{"id":"matematyka-2022-sierpien-poprawkowa-podstawowa/zad/22","paper_id":"matematyka-2022-sierpien-poprawkowa-podstawowa","number":"22","points":1,"ptype":"closed","subject":"matematyka","category":"inne","year":2022,"month":"sierpien","level":"podstawowa","text":"Zadanie 22. (0-1)\nPunkty 𝐴= (1, -3) oraz 𝐶= (-2, 4) są końcami przekątnej 𝐴𝐶 rombu 𝐴𝐵𝐶𝐷. Środek\nprzekątnej 𝐵𝐷 tego rombu ma współrzędne\nA. (-1\n2 , 1\n2)\nB. (1\n2 , -3\n2)\nC. (-1, 2)\nD. (-1, 1)\nPunkty A=(1,-3) oraz C=(-2,4) są końcami przekątnej AC rombu ABCD. Środek przekątnej BD tego rombu ma współrzędne A. (-1/2,1/2) B. (1/2,-3/2) C. (-1,2) D. (-1,1).","answer":"A","answer_text":"Zadanie 22. (0-1)\nZasady oceniania\n1 pkt - odpowiedź poprawna.\n0 pkt - odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nA","solution":"## Poprawna odpowiedź: A - \\(\\left(-\\dfrac{1}{2},\\, \\dfrac{1}{2}\\right)\\)\n\n## Sposób 1 - Własność przekątnych rombu (środki są wspólne)\n\n**Kluczowa własność rombu:** Przekątne rombu **przecinają się w swoich środkach** (bisekują się nawzajem). Oznacza to, że środek przekątnej \\(AC\\) jest jednocześnie środkiem przekątnej \\(BD\\).\n\nWystarczy więc wyznaczyć środek odcinka \\(AC\\), gdzie \\(A = (1, -3)\\) i \\(C = (-2, 4)\\):\n\n\\[x_S = \\frac{x_A + x_C}{2} = \\frac{1 + (-2)}{2} = \\frac{-1}{2}\\]\n\n\\[y_S = \\frac{y_A + y_C}{2} = \\frac{-3 + 4}{2} = \\frac{1}{2}\\]\n\n**Środek przekątnej \\(BD\\) ma współrzędne \\(\\left(-\\dfrac{1}{2},\\, \\dfrac{1}{2}\\right)\\).**\n\n## Sposób 2 - Myślenie przez równoległobok (romb jako szczególny przypadek)\n\nRomb to równoległobok, w którym wszystkie boki są równe. Dla każdego równoległoboku \\(ABCD\\) zachodzi:\n\n\\[\\vec{OA} + \\vec{OC} = \\vec{OB} + \\vec{OD}\\]\n\ngdzie \\(O\\) to punkt przecięcia przekątnych. Inaczej mówiąc: **środek \\(AC\\) = środek \\(BD\\)**.\n\nMożna to też zobaczyć geometrycznie: gdyby środki przekątnych były różne, figura nie byłaby równoległobokiem (a każdy romb nim jest). Zatem znowu liczymy środek \\(AC\\):\n\n\\[S = \\left(\\frac{1 + (-2)}{2},\\ \\frac{-3 + 4}{2}\\right) = \\left(-\\frac{1}{2},\\ \\frac{1}{2}\\right)\\]\n\nWynik zgodny ze Sposobem 1. ✓\n\n## Wzory z karty CKE\n\n**Dział 11 (Geometria analityczna, s. 22-25)** - wzór na środek odcinka:\n\\[x_S = \\frac{x_A + x_B}{2}, \\quad y_S = \\frac{y_A + y_B}{2}\\]\nUżyliśmy tego wzoru do wyznaczenia środka przekątnej \\(AC\\), który jest jednocześnie środkiem \\(BD\\).\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Odp. | Typowy błąd |\n| B \\(\\left(\\frac{1}{2}, -\\frac{3}{2}\\right)\\) | Wzięto tylko punkt \\(A = (1, -3)\\) i podzielono współrzędne przez 2: \\(\\frac{1}{2} = 0{,}5\\), \\(\\frac{-3}{2} = -1{,}5\\) - zapomniano dodać współrzędne \\(C\\) |\n| C \\((-1, 2)\\) | Wzięto punkt \\(C = (-2, 4)\\) i podzielono przez 2: \\(\\frac{-2}{2} = -1\\), \\(\\frac{4}{2} = 2\\) - pominięto punkt \\(A\\) |\n| D \\((-1, 1)\\) | Zsumowano współrzędne \\(x\\): \\(1 + (-2) = -1\\) (bez dzielenia przez 2), a \\(y\\) policzono poprawnie: \\(\\frac{-3+4}{2} = \\frac{1}{2}\\), ale zaokrąglono do \\(1\\) - błąd przy \\(x\\) (zapomniano podzielić) i przy \\(y\\) (zaokrąglenie) |\n\n## Typowe pułapki i uwagi\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Najpierw trzeba wiedzieć, że w rombie (i każdym równoległoboku) przekątne **bisekują się** - to własność, którą warto znać na pamięć. Bez niej zadanie staje się o wiele trudniejsze.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Łatwo pomylić: środek \\(BD\\) to **nie jest środek boku** - to punkt, w którym przekątne się przecinają. W rombie jest to ten sam punkt co środek \\(AC\\).\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Przy obliczaniu środka odcinka pamiętaj o podzieleniu przez 2 w **obu** współrzędnych - to najczęstszy błąd rachunkowy w tym typie zadania.\n\n**Poprawna odpowiedź: A**\n\n### Sposób 1 - Własność rombu (karta wzorów)\nPrzekątne rombu przecinają się w połowie i w jednym punkcie. Środek \\(BD\\) = środek \\(AC\\).\nŚrodek odcinka \\(AC\\): \\(\\left(\\dfrac{1+(-2)}{2}, \\dfrac{-3+4}{2}\\right) = \\left(-\\dfrac{1}{2}, \\dfrac{1}{2}\\right)\\).\n\n### Sposób 2 - Wzór na środek odcinka\n\\(S = \\left(\\dfrac{x_A+x_C}{2}, \\dfrac{y_A+y_C}{2}\\right)\\) - wynik ten sam.\n\n### Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n- **B. \\((\\tfrac{1}{2}, -\\tfrac{3}{2})\\)** - pomyłka: liczba \\(\\tfrac{A+0}{2}\\).\n- **C. \\((-1,2)\\)** - niewłaściwa suma.\n- **D. \\((-1,1)\\)** - błąd dzielenia przez \\(2\\).\n\n**Trik:** w równoległoboku (i rombie) przekątne mają wspólny środek. Wystarczy policzyć środek jednej.","image":"img/matematyka-2022-sierpien-poprawkowa-podstawowa/zad-22.webp","solution_image":"img/matematyka-2022-sierpien-poprawkowa-podstawowa/sol-22.svg","topics":"analityczna","page_from":12,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"site","source_label":"Matematyka · Inne · sierpień 2022 (podstawowa)","subject_label":"Matematyka","category_label":"Inne","text_html":"<p>Zadanie 22. (0-1)<br>Punkty 𝐴= (1, -3) oraz 𝐶= (-2, 4) są końcami przekątnej 𝐴𝐶 rombu 𝐴𝐵𝐶𝐷. Środek<br>przekątnej 𝐵𝐷 tego rombu ma współrzędne<br>A. (-1<br>2 , 1<br>2)<br>B. (1<br>2 , -3<br>2)<br>C. (-1, 2)<br>D. (-1, 1)<br>Punkty A=(1,-3) oraz C=(-2,4) są końcami przekątnej AC rombu ABCD. Środek przekątnej BD tego rombu ma współrzędne A. (-1/2,1/2) B. (1/2,-3/2) C. (-1,2) D. (-1,1).</p>","answer_text_html":"<p>Zadanie 22. (0-1)<br>Zasady oceniania<br>1 pkt - odpowiedź poprawna.<br>0 pkt - odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.<br>Rozwiązanie<br>A</p>","solutions":[{"source":"site","label":"matematykaszkolna.pl","kind":"image","image":"/img/matematyka-2022-sierpien-poprawkowa-podstawowa/sol-22.svg"},{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"<h4>Poprawna odpowiedź: A - \\(\\left(-\\dfrac{1}{2},\\, \\dfrac{1}{2}\\right)\\)</h4>\n<h4>Sposób 1 - Własność przekątnych rombu (środki są wspólne)</h4>\n<p><strong>Kluczowa własność rombu:</strong> Przekątne rombu <strong>przecinają się w swoich środkach</strong> (bisekują się nawzajem). Oznacza to, że środek przekątnej \\(AC\\) jest jednocześnie środkiem przekątnej \\(BD\\).</p>\n<p>Wystarczy więc wyznaczyć środek odcinka \\(AC\\), gdzie \\(A = (1, -3)\\) i \\(C = (-2, 4)\\):</p>\n<p>\\[x_S = \\frac{x_A + x_C}{2} = \\frac{1 + (-2)}{2} = \\frac{-1}{2}\\]</p>\n<p>\\[y_S = \\frac{y_A + y_C}{2} = \\frac{-3 + 4}{2} = \\frac{1}{2}\\]</p>\n<p><strong>Środek przekątnej \\(BD\\) ma współrzędne \\(\\left(-\\dfrac{1}{2},\\, \\dfrac{1}{2}\\right)\\).</strong></p>\n<h4>Sposób 2 - Myślenie przez równoległobok (romb jako szczególny przypadek)</h4>\n<p>Romb to równoległobok, w którym wszystkie boki są równe. Dla każdego równoległoboku \\(ABCD\\) zachodzi:</p>\n<p>\\[\\vec{OA} + \\vec{OC} = \\vec{OB} + \\vec{OD}\\]</p>\n<p>gdzie \\(O\\) to punkt przecięcia przekątnych. Inaczej mówiąc: <strong>środek \\(AC\\) = środek \\(BD\\)</strong>.</p>\n<p>Można to też zobaczyć geometrycznie: gdyby środki przekątnych były różne, figura nie byłaby równoległobokiem (a każdy romb nim jest). Zatem znowu liczymy środek \\(AC\\):</p>\n<p>\\[S = \\left(\\frac{1 + (-2)}{2},\\ \\frac{-3 + 4}{2}\\right) = \\left(-\\frac{1}{2},\\ \\frac{1}{2}\\right)\\]</p>\n<p>Wynik zgodny ze Sposobem 1. ✓</p>\n<h4>Wzory z karty CKE</h4>\n<p><strong>Dział 11 (Geometria analityczna, s. 22-25)</strong> - wzór na środek odcinka:<br>\\[x_S = \\frac{x_A + x_B}{2}, \\quad y_S = \\frac{y_A + y_B}{2}\\]<br>Użyliśmy tego wzoru do wyznaczenia środka przekątnej \\(AC\\), który jest jednocześnie środkiem \\(BD\\).</p>\n<h4>Dlaczego inne odpowiedzi są błędne</h4>\n<p>| Odp. | Typowy błąd |<br>| B \\(\\left(\\frac{1}{2}, -\\frac{3}{2}\\right)\\) | Wzięto tylko punkt \\(A = (1, -3)\\) i podzielono współrzędne przez 2: \\(\\frac{1}{2} = 0{,}5\\), \\(\\frac{-3}{2} = -1{,}5\\) - zapomniano dodać współrzędne \\(C\\) |<br>| C \\((-1, 2)\\) | Wzięto punkt \\(C = (-2, 4)\\) i podzielono przez 2: \\(\\frac{-2}{2} = -1\\), \\(\\frac{4}{2} = 2\\) - pominięto punkt \\(A\\) |<br>| D \\((-1, 1)\\) | Zsumowano współrzędne \\(x\\): \\(1 + (-2) = -1\\) (bez dzielenia przez 2), a \\(y\\) policzono poprawnie: \\(\\frac{-3+4}{2} = \\frac{1}{2}\\), ale zaokrąglono do \\(1\\) - błąd przy \\(x\\) (zapomniano podzielić) i przy \\(y\\) (zaokrąglenie) |</p>\n<h4>Typowe pułapki i uwagi</h4>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> Najpierw trzeba wiedzieć, że w rombie (i każdym równoległoboku) przekątne <strong>bisekują się</strong> - to własność, którą warto znać na pamięć. Bez niej zadanie staje się o wiele trudniejsze.</blockquote>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> Łatwo pomylić: środek \\(BD\\) to <strong>nie jest środek boku</strong> - to punkt, w którym przekątne się przecinają. W rombie jest to ten sam punkt co środek \\(AC\\).</blockquote>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> Przy obliczaniu środka odcinka pamiętaj o podzieleniu przez 2 w <strong>obu</strong> współrzędnych - to najczęstszy błąd rachunkowy w tym typie zadania.</blockquote>\n<p><strong>Poprawna odpowiedź: A</strong></p>\n<h5>Sposób 1 - Własność rombu (karta wzorów)</h5>\n<p>Przekątne rombu przecinają się w połowie i w jednym punkcie. Środek \\(BD\\) = środek \\(AC\\).<br>Środek odcinka \\(AC\\): \\(\\left(\\dfrac{1+(-2)}{2}, \\dfrac{-3+4}{2}\\right) = \\left(-\\dfrac{1}{2}, \\dfrac{1}{2}\\right)\\).</p>\n<h5>Sposób 2 - Wzór na środek odcinka</h5>\n<p>\\(S = \\left(\\dfrac{x_A+x_C}{2}, \\dfrac{y_A+y_C}{2}\\right)\\) - wynik ten sam.</p>\n<h5>Dlaczego inne odpowiedzi są błędne</h5>\n<ul><li><strong>B. \\((\\tfrac{1}{2}, -\\tfrac{3}{2})\\)</strong> - pomyłka: liczba \\(\\tfrac{A+0}{2}\\).</li><li><strong>C. \\((-1,2)\\)</strong> - niewłaściwa suma.</li><li><strong>D. \\((-1,1)\\)</strong> - błąd dzielenia przez \\(2\\).</li></ul>\n<p><strong>Trik:</strong> w równoległoboku (i rombie) przekątne mają wspólny środek. Wystarczy policzyć środek jednej.</p>"},{"source":"odrabiamy","label":"odrabiamy.pl","kind":"text","html":"<p>Poprawnie, w rombie przekątne przecinają się w połowie; aby znaleźć współrzędne środka przekątnej $BD$, należy skorzystać ze wzoru na środek odcinka. Dla punktów $A = (1, -3)$ i $C = (-2, 4)$, środek obliczamy jako $M = \\left( \\frac{x_1 + x_2}{2}, \\frac{y_1 + y_2}{2} \\right) = \\left( \\frac{1 + (-2)}{2}, \\frac{-3 + 4}{2} \\right) = \\left( -\\frac{1}{2}, \\frac12 \\right)$.</p>"}]}