczy roboczej\n16. Zawór zwrotny\n7. Filtr linii tłoczenia\n17. Zawór zlewu naziemnego\n8. Zawór wyłączający\n18. Zawór tłoczenia naziemnego\n9. Zawór bezpieczeństwa\n19. Przewód tłoczenia naziemnego\n10. Zawór i filtr ssania\n20. Przewód zlewu naziemnego\n11. Zawór jednokierunkowy\n21. Zawór zwrotny w linii tłoczenia\nKońcówki „a” i „b” łączą kolektory tłoczenia i ssania - rys. 1 z urządzeniami wykonawczymi - rys. 2.\nRys. 2. Schemat podłączenia serwomechanizmów do instalacji hydraulicznej nr 1\n1. Elektrohydrauliczne zawory sterujące\n2. Serwomechanizm sterowania poprzecznego\n3. Serwomechanizm sterowania śmigłem ogonowym\n4. Serwomechanizm sterowania podłużnego\n5. Serwomechanizm skoku ogólnego wirnika\n6. Wzmacniacze\n7. Blok zaworów\n8. Kolektor tłoczenia\n9. Kolektor zasilania zaworów sterujących\n10. oraz 11. Złącza kolektora zasilania zaworów sterujących\n12. Kolektor zlewu\nIII oraz IV Elektrohydrauliczne zawory sterujące\n13. Złącze przewodu zlewu\n14. Złącze przewodu tłoczenia\nCyfry I i II umieszczone na serwomechanizmie oznaczają wzmacniacze połączone odpowiednio z instalacją\nhydrauliczną nr 1 lub instalacją nr 2.\nUWAGA W górnej części rysunku znajdują się „urwane” linie łączące urządzenia wykonawcze z instalacją\nhydrauliczną nr 2 (systemem 2).\nDziałanie instalacji hydraulicznej\nInstalacje hydrauliczne nr 1 i nr 2 zasilają podstawowe urządzenia wykonawcze (wzmacniacze) podczas lotu.\nZapewniona jest możliwość włączenia zasilania urządzeń wykonawczych z instalacji nr 1 lub nr 2\nprzełącznikiem, umieszczonym na pulpicie sterowania. Przełącznik jednocześnie umożliwia wyłączenie obu\nukładów.\nZasilanie instalacji hydraulicznej nr 1 z pompy pokładowej\nZgodnie z rys. 1 pompa 1 zasysa ciecz roboczą przewodem 2 ze zbiornika 6 i tłoczy przewodem 3 przez\nzawór zwrotny 21 do bloku hydraulicznego 5. W bloku ciecz przepływa kolejno przez filtr 7, zawór\nwyłączający 8 i zawór jednokierunkowy 11 do układu przewodów tłoczenia (końcówka „a”).\nNastępnie (rys. 2) ciecz przez przewody (końcówka „a”), złącze 14 i kolektor 8 doprowadzana jest do\nserwomechanizmów 2, 3, 4 i 5 sterowania statkiem powietrznym. Blok zaworów 7 włącza i wyłącza zasilanie\nelektrohydraulicznych zaworów 1 sterujących pracą serwomechanizmów układu automatycznej stabilizacji\nw kanałach pochylenia i przechylenia. Ciecz zasilająca wzmacniacze przepływa przewodami przez złącza\n10 i 11 do kolektora 9. Po wykonaniu pracy ciecz robocza powraca przez układ przewodów do kolektora\nzlewu 12 (końcówka „b”) oraz złącze złączne 13 do zbiornika hydraulicznego 6 instalacji nr 1 (rys. 1).\nPrzetwornik ciśnienia 12 (rys. 1) zapewnia kontrolę ciśnienia w układzie na wskaźniku umieszczonym na\npulpicie instalacji hydraulicznej. Sygnalizator 12a sygnalizuje nadmierny spadek ciśnienia w układzie,\nspowodowany np. awarią pompy 1. Zawór zwrotny 21 zabezpiecza przed ewentualnym wypływem cieczy\nroboczej z instalacji hydraulicznej w przypadku pęknięcia lub nieszczelności przewodu w linii tłoczenia\nnaziemnego.\nDziałanie instalacji przy zasilaniu z urządzenia naziemnego\nInstalacje hydrauliczne nr 1 i nr 2 przystosowane są do działania przy zasilaniu z naziemnego urządzenia,\nktóre umożliwia:\n napełnienie zbiorników bloków hydraulicznych cieczą roboczą,\n płukanie i sprawdzenie poprawności pracy każdego układu z osobna.\nDo podłączenia urządzenia naziemnego do instalacji płatowca służą zawory pokładowe 14, 17 i 18 (rys. 1).\nPodczas napełniania zbiornika 6 ciecz przechodzi kolejno przez zawór 14, filtr 15, zawór zwrotny 16 i układ\nprzewodów 19.\nPodczas zasilania z urządzenia naziemnego pompa tego urządzenia zasysa ciecz ze zbiornika 6 przez zawór\n17 i podaje pod ciśnieniem do układu za pośrednictwem zaworu 18, układu przewodów 19 i zaworu\nzwrotnego 21 do bloku hydraulicznego 5.\nZasilanie układu 2 realizowane jest analogicznie.\nZawory elektrohydrauliczne sterowane są za pomocą elektromagnesów zasilanych z sieci prądu stałego\no napięciu 28 V.\nRys. 3. Schemat konstrukcyjny serwomechanizmu hydraulicznego (przekrój wzmacniacza I\noraz widok wzmacniacza II)\nWymiana cieczy roboczej w instalacji hydraulicznej\n1.\nSprawdzić ciśnienie azotu w akumulatorach hydraulicznych. W razie potrzeby doładować.\n2.\nPodłączyć przewód zlewowy kolejno do zaworów pokładowych ssania instalacji hydraulicznej nr 1\noraz nr 2 i zlać ciecz z obu zbiorników.\n3.\nPrzemieszczać organy sterowania do chwili, aż ciecz robocza przestanie spływać z przewodu\nzlewowego.\n4.\nOdłączyć przewód zlewowy.\n5.\nUruchomić urządzenie naziemne.\n6.\nPo uzupełnieniu cieczy roboczej do poziomu górnej kreski wyłączyć urządzenie naziemne, odłączyć\njego przewody od instalacji hydraulicznej nr 1 i podłączyć do instalacji hydraulicznej nr 2.\n7.\nWyłączyć urządzenie naziemne. Odłączyć przewody giętkie od zaworów układu.\n8.\nPrzemyć lub wymienić na czyste filtry bloków hydraulicznych.\n9.\nPo zamontowaniu czystych filtrów uzupełnić ciecz roboczą (jeżeli to konieczne) i sprawdzić pracę\ninstalacji.\n10. Sprawdzić i uzupełnić zabezpieczenie połączeń śrubowych drutem.\nTabela 1. Wykaz elementów instalacji hydraulicznej nr 1, którymi tłoczona jest ciecz robocza\nod zbiornika do serwomechanizmu sterowania podłużnego (na podstawie rysunków 1 i 2)\nTabela 2. Prawdopodobne przyczyny niezdatności w instalacji hydraulicznej nr 1\nL.p.\nNazwa elementu\nOznaczenie liczbowe elementu\nElementy z rysunku 1\nElementy z rysunku 2\nObjawy niezdatności\nPrawdopodobna przyczyna\nPodczas intensywnych ruchów\nsterownicami pojawia się spadek\nciśnienia widoczny na wskaźniku\nciśnienia przy jednoczesnym\nbraku działania/świecenia\nsygnalizatora ciśnienia\n„HYDR. SYS. 1”\nTabela 3. Wykaz czynności niezbędnych do wykonania podczas wymiany oleju hydraulicznego\nw instalacji hydraulicznej nr 1\nTabela 4. Oznaczenia liczbowe widocznych na rys. 3 elementów konstrukcyjnych wzmacniacza\nhydraulicznego\nL.p.\nNazwa czynności\nNazwa elementu wzmacniacza\nOznaczenie liczbowe elementu\nKońcówka wejściowa\nKońcówka wyjściowa\nFiltr wejściowy\nZawór zwrotny\nZawór zwrotny\nSprężyna\nZawór odcinający\nDźwignia\nPodstawowy suwak sterujący\nDublujący suwak sterujący","answer":null,"answer_text":"Nazwa\nkwalifikacji:\nWykonywanie obsługi liniowej i hangarowej statków powietrznych\nOznaczenie\nkwalifikacji:\nM.31\nNumer zadania: 01\nKod arkusza:\nM.31-01-19.01\nLp.\nElementy podlegające ocenie/kryteria oceny\nUwaga: We wszystkich rezultatach dopuszcza się inne sformułowania zachowujące sens rozwiązania\nR.1\nRezultat 1: Wykaz elementów instalacji hydraulicznej nr 1, którymi tłoczona jest ciecz\nrobocza od zbiornika do serwomechanizmu sterowania podłużnego - tabela 1\nElementy z rysunku 1\nZdający w kolumnach Nazwa elamantu i Oznaczenie liczbowe elementu zapisał odpowiednio:\nR.1.1\nPrzewód ssący - 2 lub przewód 2\nR.1.2\nPompa hydrauliczna - 1 lub pompa 1\nR.1.3\nPrzewód tłoczenia - 3 lub przewód 3\nR.1.4\nZawór zwrotny - 21 lub zawór 21\nR.1.5\nFiltr - 7\nR.1.6\nZawór jednokierunkowy - 11 lub zawór 11\nR.1.7\nZawór wyłączający - 8 lub zawór 8\nElementy z rysunku 2\nZdający w kolumnach Nazwa elamantu i Oznaczenie liczbowe elementu zapisał odpowiednio:\nR.1.8\nZłącze przewodu tłoczenia - 14 lub złącze 14\nR.1.9\nKolektor tłoczenia - 8 lub kolektor 8\nR.1.10\nElektrohydrauliczny zawór sterujący - 1/III lub serwomechanizm 4\nR.2\nRezultat 2: Prawdopodobne przyczyny niezdatności w instalacji hydraulicznej nr 1 - tabela 2\nW tabeli należy oceniać wyłącznie zapisy wyrażające stan elementów instalacji\nR.2.1\nZanieczyszczony filtr lub zanieczyszczone filtry\nR.2.2\nNiskie ciśnienie w akumulatorze hydraulicznym lub uszkodzony akumulator hydrauliczny\nR.2.3\nUszkodzona pompa\nR.2.4\nUszkodzony lub niezdatny lub niesprawny sygnalizator ciśnienia\nR.2.5\nUszkodzona lub niezdatna lub niesprawna żarówka sygnalizatora\nR.3\nRezultat 3: Wykaz czynności niezbędnych do wykonania podczas wymiany oleju\nhydraulicznego w instalacji hydraulicznej nr 1 - tabela 3\nR.3.1\nSprawdzić ciśnienie w akumulatorze hydraulicznym\nR.3.2\nPodłączyć przewód zlewowy\nR.3.3\nPrzemieszczać organy sterowania do chwili usunięcia oleju z instalacji\nR.3.4\nOdłączyć przewód zlewowy\nR.3.5\nWłączyć urządzenie naziemne\nR.3.6\nNapełnić zbiorniki do górnej kreski\nR.3.7\nWyłączyć urządzenie naziemne\nR.3.8\nPrzemyć lub wymienić filtry w bloku hydraulicznym\nR.3.9\nSprawdzić pracę instalacji\nR.3.10\nSprawdzić i zabezpieczyć połączenia śrubowe drutem\nR.4\nRezultat 4: Oznaczenia liczbowe widocznych na rys.3 elementów konstrukcyjnych\nwzmacniacza hydraulicznego - tabela 4\nW kolumnie Oznaczenie liczbowe elementu zdający zapisał dla elementu\nR.4.1\nKońcówka wejściowa - liczbę 1\nR.4.2\nKońcówka wyjściowa - liczbę 5\nR.4.3\nFiltr wejściowy - liczbę 7\nR.4.4\nZawór zwrotny - liczbę 8\nR.4.5\nZawór zwrotny - liczbę 9\nR.4.6\nSprężyna - wpisano - liczbę 6 lub 8, lub 9, lub 10\nR.4.7\nZawór odcinający - liczbę 10\nR.4.8\nDźwignia - wpisano - liczbę 2, lub 1, lub 5\nR.4.9\nPodstawowy suwak sterujący - liczbę 3\nR.4.10\nDublujący suwak sterujący - liczbę 4","solution":null,"image":"img/m31-2019-styczen-egzamin-zawodowy-praktyczny/zad-PE.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":2,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"M31 · Egzamin zawodowy · styczeń 2019","subject_label":"m31","category_label":"Egzamin zawodowy","text_html":"

Zadanie egzaminacyjne
Podczas próby silników statku powietrznego zaobserwowano niezdatność instalacji hydraulicznej nr 1
polegającą na tym, że w trakcie intensywnych ruchów sterownicami wskaźnik ciśnienia informuje o spadku
ciśnienia, natomiast sygnalizator ciśnienia nie reaguje na ten spadek (nie świeci się lampka sygnalizatora).
Po sprawdzeniu układu pomiaru ciśnienia w instalacji hydraulicznej nr 1 okazało się, że układ jest w stanie
zdatności.
W ramach czynności obsługowych związanych z usunięciem niezdatności instalacji hydraulicznej:
 sporządź na podstawie rysunków 1 i 2 wykaz elementów instalacji hydraulicznej nr 1, którymi tłoczona
jest ciecz robocza od zbiornika do serwomechanizmu sterowania podłużnego - wypełnij tabelę 1,
 wymień prawdopodobne przyczyny niezdatności instalacji hydraulicznej nr 1 - wypełnij tabelę 2,
 sporządź wykaz czynności niezbędnych do wykonania podczas wymiany oleju hydraulicznego
w instalacji hydraulicznej nr 1 - wypełnij tabelę 3,
 podaj oznaczenia liczbowe widocznych na rysunku 3 elementów konstrukcyjnych wzmacniacza
hydraulicznego - uzupełnij tabelę 4.
Do wykonania wymienionych czynności wykorzystaj załączony opis instalacji hydraulicznej statku
powietrznego.
Czas przeznaczony na wykonanie zadania wynosi 180 minut.
Ocenie podlegać będą 4 rezultaty:
 wykaz elementów instalacji hydraulicznej nr 1, którymi tłoczona jest ciecz robocza od zbiornika do
serwomechanizmu sterowania podłużnego - tabela 1,
 prawdopodobne przyczyny niezdatności w instalacji hydraulicznej nr 1 - tabela 2,
 wykaz czynności niezbędnych do wykonania podczas wymiany oleju hydraulicznego w instalacji
hydraulicznej nr 1 - tabela 3,
 oznaczenia liczbowe widocznych na rys. 3 elementów konstrukcyjnych wzmacniacza hydraulicznego -
tabela 4.
Opis instalacji hydraulicznej
W celu zapewnienia dużej niezawodności sterowania, na statku powietrznym działają dwie niezależne
instalacje hydrauliczne: nr 1 i nr 2.
W skład instalacji hydraulicznej nr 1 wchodzą:
 pompa hydrauliczna,
 blok hydrauliczny,
 serwomechanizm szt. 4,
 blok zaworów elektrohydraulicznych,
 przewody i kolektory, zawory, złącza.
Pompa służy do wytworzenia ciśnienia cieczy roboczej w celu zasilania urządzeń hydraulicznych. Jest
napędzana przez skrzynkę napędów od silnika.
Blok hydrauliczny pełni funkcje:
 zbiornika cieczy roboczej.
 rozdzielania cieczy roboczej pod ciśnieniem z pompy do odbiorników,
 filtrowania cieczy roboczej,
 zabezpieczania przed wzrostem ciśnienia w układzie powyżej 14 MPa (2030 psi),
 przekazywania sygnałów o stanach pracy instalacji.
Blok hydrauliczny składa się z zaworów, filtrów i urządzeń sygnalizacyjnych oraz zbiornika cieczy roboczej.
Akumulator hydrauliczny zapewnia niezawodną pracę układu, tłumiąc pulsacje ciśnienia pompy oraz stanowi
źródło zasilania w chwilach zwiększonego zapotrzebowania na energię hydrauliczną. Akumulator wykonany
jest w postaci cylindra mieszczącego ruchomy tłok dzielący wnętrze cylindra na dwie komory. W dolnej
połączonej jest z linią tłoczenia układu jest ciecz robocza. W górnej znajduje się azot pod ciśnieniem
6 ±0,3 MPa (870 ±43 psi).
Instalacja hydrauliczna zasila następujące urządzenia wykonawcze:
 serwomechanizm sterowania napędem (2 szt.)
 serwomechanizm sterowania położeniem (2 szt.)
Rys. 1. Schemat instalacji hydraulicznej nr 1

\n
  1. Pompa hydrauliczna
  2. Nadajnik ciśnienia
  3. Przewód ssania pompy
\n

12a. Sygnalizator ciśnienia

\n
  1. Przewód tłoczenia
  2. Akumulator hydrauliczny
  3. Przewód drenażu pompy
  4. Zawór napełniania zbiornika
  5. Blok hydrauliczny
  6. Filtr napełniania
  7. Zbiornik cieczy roboczej
  8. Zawór zwrotny
  9. Filtr linii tłoczenia
  10. Zawór zlewu naziemnego
  11. Zawór wyłączający
  12. Zawór tłoczenia naziemnego
  13. Zawór bezpieczeństwa
  14. Przewód tłoczenia naziemnego
  15. Zawór i filtr ssania
  16. Przewód zlewu naziemnego
  17. Zawór jednokierunkowy
  18. Zawór zwrotny w linii tłoczenia
\n

Końcówki „a” i „b” łączą kolektory tłoczenia i ssania - rys. 1 z urządzeniami wykonawczymi - rys. 2.
Rys. 2. Schemat podłączenia serwomechanizmów do instalacji hydraulicznej nr 1

\n
  1. Elektrohydrauliczne zawory sterujące
  2. Serwomechanizm sterowania poprzecznego
  3. Serwomechanizm sterowania śmigłem ogonowym
  4. Serwomechanizm sterowania podłużnego
  5. Serwomechanizm skoku ogólnego wirnika
  6. Wzmacniacze
  7. Blok zaworów
  8. Kolektor tłoczenia
  9. Kolektor zasilania zaworów sterujących
  10. oraz 11. Złącza kolektora zasilania zaworów sterujących
  11. Kolektor zlewu
\n

III oraz IV Elektrohydrauliczne zawory sterujące

\n
  1. Złącze przewodu zlewu
  2. Złącze przewodu tłoczenia
\n

Cyfry I i II umieszczone na serwomechanizmie oznaczają wzmacniacze połączone odpowiednio z instalacją
hydrauliczną nr 1 lub instalacją nr 2.
UWAGA W górnej części rysunku znajdują się „urwane” linie łączące urządzenia wykonawcze z instalacją
hydrauliczną nr 2 (systemem 2).
Działanie instalacji hydraulicznej
Instalacje hydrauliczne nr 1 i nr 2 zasilają podstawowe urządzenia wykonawcze (wzmacniacze) podczas lotu.
Zapewniona jest możliwość włączenia zasilania urządzeń wykonawczych z instalacji nr 1 lub nr 2
przełącznikiem, umieszczonym na pulpicie sterowania. Przełącznik jednocześnie umożliwia wyłączenie obu
układów.
Zasilanie instalacji hydraulicznej nr 1 z pompy pokładowej
Zgodnie z rys. 1 pompa 1 zasysa ciecz roboczą przewodem 2 ze zbiornika 6 i tłoczy przewodem 3 przez
zawór zwrotny 21 do bloku hydraulicznego 5. W bloku ciecz przepływa kolejno przez filtr 7, zawór
wyłączający 8 i zawór jednokierunkowy 11 do układu przewodów tłoczenia (końcówka „a”).
Następnie (rys. 2) ciecz przez przewody (końcówka „a”), złącze 14 i kolektor 8 doprowadzana jest do
serwomechanizmów 2, 3, 4 i 5 sterowania statkiem powietrznym. Blok zaworów 7 włącza i wyłącza zasilanie
elektrohydraulicznych zaworów 1 sterujących pracą serwomechanizmów układu automatycznej stabilizacji
w kanałach pochylenia i przechylenia. Ciecz zasilająca wzmacniacze przepływa przewodami przez złącza
10 i 11 do kolektora 9. Po wykonaniu pracy ciecz robocza powraca przez układ przewodów do kolektora
zlewu 12 (końcówka „b”) oraz złącze złączne 13 do zbiornika hydraulicznego 6 instalacji nr 1 (rys. 1).
Przetwornik ciśnienia 12 (rys. 1) zapewnia kontrolę ciśnienia w układzie na wskaźniku umieszczonym na
pulpicie instalacji hydraulicznej. Sygnalizator 12a sygnalizuje nadmierny spadek ciśnienia w układzie,
spowodowany np. awarią pompy 1. Zawór zwrotny 21 zabezpiecza przed ewentualnym wypływem cieczy
roboczej z instalacji hydraulicznej w przypadku pęknięcia lub nieszczelności przewodu w linii tłoczenia
naziemnego.
Działanie instalacji przy zasilaniu z urządzenia naziemnego
Instalacje hydrauliczne nr 1 i nr 2 przystosowane są do działania przy zasilaniu z naziemnego urządzenia,
które umożliwia:
 napełnienie zbiorników bloków hydraulicznych cieczą roboczą,
 płukanie i sprawdzenie poprawności pracy każdego układu z osobna.
Do podłączenia urządzenia naziemnego do instalacji płatowca służą zawory pokładowe 14, 17 i 18 (rys. 1).
Podczas napełniania zbiornika 6 ciecz przechodzi kolejno przez zawór 14, filtr 15, zawór zwrotny 16 i układ
przewodów 19.
Podczas zasilania z urządzenia naziemnego pompa tego urządzenia zasysa ciecz ze zbiornika 6 przez zawór
17 i podaje pod ciśnieniem do układu za pośrednictwem zaworu 18, układu przewodów 19 i zaworu
zwrotnego 21 do bloku hydraulicznego 5.
Zasilanie układu 2 realizowane jest analogicznie.
Zawory elektrohydrauliczne sterowane są za pomocą elektromagnesów zasilanych z sieci prądu stałego
o napięciu 28 V.
Rys. 3. Schemat konstrukcyjny serwomechanizmu hydraulicznego (przekrój wzmacniacza I
oraz widok wzmacniacza II)
Wymiana cieczy roboczej w instalacji hydraulicznej
1.
Sprawdzić ciśnienie azotu w akumulatorach hydraulicznych. W razie potrzeby doładować.
2.
Podłączyć przewód zlewowy kolejno do zaworów pokładowych ssania instalacji hydraulicznej nr 1
oraz nr 2 i zlać ciecz z obu zbiorników.
3.
Przemieszczać organy sterowania do chwili, aż ciecz robocza przestanie spływać z przewodu
zlewowego.
4.
Odłączyć przewód zlewowy.
5.
Uruchomić urządzenie naziemne.
6.
Po uzupełnieniu cieczy roboczej do poziomu górnej kreski wyłączyć urządzenie naziemne, odłączyć
jego przewody od instalacji hydraulicznej nr 1 i podłączyć do instalacji hydraulicznej nr 2.
7.
Wyłączyć urządzenie naziemne. Odłączyć przewody giętkie od zaworów układu.
8.
Przemyć lub wymienić na czyste filtry bloków hydraulicznych.
9.
Po zamontowaniu czystych filtrów uzupełnić ciecz roboczą (jeżeli to konieczne) i sprawdzić pracę
instalacji.

\n
  1. Sprawdzić i uzupełnić zabezpieczenie połączeń śrubowych drutem.
\n

Tabela 1. Wykaz elementów instalacji hydraulicznej nr 1, którymi tłoczona jest ciecz robocza
od zbiornika do serwomechanizmu sterowania podłużnego (na podstawie rysunków 1 i 2)
Tabela 2. Prawdopodobne przyczyny niezdatności w instalacji hydraulicznej nr 1
L.p.
Nazwa elementu
Oznaczenie liczbowe elementu
Elementy z rysunku 1
Elementy z rysunku 2
Objawy niezdatności
Prawdopodobna przyczyna
Podczas intensywnych ruchów
sterownicami pojawia się spadek
ciśnienia widoczny na wskaźniku
ciśnienia przy jednoczesnym
braku działania/świecenia
sygnalizatora ciśnienia
„HYDR. SYS. 1”
Tabela 3. Wykaz czynności niezbędnych do wykonania podczas wymiany oleju hydraulicznego
w instalacji hydraulicznej nr 1
Tabela 4. Oznaczenia liczbowe widocznych na rys. 3 elementów konstrukcyjnych wzmacniacza
hydraulicznego
L.p.
Nazwa czynności
Nazwa elementu wzmacniacza
Oznaczenie liczbowe elementu
Końcówka wejściowa
Końcówka wyjściowa
Filtr wejściowy
Zawór zwrotny
Zawór zwrotny
Sprężyna
Zawór odcinający
Dźwignia
Podstawowy suwak sterujący
Dublujący suwak sterujący

","answer_text_html":"

Nazwa
kwalifikacji:
Wykonywanie obsługi liniowej i hangarowej statków powietrznych
Oznaczenie
kwalifikacji:
M.31
Numer zadania: 01
Kod arkusza:
M.31-01-19.01
Lp.
Elementy podlegające ocenie/kryteria oceny
Uwaga: We wszystkich rezultatach dopuszcza się inne sformułowania zachowujące sens rozwiązania
R.1
Rezultat 1: Wykaz elementów instalacji hydraulicznej nr 1, którymi tłoczona jest ciecz
robocza od zbiornika do serwomechanizmu sterowania podłużnego - tabela 1
Elementy z rysunku 1
Zdający w kolumnach Nazwa elamantu i Oznaczenie liczbowe elementu zapisał odpowiednio:
R.1.1
Przewód ssący - 2 lub przewód 2
R.1.2
Pompa hydrauliczna - 1 lub pompa 1
R.1.3
Przewód tłoczenia - 3 lub przewód 3
R.1.4
Zawór zwrotny - 21 lub zawór 21
R.1.5
Filtr - 7
R.1.6
Zawór jednokierunkowy - 11 lub zawór 11
R.1.7
Zawór wyłączający - 8 lub zawór 8
Elementy z rysunku 2
Zdający w kolumnach Nazwa elamantu i Oznaczenie liczbowe elementu zapisał odpowiednio:
R.1.8
Złącze przewodu tłoczenia - 14 lub złącze 14
R.1.9
Kolektor tłoczenia - 8 lub kolektor 8
R.1.10
Elektrohydrauliczny zawór sterujący - 1/III lub serwomechanizm 4
R.2
Rezultat 2: Prawdopodobne przyczyny niezdatności w instalacji hydraulicznej nr 1 - tabela 2
W tabeli należy oceniać wyłącznie zapisy wyrażające stan elementów instalacji
R.2.1
Zanieczyszczony filtr lub zanieczyszczone filtry
R.2.2
Niskie ciśnienie w akumulatorze hydraulicznym lub uszkodzony akumulator hydrauliczny
R.2.3
Uszkodzona pompa
R.2.4
Uszkodzony lub niezdatny lub niesprawny sygnalizator ciśnienia
R.2.5
Uszkodzona lub niezdatna lub niesprawna żarówka sygnalizatora
R.3
Rezultat 3: Wykaz czynności niezbędnych do wykonania podczas wymiany oleju
hydraulicznego w instalacji hydraulicznej nr 1 - tabela 3
R.3.1
Sprawdzić ciśnienie w akumulatorze hydraulicznym
R.3.2
Podłączyć przewód zlewowy
R.3.3
Przemieszczać organy sterowania do chwili usunięcia oleju z instalacji
R.3.4
Odłączyć przewód zlewowy
R.3.5
Włączyć urządzenie naziemne
R.3.6
Napełnić zbiorniki do górnej kreski
R.3.7
Wyłączyć urządzenie naziemne
R.3.8
Przemyć lub wymienić filtry w bloku hydraulicznym
R.3.9
Sprawdzić pracę instalacji
R.3.10
Sprawdzić i zabezpieczyć połączenia śrubowe drutem
R.4
Rezultat 4: Oznaczenia liczbowe widocznych na rys.3 elementów konstrukcyjnych
wzmacniacza hydraulicznego - tabela 4
W kolumnie Oznaczenie liczbowe elementu zdający zapisał dla elementu
R.4.1
Końcówka wejściowa - liczbę 1
R.4.2
Końcówka wyjściowa - liczbę 5
R.4.3
Filtr wejściowy - liczbę 7
R.4.4
Zawór zwrotny - liczbę 8
R.4.5
Zawór zwrotny - liczbę 9
R.4.6
Sprężyna - wpisano - liczbę 6 lub 8, lub 9, lub 10
R.4.7
Zawór odcinający - liczbę 10
R.4.8
Dźwignia - wpisano - liczbę 2, lub 1, lub 5
R.4.9
Podstawowy suwak sterujący - liczbę 3
R.4.10
Dublujący suwak sterujący - liczbę 4

","solutions":[]}