{"id":"matematyka-2021-czerwiec-matura-podstawowa/zad/4","paper_id":"matematyka-2021-czerwiec-matura-podstawowa","number":"4","points":1,"ptype":"closed","subject":"matematyka","category":"matura","year":2021,"month":"czerwiec","level":"podstawowa","text":"Zadanie 4. (0-1)\nCenę drukarki obniżono o 20%, a następnie nową cenę obniżono o 10%. W wyniku obu tych\nzmian cena drukarki zmniejszyła się w stosunku do ceny sprzed obu obniżek o\nA. 18%\nB. 28%\nC. 30%\nD. 72%\nRozwiązanie zadania. Cenę drukarki obniżono o 20%, a następnie nową cenę obniżono o 10%. W wyniku obu tych zmian cena drukarki zmniejszyła się w stosunku do ceny sprzed obu obniżek o A. 18% B. 28% C. 30% D. 72%.","answer":"B","answer_text":"4 𝑎, 5\n4 𝑏 oraz wysokości 𝑥 taki, że spełniona jest\nrówność pól:\n𝑎+ 𝑏\n2\n⋅ℎ=\n5\n4 (𝑎+ 𝑏)\n2\n⋅𝑥\nPo pomnożeniu obu stron tej równości przez 2\n𝑎+𝑏 otrzymujemy ℎ= 5\n4 𝑥, czyli 𝑥= 4\n5 ℎ= 0,8ℎ.\nOznacza to, że wysokość ℎ trapezu została skrócona o 20%.\nZadanie 33. (0-2)\nZasady oceniania\nZdający otrzymuje 1 p.\ngdy:\n\nzapisze związek między polami trójkątów 𝐹𝐵𝐶 oraz 𝐵𝐸𝐷: 𝑃𝐹𝐵𝐶= 9𝑃𝐵𝐸𝐷\nALBO\n\nzapisze, że trójkąty 𝐵𝐶𝐹 i 𝐵𝐸𝐷 są podobne\ni na tym zakończy lub dalej popełni błędy.\nZdający otrzymuje 2 p.\ngdy obliczy\n|𝐶𝐸|\n|𝐸𝐵|:\n|𝐶𝐸|\n|𝐸𝐵| = 2.\nPrzykładowe pełne rozwiązanie\nNiech 𝐹 będzie spodkiem wysokości trójkąta 𝐴𝐵𝐶 poprowadzonej z wierzchołka 𝐶 na\npodstawę 𝐴𝐵. Ponieważ 𝑃𝐴𝐷𝐸𝐶= 17𝑃𝐵𝐸𝐷 i trójkąt 𝐴𝐵𝐶 jest równoramienny, więc\n𝑃𝐹𝐵𝐶= 9𝑃𝐵𝐸𝐷.\nProsta 𝑘 jest równoległa do wysokości 𝐶𝐹, więc trójkąty 𝐵𝐶𝐹 i 𝐵𝐸𝐷 są podobne (na\npodstawie cechy kkk podobieństwa trójkątów).\nZ twierdzenia o stosunku pól figur podobnych i warunków zadania otrzymujemy\n𝑃𝛥𝐹𝐵𝐶\n𝑃𝛥𝐵𝐸𝐷\n= (|𝐵𝐶|\n|𝐸𝐵|)\n2\nwięc","solution":"## Poprawna odpowiedź: B - cena spadła o \\(28\\%\\)\n\n## Sposób 1 - mnożenie współczynników procentowych\n\nZamiast liczyć każdą obniżkę osobno, użyjemy **współczynników zmiany**.\n\nObniżka o \\(20\\%\\) oznacza, że zostaje \\(80\\%\\) ceny, czyli mnożymy przez \\(0{,}8\\).\nObniżka o \\(10\\%\\) oznacza, że zostaje \\(90\\%\\) ceny, czyli mnożymy przez \\(0{,}9\\).\n\nPo obu obniżkach cena wynosi:\n\\[C_{\\text{końcowa}} = C_0 \\cdot 0{,}8 \\cdot 0{,}9 = C_0 \\cdot 0{,}72\\]\n\nCena końcowa to \\(72\\%\\) ceny wyjściowej, więc **spadła o**:\n\\[100\\% - 72\\% = \\mathbf{28\\%}\\]\n\n## Sposób 2 - liczenie na konkretnej kwocie (np. \\(100\\) zł)\n\nPrzyjmijmy, że drukarka kosztuje \\(C_0 = 100\\) zł.\n\n**Krok 1:** Obniżka o \\(20\\%\\):\n\\[100 - 20\\% \\cdot 100 = 100 - 20 = 80 \\text{ zł}\\]\n\n**Krok 2:** Nową cenę \\(80\\) zł obniżamy o \\(10\\%\\):\n\\[80 - 10\\% \\cdot 80 = 80 - 8 = 72 \\text{ zł}\\]\n\n**Łączny spadek:**\n\\[100 - 72 = 28 \\text{ zł}\\]\n\nNa wyjściowe \\(100\\) zł → spadek o \\(28\\) zł, czyli o \\(\\mathbf{28\\%}\\).\n\n## Wzory z karty CKE\n\nW tym zadaniu nie używamy konkretnych wzorów z karty CKE - wystarczy rozumienie procentów i mnożenie współczynników. Jest to zadanie rachunkowe oparte na definicji procentu.\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Odp. | Błąd |\n| A (\\(18\\%\\)) | Uczeń liczy \\(20\\% \\cdot 10\\% = 2\\%\\), czyli \"o ile obniżki się różnią\" lub robi inną błędną operację; wynik \\(18\\%\\) = \\(20\\% - 2\\%\\) - ta droga nie ma sensu rachunkowego |\n| C (\\(30\\%\\)) | Uczeń po prostu **dodaje** oba procenty: \\(20\\% + 10\\% = 30\\%\\). To klasyczny błąd - procenty obniżek **nie dodają się**, bo druga obniżka jest liczona od już obniżonej ceny |\n| D (\\(72\\%\\)) | Uczeń poprawnie oblicza, że cena końcowa to \\(72\\%\\) ceny wyjściowej, ale **zapomina odjąć od 100%** - podaje ile cena **wynosi**, a nie o ile **spadła** |\n\n## Typowe pułapki i uwagi\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Procenty obniżek **nie sumują się**! Dwie obniżki o \\(20\\%\\) i \\(10\\%\\) to **nie** to samo co jedna obniżka o \\(30\\%\\). Druga obniżka liczy się od już zmniejszonej ceny, więc efekt jest zawsze **mniejszy** niż suma procentów.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Odpowiedź D (\\(72\\%\\)) to cena **po obniżkach** wyrażona jako procent ceny wyjściowej - nie mylić z **procentem obniżki**! Pytanie brzmi \"o ile zmniejszyła się cena\", a nie \"ile wynosi nowa cena\".\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Przy kolejnych zmianach procentowych zawsze działaj na **współczynnikach** (\\(0{,}8 \\cdot 0{,}9 = 0{,}72\\)), a nie na samych procentach - to najszybsza i najpewniejsza metoda.\n\n**Poprawna odpowiedź: B**\n\n### Sposób 1 - Mnożniki procentowe\nPo pierwszej obniżce: \\(0{,}8\\) ceny początkowej.\nPo drugiej obniżce: \\(0{,}8\\cdot 0{,}9 = 0{,}72\\) ceny początkowej.\nObniżka łączna: \\(100\\% - 72\\% = 28\\%\\).\n\n### Sposób 2 - Na liczbie 100\nCena 100 zł → \\(100 - 20 = 80\\) zł → \\(80 - 0{,}1\\cdot 80 = 72\\) zł. Obniżka \\(28\\) zł = \\(28\\%\\).\n\n### Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n- **A. \\(18\\%\\)** - błąd: \\(10\\% \\cdot 20\\% \\cdot \\) pomyłka.\n- **C. \\(30\\%\\)** - naiwne \\(20+10\\), brak uwzględnienia, że drugi rabat liczony od niższej ceny.\n- **D. \\(72\\%\\)** - pozostała cena, nie obniżka.\n\n**Uwaga:** obniżki kolejne mnożą się, nie dodają.","image":"img/matematyka-2021-czerwiec-matura-podstawowa/zad-4.webp","solution_image":"img/matematyka-2021-czerwiec-matura-podstawowa/sol-4.svg","topics":"algebra","page_from":2,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"site","source_label":"Matematyka · Matura · czerwiec 2021 (podstawowa)","subject_label":"Matematyka","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 4. (0-1)<br>Cenę drukarki obniżono o 20%, a następnie nową cenę obniżono o 10%. W wyniku obu tych<br>zmian cena drukarki zmniejszyła się w stosunku do ceny sprzed obu obniżek o<br>A. 18%<br>B. 28%<br>C. 30%<br>D. 72%<br>Rozwiązanie zadania. Cenę drukarki obniżono o 20%, a następnie nową cenę obniżono o 10%. W wyniku obu tych zmian cena drukarki zmniejszyła się w stosunku do ceny sprzed obu obniżek o A. 18% B. 28% C. 30% D. 72%.</p>","answer_text_html":"<p>4 𝑎, 5<br>4 𝑏 oraz wysokości 𝑥 taki, że spełniona jest<br>równość pól:<br>𝑎+ 𝑏<br>2<br>⋅ℎ=<br>5<br>4 (𝑎+ 𝑏)<br>2<br>⋅𝑥<br>Po pomnożeniu obu stron tej równości przez 2<br>𝑎+𝑏 otrzymujemy ℎ= 5<br>4 𝑥, czyli 𝑥= 4<br>5 ℎ= 0,8ℎ.<br>Oznacza to, że wysokość ℎ trapezu została skrócona o 20%.<br>Zadanie 33. (0-2)<br>Zasady oceniania<br>Zdający otrzymuje 1 p.<br>gdy:<br><br>zapisze związek między polami trójkątów 𝐹𝐵𝐶 oraz 𝐵𝐸𝐷: 𝑃𝐹𝐵𝐶= 9𝑃𝐵𝐸𝐷<br>ALBO<br><br>zapisze, że trójkąty 𝐵𝐶𝐹 i 𝐵𝐸𝐷 są podobne<br>i na tym zakończy lub dalej popełni błędy.<br>Zdający otrzymuje 2 p.<br>gdy obliczy<br>|𝐶𝐸|<br>|𝐸𝐵|:<br>|𝐶𝐸|<br>|𝐸𝐵| = 2.<br>Przykładowe pełne rozwiązanie<br>Niech 𝐹 będzie spodkiem wysokości trójkąta 𝐴𝐵𝐶 poprowadzonej z wierzchołka 𝐶 na<br>podstawę 𝐴𝐵. Ponieważ 𝑃𝐴𝐷𝐸𝐶= 17𝑃𝐵𝐸𝐷 i trójkąt 𝐴𝐵𝐶 jest równoramienny, więc<br>𝑃𝐹𝐵𝐶= 9𝑃𝐵𝐸𝐷.<br>Prosta 𝑘 jest równoległa do wysokości 𝐶𝐹, więc trójkąty 𝐵𝐶𝐹 i 𝐵𝐸𝐷 są podobne (na<br>podstawie cechy kkk podobieństwa trójkątów).<br>Z twierdzenia o stosunku pól figur podobnych i warunków zadania otrzymujemy<br>𝑃𝛥𝐹𝐵𝐶<br>𝑃𝛥𝐵𝐸𝐷<br>= (|𝐵𝐶|<br>|𝐸𝐵|)<br>2<br>więc</p>","solutions":[{"source":"site","label":"matematykaszkolna.pl","kind":"image","image":"/img/matematyka-2021-czerwiec-matura-podstawowa/sol-4.svg"},{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"<h4>Poprawna odpowiedź: B - cena spadła o \\(28\\%\\)</h4>\n<h4>Sposób 1 - mnożenie współczynników procentowych</h4>\n<p>Zamiast liczyć każdą obniżkę osobno, użyjemy <strong>współczynników zmiany</strong>.</p>\n<p>Obniżka o \\(20\\%\\) oznacza, że zostaje \\(80\\%\\) ceny, czyli mnożymy przez \\(0{,}8\\).<br>Obniżka o \\(10\\%\\) oznacza, że zostaje \\(90\\%\\) ceny, czyli mnożymy przez \\(0{,}9\\).</p>\n<p>Po obu obniżkach cena wynosi:<br>\\[C_{\\text{końcowa}} = C_0 \\cdot 0{,}8 \\cdot 0{,}9 = C_0 \\cdot 0{,}72\\]</p>\n<p>Cena końcowa to \\(72\\%\\) ceny wyjściowej, więc <strong>spadła o</strong>:<br>\\[100\\% - 72\\% = \\mathbf{28\\%}\\]</p>\n<h4>Sposób 2 - liczenie na konkretnej kwocie (np. \\(100\\) zł)</h4>\n<p>Przyjmijmy, że drukarka kosztuje \\(C_0 = 100\\) zł.</p>\n<p><strong>Krok 1:</strong> Obniżka o \\(20\\%\\):<br>\\[100 - 20\\% \\cdot 100 = 100 - 20 = 80 \\text{ zł}\\]</p>\n<p><strong>Krok 2:</strong> Nową cenę \\(80\\) zł obniżamy o \\(10\\%\\):<br>\\[80 - 10\\% \\cdot 80 = 80 - 8 = 72 \\text{ zł}\\]</p>\n<p><strong>Łączny spadek:</strong><br>\\[100 - 72 = 28 \\text{ zł}\\]</p>\n<p>Na wyjściowe \\(100\\) zł → spadek o \\(28\\) zł, czyli o \\(\\mathbf{28\\%}\\).</p>\n<h4>Wzory z karty CKE</h4>\n<p>W tym zadaniu nie używamy konkretnych wzorów z karty CKE - wystarczy rozumienie procentów i mnożenie współczynników. Jest to zadanie rachunkowe oparte na definicji procentu.</p>\n<h4>Dlaczego inne odpowiedzi są błędne</h4>\n<p>| Odp. | Błąd |<br>| A (\\(18\\%\\)) | Uczeń liczy \\(20\\% \\cdot 10\\% = 2\\%\\), czyli &quot;o ile obniżki się różnią&quot; lub robi inną błędną operację; wynik \\(18\\%\\) = \\(20\\% - 2\\%\\) - ta droga nie ma sensu rachunkowego |<br>| C (\\(30\\%\\)) | Uczeń po prostu <strong>dodaje</strong> oba procenty: \\(20\\% + 10\\% = 30\\%\\). To klasyczny błąd - procenty obniżek <strong>nie dodają się</strong>, bo druga obniżka jest liczona od już obniżonej ceny |<br>| D (\\(72\\%\\)) | Uczeń poprawnie oblicza, że cena końcowa to \\(72\\%\\) ceny wyjściowej, ale <strong>zapomina odjąć od 100%</strong> - podaje ile cena <strong>wynosi</strong>, a nie o ile <strong>spadła</strong> |</p>\n<h4>Typowe pułapki i uwagi</h4>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> Procenty obniżek <strong>nie sumują się</strong>! Dwie obniżki o \\(20\\%\\) i \\(10\\%\\) to <strong>nie</strong> to samo co jedna obniżka o \\(30\\%\\). Druga obniżka liczy się od już zmniejszonej ceny, więc efekt jest zawsze <strong>mniejszy</strong> niż suma procentów.</blockquote>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> Odpowiedź D (\\(72\\%\\)) to cena <strong>po obniżkach</strong> wyrażona jako procent ceny wyjściowej - nie mylić z <strong>procentem obniżki</strong>! Pytanie brzmi &quot;o ile zmniejszyła się cena&quot;, a nie &quot;ile wynosi nowa cena&quot;.</blockquote>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> Przy kolejnych zmianach procentowych zawsze działaj na <strong>współczynnikach</strong> (\\(0{,}8 \\cdot 0{,}9 = 0{,}72\\)), a nie na samych procentach - to najszybsza i najpewniejsza metoda.</blockquote>\n<p><strong>Poprawna odpowiedź: B</strong></p>\n<h5>Sposób 1 - Mnożniki procentowe</h5>\n<p>Po pierwszej obniżce: \\(0{,}8\\) ceny początkowej.<br>Po drugiej obniżce: \\(0{,}8\\cdot 0{,}9 = 0{,}72\\) ceny początkowej.<br>Obniżka łączna: \\(100\\% - 72\\% = 28\\%\\).</p>\n<h5>Sposób 2 - Na liczbie 100</h5>\n<p>Cena 100 zł → \\(100 - 20 = 80\\) zł → \\(80 - 0{,}1\\cdot 80 = 72\\) zł. Obniżka \\(28\\) zł = \\(28\\%\\).</p>\n<h5>Dlaczego inne odpowiedzi są błędne</h5>\n<ul><li><strong>A. \\(18\\%\\)</strong> - błąd: \\(10\\% \\cdot 20\\% \\cdot \\) pomyłka.</li><li><strong>C. \\(30\\%\\)</strong> - naiwne \\(20+10\\), brak uwzględnienia, że drugi rabat liczony od niższej ceny.</li><li><strong>D. \\(72\\%\\)</strong> - pozostała cena, nie obniżka.</li></ul>\n<p><strong>Uwaga:</strong> obniżki kolejne mnożą się, nie dodają.</p>"}]}