{"id":"matematyka-2023-czerwiec-matura-podstawowa/zad/35","paper_id":"matematyka-2023-czerwiec-matura-podstawowa","number":"35","points":null,"ptype":"open","subject":"matematyka","category":"matura","year":2023,"month":"czerwiec","level":"podstawowa","text":"Ze zbioru ośmiu kolejnych liczb naturalnych - od 1 do 8 - losujemy kolejno bez zwracania dwa razy po jednej liczbie. Niech A oznacza zdarzenie polegające na tym, że suma wylosowanych liczb jest dzielnikiem liczby 8 . Oblicz prawdopodobieństwo zdarzenia A.","answer":null,"answer_text":null,"solution":"## Poprawna odpowiedź: \\(P(A) = \\dfrac{1}{7}\\)\n\n## Sposób 1 - Klasyczny rachunek prawdopodobieństwa (kombinacje)\n\n**Krok 1: Przestrzeń zdarzeń elementarnych**\n\nLosujemy kolejno bez zwracania 2 liczby ze zbioru \\(\\{1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8\\}.\\)\n\nPonieważ suma wylosowanych liczb nie zależy od kolejności, wygodnie liczyć **pary nieuporzą­dkowane**:\n\n\\[|\\Omega| = \\binom{8}{2} = \\frac{8 \\cdot 7}{2} = 28\\]\n\nKażda para jest jednakowo prawdopodobna.\n\n**Krok 2: Które sumy są dzielnikami liczby 8?**\n\nDzielniki liczby \\(8\\) to: \\(1,\\, 2,\\, 4,\\, 8.\\)\n\nMinimalna możliwa suma wylosowanych liczb: \\(1 + 2 = 3.\\)\nMaksymalna: \\(7 + 8 = 15.\\)\n\nZatem z dzielników \\(8\\) w grę wchodzą tylko **\\(4\\)** i **\\(8\\)** (bo \\(1\\) i \\(2\\) są poniżej minimum).\n\n**Krok 3: Policz sprzyjające pary**\n\n**Suma = 4:**\nSzukamy par \\(\\{a, b\\} \\subset \\{1,\\ldots,8\\}\\), \\(a \\neq b\\), \\(a+b=4\\):\n\\[\\{1,3\\}\\]\nTylko **1 para**.\n\n**Suma = 8:**\nSzukamy par \\(a+b=8\\), \\(a \\neq b\\), \\(a,b \\in \\{1,\\ldots,8\\}\\):\n\\[\\{1,7\\},\\quad \\{2,6\\},\\quad \\{3,5\\}\\]\n(Para \\(\\{4,4\\}\\) odpada - bez zwracania.)\nŁącznie **3 pary**.\n\nZdarzenie \\(A\\) zawiera \\(1 + 3 = 4\\) pary sprzyjające.\n\n**Krok 4: Prawdopodobieństwo**\n\n\\[P(A) = \\frac{|A|}{|\\Omega|} = \\frac{4}{28} = \\boxed{\\dfrac{1}{7}}\\]\n\n## Sposób 2 - Obliczanie przez przestrzeń uporządkowaną (weryfikacja)\n\nPonieważ losujemy **kolejno**, możemy liczyć pary **uporzą­dkowane** \\((a,b)\\), gdzie \\(a\\) - pierwsza wylosowana, \\(b\\) - druga.\n\n\\[|\\Omega| = 8 \\cdot 7 = 56\\]\n\nKażda nieuporzą­dkowana para sprzyjająca daje **2 pary uporzą­dkowane**, więc:\n\n\\[|A| = 4 \\cdot 2 = 8\\]\n\n\\[P(A) = \\frac{8}{56} = \\frac{1}{7}\\]\n\nWynik zgodny - **\\(P(A) = \\dfrac{1}{7}\\)** ✓\n\n## Wzory z karty CKE\n\n**Dział 14 (Rachunek prawdopodobieństwa, s. 29-30)** - prawdopodobieństwo klasyczne:\n\\[P(A) = \\frac{|A|}{|\\Omega|}\\]\nUżyliśmy w obu sposobach: liczba zdarzeń sprzyjających podzielona przez liczbę wszystkich zdarzeń elementarnych.\n\n**Dział 4 (Silnia. Współczynnik dwumianowy, s. 6)** - kombinacje:\n\\[\\binom{n}{k} = \\frac{n!}{k!(n-k)!}\\]\nUżyliśmy do policzenia \\(\\binom{8}{2} = 28\\) możliwych par.\n\n## Typowe pułapki i uwagi\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Dzielniki liczby \\(8\\) to \\(1, 2, 4, 8\\) - nie tylko \\(4\\) i \\(8\\)! Trzeba pamiętać, że suma dwóch różnych liczb ze zbioru \\(\\{1,\\ldots,8\\}\\) wynosi **co najmniej 3**, więc \\(1\\) i \\(2\\) jako sumy są niemożliwe. Pominięcie tego kroku prowadzi do szukania par o sumie 1 lub 2 - co jest błędem.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Para \\(\\{4, 4\\}\\) dałaby sumę \\(8\\), ale **losowanie bez zwracania** wyklucza wylosowanie tej samej liczby dwa razy. Łatwo o ten błąd przy mechanicznym szukaniu par.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Nie mylić dzielników liczby \\(8\\) z dzielnikami sumy! Pytanie brzmi: suma musi być dzielnikiem **liczby 8** (tj. musi dzielić \\(8\\)), a nie odwrotnie.\n\n**Poprawna odpowiedź: \\(P(A) = \\dfrac{3}{28}\\) (albo równoważnie \\(\\dfrac{6}{56}\\))**\n\n### Sposób 1 - Liczenie par uporządkowanych\nWszystkich par uporządkowanych (bez zwracania): \\(|\\Omega| = 8\\cdot 7 = 56.\\)\n\nDzielniki \\(8\\): \\(1, 2, 4, 8\\). Suma dwóch różnych liczb z \\(\\{1,\\ldots,8\\}\\) jest \\(\\geq 1+2 = 3\\), więc dozwolone sumy to \\(4\\) i \\(8\\).\n\n- Suma \\(=4\\): pary \\(\\{1,3\\}\\) (dwa uporządkowane: \\((1,3)\\) i \\((3,1)\\)). Sum \\(2+2\\) nie liczymy (bez zwracania). Razem: 2 pary uporządkowane.\n- Suma \\(=8\\): pary \\(\\{1,7\\},\\{2,6\\},\\{3,5\\}\\) (\\(\\{4,4\\}\\) niemożliwe). Każda daje 2 uporządkowane: razem \\(6\\) par.\n\nLiczba zdarzeń sprzyjających: \\(2+6 = 8.\\)\nWynik: \\(P(A) = \\dfrac{8}{56} = \\dfrac{1}{7}.\\)\n\n**Korekta:** sprawdźmy ponownie - sprawdzam sumę \\(=2\\): wymaga dwóch różnych liczb sumujących się do 2, co wymaga \\(\\{1,1\\}\\), niemożliwe. Suma \\(=1\\) - niemożliwe dla dodatnich. Zatem zdarzeń sprzyjających jest \\(|A|=8.\\)\n\n\\(P(A) = \\dfrac{8}{56} = \\dfrac{1}{7}.\\)\n\n### Sposób 2 - Liczenie par nieuporządkowanych\n\\(|\\Omega| = \\binom{8}{2}=28.\\)\nPary sprzyjające: suma \\(=4\\): \\(\\{1,3\\}\\) (1 para). Suma \\(=8\\): \\(\\{1,7\\},\\{2,6\\},\\{3,5\\}\\) (3 pary). Razem: 4 pary.\n\\(P(A) = \\dfrac{4}{28} = \\dfrac{1}{7}.\\)\n\n### Uwagi o punktacji (CKE, 0-2 pkt)\n- **1 pkt** - wypisanie wszystkich par sprzyjających lub wyznaczenie \\(|\\Omega|\\).\n- **2 pkt** - poprawne obliczenie \\(P(A)=\\tfrac{1}{7}.\\)\n\n**Trik:** suma dwóch liczb naturalnych z \\(\\{1,\\ldots,8\\}\\) mieści się w \\(\\{3,\\ldots,15\\}\\); wystarczy sprawdzić dzielniki \\(8\\) w tym przedziale.","image":null,"solution_image":null,"topics":null,"page_from":null,"source":"maturazai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"maturazai","text_source":"maturazai","source_label":"Matematyka · Matura · czerwiec 2023 (podstawowa)","subject_label":"Matematyka","category_label":"Matura","text_html":"<p>Ze zbioru ośmiu kolejnych liczb naturalnych - od 1 do 8 - losujemy kolejno bez zwracania dwa razy po jednej liczbie. Niech A oznacza zdarzenie polegające na tym, że suma wylosowanych liczb jest dzielnikiem liczby 8 . Oblicz prawdopodobieństwo zdarzenia A.</p>","solutions":[{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"<h4>Poprawna odpowiedź: \\(P(A) = \\dfrac{1}{7}\\)</h4>\n<h4>Sposób 1 - Klasyczny rachunek prawdopodobieństwa (kombinacje)</h4>\n<p><strong>Krok 1: Przestrzeń zdarzeń elementarnych</strong></p>\n<p>Losujemy kolejno bez zwracania 2 liczby ze zbioru \\(\\{1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8\\}.\\)</p>\n<p>Ponieważ suma wylosowanych liczb nie zależy od kolejności, wygodnie liczyć <strong>pary nieuporzą­dkowane</strong>:</p>\n<p>\\[|\\Omega| = \\binom{8}{2} = \\frac{8 \\cdot 7}{2} = 28\\]</p>\n<p>Każda para jest jednakowo prawdopodobna.</p>\n<p><strong>Krok 2: Które sumy są dzielnikami liczby 8?</strong></p>\n<p>Dzielniki liczby \\(8\\) to: \\(1,\\, 2,\\, 4,\\, 8.\\)</p>\n<p>Minimalna możliwa suma wylosowanych liczb: \\(1 + 2 = 3.\\)<br>Maksymalna: \\(7 + 8 = 15.\\)</p>\n<p>Zatem z dzielników \\(8\\) w grę wchodzą tylko <strong>\\(4\\)</strong> i <strong>\\(8\\)</strong> (bo \\(1\\) i \\(2\\) są poniżej minimum).</p>\n<p><strong>Krok 3: Policz sprzyjające pary</strong></p>\n<p><strong>Suma = 4:</strong><br>Szukamy par \\(\\{a, b\\} \\subset \\{1,\\ldots,8\\}\\), \\(a \\neq b\\), \\(a+b=4\\):<br>\\[\\{1,3\\}\\]<br>Tylko <strong>1 para</strong>.</p>\n<p><strong>Suma = 8:</strong><br>Szukamy par \\(a+b=8\\), \\(a \\neq b\\), \\(a,b \\in \\{1,\\ldots,8\\}\\):<br>\\[\\{1,7\\},\\quad \\{2,6\\},\\quad \\{3,5\\}\\]<br>(Para \\(\\{4,4\\}\\) odpada - bez zwracania.)<br>Łącznie <strong>3 pary</strong>.</p>\n<p>Zdarzenie \\(A\\) zawiera \\(1 + 3 = 4\\) pary sprzyjające.</p>\n<p><strong>Krok 4: Prawdopodobieństwo</strong></p>\n<p>\\[P(A) = \\frac{|A|}{|\\Omega|} = \\frac{4}{28} = \\boxed{\\dfrac{1}{7}}\\]</p>\n<h4>Sposób 2 - Obliczanie przez przestrzeń uporządkowaną (weryfikacja)</h4>\n<p>Ponieważ losujemy <strong>kolejno</strong>, możemy liczyć pary <strong>uporzą­dkowane</strong> \\((a,b)\\), gdzie \\(a\\) - pierwsza wylosowana, \\(b\\) - druga.</p>\n<p>\\[|\\Omega| = 8 \\cdot 7 = 56\\]</p>\n<p>Każda nieuporzą­dkowana para sprzyjająca daje <strong>2 pary uporzą­dkowane</strong>, więc:</p>\n<p>\\[|A| = 4 \\cdot 2 = 8\\]</p>\n<p>\\[P(A) = \\frac{8}{56} = \\frac{1}{7}\\]</p>\n<p>Wynik zgodny - <strong>\\(P(A) = \\dfrac{1}{7}\\)</strong> ✓</p>\n<h4>Wzory z karty CKE</h4>\n<p><strong>Dział 14 (Rachunek prawdopodobieństwa, s. 29-30)</strong> - prawdopodobieństwo klasyczne:<br>\\[P(A) = \\frac{|A|}{|\\Omega|}\\]<br>Użyliśmy w obu sposobach: liczba zdarzeń sprzyjających podzielona przez liczbę wszystkich zdarzeń elementarnych.</p>\n<p><strong>Dział 4 (Silnia. Współczynnik dwumianowy, s. 6)</strong> - kombinacje:<br>\\[\\binom{n}{k} = \\frac{n!}{k!(n-k)!}\\]<br>Użyliśmy do policzenia \\(\\binom{8}{2} = 28\\) możliwych par.</p>\n<h4>Typowe pułapki i uwagi</h4>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> Dzielniki liczby \\(8\\) to \\(1, 2, 4, 8\\) - nie tylko \\(4\\) i \\(8\\)! Trzeba pamiętać, że suma dwóch różnych liczb ze zbioru \\(\\{1,\\ldots,8\\}\\) wynosi <strong>co najmniej 3</strong>, więc \\(1\\) i \\(2\\) jako sumy są niemożliwe. Pominięcie tego kroku prowadzi do szukania par o sumie 1 lub 2 - co jest błędem.</blockquote>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> Para \\(\\{4, 4\\}\\) dałaby sumę \\(8\\), ale <strong>losowanie bez zwracania</strong> wyklucza wylosowanie tej samej liczby dwa razy. Łatwo o ten błąd przy mechanicznym szukaniu par.</blockquote>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> Nie mylić dzielników liczby \\(8\\) z dzielnikami sumy! Pytanie brzmi: suma musi być dzielnikiem <strong>liczby 8</strong> (tj. musi dzielić \\(8\\)), a nie odwrotnie.</blockquote>\n<p><strong>Poprawna odpowiedź: \\(P(A) = \\dfrac{3}{28}\\) (albo równoważnie \\(\\dfrac{6}{56}\\))</strong></p>\n<h5>Sposób 1 - Liczenie par uporządkowanych</h5>\n<p>Wszystkich par uporządkowanych (bez zwracania): \\(|\\Omega| = 8\\cdot 7 = 56.\\)</p>\n<p>Dzielniki \\(8\\): \\(1, 2, 4, 8\\). Suma dwóch różnych liczb z \\(\\{1,\\ldots,8\\}\\) jest \\(\\geq 1+2 = 3\\), więc dozwolone sumy to \\(4\\) i \\(8\\).</p>\n<ul><li>Suma \\(=4\\): pary \\(\\{1,3\\}\\) (dwa uporządkowane: \\((1,3)\\) i \\((3,1)\\)). Sum \\(2+2\\) nie liczymy (bez zwracania). Razem: 2 pary uporządkowane.</li><li>Suma \\(=8\\): pary \\(\\{1,7\\},\\{2,6\\},\\{3,5\\}\\) (\\(\\{4,4\\}\\) niemożliwe). Każda daje 2 uporządkowane: razem \\(6\\) par.</li></ul>\n<p>Liczba zdarzeń sprzyjających: \\(2+6 = 8.\\)<br>Wynik: \\(P(A) = \\dfrac{8}{56} = \\dfrac{1}{7}.\\)</p>\n<p><strong>Korekta:</strong> sprawdźmy ponownie - sprawdzam sumę \\(=2\\): wymaga dwóch różnych liczb sumujących się do 2, co wymaga \\(\\{1,1\\}\\), niemożliwe. Suma \\(=1\\) - niemożliwe dla dodatnich. Zatem zdarzeń sprzyjających jest \\(|A|=8.\\)</p>\n<p>\\(P(A) = \\dfrac{8}{56} = \\dfrac{1}{7}.\\)</p>\n<h5>Sposób 2 - Liczenie par nieuporządkowanych</h5>\n<p>\\(|\\Omega| = \\binom{8}{2}=28.\\)<br>Pary sprzyjające: suma \\(=4\\): \\(\\{1,3\\}\\) (1 para). Suma \\(=8\\): \\(\\{1,7\\},\\{2,6\\},\\{3,5\\}\\) (3 pary). Razem: 4 pary.<br>\\(P(A) = \\dfrac{4}{28} = \\dfrac{1}{7}.\\)</p>\n<h5>Uwagi o punktacji (CKE, 0-2 pkt)</h5>\n<ul><li><strong>1 pkt</strong> - wypisanie wszystkich par sprzyjających lub wyznaczenie \\(|\\Omega|\\).</li><li><strong>2 pkt</strong> - poprawne obliczenie \\(P(A)=\\tfrac{1}{7}.\\)</li></ul>\n<p><strong>Trik:</strong> suma dwóch liczb naturalnych z \\(\\{1,\\ldots,8\\}\\) mieści się w \\(\\{3,\\ldots,15\\}\\); wystarczy sprawdzić dzielniki \\(8\\) w tym przedziale.</p>"}]}