{"id":"matematyka-2017-maj-matura-podstawowa/zad/29","paper_id":"matematyka-2017-maj-matura-podstawowa","number":"29","points":4,"ptype":"open","subject":"matematyka","category":"matura","year":2017,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 29. (0-4)\nFunkcja kwadratowa f jest określona dla wszystkich liczb rzeczywistych x wzorem\n( )\n2\nf\nx\nax\nbx\nc\n. Największa wartość funkcji f jest równa 6 oraz\n(\n)\n( )\n3\n6\n0\n2\nf\nf\nOblicz wartość współczynnika a.\nOdpowiedź:\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n28.\n29.\nMaks. liczba pkt\n2\n4\nUzyskana liczba pkt\n\nMMA_1P\nFunkcja kwadratowa f jest określona dla wszystkich liczb rzeczywistych x wzorem f(x) = ax^2+bx+c. Największa wartość funkcji f jest równa 6 oraz f(-6) = f(0) = 3/2. Oblicz wartość współczynnika a.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 29. (0-4)\nIV. Użycie i tworzenie\nstrategii.\n4. Funkcje. Zdający wyznacza wzór funkcji kwadratowej na\npodstawie pewnych informacji o tej funkcji lub o jej wykresie\n(4.9).\nPrzykładowe rozwiązania\nI sposób\nPonieważ\n(\n)\n( )\n3\n6\n0\n2\nf\nf\n, stąd wartość\n6\n0\n3\n2\np\nZatem\n( )\n(\n)\n2\nf\nx\na x\np\nq\ndla\n3\np = - i\n6\nq =\nObliczamy współczynnik a. Wiemy, że\n( )\n3\n0\n2\nf\n, zatem\n(\n)\n2\n3\n0\n3\n6\n2\na\n,\n9\n9\n2\na = -\n,\n1\n2\na = -\nOdpowiedź:\n1\n2\na = -\nII sposób\nZ treści zadania wynika, że\n(\n)\n( )\n3\n6\n0\n2\nf\nf\n:\n(\n)\n(\n)\n2\n3\n6\n6\n2\n3\n0\n0\n2\n\n\n⋅-⋅+\n\na\nb\nc\na\nb\nc\n,\n3\n36\n6\n2\n3\n2\na\nb\nc\nc\n\n\n=\n\n,\n6\n3\n2\nb\na\nc\n=\n\nObliczamy pierwszą współrzędną wierzchołka:\n6\n3\n2\n2\nb\na\np\na\na\nStąd wynika, że (\n)3\n6\nf -\n= i\n( )\n2\n3\n6\n2\nf\nx\nax\nax\n. Obliczamy współczynnik a\n(\n)\n(\n)\n2\n3\n3\n6\n3\n6\n2\na\na\n⋅-\n,\n9\n9\n2\na\n,\n1\n2\na = -\nSchemat punktowania\nRozwiązanie, w którym postęp jest wprawdzie niewielki, ale konieczny na drodze do\npełnego rozwiązania 1 p.\nZdający\n• obliczy pierwszą współrzędną wierzchołka: np.\n6\n0\n3\n2\np\nalbo\n• zapisze układ dwóch równań, np.:\n(\n)\n(\n)\n2\n3\n6\n6\n2\n3\n0\n0\n,\n2\n\n\n⋅\n⋅\n\na\nb\nc\na\nb\nc\nalbo\n• zapisze wzór funkcji f w postaci kanonicznej\n( )\n(\n)\n2\nf\nx\na x\np\nq\noraz zapisze\n6\nq =\n,\nalbo\n• zapisze równanie\n6\n4a\nΔ\ni na tym poprzestanie lub dalej popełnia błędy.\nRozwiązanie, w którym postęp jest istotny 2 p.\nZdający\n• zapisze wzór funkcji f w postaci: ( )\n(\n)\n6\n3 2 +\nx\na\nx\nf\nalbo\n• zapisze układ trzech równań z niewiadomymi a, b, c, np.:\n(\n)\n(\n)\n2\n2\n3\n6\n6\n2\n3\n0\n0\n2\n4\n6\n4\n\n\n\n⋅-⋅+\n\n\n\n\na\nb\nc\na\nb\nc\nb\nac\na\nlub\n(\n)\n(\n)\n(\n)\n(\n)\n2\n2\n3\n6\n6\n2\n3\n0\n0\n2\n3\n3\n6\n\n\n⋅-⋅+\n\n\n\n\na\nb\nc\na\nb\nc\na\nb\nc\ni na tym poprzestanie lub dalej popełnia błędy.\nPokonanie zasadniczych trudności zadania 3 p.\nZdający\n• zapisze równanie z jedną niewiadomą a,\nnp.: (\n)\n2\n3\n0\n3\n6\n2\na\nlub (\n)\n(\n)\n2\n3\n3\n6\n3\n6\n2\na\na\n⋅-\n, lub\n2\n36\n18\n0\na\na\nalbo\n• obliczy wartości b i c:\n3\nb = -,\n3\n2\nc\ni na tym poprzestanie lub dalej popełnia błędy.\nRozwiązanie pełne 4 p.\nZdający obliczy wartość współczynnika a:\n1\n2\na\nUwagi\n1. Jeżeli zdający w przedstawionym rozwiązaniu traktuje liczby 6\n- i 0 jako miejsca zerowe\nrozważanej przez siebie funkcji i przyjmuje, że druga współrzędna wierzchołka paraboli jest\nrówna\n1\n4 2 , to może otrzymać 4 punkty, o ile w rozwiązaniu nie występują błędy.\n2. Jeżeli zdający w przedstawionym rozwiązaniu traktuje liczby 6\n- i 0 jako miejsca zerowe\nrozważanej przez siebie funkcji i przyjmuje, że druga współrzędna wierzchołka paraboli jest\nrówna 6, to może otrzymać 1 punkt, o ile poprawnie wyznaczy pierwszą współrzędną\nwierzchołka paraboli.","solution":"## Poprawna odpowiedź: \\(a = -\\dfrac{1}{2}\\)\n\n## Sposób 1 - układ równań z postaci ogólnej\n\n**Co wiemy:** funkcja ma maksimum, więc parabola jest skierowana ramionami w dół → \\(a < 0\\).\n\n**Krok 1: wyznacz \\(c\\) z warunku \\(f(0) = \\frac{3}{2}\\)**\n\n\\[f(0) = a \\cdot 0^2 + b \\cdot 0 + c = c = \\frac{3}{2}\\]\n\n**Krok 2: wyznacz oś symetrii z warunku \\(f(-6) = f(0)\\)**\n\nSkoro \\(f(-6) = f(0)\\), to punkty \\(x = -6\\) i \\(x = 0\\) leżą symetrycznie względem wierzchołka. Oś symetrii jest w połowie między nimi:\n\n\\[p = \\frac{-6 + 0}{2} = -3\\]\n\nZatem \\(-\\dfrac{b}{2a} = -3\\), czyli \\(b = 6a\\).\n\n**Krok 3: użyj warunku maksimum \\(f(-3) = 6\\)**\n\n\\[f(-3) = 9a - 3b + c = 6\\]\n\nPodstawiam \\(b = 6a\\) i \\(c = \\frac{3}{2}\\):\n\n\\[9a - 3 \\cdot 6a + \\frac{3}{2} = 6\\]\n\\[9a - 18a = 6 - \\frac{3}{2}\\]\n\\[-9a = \\frac{12 - 3}{2} = \\frac{9}{2}\\]\n\n\\[\\boxed{a = -\\frac{1}{2}}\\]\n\n## Sposób 2 - postać kanoniczna (szybciej!)\n\nSkoro maksimum wynosi \\(6\\) i jest osiągane w \\(x = -3\\) (wyznaczonym jak wyżej z symetrii), funkcję możemy od razu zapisać w postaci kanonicznej:\n\n\\[f(x) = a(x+3)^2 + 6\\]\n\nPodstawiam warunek \\(f(0) = \\frac{3}{2}\\):\n\n\\[a \\cdot (0+3)^2 + 6 = \\frac{3}{2}\\]\n\\[9a = \\frac{3}{2} - 6 = \\frac{3 - 12}{2} = -\\frac{9}{2}\\]\n\n\\[\\boxed{a = -\\frac{1}{2}}\\]\n\n**Weryfikacja pełna** (\\(a = -\\frac{1}{2},\\ b = -3,\\ c = \\frac{3}{2}\\)):\n\\[f(x) = -\\frac{1}{2}x^2 - 3x + \\frac{3}{2}\\]\n\\[f(0) = \\frac{3}{2}\\ ✓, \\quad f(-6) = -\\frac{1}{2}\\cdot 36 + 18 + \\frac{3}{2} = -18 + 18 + \\frac{3}{2} = \\frac{3}{2}\\ ✓\\]\n\\[f(-3) = -\\frac{1}{2}\\cdot 9 + 9 + \\frac{3}{2} = -\\frac{9}{2} + \\frac{18}{2} + \\frac{3}{2} = \\frac{12}{2} = 6\\ ✓\\]\n\n## Wzory z karty CKE\n\n**Dział 7 (Funkcja kwadratowa, s. 7-9):**\n\nPostać kanoniczna:\n\\[f(x) = a(x - p)^2 + q, \\quad \\text{gdzie wierzchołek } W = (p, q)\\]\n\nOś symetrii: \\(p = -\\dfrac{b}{2a}\\) - użyta w Sposobie 1 do ustalenia, że \\(b = 6a\\).\n\nWierzchołek paraboli jest punktem, w którym funkcja osiąga maksimum (gdy \\(a < 0\\)) lub minimum (gdy \\(a > 0\\)) - klucz do Sposobu 2.\n\n## Typowe pułapki\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Warunek \\(f(-6) = f(0)\\) NIE oznacza, że wierzchołek jest w \\(x = -6\\) ani \\(x = 0\\). Wierzchołek jest w punkcie **środkowym** tych dwóch argumentów, czyli w \\(x = -3\\).\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Jeśli funkcja ma **największą** wartość (maksimum), to koniecznie \\(a < 0\\). Gdyby \\(a > 0\\), funkcja miałaby minimum, nie maksimum - warto to sprawdzić na końcu.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Przy obliczaniu \\(f(-3)\\) łatwo o błąd znaku: \\(-3b = -3 \\cdot 6a = -18a\\), a nie \\(-18\\). Nie podstawiaj wartości liczbowej przedwcześnie.\n\n**Odpowiedź: \\(a = -\\dfrac{1}{2}\\)**\n\n### Sposób 1 - Symetria wierzchołka + postać kanoniczna\n**Krok 1 - pierwsza współrzędna wierzchołka.** \\(f(-6) = f(0)\\), więc wierzchołek leży w połowie odległości między \\(-6\\) i \\(0\\):\n\\[p = \\dfrac{-6 + 0}{2} = -3.\\]\n\n**Krok 2 - druga współrzędna wierzchołka.** Funkcja \\(f\\) ma **największą** wartość = 6 (zatem \\(a < 0\\), ramiona w dół), osiąganą w wierzchołku:\n\\[q = 6.\\]\n\n**Krok 3 - wyznaczenie \\(a\\).** Postać kanoniczna: \\(f(x) = a(x+3)^2 + 6\\). Warunek \\(f(0) = \\tfrac{3}{2}\\):\n\\[a\\cdot 9 + 6 = \\tfrac{3}{2}\\]\n\\[9a = \\tfrac{3}{2} - 6 = -\\tfrac{9}{2}\\]\n\\[a = -\\tfrac{1}{2}.\\]\n\n### Sposób 2 - Układ trzech równań\nZ warunków \\(f(-6) = f(0) = \\tfrac{3}{2}\\) i \\(\\max f = 6\\):\n\\[\\begin{cases} 36a - 6b + c = \\tfrac{3}{2} \\\\ c = \\tfrac{3}{2} \\\\ -\\tfrac{b^2 - 4ac}{4a} = 6 \\end{cases}\\]\nZ pierwszego (po podstawieniu \\(c\\)): \\(36a - 6b = 0 \\Rightarrow b = 6a\\).\nZ trzeciego: \\(\\tfrac{4ac - b^2}{4a} = 6\\) → \\(4ac - b^2 = 24a\\). Podstawiamy \\(c = \\tfrac{3}{2}\\), \\(b = 6a\\):\n\\[4a\\cdot\\tfrac{3}{2} - 36a^2 = 24a\\]\n\\[6a - 36a^2 = 24a \\Rightarrow -36a^2 = 18a \\Rightarrow a = -\\tfrac{1}{2}.\\]\n(Przyjęliśmy \\(a \\ne 0\\) - bo to funkcja kwadratowa.)\n\n**Odpowiedź:** \\(a = -\\tfrac{1}{2}\\).","image":"img/matematyka-2017-maj-matura-podstawowa/zad-29.webp","solution_image":"img/matematyka-2017-maj-matura-podstawowa/sol-29.svg","topics":"funkcje","page_from":19,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"site","source_label":"Matematyka · Matura · maj 2017 (podstawowa)","subject_label":"Matematyka","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 29. (0-4)<br>Funkcja kwadratowa f jest określona dla wszystkich liczb rzeczywistych x wzorem<br>( )<br>2<br>f<br>x<br>ax<br>bx<br>c<br>. Największa wartość funkcji f jest równa 6 oraz<br>(<br>)<br>( )<br>3<br>6<br>0<br>2<br>f<br>f<br>Oblicz wartość współczynnika a.<br>Odpowiedź:<br>Wypełnia<br>egzaminator<br>Nr zadania<br>28.<br>29.<br>Maks. liczba pkt<br>2<br>4<br>Uzyskana liczba pkt</p>\n<p>MMA_1P<br>Funkcja kwadratowa f jest określona dla wszystkich liczb rzeczywistych x wzorem f(x) = ax^2+bx+c. Największa wartość funkcji f jest równa 6 oraz f(-6) = f(0) = 3/2. Oblicz wartość współczynnika a.</p>","answer_text_html":"<p>Zadanie 29. (0-4)<br>IV. Użycie i tworzenie<br>strategii.</p>\n<ol><li>Funkcje. Zdający wyznacza wzór funkcji kwadratowej na</li></ol>\n<p>podstawie pewnych informacji o tej funkcji lub o jej wykresie<br>(4.9).<br>Przykładowe rozwiązania<br>I sposób<br>Ponieważ<br>(<br>)<br>( )<br>3<br>6<br>0<br>2<br>f<br>f<br>, stąd wartość<br>6<br>0<br>3<br>2<br>p<br>Zatem<br>( )<br>(<br>)<br>2<br>f<br>x<br>a x<br>p<br>q<br>dla<br>3<br>p = - i<br>6<br>q =<br>Obliczamy współczynnik a. Wiemy, że<br>( )<br>3<br>0<br>2<br>f<br>, zatem<br>(<br>)<br>2<br>3<br>0<br>3<br>6<br>2<br>a<br>,<br>9<br>9<br>2<br>a = -<br>,<br>1<br>2<br>a = -<br>Odpowiedź:<br>1<br>2<br>a = -<br>II sposób<br>Z treści zadania wynika, że<br>(<br>)<br>( )<br>3<br>6<br>0<br>2<br>f<br>f<br>:<br>(<br>)<br>(<br>)<br>2<br>3<br>6<br>6<br>2<br>3<br>0<br>0<br>2<br><br><br>⋅-⋅+<br><br>a<br>b<br>c<br>a<br>b<br>c<br>,<br>3<br>36<br>6<br>2<br>3<br>2<br>a<br>b<br>c<br>c<br><br><br>=<br><br>,<br>6<br>3<br>2<br>b<br>a<br>c<br>=<br><br>Obliczamy pierwszą współrzędną wierzchołka:<br>6<br>3<br>2<br>2<br>b<br>a<br>p<br>a<br>a<br>Stąd wynika, że (<br>)3<br>6<br>f -<br>= i<br>( )<br>2<br>3<br>6<br>2<br>f<br>x<br>ax<br>ax<br>. Obliczamy współczynnik a<br>(<br>)<br>(<br>)<br>2<br>3<br>3<br>6<br>3<br>6<br>2<br>a<br>a<br>⋅-<br>,<br>9<br>9<br>2<br>a<br>,<br>1<br>2<br>a = -<br>Schemat punktowania<br>Rozwiązanie, w którym postęp jest wprawdzie niewielki, ale konieczny na drodze do<br>pełnego rozwiązania 1 p.<br>Zdający<br>• obliczy pierwszą współrzędną wierzchołka: np.<br>6<br>0<br>3<br>2<br>p<br>albo<br>• zapisze układ dwóch równań, np.:<br>(<br>)<br>(<br>)<br>2<br>3<br>6<br>6<br>2<br>3<br>0<br>0<br>,<br>2<br><br><br>⋅<br>⋅<br><br>a<br>b<br>c<br>a<br>b<br>c<br>albo<br>• zapisze wzór funkcji f w postaci kanonicznej<br>( )<br>(<br>)<br>2<br>f<br>x<br>a x<br>p<br>q<br>oraz zapisze<br>6<br>q =<br>,<br>albo<br>• zapisze równanie<br>6<br>4a<br>Δ<br>i na tym poprzestanie lub dalej popełnia błędy.<br>Rozwiązanie, w którym postęp jest istotny 2 p.<br>Zdający<br>• zapisze wzór funkcji f w postaci: ( )<br>(<br>)<br>6<br>3 2 +<br>x<br>a<br>x<br>f<br>albo<br>• zapisze układ trzech równań z niewiadomymi a, b, c, np.:<br>(<br>)<br>(<br>)<br>2<br>2<br>3<br>6<br>6<br>2<br>3<br>0<br>0<br>2<br>4<br>6<br>4<br><br><br><br>⋅-⋅+<br><br><br><br><br>a<br>b<br>c<br>a<br>b<br>c<br>b<br>ac<br>a<br>lub<br>(<br>)<br>(<br>)<br>(<br>)<br>(<br>)<br>2<br>2<br>3<br>6<br>6<br>2<br>3<br>0<br>0<br>2<br>3<br>3<br>6<br><br><br>⋅-⋅+<br><br><br><br><br>a<br>b<br>c<br>a<br>b<br>c<br>a<br>b<br>c<br>i na tym poprzestanie lub dalej popełnia błędy.<br>Pokonanie zasadniczych trudności zadania 3 p.<br>Zdający<br>• zapisze równanie z jedną niewiadomą a,<br>np.: (<br>)<br>2<br>3<br>0<br>3<br>6<br>2<br>a<br>lub (<br>)<br>(<br>)<br>2<br>3<br>3<br>6<br>3<br>6<br>2<br>a<br>a<br>⋅-<br>, lub<br>2<br>36<br>18<br>0<br>a<br>a<br>albo<br>• obliczy wartości b i c:<br>3<br>b = -,<br>3<br>2<br>c<br>i na tym poprzestanie lub dalej popełnia błędy.<br>Rozwiązanie pełne 4 p.<br>Zdający obliczy wartość współczynnika a:<br>1<br>2<br>a<br>Uwagi</p>\n<ol><li>Jeżeli zdający w przedstawionym rozwiązaniu traktuje liczby 6</li></ol>\n<ul><li>i 0 jako miejsca zerowe</li></ul>\n<p>rozważanej przez siebie funkcji i przyjmuje, że druga współrzędna wierzchołka paraboli jest<br>równa<br>1<br>4 2 , to może otrzymać 4 punkty, o ile w rozwiązaniu nie występują błędy.</p>\n<ol><li>Jeżeli zdający w przedstawionym rozwiązaniu traktuje liczby 6</li></ol>\n<ul><li>i 0 jako miejsca zerowe</li></ul>\n<p>rozważanej przez siebie funkcji i przyjmuje, że druga współrzędna wierzchołka paraboli jest<br>równa 6, to może otrzymać 1 punkt, o ile poprawnie wyznaczy pierwszą współrzędną<br>wierzchołka paraboli.</p>","solutions":[{"source":"site","label":"matematykaszkolna.pl","kind":"image","image":"/img/matematyka-2017-maj-matura-podstawowa/sol-29.svg"},{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"<h4>Poprawna odpowiedź: \\(a = -\\dfrac{1}{2}\\)</h4>\n<h4>Sposób 1 - układ równań z postaci ogólnej</h4>\n<p><strong>Co wiemy:</strong> funkcja ma maksimum, więc parabola jest skierowana ramionami w dół → \\(a &lt; 0\\).</p>\n<p><strong>Krok 1: wyznacz \\(c\\) z warunku \\(f(0) = \\frac{3}{2}\\)</strong></p>\n<p>\\[f(0) = a \\cdot 0^2 + b \\cdot 0 + c = c = \\frac{3}{2}\\]</p>\n<p><strong>Krok 2: wyznacz oś symetrii z warunku \\(f(-6) = f(0)\\)</strong></p>\n<p>Skoro \\(f(-6) = f(0)\\), to punkty \\(x = -6\\) i \\(x = 0\\) leżą symetrycznie względem wierzchołka. Oś symetrii jest w połowie między nimi:</p>\n<p>\\[p = \\frac{-6 + 0}{2} = -3\\]</p>\n<p>Zatem \\(-\\dfrac{b}{2a} = -3\\), czyli \\(b = 6a\\).</p>\n<p><strong>Krok 3: użyj warunku maksimum \\(f(-3) = 6\\)</strong></p>\n<p>\\[f(-3) = 9a - 3b + c = 6\\]</p>\n<p>Podstawiam \\(b = 6a\\) i \\(c = \\frac{3}{2}\\):</p>\n<p>\\[9a - 3 \\cdot 6a + \\frac{3}{2} = 6\\]<br>\\[9a - 18a = 6 - \\frac{3}{2}\\]<br>\\[-9a = \\frac{12 - 3}{2} = \\frac{9}{2}\\]</p>\n<p>\\[\\boxed{a = -\\frac{1}{2}}\\]</p>\n<h4>Sposób 2 - postać kanoniczna (szybciej!)</h4>\n<p>Skoro maksimum wynosi \\(6\\) i jest osiągane w \\(x = -3\\) (wyznaczonym jak wyżej z symetrii), funkcję możemy od razu zapisać w postaci kanonicznej:</p>\n<p>\\[f(x) = a(x+3)^2 + 6\\]</p>\n<p>Podstawiam warunek \\(f(0) = \\frac{3}{2}\\):</p>\n<p>\\[a \\cdot (0+3)^2 + 6 = \\frac{3}{2}\\]<br>\\[9a = \\frac{3}{2} - 6 = \\frac{3 - 12}{2} = -\\frac{9}{2}\\]</p>\n<p>\\[\\boxed{a = -\\frac{1}{2}}\\]</p>\n<p><strong>Weryfikacja pełna</strong> (\\(a = -\\frac{1}{2},\\ b = -3,\\ c = \\frac{3}{2}\\)):<br>\\[f(x) = -\\frac{1}{2}x^2 - 3x + \\frac{3}{2}\\]<br>\\[f(0) = \\frac{3}{2}\\ ✓, \\quad f(-6) = -\\frac{1}{2}\\cdot 36 + 18 + \\frac{3}{2} = -18 + 18 + \\frac{3}{2} = \\frac{3}{2}\\ ✓\\]<br>\\[f(-3) = -\\frac{1}{2}\\cdot 9 + 9 + \\frac{3}{2} = -\\frac{9}{2} + \\frac{18}{2} + \\frac{3}{2} = \\frac{12}{2} = 6\\ ✓\\]</p>\n<h4>Wzory z karty CKE</h4>\n<p><strong>Dział 7 (Funkcja kwadratowa, s. 7-9):</strong></p>\n<p>Postać kanoniczna:<br>\\[f(x) = a(x - p)^2 + q, \\quad \\text{gdzie wierzchołek } W = (p, q)\\]</p>\n<p>Oś symetrii: \\(p = -\\dfrac{b}{2a}\\) - użyta w Sposobie 1 do ustalenia, że \\(b = 6a\\).</p>\n<p>Wierzchołek paraboli jest punktem, w którym funkcja osiąga maksimum (gdy \\(a &lt; 0\\)) lub minimum (gdy \\(a &gt; 0\\)) - klucz do Sposobu 2.</p>\n<h4>Typowe pułapki</h4>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> Warunek \\(f(-6) = f(0)\\) NIE oznacza, że wierzchołek jest w \\(x = -6\\) ani \\(x = 0\\). Wierzchołek jest w punkcie <strong>środkowym</strong> tych dwóch argumentów, czyli w \\(x = -3\\).</blockquote>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> Jeśli funkcja ma <strong>największą</strong> wartość (maksimum), to koniecznie \\(a &lt; 0\\). Gdyby \\(a &gt; 0\\), funkcja miałaby minimum, nie maksimum - warto to sprawdzić na końcu.</blockquote>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> Przy obliczaniu \\(f(-3)\\) łatwo o błąd znaku: \\(-3b = -3 \\cdot 6a = -18a\\), a nie \\(-18\\). Nie podstawiaj wartości liczbowej przedwcześnie.</blockquote>\n<p><strong>Odpowiedź: \\(a = -\\dfrac{1}{2}\\)</strong></p>\n<h5>Sposób 1 - Symetria wierzchołka + postać kanoniczna</h5>\n<p><strong>Krok 1 - pierwsza współrzędna wierzchołka.</strong> \\(f(-6) = f(0)\\), więc wierzchołek leży w połowie odległości między \\(-6\\) i \\(0\\):<br>\\[p = \\dfrac{-6 + 0}{2} = -3.\\]</p>\n<p><strong>Krok 2 - druga współrzędna wierzchołka.</strong> Funkcja \\(f\\) ma <strong>największą</strong> wartość = 6 (zatem \\(a &lt; 0\\), ramiona w dół), osiąganą w wierzchołku:<br>\\[q = 6.\\]</p>\n<p><strong>Krok 3 - wyznaczenie \\(a\\).</strong> Postać kanoniczna: \\(f(x) = a(x+3)^2 + 6\\). Warunek \\(f(0) = \\tfrac{3}{2}\\):<br>\\[a\\cdot 9 + 6 = \\tfrac{3}{2}\\]<br>\\[9a = \\tfrac{3}{2} - 6 = -\\tfrac{9}{2}\\]<br>\\[a = -\\tfrac{1}{2}.\\]</p>\n<h5>Sposób 2 - Układ trzech równań</h5>\n<p>Z warunków \\(f(-6) = f(0) = \\tfrac{3}{2}\\) i \\(\\max f = 6\\):<br>\\[\\begin{cases} 36a - 6b + c = \\tfrac{3}{2} \\\\ c = \\tfrac{3}{2} \\\\ -\\tfrac{b^2 - 4ac}{4a} = 6 \\end{cases}\\]<br>Z pierwszego (po podstawieniu \\(c\\)): \\(36a - 6b = 0 \\Rightarrow b = 6a\\).<br>Z trzeciego: \\(\\tfrac{4ac - b^2}{4a} = 6\\) → \\(4ac - b^2 = 24a\\). Podstawiamy \\(c = \\tfrac{3}{2}\\), \\(b = 6a\\):<br>\\[4a\\cdot\\tfrac{3}{2} - 36a^2 = 24a\\]<br>\\[6a - 36a^2 = 24a \\Rightarrow -36a^2 = 18a \\Rightarrow a = -\\tfrac{1}{2}.\\]<br>(Przyjęliśmy \\(a \\ne 0\\) - bo to funkcja kwadratowa.)</p>\n<p><strong>Odpowiedź:</strong> \\(a = -\\tfrac{1}{2}\\).</p>"},{"source":"zadaniazmatur","label":"zadaniazmatur.pl","kind":"text","html":"<p>$a = -\\dfrac{1}{2}$</p>"}]}