{"id":"matematyka-2023-maj-matura-podstawowa/zad/20","paper_id":"matematyka-2023-maj-matura-podstawowa","number":"20","points":1,"ptype":"closed","subject":"matematyka","category":"matura","year":2023,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 20. (0-1)\nW rombie o boku długości 6√2 kąt rozwarty ma miarę 150°.\nDokończ zdanie. Wybierz właściwą odpowiedź spośród podanych.\nIloczyn długości przekątnych tego rombu jest równy\nA. 24\nB. 72\nC. 36\nD. 36√2\nW rombie o boku długości 6√2 kąt rozwarty ma miarę 150°. Iloczyn długości przekątnych tego rombu jest równy A. 24 B. 72 C. 36 D. 36√2","answer":"B","answer_text":"Zadanie 20. (0-1)\nWymagania egzaminacyjne 2023 i 2024\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nII. Wykorzystanie i tworzenie informacji.\n1. Interpretowanie i operowanie\ninformacjami przedstawionymi w tekście,\nzarówno matematycznym, jak\ni popularnonaukowym, a także w formie\nwykresów, diagramów, tabel.\nZdający:\nVIII.4) korzysta z własności kątów\ni przekątnych w […] rombach […].\nZasady oceniania\n1 pkt - odpowiedź poprawna.\n0 pkt - odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nWersja A\nWersja B\nB\nD","solution":"Odpowiedź: D\n\nStrona arkusza CKE z trescia zadania\n\nCo zrobić?\n\nWyznacz $\\tan \\alpha$ dla kąta z wierzchołkiem w $O$, jedno ramię na osi $Ox$, drugie przez $P = (-3, 1)$.\n\nSkorzystaj z definicji tangensa z punktu na ramieniu. Jeśli punkt $P = (x, y)$ leży na ramieniu kąta (różny od początku układu), to:\n\n$$\\tan \\alpha = \\frac{y}{x}$$\n\nPodstaw: $x = -3$, $y = 1$:\n\n$$\\tan \\alpha = \\frac{1}{-3} = -\\frac{1}{3}$$\n\nSprawdzenie geometryczne. Punkt $P = (-3, 1)$ leży w II ćwiartce → kąt $\\alpha$ jest rozwarty (między $90°$ a $180°$). W II ćwiartce $\\tan < 0$ ✓.\n\nPo co to umieć\n\nDefinicja funkcji trygonometrycznych przez punkt na ramieniu kąta:\n\n$$\\sin \\alpha = \\frac{y}{r}, \\quad \\cos \\alpha = \\frac{x}{r}, \\quad \\tan \\alpha = \\frac{y}{x}$$\n\ngdzie $r = \\sqrt{x^2 + y^2}$. To uniwersalna definicja działająca dla dowolnego kąta (nie tylko ostrego).\n\nTypowy błąd: Najczęstszy błąd: $\\tan \\alpha = \\frac{x}{y}$ zamiast $\\frac{y}{x}$. Definicja: tangens = sinus przez cosinus = $\\frac{y}{x}$ dla punktu $(x, y)$ na ramieniu.","image":"img/matematyka-2023-maj-matura-podstawowa/zad-20.webp","solution_image":"img/matematyka-2023-maj-matura-podstawowa/sol-20.svg","topics":"tangens kąta, definicja przez współrzędne, Planimetria","page_from":18,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturaonline","text_source":"site","source_label":"Matematyka · Matura · maj 2023 (podstawowa)","subject_label":"Matematyka","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 20. (0-1)<br>W rombie o boku długości 6√2 kąt rozwarty ma miarę 150°.<br>Dokończ zdanie. Wybierz właściwą odpowiedź spośród podanych.<br>Iloczyn długości przekątnych tego rombu jest równy<br>A. 24<br>B. 72<br>C. 36<br>D. 36√2<br>W rombie o boku długości 6√2 kąt rozwarty ma miarę 150°. Iloczyn długości przekątnych tego rombu jest równy A. 24 B. 72 C. 36 D. 36√2</p>","answer_text_html":"<p>Zadanie 20. (0-1)<br>Wymagania egzaminacyjne 2023 i 2024<br>Wymaganie ogólne<br>Wymaganie szczegółowe<br>II. Wykorzystanie i tworzenie informacji.</p>\n<ol><li>Interpretowanie i operowanie</li></ol>\n<p>informacjami przedstawionymi w tekście,<br>zarówno matematycznym, jak<br>i popularnonaukowym, a także w formie<br>wykresów, diagramów, tabel.<br>Zdający:<br>VIII.4) korzysta z własności kątów<br>i przekątnych w […] rombach […].<br>Zasady oceniania<br>1 pkt - odpowiedź poprawna.<br>0 pkt - odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.<br>Rozwiązanie<br>Wersja A<br>Wersja B<br>B<br>D</p>","solutions":[{"source":"site","label":"matematykaszkolna.pl","kind":"image","image":"/img/matematyka-2023-maj-matura-podstawowa/sol-20.svg"},{"source":"maturaonline","label":"matura-online.pl","kind":"text","html":"<p>Odpowiedź: D</p>\n<p>Strona arkusza CKE z trescia zadania</p>\n<p>Co zrobić?</p>\n<p>Wyznacz $\\tan \\alpha$ dla kąta z wierzchołkiem w $O$, jedno ramię na osi $Ox$, drugie przez $P = (-3, 1)$.</p>\n<p>Skorzystaj z definicji tangensa z punktu na ramieniu. Jeśli punkt $P = (x, y)$ leży na ramieniu kąta (różny od początku układu), to:</p>\n<p>$$\\tan \\alpha = \\frac{y}{x}$$</p>\n<p>Podstaw: $x = -3$, $y = 1$:</p>\n<p>$$\\tan \\alpha = \\frac{1}{-3} = -\\frac{1}{3}$$</p>\n<p>Sprawdzenie geometryczne. Punkt $P = (-3, 1)$ leży w II ćwiartce → kąt $\\alpha$ jest rozwarty (między $90°$ a $180°$). W II ćwiartce $\\tan &lt; 0$ ✓.</p>\n<p>Po co to umieć</p>\n<p>Definicja funkcji trygonometrycznych przez punkt na ramieniu kąta:</p>\n<p>$$\\sin \\alpha = \\frac{y}{r}, \\quad \\cos \\alpha = \\frac{x}{r}, \\quad \\tan \\alpha = \\frac{y}{x}$$</p>\n<p>gdzie $r = \\sqrt{x^2 + y^2}$. To uniwersalna definicja działająca dla dowolnego kąta (nie tylko ostrego).</p>\n<p>Typowy błąd: Najczęstszy błąd: $\\tan \\alpha = \\frac{x}{y}$ zamiast $\\frac{y}{x}$. Definicja: tangens = sinus przez cosinus = $\\frac{y}{x}$ dla punktu $(x, y)$ na ramieniu.</p>"},{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"<h4>Poprawna odpowiedź: A - obwód \\(T_2\\) wynosi \\(18\\)</h4>\n<h4>Sposób 1 - ze skali podobieństwa przez pola</h4>\n<p>Figury podobne mają pola w stosunku \\(k^2\\), gdzie \\(k\\) to skala podobieństwa (stosunek odpowiadających sobie boków).</p>\n<p><strong>Krok 1: wyznacz stosunek pól.</strong></p>\n<p>\\[\\frac{P_{T_1}}{P_{T_2}} = \\frac{52}{13} = 4\\]</p>\n<p><strong>Krok 2: wyznacz skalę podobieństwa \\(k\\).</strong></p>\n<p>Skoro \\(k^2 = 4\\), to:<br>\\[k = \\sqrt{4} = 2\\]</p>\n<p>Oznacza to, że każdy bok \\(T_1\\) jest <strong>2 razy dłuższy</strong> od odpowiadającego boku \\(T_2\\).</p>\n<p><strong>Krok 3: wyznacz obwód \\(T_2\\).</strong></p>\n<p>Obwody figur podobnych są w tym samym stosunku co skala \\(k\\):<br>\\[\\frac{O_{T_1}}{O_{T_2}} = k = 2\\]</p>\n<p>\\[O_{T_2} = \\frac{O_{T_1}}{k} = \\frac{36}{2} = \\mathbf{18}\\]</p>\n<h4>Sposób 2 - przez bezpośredni wzór ze stosunku pól</h4>\n<p>Zamiast wyznaczać \\(k\\) osobno, można skorzystać z proporcji między obwodami a pierwiastkiem ze stosunku pól.</p>\n<p>Obwody są proporcjonalne do skali, a skala to \\(\\sqrt{\\frac{P_1}{P_2}}\\):</p>\n<p>\\[\\frac{O_{T_1}}{O_{T_2}} = \\sqrt{\\frac{P_{T_1}}{P_{T_2}}}\\]</p>\n<p>\\[\\frac{36}{O_{T_2}} = \\sqrt{\\frac{52}{13}} = \\sqrt{4} = 2\\]</p>\n<p>\\[O_{T_2} = \\frac{36}{2} = \\mathbf{18}\\]</p>\n<p>Wynik ten samym: obwód \\(T_2\\) wynosi \\(\\mathbf{18}\\).</p>\n<h4>Wzory z karty CKE</h4>\n<p><strong>Dział 10 (Planimetria, s. 21)</strong> - pola figur podobnych:<br>\\[\\frac{P_B}{P_A} = k^2\\]</p>\n<p>gdzie \\(k\\) to skala podobieństwa (stosunek odpowiadających sobie długości).</p>\n<p>Z tej własności wynika, że stosunek obwodów (i wszystkich długości) figur podobnych wynosi \\(k\\), a stosunek pól - \\(k^2\\). Właśnie tego używaliśmy w obu sposobach.</p>\n<h4>Dlaczego inne odpowiedzi są błędne</h4>\n<p>| Odp. | Typowy błąd |<br>| B - \\(9\\) | Podzielono obwód przez \\(k^2 = 4\\) zamiast przez \\(k = 2\\). Uczeń myli skalę pól ze skalą długości. |<br>| C - \\(\\frac{169}{9}\\) | Liczenie bez sensu fizycznego - prawdopodobnie wzięto \\(\\frac{O_{T_1}^2}{P_{T_1}} \\cdot P_{T_2}\\) lub podobny błędny przepis. |<br>| D - \\(\\frac{52}{3}\\) | Prawdopodobnie obliczono \\(\\frac{P_{T_1}}{P_{T_2}} \\cdot k\\) lub pomylono wzory dla pola i obwodu bez wyciągnięcia pierwiastka. |</p>\n<h4>Typowe pułapki i uwagi</h4>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> Pola figur podobnych są w stosunku \\(k^2\\), a obwody w stosunku \\(k\\). Najczęstszy błąd to dzielenie obwodu przez \\(k^2\\) zamiast przez \\(k\\) - czyli pomylenie skali pól ze skalą długości.</blockquote>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> Pamiętaj, że \\(k\\) to zawsze stosunek &quot;większej do mniejszej&quot; (lub odwrotnie - ważna jest konsekwencja). Tutaj \\(T_1\\) ma większe pole, więc \\(k = \\frac{O_{T_1}}{O_{T_2}} = 2 &gt; 1\\), i \\(O_{T_2}\\) musi być <strong>mniejszy</strong> od \\(O_{T_1}\\).</blockquote>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> Wzór \\(k = \\sqrt{\\frac{P_1}{P_2}}\\) działa dla DOWOLNYCH podobnych figur (trójkątów, trapezów, kół, wielokątów prawidłowych) - nie tylko dla trapezów. Zapamiętaj go raz na zawsze!</blockquote>\n<p><strong>Poprawna odpowiedź: A</strong></p>\n<h5>Sposób 1 - Stosunek pól i obwodów w figurach podobnych (karta wzorów)</h5>\n<p>Jeśli dwie figury są podobne ze skalą \\(k\\) (stosunek długości), to:</p>\n<ul><li>Stosunek obwodów: \\(k\\).</li><li>Stosunek pól: \\(k^{2}\\).</li></ul>\n<p>Tutaj \\(\\dfrac{P_{T_{2}}}{P_{T_{1}}} = \\dfrac{13}{52} = \\dfrac{1}{4}\\), więc \\(k^{2} = \\tfrac{1}{4}\\), skąd \\(k = \\tfrac{1}{2}\\).</p>\n<p>Stosunek obwodów: \\(\\dfrac{\\text{Obw}<em>{T</em>{2}}}{\\text{Obw}<em>{T</em>{1}}} = k = \\dfrac{1}{2}\\).<br>Stąd \\(\\text{Obw}<em>{T</em>{2}} = \\tfrac{1}{2} \\cdot 36 = 18\\).</p>\n<h5>Sposób 2 - Bezpośrednie użycie wzoru</h5>\n<p>Skala: \\(k = \\sqrt{\\tfrac{P_{2}}{P_{1}}} = \\sqrt{\\tfrac{13}{52}} = \\sqrt{\\tfrac{1}{4}} = \\tfrac{1}{2}\\).<br>Obwód: \\(36 \\cdot \\tfrac{1}{2} = 18\\).</p>\n<h5>Dlaczego inne odpowiedzi są błędne</h5>\n<ul><li><strong>B.</strong> \\(9\\) - zdający zastosował \\(k^{2} = \\tfrac{1}{4}\\) do obwodu (czyli jakby skala dwukrotnie mniejsza).</li><li><strong>C.</strong> \\(\\tfrac{169}{9}\\) - zdający obliczył \\(\\text{Obw}\\cdot\\tfrac{13}{36}\\) albo inny błąd proporcjonalny.</li><li><strong>D.</strong> \\(\\tfrac{52}{3}\\) - błąd w znaczeniu proporcji.</li></ul>\n<p><strong>Trik:</strong> figury podobne - stosunek obwodów to \\(k\\), stosunek pól to \\(k^{2}\\). Aby przejść z pól do obwodów, bierzemy <strong>pierwiastek</strong> kwadratowy.</p>"},{"source":"odrabiamy","label":"odrabiamy.pl","kind":"text","html":"<p>Poprawnie, ponieważ iloczyn długości przekątnych rombu obliczamy w następujący sposób: ${d_1 \\cdot d_2 = 2\\cdot(6\\sqrt{2})^2 \\cdot \\sin150^\\circ = 2\\cdot72 \\cdot \\frac{1}{2} = 72}$.</p>"},{"source":"matematykaorg","label":"matematyka.org.pl","kind":"text","html":"<p>Pole rombu:</p>\n<p>P=a^2sin150^°<br>=(6√(2))^2·(1)/(2)<br>=72·(1)/(2)=36.</p>\n<p>Ponieważ</p>\n<p>P=(d_1d_2)/(2),</p>\n<p>to</p>\n<p>d_1d_2=2P=72.</p>"}]}