{"id":"m43-2018-styczen-egzamin-zawodowy-praktyczny/zad/PE","paper_id":"m43-2018-styczen-egzamin-zawodowy-praktyczny","number":"PE","points":null,"ptype":"open","subject":"m43","category":"egzamin-zawodowy","year":2018,"month":"styczen","level":null,"text":"Zadanie egzaminacyjne\nZaplanuj wykonanie obsługi technicznej układów: hamulcowego, jezdnego i pneumatycznego rozrzutnika\nobornika N262/1. W czasie eksploatacji maszyny zauważono nadmierny hałas i nagrzewanie się jednej\nz piast osi jezdnej. Sporządź, na podstawie informacji zawartych w instrukcji obsługi, Zestawienie\nmożliwych przyczyn występujących usterek i sposobów ich usunięcia.\nOpracuj Harmonogram przeglądów technicznych rozrzutnika.\nSporządź Wykaz czynności kontrolnych luzu łożysk osi jezdnych oraz Wykaz czynności kontrolnych\nmających na celu sprawdzenie szczelności instalacji pneumatycznych wraz z warunkami technicznymi\nkontroli oraz sposoby wykrywania nieszczelności.\nOpracuj Wykaz zaleceń bezpiecznej obsługi technicznej rozrzutnika.\nWszystkie formularze niezbędne do sporządzenia dokumentacji zamieszczone są w arkuszu egzaminacyjnym.\nWyciąg z instrukcji obsługi rozrzutnika obornika PRONAR N262/1\nBUDOWA ROZRZUTNIKA\nBudowę rozrzutnika N262/1 przedstawiono na rys.1. Rama dolna (1) jest konstrukcją spawaną\nz kształtowników stalowych. Podstawowym elementem nośnym są dwie podłużnice połączone ze sobą\nporzeczkami. Do ramy została przyspawana skrzynia ładunkowa (2). Zawieszenie rozrzutnika tworzą dwie\nosie jezdne (3) w układzie typu tandem na resorach parabolicznych połączonych wahaczem (4). Osie\nmocowane są do resorów przy pomocy płyty resorowej oraz śrub kabłąkowych. Zostały one wykonane\nz pręta kwadratowego zakończonego czopami, na których na łożyskach stożkowych są osadzone piasty kół\njezdnych. Są to koła pojedyncze wyposażone w hamulce szczękowe uruchamiane mechanicznymi\nrozpieraczami krzywkowymi.\nW zależności od rodzaju zaczepu przy ciągniku rolniczym z którym będzie się agregatowało rozrzutnik,\nistnieje możliwość wyposażenia rozrzutnika w dyszel dolny (5) lub dyszel górny (6). W przedniej części do\npłyty bocznej ramy zamontowana została podpora hydrauliczna.\nW tylnej części skrzyni ładunkowej został zainstalowany poziomy adapter rozdrabniający (13)\nz mechanizmem szerokiego rozrzutu. Pomiędzy przestrzenią skrzyni ładunkowej a adapterem\nrozdrabniającym znajduje się ruchoma zasuwa (15). Za adapterem została zamontowana klapa tylna (16). Na\nbocznych ścianach skrzyni ładunkowej zamontowano ochronne belki drewniane (17), natomiast w przedniej\nczęści skrzyni siatkę ochronną (18).\nRysunek 1. Budowa rozrzutnika\nMechanizm podający rozrzutnika składa się z dwóch zespołów przenoszących. Zespół przenoszący składa się\nz dwóch łańcuchów oraz listew zgarniających. Łańcuchy zamontowane są na żeliwnych kołach zębatych\nwału mechanizmu napędowego i na kołach przednich zespołu napinającego. Do regulacji naciągu służą\ncztery śruby napinające ze sprężynami przeciwwstrząsowymi. Zespoły przenoszące są napędzane silnikiem\nhydraulicznym, zamontowanym do przekładni hydraulicznej.\nOBSŁUGA TECHNICZNA\n1.\nInformacje wstępne\nW trakcie użytkowania rozrzutnika niezbędna jest stała kontrola stanu technicznego oraz wykonywanie\nzabiegów konserwacyjnych, które pozwolą na utrzymanie pojazdu w dobrym stanie technicznym.\nPrace naprawcze, konserwacyjne i czyszczące należy wykonywać tylko przy wyłączonym silniku\nciągnika i wyjętym kluczyku zapłonowym ze stacyjki. Przy wszystkich czynnościach obsługowych\nrozrzutnik powinien być zabezpieczony przed przetoczeniem się.\n2.\nKontrola wstępna hamulców osi jezdnej\n Podłączyć rozrzutnik do ciągnika, pod koło rozrzutnika podłożyć kliny.\n Sprawdzić sposób zamocowania siłownika oraz sprężyn powrotnych.\n Uruchamiać i zwalniać kolejno hamulec zasadniczy, a następnie hamulec postojowy rozrzutnika. Oba\nhamulce powinny uruchamiać się i cofać bez większych oporów i zacięć.\n Sprawdzić skok siłownika oraz poprawność powracania tłoczyska do pozycji wyjściowej.\n Sprawdzić kompletność elementów osi jezdnej.\n Sprawdzić siłowniki hydrauliczne lub siłowniki pneumatyczne pod względem szczelności.\nKontrola wstępna hamulców osi jezdnej musi być przeprowadzona:\n po pierwszym użyciu rozrzutnika,\n po pierwszym przejeździe z obciążeniem.\n3.\nKontrola zużycia okładzin szczęk hamulcowych\nSzczęki hamulcowe należy wymienić gdy grubość okładzin hamulcowych przekroczy wartość minimalna\npodaną przez producenta.\nKontroli zużycia okładzin dokonuje się przez okienko w bębnie osi jezdnej.\n4.\nKontrola luzu łożysk osi jezdnych\nCzynności przygotowawcze:\n Połączyć rozrzutnik z ciągnikiem; ciągnik unieruchomić hamulcem postojowym.\n Ustawić ciągnik i rozrzutnik na twardym i poziomym podłożu. Ciągnik ustawić do jazdy na wprost.\n Pod koło rozrzutnika przeciwległe do koła podnoszonego należy podłożyć kliny blokujące. Upewnić\nsię, czy rozrzutnik nie przetoczy się podczas kontroli.\n Ustawić podnośnik pomiędzy śrubami kabłąkowymi (2) mocującymi oś (1) do resoru - rys.2. Zalecany\npunkt podparcia oznaczony został strzałką. Podnośnik musi być dopasowany do masy własnej\nrozrzutnika.\n Podnieść koło znajdujące się po przeciwnej stronie ułożonych klinów.\nRysunek 2. Punkt podparcia podnośnika\nWSKAZÓWKA\nMinimalna grubość okładzin hamulców wynosi 5 mm.\nKontrola zużycia okładzin hamulcowych:\n co 3 miesiące,\n w przypadku przegrzewania się hamulców,\n w przypadku gdy wydłuży się skok tłoczyska siłownika hamulcowego,\n w przypadku gdy występują nienaturalne odgłosy z okolic bębna osi jezdnej.\nKontrola luzu łożysk\n Obracając powoli kołem w dwóch kierunkach, sprawdzić, czy ruch jest płynny, a koło obraca się bez\nnadmiernego oporu i zacięć.\n Rozkręcić koło aby obracało się bardzo szybko, sprawdzić czy z łożyska nie wydobywają się\nnienaturalne dźwięki.\n Poruszając kołem spróbować wyczuć luz. Można posłużyć się dźwignią podłożoną pod koło, opierając\ndrugi koniec o podłoże.\n Powtórzyć czynności dla każdego koła osobno, pamiętając, że podnośnik musi znajdować się po\nprzeciwnej stronie klinów.\nJeżeli luz jest wyczuwalny, należy przeprowadzić regulację łożysk.\n5.\nRegulacja luzu łożysk osi jezdnych\nCzynności przygotowawcze\n Przygotować ciągnik oraz rozrzutnik do czynności regulacyjnych zgodnie z opisem zawartym\nw rozdziale 4.\nRegulacja luzu łożyska osi jezdnej\n Zdemontować pokrywę piasty.\n Wyjąć zawleczkę zabezpieczającą nakrętkę koronkową.\n Dokręcić nakrętkę koronową w celu usunięcia luzu. Koło powinno obracać się z nieznacznym oporem.\n Odkręcić nakrętkę (nie mniej niż 1/3 obrotu) do pokrycia najbliższego rowka nakrętki z otworem\nw czopie osi jezdnej. Koło powinno obracać się bez nadmiernego oporu.\n Zabezpieczyć nakrętkę koronową zawleczką sprężystą i zamontować pokrywę piasty.\n Ostukać delikatnie piastę gumowym lub drewnianym młotkiem.\nKoło powinno obracać się płynnie, bez zacięć i wyczuwalnych oporów nie pochodzących z ocierania\nszczęk o bęben hamulcowy. Regulację luzu łożysk można przeprowadzić tylko i wyłącznie, kiedy\nrozrzutnik jest podłączony do ciągnika, a skrzynia ładunkowa jest pusta.\nKontrola luzu łożysk osi jezdnych:\n po przejechaniu pierwszego 1 000 km,\n przed intensywnym wykorzystaniem rozrzutnika,\n każdorazowo co 6 miesięcy użytkowania.\n6.\nKontrola ciśnienia powietrza; ocena stanu technicznego ogumienia i felg stalowych.\nW czasie kontroli ciśnienia rozrzutnik musi być rozładowany. Sprawdzenie powinno być przeprowadzone\nprzed rozpoczęciem jazdy, kiedy opony nie są rozgrzane, lub po dłuższym postoju maszyny.\nWartość ciśnienia w ogumieniu określona jest na naklejce informacyjnej, umieszczonej na feldze koła.\nW trakcie kontroli ciśnienia należy również zwrócić uwagę na stan techniczny felg oraz opon. Felgi należy\nkontrolować pod względem deformacji, pęknięć, korozji, zwłaszcza w okolicy spawów oraz kontaktu\nz oponą.\n7.\nRegulacja hamulców mechanicznych\nRegulacja hamulców polega na zmianie położenia ramienia rozpieracza względem wałka rozpieracza. W tym\ncelu należy wyregulować pozycję ramienia przy pomocy śruby nastawczej w odpowiednim kierunku:\n do przodu jeżeli hamowanie następuje za wcześnie,\n do tyłu, jeżeli hamowanie następuje za późno.\nPo prawidłowej regulacji, przy pełnym zahamowaniu ramiona rozpieracza powinny tworzyć kąt około 90º\nz tłoczyskiem siłownika, a skok powinien wynosić około połowy długości skoku całkowitego tłoczyska.\n8.\nObsługa instalacji pneumatycznej\nKontrola szczelności instalacji pneumatycznych\n Podłączyć rozrzutnik do ciągnika.\n Ciągnik oraz rozrzutnik należy unieruchomić hamulcem postojowym. Dodatkowo pod tylne koło\nrozrzutnika podłożyć kliny.\n Uruchomić ciągnik w celu uzupełnienia powietrza w zbiorniku instalacji hamulcowej rozrzutnika.\n W układach jednoprzewodowych ciśnienie powietrza powinno wynosić 5,8 bar.\n W układach dwuprzewodowych ciśnienie powietrza powinno wynosić 8 bar.\n Wyłączyć silnik ciągnika.\nKontrola ciśnienia oraz oględziny felg stalowych:\n co 1 miesiąc użytkowania,\n w razie konieczności.\nKontrola dokręcenia kół osi jezdnej:\n po pierwszym użyciu rozrzutnika,\n po pierwszym przejeździe z obciążeniem,\n po przejechaniu pierwszego 1 000 km,\n co 6 miesięcy użytkowania.\nRaz do roku należy przeprowadzić kontrolę układu hamulca zasadniczego i w razie\nkonieczności przeprowadzić regulację.\n Skontrolować elementy układu przy zwolnionym pedale hamulca w ciągniku.\n Zwrócić szczególna uwagę na miejsca połączeń przewodów oraz siłowniki hamulcowe.\n Powtórzyć kontrolę układu przy wciśniętym pedale hamulca w ciągniku.\n Wymagana jest pomoc drugiej osoby.\nW przypadku pojawienia się nieszczelności, sprężone powietrze będzie przedostawać się w miejscach\nuszkodzeń na zewnątrz z charakterystycznym syczeniem. Nieszczelności układu można wykryć również\npowlekając sprawdzane elementy płynem do mycia lub innym preparatem pieniącym się. Elementy\nuszkodzone należy wymienić na nowe lub przekazać do naprawy.\nOcena wzrokowa instalacji\nPodczas kontroli szczelności należy dodatkowo zwrócić uwagę na stan techniczny oraz stopień czystości\nelementów układu. Kontakt przewodów pneumatycznych, uszczelnień itp. z olejem, smarem, benzyną itp.\nmoże przyczynić się do ich uszkodzenia lub przyspieszyć proces starzenia. Przewody zagięte, trwale\nzdeformowane, nacięte lub przetarte kwalifikują się tylko do wymiany.\nCzyszczenie filtrów powietrza\nRysunek 3. Filtr powietrza\nW zależności od warunków pracy rozrzutnika, ale nie rzadziej niż raz na trzy miesiące należy wyjąć\ni oczyścić wkłady filtrów powietrza, które są umieszczone na przewodach przyłączeniowych instalacji\npneumatycznej. Wkłady są wielokrotnego użytku i nie podlegają wymianie, chyba że zostaną uszkodzone\nw sposób mechaniczny.\nKontrola szczelności instalacji:\n po przejechaniu pierwszego 1 000 km,\n każdorazowo po wykonaniu naprawy lub wymianie elementów,\n raz do roku.\nOcena wzrokowa instalacji:\n przeprowadzić oględziny układu w tym samym czasie, kiedy wykonywana jest\nkontrola szczelności.\nNIEBEZPIECZEŃSTWO\nPrzed przystąpieniem do demontażu filtra, zredukować ciśnienie w przewodzie zasilającym.\nW trakcie demontażu zasuwy filtra, pokrywę przytrzymywać drugą ręką. Pokrywę filtra\nskierować od siebie.\nZakres czynności obsługowych:\n Zredukować ciśnienie w przewodzie zasilającym.\n Redukcję ciśnienia w przewodzie można wykonać przez wciśnięcie do oporu grzybka złącza\npneumatycznego.\n Wysunąć zasuwę zabezpieczającą (1).\n Pokrywę filtra (2) należy przytrzymać drugą ręką. Po wyjęciu zasuwy, pokrywa zostanie wypchnięta\nprzez sprężynę, znajdującą się w obudowie filtra.\n Wkład oraz korpus filtra należy dokładnie wymyć i przedmuchać sprężonym powietrzem. Montaż\nnależy przeprowadzić w kolejności odwrotnej.\nCzyszczenie zaworu odwadniającego\nZakres czynności obsługowych:\n Zredukować całkowicie ciśnienie w zbiorniku powietrza.\n Redukcję ciśnienia w zbiorniku można wykonać przez wychylenie trzpienia zaworu\nodwadniającego.\n Wykręcić zawór.\n Przeczyścić zawór, przedmuchać sprężonym powietrzem.\n Wymienić uszczelkę miedzianą.\n Wkręcić zawór, napełnić zbiornik powietrzem, sprawdzić szczelność zbiornika.\nRysunek 4. Zbiornik powietrza: 1 - zawór odwadniający, 2 - zbiornik powietrza\nNIEBEZPIECZEŃSTWO\nPrzed demontażem zaworu odwadniającego odpowietrzyć zbiornik powietrza.\nCzyszczenie zaworu odwadniającego:\n co 12 miesięcy.\nUSTERKI I PRZYCZYNY ICH POWSTAWANIA\nCzas przeznaczony na wykonanie zadania wynosi 120 minut.\nOcenie podlegać będzie 5 rezultatów:\n Zestawienie możliwych przyczyn występujących usterek i sposobów ich usunięcia,\n Harmonogram przeglądów technicznych rozrzutnika,\n Wykaz czynności kontrolnych luzu łożysk osi jezdnych,\n Wykaz czynności kontrolnych mających na celu sprawdzenie szczelności instalacji pneumatycznych,\nwarunki techniczne kontroli oraz sposoby wykrywania nieszczelności,\n Wykaz zaleceń bezpiecznej obsługi technicznej rozrzutnika.\nUSTERKA\nPRZYCZYNA\nNiska sprawność układu hamulcowego\nZa niskie ciśnienie w instalacji\nUszkodzona sprężarka powietrza w ciągniku\nUszkodzony zawór hamowania w ciągniku\nNieszczelność instalacji\nHałas w piaście osi jezdnej\nNadmierny luz na łożyskach\nUszkodzone łożyska\nNadmierne nagrzewanie się piasty osi jezdnej\nNieprawidłowo wyregulowany hamulec zasadniczy\nNieprawidłowo wyregulowany hamulec postojowy\nZużyte okładziny hamulcowe\nSterowanie przenośnikiem łańcuchowym nie działa\nPrzerwany przepływ oleju\nZamienione przewody zasilające\nZestawienie możliwych przyczyn występujących usterek i sposobów ich usunięcia\nHarmonogram przeglądów technicznych rozrzutnika\nUSTERKA\nPRZYCZYNA\nSPOSÓB USUNIĘCIA\nHałas w piaście osi jezdnej\nNadmierne nagrzewanie się\npiasty osi jezdnej\nOkres\nmiędzyobsługowy\nCzynności obsługowe\nCo 1 miesiąc\nCo 3 miesiące\nCo 6 miesięcy\nCo 1 rok\nWykaz czynności kontrolnych luzu łożysk osi jezdnych\nLp.\nCzynności obsługowe\nWykaz czynności kontrolnych mających na celu sprawdzenie szczelności instalacji pneumatycznych,\nwarunki techniczne kontroli oraz sposoby wykrywania nieszczelności\nLp.\nCzynności kontrolne\nWykaz zaleceń bezpiecznej obsługi technicznej rozrzutnika\nLp.\nZalecenia bezpiecznej obsługi technicznej rozrzutnika","answer":null,"answer_text":"Nazwa\nkwalifikacji:\nOrganizacja prac związanych z eksploatacją środków technicznych stosowanych\nw rolnictwie\nOznaczenie\nkwalifikacji:\nM.43\nNumer zadania: 01\nKod arkusza:\nM.43-01-01_zo\nLp.\nElementy podlegające ocenie/kryteria oceny\n(dopuszcza się inne sformułowania niż zapisane w zasadach oceniania, pod warunkiem ich poprawności\nmerytorycznej)\nR.1\nRezultat 1: Zestawienie możliwych przyczyn występujących usterek i sposobów ich\nusunięcia\nzapisane:\nR.1.1\nHałas w piaście osi jezdnej-przyczyna: nadmierny luz na łożyskach\nR.1.2\nHałas w piaście osi jezdnej-sposób usunięcia: wyregulować łożyska\nR.1.3\nHałas w piaście osi jezdnej-przyczyna: uszkodzone łożyska\nR.1.4\nHałas w piaście osi jezdnej-sposób usunięcia: wymienić łożyska\nR.1.5\nNadmierne nagrzewanie się piasty osi jezdnej-przyczyna: nieprawidłowo wyregulowany hamulec\nzasadniczy\nR.1.6\nNadmierne nagrzewanie się piasty osi jezdnej-sposób usunięcia: wyregulować hamulec\nzasadniczy\nR.1.7\nNadmierne nagrzewanie się piasty osi jezdnej-przyczyna: nieprawidłowo wyregulowany hamulec\npostojowy\nR.1.8\nNadmierne nagrzewanie się piasty osi jezdnej-sposób usunięcia: wyregulować hamulec\npostojowy\nR.1.9\nNadmierne nagrzewanie się piasty osi jezdnej-przyczyna: zużyte okładziny hamulcowe\nR.1.10\nNadmierne nagrzewanie się piasty osi jezdnej-sposób usunięcia: wymienić szczęki hamulcowe\n(okładziny)\nR.2\nRezultat 2: Harmonogram przeglądów technicznych rozrzutnika\nzapisane:\nR.2.1\nCo 1 miesiąc: Kontrola ciśnienia powietrza\nR.2.2\nCo 1 miesiąc: Oględziny felg stalowych\nR.2.3\nCo 3 miesiące: Kontrola zużycia okładzin hamulcowych\nR.2.4\nCo 3 miesiące: Czyszczenie wkładów filtrów powietrza\nR.2.5\nCo 6 miesięcy: Kontrola luzu łożysk osi jezdnych\nR.2.6\nCo 6 miesięcy: Kontrola dokręcenia kół osi jezdnej\nR.2.7\nCo 1 rok: Kontrola / regulacja układu hamulca zasadniczego\nR.2.8\nCo 1 rok: Kontrola szczelności instalacji\nR.2.9\nCo 1 rok: Ocen wzrokowa/oględziny instalacji\nR.2.10\nCo 1 rok: Czyszczenie zaworu odwadniającego\nR.3\nRezultat 3: Wykaz czynności kontrolnych luzu łożysk osi jezdnych\nzapisane:\nR.3.1\nObracając powoli kołem w dwóch kierunkach sprawdzić, czy ruch jest płynny a koło obraca się\nbez nadmiernego oporu i zacięć\nR.3.2\nRozkręcić koło aby obracało się bardzo szybko, sprawdzić czy z łożyska nie wydobywają się\nnienaturalne dźwięki\nR.3.3\nPoruszając kołem spróbować wyczuć luz.\nR.3.4\nPowtórzyć czynności dla każdego koła osobno\nR.4\nRezultat 4: Wykaz czynności kontrolnych mających na celu sprawdzenie szczelności\ninstalacji pneumatycznych, warunki techniczne kontroli oraz sposoby wykrywania\nnieszczelności\nzapisane:\nR.4.1\nUruchomić ciągnik w celu uzupełnienia powietrza w zbiorniku instalacji hamulcowej rozrzutnika\nR.4.2\nW układach jednoprzewodowych ciśnienie powietrza powinno wynosić 5,8 bar\nR.4.3\nW układach dwuprzewodowych ciśnienie powietrza powinno wynosić 8,0 bar\nR.4.4\nWyłączyć silnik ciągnika\nR.4.5\nSkontrolować elementy układu przy zwolnionym pedale hamulca w ciągniku\nR.4.6\nPowtórzyć kontrolę układu przy wciśniętym pedale hamulca w ciągniku\nR.4.7\nOsłuchiwanie lub \"w przypadku pojawienia się nieszczelności, sprężone powietrze będzie\nprzedostawać się w miejscach uszkodzeń na zewnątrz z charakterystycznym syczeniem\"\nR.4.8\nNieszczelność układu można wykryć również powlekając sprawdzane elementy płynem do mycia\nlub innym preparatem pieniącym się\nR.5\nRezultat 5: Wykaz zaleceń bezpiecznej obsługi technicznej rozrzutnika\nzapisane:\nR.5.1\nPrace naprawcze, konserwacyjne i czyszczące należy wykonywać tylko przy wyłączonym silniku\nciągnika\nR.5.2\nPrzed podjęciem prac naprawczych i konserwacyjnych, po wyłączeniu silnika, należy wyjąć\nkluczyk zapłonowy ze stacyjki\nR.5.3\nPrzy wszystkich czynnościach obsługowych rozrzutnik powinien być zabezpieczony przed\nprzetoczeniem się\nR.5.4\nPrzed przystąpieniem do demontażu filtra, zredukować ciśnienie w przewodzie zasilającym\nR.5.5\nW trakcie demontażu zasuwy filtra, pokrywę przytrzymywać drugą ręką.\nR.5.6\nW trakcie demontażu zasuwy filtra, pokrywę filtra skierować od siebie.\nR.5.7\nPrzed demontażem zaworu odwadniającego należy odpowietrzyć zbiornik powietrza.","solution":null,"image":"img/m43-2018-styczen-egzamin-zawodowy-praktyczny/zad-PE.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":2,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"M43 · Egzamin zawodowy · styczeń 2018","subject_label":"m43","category_label":"Egzamin zawodowy","text_html":"

Zadanie egzaminacyjne
Zaplanuj wykonanie obsługi technicznej układów: hamulcowego, jezdnego i pneumatycznego rozrzutnika
obornika N262/1. W czasie eksploatacji maszyny zauważono nadmierny hałas i nagrzewanie się jednej
z piast osi jezdnej. Sporządź, na podstawie informacji zawartych w instrukcji obsługi, Zestawienie
możliwych przyczyn występujących usterek i sposobów ich usunięcia.
Opracuj Harmonogram przeglądów technicznych rozrzutnika.
Sporządź Wykaz czynności kontrolnych luzu łożysk osi jezdnych oraz Wykaz czynności kontrolnych
mających na celu sprawdzenie szczelności instalacji pneumatycznych wraz z warunkami technicznymi
kontroli oraz sposoby wykrywania nieszczelności.
Opracuj Wykaz zaleceń bezpiecznej obsługi technicznej rozrzutnika.
Wszystkie formularze niezbędne do sporządzenia dokumentacji zamieszczone są w arkuszu egzaminacyjnym.
Wyciąg z instrukcji obsługi rozrzutnika obornika PRONAR N262/1
BUDOWA ROZRZUTNIKA
Budowę rozrzutnika N262/1 przedstawiono na rys.1. Rama dolna (1) jest konstrukcją spawaną
z kształtowników stalowych. Podstawowym elementem nośnym są dwie podłużnice połączone ze sobą
porzeczkami. Do ramy została przyspawana skrzynia ładunkowa (2). Zawieszenie rozrzutnika tworzą dwie
osie jezdne (3) w układzie typu tandem na resorach parabolicznych połączonych wahaczem (4). Osie
mocowane są do resorów przy pomocy płyty resorowej oraz śrub kabłąkowych. Zostały one wykonane
z pręta kwadratowego zakończonego czopami, na których na łożyskach stożkowych są osadzone piasty kół
jezdnych. Są to koła pojedyncze wyposażone w hamulce szczękowe uruchamiane mechanicznymi
rozpieraczami krzywkowymi.
W zależności od rodzaju zaczepu przy ciągniku rolniczym z którym będzie się agregatowało rozrzutnik,
istnieje możliwość wyposażenia rozrzutnika w dyszel dolny (5) lub dyszel górny (6). W przedniej części do
płyty bocznej ramy zamontowana została podpora hydrauliczna.
W tylnej części skrzyni ładunkowej został zainstalowany poziomy adapter rozdrabniający (13)
z mechanizmem szerokiego rozrzutu. Pomiędzy przestrzenią skrzyni ładunkowej a adapterem
rozdrabniającym znajduje się ruchoma zasuwa (15). Za adapterem została zamontowana klapa tylna (16). Na
bocznych ścianach skrzyni ładunkowej zamontowano ochronne belki drewniane (17), natomiast w przedniej
części skrzyni siatkę ochronną (18).
Rysunek 1. Budowa rozrzutnika
Mechanizm podający rozrzutnika składa się z dwóch zespołów przenoszących. Zespół przenoszący składa się
z dwóch łańcuchów oraz listew zgarniających. Łańcuchy zamontowane są na żeliwnych kołach zębatych
wału mechanizmu napędowego i na kołach przednich zespołu napinającego. Do regulacji naciągu służą
cztery śruby napinające ze sprężynami przeciwwstrząsowymi. Zespoły przenoszące są napędzane silnikiem
hydraulicznym, zamontowanym do przekładni hydraulicznej.
OBSŁUGA TECHNICZNA
1.
Informacje wstępne
W trakcie użytkowania rozrzutnika niezbędna jest stała kontrola stanu technicznego oraz wykonywanie
zabiegów konserwacyjnych, które pozwolą na utrzymanie pojazdu w dobrym stanie technicznym.
Prace naprawcze, konserwacyjne i czyszczące należy wykonywać tylko przy wyłączonym silniku
ciągnika i wyjętym kluczyku zapłonowym ze stacyjki. Przy wszystkich czynnościach obsługowych
rozrzutnik powinien być zabezpieczony przed przetoczeniem się.
2.
Kontrola wstępna hamulców osi jezdnej
 Podłączyć rozrzutnik do ciągnika, pod koło rozrzutnika podłożyć kliny.
 Sprawdzić sposób zamocowania siłownika oraz sprężyn powrotnych.
 Uruchamiać i zwalniać kolejno hamulec zasadniczy, a następnie hamulec postojowy rozrzutnika. Oba
hamulce powinny uruchamiać się i cofać bez większych oporów i zacięć.
 Sprawdzić skok siłownika oraz poprawność powracania tłoczyska do pozycji wyjściowej.
 Sprawdzić kompletność elementów osi jezdnej.
 Sprawdzić siłowniki hydrauliczne lub siłowniki pneumatyczne pod względem szczelności.
Kontrola wstępna hamulców osi jezdnej musi być przeprowadzona:
 po pierwszym użyciu rozrzutnika,
 po pierwszym przejeździe z obciążeniem.
3.
Kontrola zużycia okładzin szczęk hamulcowych
Szczęki hamulcowe należy wymienić gdy grubość okładzin hamulcowych przekroczy wartość minimalna
podaną przez producenta.
Kontroli zużycia okładzin dokonuje się przez okienko w bębnie osi jezdnej.
4.
Kontrola luzu łożysk osi jezdnych
Czynności przygotowawcze:
 Połączyć rozrzutnik z ciągnikiem; ciągnik unieruchomić hamulcem postojowym.
 Ustawić ciągnik i rozrzutnik na twardym i poziomym podłożu. Ciągnik ustawić do jazdy na wprost.
 Pod koło rozrzutnika przeciwległe do koła podnoszonego należy podłożyć kliny blokujące. Upewnić
się, czy rozrzutnik nie przetoczy się podczas kontroli.
 Ustawić podnośnik pomiędzy śrubami kabłąkowymi (2) mocującymi oś (1) do resoru - rys.2. Zalecany
punkt podparcia oznaczony został strzałką. Podnośnik musi być dopasowany do masy własnej
rozrzutnika.
 Podnieść koło znajdujące się po przeciwnej stronie ułożonych klinów.
Rysunek 2. Punkt podparcia podnośnika
WSKAZÓWKA
Minimalna grubość okładzin hamulców wynosi 5 mm.
Kontrola zużycia okładzin hamulcowych:
 co 3 miesiące,
 w przypadku przegrzewania się hamulców,
 w przypadku gdy wydłuży się skok tłoczyska siłownika hamulcowego,
 w przypadku gdy występują nienaturalne odgłosy z okolic bębna osi jezdnej.
Kontrola luzu łożysk
 Obracając powoli kołem w dwóch kierunkach, sprawdzić, czy ruch jest płynny, a koło obraca się bez
nadmiernego oporu i zacięć.
 Rozkręcić koło aby obracało się bardzo szybko, sprawdzić czy z łożyska nie wydobywają się
nienaturalne dźwięki.
 Poruszając kołem spróbować wyczuć luz. Można posłużyć się dźwignią podłożoną pod koło, opierając
drugi koniec o podłoże.
 Powtórzyć czynności dla każdego koła osobno, pamiętając, że podnośnik musi znajdować się po
przeciwnej stronie klinów.
Jeżeli luz jest wyczuwalny, należy przeprowadzić regulację łożysk.
5.
Regulacja luzu łożysk osi jezdnych
Czynności przygotowawcze
 Przygotować ciągnik oraz rozrzutnik do czynności regulacyjnych zgodnie z opisem zawartym
w rozdziale 4.
Regulacja luzu łożyska osi jezdnej
 Zdemontować pokrywę piasty.
 Wyjąć zawleczkę zabezpieczającą nakrętkę koronkową.
 Dokręcić nakrętkę koronową w celu usunięcia luzu. Koło powinno obracać się z nieznacznym oporem.
 Odkręcić nakrętkę (nie mniej niż 1/3 obrotu) do pokrycia najbliższego rowka nakrętki z otworem
w czopie osi jezdnej. Koło powinno obracać się bez nadmiernego oporu.
 Zabezpieczyć nakrętkę koronową zawleczką sprężystą i zamontować pokrywę piasty.
 Ostukać delikatnie piastę gumowym lub drewnianym młotkiem.
Koło powinno obracać się płynnie, bez zacięć i wyczuwalnych oporów nie pochodzących z ocierania
szczęk o bęben hamulcowy. Regulację luzu łożysk można przeprowadzić tylko i wyłącznie, kiedy
rozrzutnik jest podłączony do ciągnika, a skrzynia ładunkowa jest pusta.
Kontrola luzu łożysk osi jezdnych:
 po przejechaniu pierwszego 1 000 km,
 przed intensywnym wykorzystaniem rozrzutnika,
 każdorazowo co 6 miesięcy użytkowania.
6.
Kontrola ciśnienia powietrza; ocena stanu technicznego ogumienia i felg stalowych.
W czasie kontroli ciśnienia rozrzutnik musi być rozładowany. Sprawdzenie powinno być przeprowadzone
przed rozpoczęciem jazdy, kiedy opony nie są rozgrzane, lub po dłuższym postoju maszyny.
Wartość ciśnienia w ogumieniu określona jest na naklejce informacyjnej, umieszczonej na feldze koła.
W trakcie kontroli ciśnienia należy również zwrócić uwagę na stan techniczny felg oraz opon. Felgi należy
kontrolować pod względem deformacji, pęknięć, korozji, zwłaszcza w okolicy spawów oraz kontaktu
z oponą.
7.
Regulacja hamulców mechanicznych
Regulacja hamulców polega na zmianie położenia ramienia rozpieracza względem wałka rozpieracza. W tym
celu należy wyregulować pozycję ramienia przy pomocy śruby nastawczej w odpowiednim kierunku:
 do przodu jeżeli hamowanie następuje za wcześnie,
 do tyłu, jeżeli hamowanie następuje za późno.
Po prawidłowej regulacji, przy pełnym zahamowaniu ramiona rozpieracza powinny tworzyć kąt około 90º
z tłoczyskiem siłownika, a skok powinien wynosić około połowy długości skoku całkowitego tłoczyska.
8.
Obsługa instalacji pneumatycznej
Kontrola szczelności instalacji pneumatycznych
 Podłączyć rozrzutnik do ciągnika.
 Ciągnik oraz rozrzutnik należy unieruchomić hamulcem postojowym. Dodatkowo pod tylne koło
rozrzutnika podłożyć kliny.
 Uruchomić ciągnik w celu uzupełnienia powietrza w zbiorniku instalacji hamulcowej rozrzutnika.
 W układach jednoprzewodowych ciśnienie powietrza powinno wynosić 5,8 bar.
 W układach dwuprzewodowych ciśnienie powietrza powinno wynosić 8 bar.
 Wyłączyć silnik ciągnika.
Kontrola ciśnienia oraz oględziny felg stalowych:
 co 1 miesiąc użytkowania,
 w razie konieczności.
Kontrola dokręcenia kół osi jezdnej:
 po pierwszym użyciu rozrzutnika,
 po pierwszym przejeździe z obciążeniem,
 po przejechaniu pierwszego 1 000 km,
 co 6 miesięcy użytkowania.
Raz do roku należy przeprowadzić kontrolę układu hamulca zasadniczego i w razie
konieczności przeprowadzić regulację.
 Skontrolować elementy układu przy zwolnionym pedale hamulca w ciągniku.
 Zwrócić szczególna uwagę na miejsca połączeń przewodów oraz siłowniki hamulcowe.
 Powtórzyć kontrolę układu przy wciśniętym pedale hamulca w ciągniku.
 Wymagana jest pomoc drugiej osoby.
W przypadku pojawienia się nieszczelności, sprężone powietrze będzie przedostawać się w miejscach
uszkodzeń na zewnątrz z charakterystycznym syczeniem. Nieszczelności układu można wykryć również
powlekając sprawdzane elementy płynem do mycia lub innym preparatem pieniącym się. Elementy
uszkodzone należy wymienić na nowe lub przekazać do naprawy.
Ocena wzrokowa instalacji
Podczas kontroli szczelności należy dodatkowo zwrócić uwagę na stan techniczny oraz stopień czystości
elementów układu. Kontakt przewodów pneumatycznych, uszczelnień itp. z olejem, smarem, benzyną itp.
może przyczynić się do ich uszkodzenia lub przyspieszyć proces starzenia. Przewody zagięte, trwale
zdeformowane, nacięte lub przetarte kwalifikują się tylko do wymiany.
Czyszczenie filtrów powietrza
Rysunek 3. Filtr powietrza
W zależności od warunków pracy rozrzutnika, ale nie rzadziej niż raz na trzy miesiące należy wyjąć
i oczyścić wkłady filtrów powietrza, które są umieszczone na przewodach przyłączeniowych instalacji
pneumatycznej. Wkłady są wielokrotnego użytku i nie podlegają wymianie, chyba że zostaną uszkodzone
w sposób mechaniczny.
Kontrola szczelności instalacji:
 po przejechaniu pierwszego 1 000 km,
 każdorazowo po wykonaniu naprawy lub wymianie elementów,
 raz do roku.
Ocena wzrokowa instalacji:
 przeprowadzić oględziny układu w tym samym czasie, kiedy wykonywana jest
kontrola szczelności.
NIEBEZPIECZEŃSTWO
Przed przystąpieniem do demontażu filtra, zredukować ciśnienie w przewodzie zasilającym.
W trakcie demontażu zasuwy filtra, pokrywę przytrzymywać drugą ręką. Pokrywę filtra
skierować od siebie.
Zakres czynności obsługowych:
 Zredukować ciśnienie w przewodzie zasilającym.
 Redukcję ciśnienia w przewodzie można wykonać przez wciśnięcie do oporu grzybka złącza
pneumatycznego.
 Wysunąć zasuwę zabezpieczającą (1).
 Pokrywę filtra (2) należy przytrzymać drugą ręką. Po wyjęciu zasuwy, pokrywa zostanie wypchnięta
przez sprężynę, znajdującą się w obudowie filtra.
 Wkład oraz korpus filtra należy dokładnie wymyć i przedmuchać sprężonym powietrzem. Montaż
należy przeprowadzić w kolejności odwrotnej.
Czyszczenie zaworu odwadniającego
Zakres czynności obsługowych:
 Zredukować całkowicie ciśnienie w zbiorniku powietrza.
 Redukcję ciśnienia w zbiorniku można wykonać przez wychylenie trzpienia zaworu
odwadniającego.
 Wykręcić zawór.
 Przeczyścić zawór, przedmuchać sprężonym powietrzem.
 Wymienić uszczelkę miedzianą.
 Wkręcić zawór, napełnić zbiornik powietrzem, sprawdzić szczelność zbiornika.
Rysunek 4. Zbiornik powietrza: 1 - zawór odwadniający, 2 - zbiornik powietrza
NIEBEZPIECZEŃSTWO
Przed demontażem zaworu odwadniającego odpowietrzyć zbiornik powietrza.
Czyszczenie zaworu odwadniającego:
 co 12 miesięcy.
USTERKI I PRZYCZYNY ICH POWSTAWANIA
Czas przeznaczony na wykonanie zadania wynosi 120 minut.
Ocenie podlegać będzie 5 rezultatów:
 Zestawienie możliwych przyczyn występujących usterek i sposobów ich usunięcia,
 Harmonogram przeglądów technicznych rozrzutnika,
 Wykaz czynności kontrolnych luzu łożysk osi jezdnych,
 Wykaz czynności kontrolnych mających na celu sprawdzenie szczelności instalacji pneumatycznych,
warunki techniczne kontroli oraz sposoby wykrywania nieszczelności,
 Wykaz zaleceń bezpiecznej obsługi technicznej rozrzutnika.
USTERKA
PRZYCZYNA
Niska sprawność układu hamulcowego
Za niskie ciśnienie w instalacji
Uszkodzona sprężarka powietrza w ciągniku
Uszkodzony zawór hamowania w ciągniku
Nieszczelność instalacji
Hałas w piaście osi jezdnej
Nadmierny luz na łożyskach
Uszkodzone łożyska
Nadmierne nagrzewanie się piasty osi jezdnej
Nieprawidłowo wyregulowany hamulec zasadniczy
Nieprawidłowo wyregulowany hamulec postojowy
Zużyte okładziny hamulcowe
Sterowanie przenośnikiem łańcuchowym nie działa
Przerwany przepływ oleju
Zamienione przewody zasilające
Zestawienie możliwych przyczyn występujących usterek i sposobów ich usunięcia
Harmonogram przeglądów technicznych rozrzutnika
USTERKA
PRZYCZYNA
SPOSÓB USUNIĘCIA
Hałas w piaście osi jezdnej
Nadmierne nagrzewanie się
piasty osi jezdnej
Okres
międzyobsługowy
Czynności obsługowe
Co 1 miesiąc
Co 3 miesiące
Co 6 miesięcy
Co 1 rok
Wykaz czynności kontrolnych luzu łożysk osi jezdnych
Lp.
Czynności obsługowe
Wykaz czynności kontrolnych mających na celu sprawdzenie szczelności instalacji pneumatycznych,
warunki techniczne kontroli oraz sposoby wykrywania nieszczelności
Lp.
Czynności kontrolne
Wykaz zaleceń bezpiecznej obsługi technicznej rozrzutnika
Lp.
Zalecenia bezpiecznej obsługi technicznej rozrzutnika

","answer_text_html":"

Nazwa
kwalifikacji:
Organizacja prac związanych z eksploatacją środków technicznych stosowanych
w rolnictwie
Oznaczenie
kwalifikacji:
M.43
Numer zadania: 01
Kod arkusza:
M.43-01-01_zo
Lp.
Elementy podlegające ocenie/kryteria oceny
(dopuszcza się inne sformułowania niż zapisane w zasadach oceniania, pod warunkiem ich poprawności
merytorycznej)
R.1
Rezultat 1: Zestawienie możliwych przyczyn występujących usterek i sposobów ich
usunięcia
zapisane:
R.1.1
Hałas w piaście osi jezdnej-przyczyna: nadmierny luz na łożyskach
R.1.2
Hałas w piaście osi jezdnej-sposób usunięcia: wyregulować łożyska
R.1.3
Hałas w piaście osi jezdnej-przyczyna: uszkodzone łożyska
R.1.4
Hałas w piaście osi jezdnej-sposób usunięcia: wymienić łożyska
R.1.5
Nadmierne nagrzewanie się piasty osi jezdnej-przyczyna: nieprawidłowo wyregulowany hamulec
zasadniczy
R.1.6
Nadmierne nagrzewanie się piasty osi jezdnej-sposób usunięcia: wyregulować hamulec
zasadniczy
R.1.7
Nadmierne nagrzewanie się piasty osi jezdnej-przyczyna: nieprawidłowo wyregulowany hamulec
postojowy
R.1.8
Nadmierne nagrzewanie się piasty osi jezdnej-sposób usunięcia: wyregulować hamulec
postojowy
R.1.9
Nadmierne nagrzewanie się piasty osi jezdnej-przyczyna: zużyte okładziny hamulcowe
R.1.10
Nadmierne nagrzewanie się piasty osi jezdnej-sposób usunięcia: wymienić szczęki hamulcowe
(okładziny)
R.2
Rezultat 2: Harmonogram przeglądów technicznych rozrzutnika
zapisane:
R.2.1
Co 1 miesiąc: Kontrola ciśnienia powietrza
R.2.2
Co 1 miesiąc: Oględziny felg stalowych
R.2.3
Co 3 miesiące: Kontrola zużycia okładzin hamulcowych
R.2.4
Co 3 miesiące: Czyszczenie wkładów filtrów powietrza
R.2.5
Co 6 miesięcy: Kontrola luzu łożysk osi jezdnych
R.2.6
Co 6 miesięcy: Kontrola dokręcenia kół osi jezdnej
R.2.7
Co 1 rok: Kontrola / regulacja układu hamulca zasadniczego
R.2.8
Co 1 rok: Kontrola szczelności instalacji
R.2.9
Co 1 rok: Ocen wzrokowa/oględziny instalacji
R.2.10
Co 1 rok: Czyszczenie zaworu odwadniającego
R.3
Rezultat 3: Wykaz czynności kontrolnych luzu łożysk osi jezdnych
zapisane:
R.3.1
Obracając powoli kołem w dwóch kierunkach sprawdzić, czy ruch jest płynny a koło obraca się
bez nadmiernego oporu i zacięć
R.3.2
Rozkręcić koło aby obracało się bardzo szybko, sprawdzić czy z łożyska nie wydobywają się
nienaturalne dźwięki
R.3.3
Poruszając kołem spróbować wyczuć luz.
R.3.4
Powtórzyć czynności dla każdego koła osobno
R.4
Rezultat 4: Wykaz czynności kontrolnych mających na celu sprawdzenie szczelności
instalacji pneumatycznych, warunki techniczne kontroli oraz sposoby wykrywania
nieszczelności
zapisane:
R.4.1
Uruchomić ciągnik w celu uzupełnienia powietrza w zbiorniku instalacji hamulcowej rozrzutnika
R.4.2
W układach jednoprzewodowych ciśnienie powietrza powinno wynosić 5,8 bar
R.4.3
W układach dwuprzewodowych ciśnienie powietrza powinno wynosić 8,0 bar
R.4.4
Wyłączyć silnik ciągnika
R.4.5
Skontrolować elementy układu przy zwolnionym pedale hamulca w ciągniku
R.4.6
Powtórzyć kontrolę układu przy wciśniętym pedale hamulca w ciągniku
R.4.7
Osłuchiwanie lub "w przypadku pojawienia się nieszczelności, sprężone powietrze będzie
przedostawać się w miejscach uszkodzeń na zewnątrz z charakterystycznym syczeniem"
R.4.8
Nieszczelność układu można wykryć również powlekając sprawdzane elementy płynem do mycia
lub innym preparatem pieniącym się
R.5
Rezultat 5: Wykaz zaleceń bezpiecznej obsługi technicznej rozrzutnika
zapisane:
R.5.1
Prace naprawcze, konserwacyjne i czyszczące należy wykonywać tylko przy wyłączonym silniku
ciągnika
R.5.2
Przed podjęciem prac naprawczych i konserwacyjnych, po wyłączeniu silnika, należy wyjąć
kluczyk zapłonowy ze stacyjki
R.5.3
Przy wszystkich czynnościach obsługowych rozrzutnik powinien być zabezpieczony przed
przetoczeniem się
R.5.4
Przed przystąpieniem do demontażu filtra, zredukować ciśnienie w przewodzie zasilającym
R.5.5
W trakcie demontażu zasuwy filtra, pokrywę przytrzymywać drugą ręką.
R.5.6
W trakcie demontażu zasuwy filtra, pokrywę filtra skierować od siebie.
R.5.7
Przed demontażem zaworu odwadniającego należy odpowietrzyć zbiornik powietrza.

","solutions":[]}