{"id":"matematyka-2021-maj-matura-podstawowa/zad/26","paper_id":"matematyka-2021-maj-matura-podstawowa","number":"26","points":1,"ptype":"closed","subject":"matematyka","category":"matura","year":2021,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 26. (0-1) (22zmie)\nZ wierzchołków sześcianu 𝐴𝐵𝐶𝐷𝐸𝐹𝐺𝐻 losujemy jednocześnie dwa różne wierzchołki.\nPrawdopodobieństwo tego, że wierzchołki te będą końcami przekątnej sześcianu\n𝐴𝐵𝐶𝐷𝐸𝐹𝐺𝐻, jest równe\nA. 1\n7\nB. 4\n7\nC. 1\n14\nD. 3\n7\nRozwiązanie zadania. Z wierzchołków sześcianu ABCDEFGH losujemy jednocześnie dwa różne wierzchołki. Prawdopodobieństwo tego, że wierzchołki te będą końcami przekątnej sześcianu ABCDEFGH, jest równe A. 1/7 B. 4/7 C. 1/14 D. 3/7.","answer":"A","answer_text":"Zadanie 26. (0-1)\nWymagania egzaminacyjne 2021\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nIII. Modelowanie matematyczne.\nZdający:\n10.2) oblicza prawdopodobieństwa\nw prostych sytuacjach, stosując klasyczną\ndefinicję prawdopodobieństwa.\nZasady oceniania\n1 pkt - odpowiedź poprawna.\n0 pkt - odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nRozwiązanie\nWersja A: A\nWersja B: B","solution":"## Poprawna odpowiedź: A - \\(\\dfrac{1}{7}\\)\n\n## Sposób 1 - Klasyczny schemat prawdopodobieństwa\n\n**Krok 1: Ile jest wszystkich możliwych par wierzchołków?**\n\nSześcian ma \\(8\\) wierzchołków. Losujemy jednocześnie \\(2\\) różne wierzchołki - kolejność nie ma znaczenia, więc liczymy kombinacje:\n\n\\[\\binom{8}{2} = \\frac{8 \\cdot 7}{2} = 28\\]\n\nTo jest nasz **zbiór zdarzeń elementarnych**: \\(|\\Omega| = 28\\).\n\n**Krok 2: Ile sześcian ma przekątnych?**\n\nPrzekątna sześcianu (przestrzenna) to odcinek łączący dwa **przeciwległe** wierzchołki - taki, który przechodzi przez środek sześcianu.\n\nNazwijmy wierzchołki standardowo: podstawa dolna \\(ABCD\\), podstawa górna \\(EFGH\\) (tak że \\(A\\) leży pod \\(E\\), \\(B\\) pod \\(F\\), itd.). Przekątne sześcianu to:\n- \\(AG\\), \\(BH\\), \\(CE\\), \\(DF\\)\n\nŁącznie: **4 przekątne sześcianu**.\n\n**Krok 3: Obliczamy prawdopodobieństwo**\n\n\\[P = \\frac{\\text{liczba korzystnych par}}{\\text{wszystkie pary}} = \\frac{4}{28} = \\boxed{\\dfrac{1}{7}}\\]\n\n## Sposób 2 - Przez jeden ustalony wierzchołek\n\nUstalamy jeden wierzchołek, np. \\(A\\). Drugi wierzchołek losujemy spośród pozostałych \\(7\\).\n\nIle z tych \\(7\\) wierzchołków jest końcem przekątnej wychodzącej z \\(A\\)? Dokładnie **jeden** (wierzchołek \\(G\\) - naprzeciwległy).\n\n\\[P = \\frac{1}{7}\\]\n\nWynik zgodny ze Sposobem 1. ✓\n\n## Wzory z karty CKE\n\n**Dział 13 (Kombinatoryka, s. 28)** - symbol Newtona (kombinacje):\n\\[\\binom{n}{k} = \\frac{n!}{k!(n-k)!}\\]\nUżyliśmy do policzenia liczby wszystkich par wierzchołków: \\(\\binom{8}{2} = 28\\).\n\n**Dział 14 (Rachunek prawdopodobieństwa, s. 29)** - prawdopodobieństwo klasyczne:\n\\[P(A) = \\frac{|A|}{|\\Omega|}\\]\nPodstawa całego rozwiązania.\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Odp. | Błąd |\n| B. \\(\\dfrac{4}{7}\\) | Pomylenie przekątnych sześcianu (**4**) z **wszystkimi przekątnymi** (przestrzennymi i ścianowymi razem): \\(4 + 12 = 16\\), stąd \\(\\frac{16}{28} = \\frac{4}{7}\\) |\n| C. \\(\\dfrac{1}{14}\\) | Przyjęcie, że sześcian ma tylko **2** przekątne przestrzenne zamiast 4: \\(\\frac{2}{28} = \\frac{1}{14}\\) |\n| D. \\(\\dfrac{3}{7}\\) | Policzono przekątne **ścian** zamiast sześcianu: każda z 6 ścian ma 2 przekątne, czyli \\(6 \\cdot 2 = 12\\) przekątnych ścianowych, a \\(\\frac{12}{28} = \\frac{3}{7}\\) |\n\n## Typowe pułapki i uwagi\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Sześcian ma **trzy rodzaje** odcinków między wierzchołkami: krawędzie (12), przekątne ścian (12) i przekątne przestrzenne (4). Tylko te ostatnie to „przekątne sześcianu\" - nie mylić ich z przekątnymi ścian!\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Losowanie „jednocześnie\" dwóch wierzchołków = kombinacje bez powtórzeń \\(\\binom{8}{2}\\), **nie** wariacje. Kolejność nie ma znaczenia, więc nie mnożymy przez 2.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Łatwy błąd w Sposobie 1 to nieprawidłowe policzenie przekątnych. Pamiętaj: każda przekątna ma **dwa** końce, więc para \\(\\{A, G\\}\\) to **jedna** przekątna, nie dwie.\n\n**Poprawna odpowiedź: A**\n\n### Sposób 1 - Zliczanie\nLiczba par różnych wierzchołków: \\(\\binom{8}{2} = 28\\).\nPrzekątne sześcianu (łączą przeciwległe wierzchołki): \\(4\\).\nPrawdopodobieństwo: \\(\\dfrac{4}{28} = \\dfrac{1}{7}\\).\n\n### Sposób 2 - Z perspektywy jednego wierzchołka\nZ każdego wierzchołka wychodzi dokładnie 1 przekątna sześcianu (do przeciwległego). Każdą przekątną liczymy dwa razy, więc \\(\\dfrac{8\\cdot 1}{2} = 4\\) przekątne.\n\n### Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n- **B. \\(\\tfrac{4}{7}\\)** - zamiana licznika i mianownika.\n- **C. \\(\\tfrac{1}{14}\\)** - błędne \\(|\\Omega| = 56\\).\n- **D. \\(\\tfrac{3}{7}\\)** - liczba przekątnych ścian lub błędna.\n\n**Rozróżnienie:** sześcian ma 12 krawędzi, 12 przekątnych ścian, 4 przekątne.\n\n**Poprawna odpowiedź: A**\n\n### Sposób 1: Obliczenie prawdopodobieństwa wyciągnięcia dwóch końców przekątnej\n\n1. **Liczba wszystkich możliwości wyciągnięcia dwóch wierzchołków:**\nSześcian ma 8 wierzchołków. Wybieramy 2 z nich, więc liczba możliwości to kombinacja 8 po 2:\n\\[\n\\binom{8}{2} = \\frac{8!}{2!(8-2)!} = \\frac{8!}{2!6!} = \\frac{8 \\times 7}{2 \\times 1} = 28\n\\]\n\n2. **Liczba sposobów wyciągnięcia dwóch końców przekątnej:**\nSześcian ma 4 przekątne. Każda przekątna ma 2 końce. Zatem jest 4 przekątne, a każdy z nich ma 2 końce. Zatem liczba sposobów wyciągnięcia dwóch końców przekątnej to 4.\n\n3. **Obliczenie prawdopodobieństwa:**\nPrawdopodobieństwo, że wierzchołki będą końcami przekątnej, to liczba sposobów wyciągnięcia dwóch końców przekątnej podzielona przez liczbę wszystkich możliwości wyciągnięcia dwóch wierzchołków:\n\\[\nP = \\frac{4}{28} = \\frac{1}{7}\n\\]\n\n📖 Karta wzorów: s.28, Kombinatoryka, strona 28\n\n### Sposób 2: Obliczenie prawdopodobieństwa wyciągnięcia dwóch wierzchołków z końców jednej przekątnej\n\n1. **Wybór jednej przekątnej:** Sześcian ma 4 przekątne.\n2. **Wybór dwóch wierzchołków z końców tej przekątnej:** Każda przekątna ma dwa wierzchołki. Wybieramy oba te wierzchołki.\n3. **Liczba wszystkich możliwości wyciągnięcia dwóch wierzchołków:** (jak w Sposobie 1) - 28\n4. **Prawdopodobieństwo:**\nPrawdopodobieństwo wyciągnięcia dwóch wierzchołków z końców jednej przekątnej to:\n\\[\nP = \\frac{4 \\times 2}{28} = \\frac{8}{28} = \\frac{2}{7}\n\\]\nJednakże, w tym sposobie, nie uwzględniamy, że wierzchołki muszą być różne. Zatem ten sposób jest błędny.\n\n5. **Poprawne obliczenie prawdopodobieństwa:**\nPrawdopodobieństwo, że wierzchołki będą końcami przekątnej, to liczba sposobów wyciągnięcia dwóch końców przekątnej podzielona przez liczbę wszystkich możliwości wyciągnięcia dwóch wierzchołków:\n\\[\nP = \\frac{4}{28} = \\frac{1}{7}\n\\]\n\n📖 Karta wzorów: s.28, Kombinatoryka, strona 28\n\n### Dlaczego nie inne odpowiedzi?\n\n* **B. (na zdjęciu):** Ta odpowiedź jest nieprawidłowa, ponieważ obliczenia nie prowadzą do poprawnego prawdopodobieństwa.\n* **C. (na zdjęciu):** Ta odpowiedź jest nieprawidłowa, ponieważ nie uwzględnia wszystkich możliwości wyciągnięcia dwóch wierzchołków.\n* **D. (na zdjęciu):** Ta odpowiedź jest nieprawidłowa, ponieważ nie prowadzi do poprawnego prawdopodobieństwa.\n\nW obu sposobach obliczamy prawdopodobieństwo wyciągnięcia dwóch końców przekątnej, co jest celem zadania. W pierwszym sposobie, liczymy wszystkie możliwe kombinacje i prawdopodobieństwo, że wierzchołki będą końcami przekątnej. W drugim sposobie, liczymy prawdopodobieństwo wyciągnięcia dwóch końców jednej przekątnej.","image":"img/matematyka-2021-maj-matura-podstawowa/zad-26.webp","solution_image":"img/matematyka-2021-maj-matura-podstawowa/sol-26.svg","topics":"prawdopodobienstwo","page_from":14,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"site","source_label":"Matematyka · Matura · maj 2021 (podstawowa)","subject_label":"Matematyka","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 26. (0-1) (22zmie)<br>Z wierzchołków sześcianu 𝐴𝐵𝐶𝐷𝐸𝐹𝐺𝐻 losujemy jednocześnie dwa różne wierzchołki.<br>Prawdopodobieństwo tego, że wierzchołki te będą końcami przekątnej sześcianu<br>𝐴𝐵𝐶𝐷𝐸𝐹𝐺𝐻, jest równe<br>A. 1<br>7<br>B. 4<br>7<br>C. 1<br>14<br>D. 3<br>7<br>Rozwiązanie zadania. Z wierzchołków sześcianu ABCDEFGH losujemy jednocześnie dwa różne wierzchołki. Prawdopodobieństwo tego, że wierzchołki te będą końcami przekątnej sześcianu ABCDEFGH, jest równe A. 1/7 B. 4/7 C. 1/14 D. 3/7.</p>","answer_text_html":"<p>Zadanie 26. (0-1)<br>Wymagania egzaminacyjne 2021<br>Wymaganie ogólne<br>Wymaganie szczegółowe<br>III. Modelowanie matematyczne.<br>Zdający:<br>10.2) oblicza prawdopodobieństwa<br>w prostych sytuacjach, stosując klasyczną<br>definicję prawdopodobieństwa.<br>Zasady oceniania<br>1 pkt - odpowiedź poprawna.<br>0 pkt - odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.<br>Zasady oceniania rozwiązań zadań<br>Rozwiązanie<br>Wersja A: A<br>Wersja B: B</p>","solutions":[{"source":"site","label":"matematykaszkolna.pl","kind":"image","image":"/img/matematyka-2021-maj-matura-podstawowa/sol-26.svg"},{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"<h4>Poprawna odpowiedź: A - \\(\\dfrac{1}{7}\\)</h4>\n<h4>Sposób 1 - Klasyczny schemat prawdopodobieństwa</h4>\n<p><strong>Krok 1: Ile jest wszystkich możliwych par wierzchołków?</strong></p>\n<p>Sześcian ma \\(8\\) wierzchołków. Losujemy jednocześnie \\(2\\) różne wierzchołki - kolejność nie ma znaczenia, więc liczymy kombinacje:</p>\n<p>\\[\\binom{8}{2} = \\frac{8 \\cdot 7}{2} = 28\\]</p>\n<p>To jest nasz <strong>zbiór zdarzeń elementarnych</strong>: \\(|\\Omega| = 28\\).</p>\n<p><strong>Krok 2: Ile sześcian ma przekątnych?</strong></p>\n<p>Przekątna sześcianu (przestrzenna) to odcinek łączący dwa <strong>przeciwległe</strong> wierzchołki - taki, który przechodzi przez środek sześcianu.</p>\n<p>Nazwijmy wierzchołki standardowo: podstawa dolna \\(ABCD\\), podstawa górna \\(EFGH\\) (tak że \\(A\\) leży pod \\(E\\), \\(B\\) pod \\(F\\), itd.). Przekątne sześcianu to:</p>\n<ul><li>\\(AG\\), \\(BH\\), \\(CE\\), \\(DF\\)</li></ul>\n<p>Łącznie: <strong>4 przekątne sześcianu</strong>.</p>\n<p><strong>Krok 3: Obliczamy prawdopodobieństwo</strong></p>\n<p>\\[P = \\frac{\\text{liczba korzystnych par}}{\\text{wszystkie pary}} = \\frac{4}{28} = \\boxed{\\dfrac{1}{7}}\\]</p>\n<h4>Sposób 2 - Przez jeden ustalony wierzchołek</h4>\n<p>Ustalamy jeden wierzchołek, np. \\(A\\). Drugi wierzchołek losujemy spośród pozostałych \\(7\\).</p>\n<p>Ile z tych \\(7\\) wierzchołków jest końcem przekątnej wychodzącej z \\(A\\)? Dokładnie <strong>jeden</strong> (wierzchołek \\(G\\) - naprzeciwległy).</p>\n<p>\\[P = \\frac{1}{7}\\]</p>\n<p>Wynik zgodny ze Sposobem 1. ✓</p>\n<h4>Wzory z karty CKE</h4>\n<p><strong>Dział 13 (Kombinatoryka, s. 28)</strong> - symbol Newtona (kombinacje):<br>\\[\\binom{n}{k} = \\frac{n!}{k!(n-k)!}\\]<br>Użyliśmy do policzenia liczby wszystkich par wierzchołków: \\(\\binom{8}{2} = 28\\).</p>\n<p><strong>Dział 14 (Rachunek prawdopodobieństwa, s. 29)</strong> - prawdopodobieństwo klasyczne:<br>\\[P(A) = \\frac{|A|}{|\\Omega|}\\]<br>Podstawa całego rozwiązania.</p>\n<h4>Dlaczego inne odpowiedzi są błędne</h4>\n<p>| Odp. | Błąd |<br>| B. \\(\\dfrac{4}{7}\\) | Pomylenie przekątnych sześcianu (<strong>4</strong>) z <strong>wszystkimi przekątnymi</strong> (przestrzennymi i ścianowymi razem): \\(4 + 12 = 16\\), stąd \\(\\frac{16}{28} = \\frac{4}{7}\\) |<br>| C. \\(\\dfrac{1}{14}\\) | Przyjęcie, że sześcian ma tylko <strong>2</strong> przekątne przestrzenne zamiast 4: \\(\\frac{2}{28} = \\frac{1}{14}\\) |<br>| D. \\(\\dfrac{3}{7}\\) | Policzono przekątne <strong>ścian</strong> zamiast sześcianu: każda z 6 ścian ma 2 przekątne, czyli \\(6 \\cdot 2 = 12\\) przekątnych ścianowych, a \\(\\frac{12}{28} = \\frac{3}{7}\\) |</p>\n<h4>Typowe pułapki i uwagi</h4>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> Sześcian ma <strong>trzy rodzaje</strong> odcinków między wierzchołkami: krawędzie (12), przekątne ścian (12) i przekątne przestrzenne (4). Tylko te ostatnie to „przekątne sześcianu&quot; - nie mylić ich z przekątnymi ścian!</blockquote>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> Losowanie „jednocześnie&quot; dwóch wierzchołków = kombinacje bez powtórzeń \\(\\binom{8}{2}\\), <strong>nie</strong> wariacje. Kolejność nie ma znaczenia, więc nie mnożymy przez 2.</blockquote>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> Łatwy błąd w Sposobie 1 to nieprawidłowe policzenie przekątnych. Pamiętaj: każda przekątna ma <strong>dwa</strong> końce, więc para \\(\\{A, G\\}\\) to <strong>jedna</strong> przekątna, nie dwie.</blockquote>\n<p><strong>Poprawna odpowiedź: A</strong></p>\n<h5>Sposób 1 - Zliczanie</h5>\n<p>Liczba par różnych wierzchołków: \\(\\binom{8}{2} = 28\\).<br>Przekątne sześcianu (łączą przeciwległe wierzchołki): \\(4\\).<br>Prawdopodobieństwo: \\(\\dfrac{4}{28} = \\dfrac{1}{7}\\).</p>\n<h5>Sposób 2 - Z perspektywy jednego wierzchołka</h5>\n<p>Z każdego wierzchołka wychodzi dokładnie 1 przekątna sześcianu (do przeciwległego). Każdą przekątną liczymy dwa razy, więc \\(\\dfrac{8\\cdot 1}{2} = 4\\) przekątne.</p>\n<h5>Dlaczego inne odpowiedzi są błędne</h5>\n<ul><li><strong>B. \\(\\tfrac{4}{7}\\)</strong> - zamiana licznika i mianownika.</li><li><strong>C. \\(\\tfrac{1}{14}\\)</strong> - błędne \\(|\\Omega| = 56\\).</li><li><strong>D. \\(\\tfrac{3}{7}\\)</strong> - liczba przekątnych ścian lub błędna.</li></ul>\n<p><strong>Rozróżnienie:</strong> sześcian ma 12 krawędzi, 12 przekątnych ścian, 4 przekątne.</p>\n<p><strong>Poprawna odpowiedź: A</strong></p>\n<h5>Sposób 1: Obliczenie prawdopodobieństwa wyciągnięcia dwóch końców przekątnej</h5>\n<ol><li><strong>Liczba wszystkich możliwości wyciągnięcia dwóch wierzchołków:</strong></li></ol>\n<p>Sześcian ma 8 wierzchołków. Wybieramy 2 z nich, więc liczba możliwości to kombinacja 8 po 2:<br>\\[<br>\\binom{8}{2} = \\frac{8!}{2!(8-2)!} = \\frac{8!}{2!6!} = \\frac{8 \\times 7}{2 \\times 1} = 28<br>\\]</p>\n<ol><li><strong>Liczba sposobów wyciągnięcia dwóch końców przekątnej:</strong></li></ol>\n<p>Sześcian ma 4 przekątne. Każda przekątna ma 2 końce. Zatem jest 4 przekątne, a każdy z nich ma 2 końce. Zatem liczba sposobów wyciągnięcia dwóch końców przekątnej to 4.</p>\n<ol><li><strong>Obliczenie prawdopodobieństwa:</strong></li></ol>\n<p>Prawdopodobieństwo, że wierzchołki będą końcami przekątnej, to liczba sposobów wyciągnięcia dwóch końców przekątnej podzielona przez liczbę wszystkich możliwości wyciągnięcia dwóch wierzchołków:<br>\\[<br>P = \\frac{4}{28} = \\frac{1}{7}<br>\\]</p>\n<p>📖 Karta wzorów: s.28, Kombinatoryka, strona 28</p>\n<h5>Sposób 2: Obliczenie prawdopodobieństwa wyciągnięcia dwóch wierzchołków z końców jednej przekątnej</h5>\n<ol><li><strong>Wybór jednej przekątnej:</strong> Sześcian ma 4 przekątne.</li><li><strong>Wybór dwóch wierzchołków z końców tej przekątnej:</strong> Każda przekątna ma dwa wierzchołki. Wybieramy oba te wierzchołki.</li><li><strong>Liczba wszystkich możliwości wyciągnięcia dwóch wierzchołków:</strong> (jak w Sposobie 1) - 28</li><li><strong>Prawdopodobieństwo:</strong></li></ol>\n<p>Prawdopodobieństwo wyciągnięcia dwóch wierzchołków z końców jednej przekątnej to:<br>\\[<br>P = \\frac{4 \\times 2}{28} = \\frac{8}{28} = \\frac{2}{7}<br>\\]<br>Jednakże, w tym sposobie, nie uwzględniamy, że wierzchołki muszą być różne. Zatem ten sposób jest błędny.</p>\n<ol><li><strong>Poprawne obliczenie prawdopodobieństwa:</strong></li></ol>\n<p>Prawdopodobieństwo, że wierzchołki będą końcami przekątnej, to liczba sposobów wyciągnięcia dwóch końców przekątnej podzielona przez liczbę wszystkich możliwości wyciągnięcia dwóch wierzchołków:<br>\\[<br>P = \\frac{4}{28} = \\frac{1}{7}<br>\\]</p>\n<p>📖 Karta wzorów: s.28, Kombinatoryka, strona 28</p>\n<h5>Dlaczego nie inne odpowiedzi?</h5>\n<ul><li><strong>B. (na zdjęciu):</strong> Ta odpowiedź jest nieprawidłowa, ponieważ obliczenia nie prowadzą do poprawnego prawdopodobieństwa.</li><li><strong>C. (na zdjęciu):</strong> Ta odpowiedź jest nieprawidłowa, ponieważ nie uwzględnia wszystkich możliwości wyciągnięcia dwóch wierzchołków.</li><li><strong>D. (na zdjęciu):</strong> Ta odpowiedź jest nieprawidłowa, ponieważ nie prowadzi do poprawnego prawdopodobieństwa.</li></ul>\n<p>W obu sposobach obliczamy prawdopodobieństwo wyciągnięcia dwóch końców przekątnej, co jest celem zadania. W pierwszym sposobie, liczymy wszystkie możliwe kombinacje i prawdopodobieństwo, że wierzchołki będą końcami przekątnej. W drugim sposobie, liczymy prawdopodobieństwo wyciągnięcia dwóch końców jednej przekątnej.</p>"},{"source":"odrabiamy","label":"odrabiamy.pl","kind":"text","html":"<p>Poprawnie, aby obliczyć prawdopodobieństwo, musimy policzyć, że w sześcianie mamy $8$ wierzchołków i $4$ przekątne. Liczba sposobów wyboru $2$ różnych wierzchołków to $28$, a przekątne można wybrać na $4$ sposoby, więc prawdopodobieństwo wynosi $\\small\\frac{4}{28} = \\frac{1}{7}$.</p>"}]}