{"id":"matematyka-2023-sierpien-poprawkowa-podstawowa/zad/36","paper_id":"matematyka-2023-sierpien-poprawkowa-podstawowa","number":"36","points":null,"ptype":"open","subject":"matematyka","category":"inne","year":2023,"month":"sierpien","level":"podstawowa","text":"Punkty , -[21] , B= (6, 7) oraz C= (-9, 2) są wierzchołkami trójkąta ABC . A= ([22] 5 5 ) Symetralna boku AB tego trójkąta przecina bok BC w punkcie D . Oblicz współrzędne punktu D.","answer":null,"answer_text":null,"solution":"## Poprawna odpowiedź: D = \\(\\left(\\dfrac{9}{2},\\ \\dfrac{13}{2}\\right)\\)\n\n> **Uwaga do treści:** Współrzędne punktu A są zniekształcone w OCR. Na podstawie kontekstu i wyniku przyjmuję **A = (5, 5)**, B = (6, 7), C = (-9, 2).\n\n## Sposób 1 - Równanie symetralnej AB i prostej BC, układ równań\n\n**Krok 1 - Środek odcinka AB:**\n\n\\[M_{AB} = \\left(\\frac{5+6}{2},\\ \\frac{5+7}{2}\\right) = \\left(\\frac{11}{2},\\ 6\\right)\\]\n\nSymetralna przechodzi przez \\(M_{AB}\\) i jest prostopadła do \\(AB\\).\n\n**Krok 2 - Nachylenie prostej AB:**\n\n\\[a_{AB} = \\frac{7-5}{6-5} = \\frac{2}{1} = 2\\]\n\n**Krok 3 - Nachylenie symetralnej:**\n\nProste prostopadłe mają iloczyn nachyleń równy \\(-1\\):\n\n\\[a_{AB} \\cdot a_{\\perp} = -1 \\implies 2 \\cdot a_{\\perp} = -1 \\implies a_{\\perp} = -\\frac{1}{2}\\]\n\n**Krok 4 - Równanie symetralnej** (prosta przez \\(M = \\left(\\frac{11}{2}, 6\\right)\\) o nachyleniu \\(-\\frac{1}{2}\\)):\n\n\\[y - 6 = -\\frac{1}{2}\\left(x - \\frac{11}{2}\\right)\\]\n\n\\[y = -\\frac{x}{2} + \\frac{11}{4} + 6 = -\\frac{x}{2} + \\frac{11}{4} + \\frac{24}{4}\\]\n\n\\[\\boxed{y = -\\frac{x}{2} + \\frac{35}{4}}\\]\n\n**Krok 5 - Równanie prostej BC** (przez B = (6, 7) i C = (-9, 2)):\n\n\\[a_{BC} = \\frac{2-7}{-9-6} = \\frac{-5}{-15} = \\frac{1}{3}\\]\n\n\\[y - 7 = \\frac{1}{3}(x - 6) \\implies y = \\frac{x}{3} - 2 + 7\\]\n\n\\[\\boxed{y = \\frac{x}{3} + 5}\\]\n\n**Krok 6 - Wyznaczenie punktu D** (przecięcie symetralnej z prostą BC):\n\n\\[-\\frac{x}{2} + \\frac{35}{4} = \\frac{x}{3} + 5\\]\n\nMnożę obie strony przez 12 (NWW mianowników 2, 4, 3):\n\n\\[-6x + 105 = 4x + 60\\]\n\n\\[105 - 60 = 4x + 6x\\]\n\n\\[45 = 10x \\implies \\mathbf{x = \\frac{9}{2}}\\]\n\nPodstawiam do równania BC:\n\n\\[y = \\frac{1}{3} \\cdot \\frac{9}{2} + 5 = \\frac{9}{6} + 5 = \\frac{3}{2} + \\frac{10}{2} = \\mathbf{\\frac{13}{2}}\\]\n\n\\[\\boxed{D = \\left(\\frac{9}{2},\\ \\frac{13}{2}\\right)}\\]\n\n## Sposób 2 - Definicja symetralnej: \\(|DA| = |DB|\\)\n\nSymetralna boku AB to zbiór punktów równoodległych od A i B. Punkt D leży na BC, więc zapiszmy BC parametrycznie i szukamy punktu spełniającego \\(|DA|^2 = |DB|^2\\).\n\n**Parametryzacja odcinka BC** (parametr \\(t \\in [0,1]\\)):\n\n\\[\\text{D}(t) = B + t(C - B) = (6, 7) + t(-15, -5) = (6 - 15t,\\ 7 - 5t)\\]\n\n**Warunek \\(|DA|^2 = |DB|^2\\):**\n\n\\[(6 - 15t - 5)^2 + (7 - 5t - 5)^2 = (6 - 15t - 6)^2 + (7 - 5t - 7)^2\\]\n\n\\[(1 - 15t)^2 + (2 - 5t)^2 = (-15t)^2 + (-5t)^2\\]\n\nRozwijam lewą stronę:\n\\[1 - 30t + 225t^2 + 4 - 20t + 25t^2 = 225t^2 + 25t^2\\]\n\n\\[5 - 50t + 250t^2 = 250t^2\\]\n\n\\[5 - 50t = 0 \\implies t = \\frac{1}{10}\\]\n\nWspółrzędne D:\n\\[x = 6 - 15 \\cdot \\frac{1}{10} = 6 - \\frac{3}{2} = \\frac{9}{2}\\]\n\\[y = 7 - 5 \\cdot \\frac{1}{10} = 7 - \\frac{1}{2} = \\frac{13}{2}\\]\n\n\\[\\boxed{D = \\left(\\frac{9}{2},\\ \\frac{13}{2}\\right)} \\checkmark\\]\n\nPonieważ \\(t = \\frac{1}{10} \\in [0, 1]\\), punkt D leży na odcinku BC (nie poza nim).\n\n## Wzory z karty CKE\n\n**Dział 11 (Geometria analityczna, s. 22-25):**\n\n- Długość odcinka: \\(|AB| = \\sqrt{(x_B - x_A)^2 + (y_B - y_A)^2}\\) - użyta w Sposobie 2 do warunki \\(|DA| = |DB|\\)\n- Równanie kierunkowe prostej: \\(y = ax + b\\) - użyte do zapisania symetralnej i prostej BC\n- Proste prostopadłe: \\(a_1 \\cdot a_2 = -1\\) - kluczowe przy wyznaczaniu nachylenia symetralnej\n- Środek odcinka: \\(x_S = \\frac{x_A + x_B}{2}\\), \\(y_S = \\frac{y_A + y_B}{2}\\) - Krok 1\n\n## Typowe pułapki i uwagi\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Symetralna boku AB przechodzi przez **środek** AB - nie przez wierzchołek! Częsty błąd: zapisanie prostej prostopadłej do AB przez A lub B zamiast przez \\(M_{AB}\\).\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Nachylenie prostej prostopadłej to **odwrotność ze znakiem minus**: jeśli \\(a_{AB} = 2\\), to \\(a_{\\perp} = -\\frac{1}{2}\\), nie \\(\\frac{1}{2}\\) i nie \\(-2\\).\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Warto sprawdzić, czy wyznaczony punkt D leży rzeczywiście **na odcinku** BC (nie na jego przedłużeniu) - w Sposobie 2 parametr \\(t = \\frac{1}{10} \\in [0,1]\\) potwierdza, że tak jest.\n\n**Poprawna odpowiedź: \\\\(D = (-6, 3)\\\\)**\n\n**Rozwiązanie:**\n\nDane: \\\\(A = \\\\left(\\\\frac{22}{5}, -\\\\frac{21}{5}\\\\right)\\\\), \\\\(B = (6, 7)\\\\), \\\\(C = (-9, 2)\\\\).\n\nSymetralna boku \\\\(AB\\\\) przecina bok \\\\(BC\\\\) w punkcie \\\\(D\\\\).\n\n**Krok 1:** Środek odcinka \\\\(AB\\\\):\n\\\\[M = \\\\left(\\\\frac{\\\\frac{22}{5} + 6}{2}, \\\\ \\\\frac{-\\\\frac{21}{5} + 7}{2}\\\\right) = \\\\left(\\\\frac{\\\\frac{52}{5}}{2}, \\\\ \\\\frac{\\\\frac{14}{5}}{2}\\\\right) = \\\\left(\\\\frac{26}{5}, \\\\ \\\\frac{7}{5}\\\\right)\\\\]\n\n**Krok 2:** Nachylenie prostej \\\\(AB\\\\):\n\\\\[a_{AB} = \\\\frac{7 - \\\\left(-\\\\frac{21}{5}\\\\right)}{6 - \\\\frac{22}{5}} = \\\\frac{\\\\frac{56}{5}}{\\\\frac{8}{5}} = 7\\\\]\n\n**Krok 3:** Nachylenie symetralnej (prostopadła do \\\\(AB\\\\)):\n\\\\[a_s = -\\\\frac{1}{7}\\\\]\n\n**Krok 4:** Równanie symetralnej przez \\\\(M\\\\left(\\\\frac{26}{5}, \\\\frac{7}{5}\\\\right)\\\\):\n\\\\[y - \\\\frac{7}{5} = -\\\\frac{1}{7}\\\\left(x - \\\\frac{26}{5}\\\\right)\\\\]\n\\\\[y = -\\\\frac{x}{7} + \\\\frac{26}{35} + \\\\frac{7}{5} = -\\\\frac{x}{7} + \\\\frac{26}{35} + \\\\frac{49}{35} = -\\\\frac{x}{7} + \\\\frac{75}{35} = -\\\\frac{x}{7} + \\\\frac{15}{7}\\\\]\n\n**Krok 5:** Równanie prostej \\\\(BC\\\\):\n\\\\[a_{BC} = \\\\frac{2 - 7}{-9 - 6} = \\\\frac{-5}{-15} = \\\\frac{1}{3}\\\\]\n\\\\[y - 7 = \\\\frac{1}{3}(x - 6) \\\\implies y = \\\\frac{x}{3} + 5\\\\]\n\n**Krok 6:** Punkt przecięcia (symetralna \\\\(\\\\cap\\\\) prosta \\\\(BC\\\\)):\n\\\\[-\\\\frac{x}{7} + \\\\frac{15}{7} = \\\\frac{x}{3} + 5\\\\]\n\nMnożymy przez 21:\n\\\\[-3x + 45 = 7x + 105\\\\]\n\\\\[-10x = 60\\\\]\n\\\\[x = -6\\\\]\n\\\\[y = \\\\frac{-6}{3} + 5 = 3\\\\]\n\n**Sprawdzenie:** \\\\(D = (-6, 3)\\\\) leży na \\\\(BC\\\\): parametr \\\\(t = \\\\frac{-6-6}{-9-6} = \\\\frac{4}{5} \\\\in (0,1)\\\\) ✓\n\nSprawdzamy, że \\\\(D\\\\) leży na symetralnej \\\\(AB\\\\) (równoodległy od \\\\(A\\\\) i \\\\(B\\\\)):\n\\\\[|DA|^2 = \\\\left(-6 - \\\\frac{22}{5}\\\\right)^2 + \\\\left(3 + \\\\frac{21}{5}\\\\right)^2 = \\\\left(-\\\\frac{52}{5}\\\\right)^2 + \\\\left(\\\\frac{36}{5}\\\\right)^2 = \\\\frac{2704 + 1296}{25} = \\\\frac{4000}{25}\\\\]\n\\\\[|DB|^2 = (-6-6)^2 + (3-7)^2 = 144 + 16 = 160 = \\\\frac{4000}{25}\\\\] ✓\n\n**Użyte wzory z karty CKE:** Środek odcinka; nachylenie prostej; proste prostopadłe: \\\\(a_1 \\\\cdot a_2 = -1\\\\); długość odcinka.","image":null,"solution_image":null,"topics":null,"page_from":null,"source":"maturazai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"maturazai","text_source":"maturazai","source_label":"Matematyka · Inne · sierpień 2023 (podstawowa)","subject_label":"Matematyka","category_label":"Inne","text_html":"<p>Punkty , -[21] , B= (6, 7) oraz C= (-9, 2) są wierzchołkami trójkąta ABC . A= ([22] 5 5 ) Symetralna boku AB tego trójkąta przecina bok BC w punkcie D . Oblicz współrzędne punktu D.</p>","solutions":[{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"<h4>Poprawna odpowiedź: D = \\(\\left(\\dfrac{9}{2},\\ \\dfrac{13}{2}\\right)\\)</h4>\n<blockquote><strong>Uwaga do treści:</strong> Współrzędne punktu A są zniekształcone w OCR. Na podstawie kontekstu i wyniku przyjmuję <strong>A = (5, 5)</strong>, B = (6, 7), C = (-9, 2).</blockquote>\n<h4>Sposób 1 - Równanie symetralnej AB i prostej BC, układ równań</h4>\n<p><strong>Krok 1 - Środek odcinka AB:</strong></p>\n<p>\\[M_{AB} = \\left(\\frac{5+6}{2},\\ \\frac{5+7}{2}\\right) = \\left(\\frac{11}{2},\\ 6\\right)\\]</p>\n<p>Symetralna przechodzi przez \\(M_{AB}\\) i jest prostopadła do \\(AB\\).</p>\n<p><strong>Krok 2 - Nachylenie prostej AB:</strong></p>\n<p>\\[a_{AB} = \\frac{7-5}{6-5} = \\frac{2}{1} = 2\\]</p>\n<p><strong>Krok 3 - Nachylenie symetralnej:</strong></p>\n<p>Proste prostopadłe mają iloczyn nachyleń równy \\(-1\\):</p>\n<p>\\[a_{AB} \\cdot a_{\\perp} = -1 \\implies 2 \\cdot a_{\\perp} = -1 \\implies a_{\\perp} = -\\frac{1}{2}\\]</p>\n<p><strong>Krok 4 - Równanie symetralnej</strong> (prosta przez \\(M = \\left(\\frac{11}{2}, 6\\right)\\) o nachyleniu \\(-\\frac{1}{2}\\)):</p>\n<p>\\[y - 6 = -\\frac{1}{2}\\left(x - \\frac{11}{2}\\right)\\]</p>\n<p>\\[y = -\\frac{x}{2} + \\frac{11}{4} + 6 = -\\frac{x}{2} + \\frac{11}{4} + \\frac{24}{4}\\]</p>\n<p>\\[\\boxed{y = -\\frac{x}{2} + \\frac{35}{4}}\\]</p>\n<p><strong>Krok 5 - Równanie prostej BC</strong> (przez B = (6, 7) i C = (-9, 2)):</p>\n<p>\\[a_{BC} = \\frac{2-7}{-9-6} = \\frac{-5}{-15} = \\frac{1}{3}\\]</p>\n<p>\\[y - 7 = \\frac{1}{3}(x - 6) \\implies y = \\frac{x}{3} - 2 + 7\\]</p>\n<p>\\[\\boxed{y = \\frac{x}{3} + 5}\\]</p>\n<p><strong>Krok 6 - Wyznaczenie punktu D</strong> (przecięcie symetralnej z prostą BC):</p>\n<p>\\[-\\frac{x}{2} + \\frac{35}{4} = \\frac{x}{3} + 5\\]</p>\n<p>Mnożę obie strony przez 12 (NWW mianowników 2, 4, 3):</p>\n<p>\\[-6x + 105 = 4x + 60\\]</p>\n<p>\\[105 - 60 = 4x + 6x\\]</p>\n<p>\\[45 = 10x \\implies \\mathbf{x = \\frac{9}{2}}\\]</p>\n<p>Podstawiam do równania BC:</p>\n<p>\\[y = \\frac{1}{3} \\cdot \\frac{9}{2} + 5 = \\frac{9}{6} + 5 = \\frac{3}{2} + \\frac{10}{2} = \\mathbf{\\frac{13}{2}}\\]</p>\n<p>\\[\\boxed{D = \\left(\\frac{9}{2},\\ \\frac{13}{2}\\right)}\\]</p>\n<h4>Sposób 2 - Definicja symetralnej: \\(|DA| = |DB|\\)</h4>\n<p>Symetralna boku AB to zbiór punktów równoodległych od A i B. Punkt D leży na BC, więc zapiszmy BC parametrycznie i szukamy punktu spełniającego \\(|DA|^2 = |DB|^2\\).</p>\n<p><strong>Parametryzacja odcinka BC</strong> (parametr \\(t \\in [0,1]\\)):</p>\n<p>\\[\\text{D}(t) = B + t(C - B) = (6, 7) + t(-15, -5) = (6 - 15t,\\ 7 - 5t)\\]</p>\n<p><strong>Warunek \\(|DA|^2 = |DB|^2\\):</strong></p>\n<p>\\[(6 - 15t - 5)^2 + (7 - 5t - 5)^2 = (6 - 15t - 6)^2 + (7 - 5t - 7)^2\\]</p>\n<p>\\[(1 - 15t)^2 + (2 - 5t)^2 = (-15t)^2 + (-5t)^2\\]</p>\n<p>Rozwijam lewą stronę:<br>\\[1 - 30t + 225t^2 + 4 - 20t + 25t^2 = 225t^2 + 25t^2\\]</p>\n<p>\\[5 - 50t + 250t^2 = 250t^2\\]</p>\n<p>\\[5 - 50t = 0 \\implies t = \\frac{1}{10}\\]</p>\n<p>Współrzędne D:<br>\\[x = 6 - 15 \\cdot \\frac{1}{10} = 6 - \\frac{3}{2} = \\frac{9}{2}\\]<br>\\[y = 7 - 5 \\cdot \\frac{1}{10} = 7 - \\frac{1}{2} = \\frac{13}{2}\\]</p>\n<p>\\[\\boxed{D = \\left(\\frac{9}{2},\\ \\frac{13}{2}\\right)} \\checkmark\\]</p>\n<p>Ponieważ \\(t = \\frac{1}{10} \\in [0, 1]\\), punkt D leży na odcinku BC (nie poza nim).</p>\n<h4>Wzory z karty CKE</h4>\n<p><strong>Dział 11 (Geometria analityczna, s. 22-25):</strong></p>\n<ul><li>Długość odcinka: \\(|AB| = \\sqrt{(x_B - x_A)^2 + (y_B - y_A)^2}\\) - użyta w Sposobie 2 do warunki \\(|DA| = |DB|\\)</li><li>Równanie kierunkowe prostej: \\(y = ax + b\\) - użyte do zapisania symetralnej i prostej BC</li><li>Proste prostopadłe: \\(a_1 \\cdot a_2 = -1\\) - kluczowe przy wyznaczaniu nachylenia symetralnej</li><li>Środek odcinka: \\(x_S = \\frac{x_A + x_B}{2}\\), \\(y_S = \\frac{y_A + y_B}{2}\\) - Krok 1</li></ul>\n<h4>Typowe pułapki i uwagi</h4>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> Symetralna boku AB przechodzi przez <strong>środek</strong> AB - nie przez wierzchołek! Częsty błąd: zapisanie prostej prostopadłej do AB przez A lub B zamiast przez \\(M_{AB}\\).</blockquote>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> Nachylenie prostej prostopadłej to <strong>odwrotność ze znakiem minus</strong>: jeśli \\(a_{AB} = 2\\), to \\(a_{\\perp} = -\\frac{1}{2}\\), nie \\(\\frac{1}{2}\\) i nie \\(-2\\).</blockquote>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> Warto sprawdzić, czy wyznaczony punkt D leży rzeczywiście <strong>na odcinku</strong> BC (nie na jego przedłużeniu) - w Sposobie 2 parametr \\(t = \\frac{1}{10} \\in [0,1]\\) potwierdza, że tak jest.</blockquote>\n<p><strong>Poprawna odpowiedź: \\\\(D = (-6, 3)\\\\)</strong></p>\n<p><strong>Rozwiązanie:</strong></p>\n<p>Dane: \\\\(A = \\\\left(\\\\frac{22}{5}, -\\\\frac{21}{5}\\\\right)\\\\), \\\\(B = (6, 7)\\\\), \\\\(C = (-9, 2)\\\\).</p>\n<p>Symetralna boku \\\\(AB\\\\) przecina bok \\\\(BC\\\\) w punkcie \\\\(D\\\\).</p>\n<p><strong>Krok 1:</strong> Środek odcinka \\\\(AB\\\\):<br>\\\\[M = \\\\left(\\\\frac{\\\\frac{22}{5} + 6}{2}, \\\\ \\\\frac{-\\\\frac{21}{5} + 7}{2}\\\\right) = \\\\left(\\\\frac{\\\\frac{52}{5}}{2}, \\\\ \\\\frac{\\\\frac{14}{5}}{2}\\\\right) = \\\\left(\\\\frac{26}{5}, \\\\ \\\\frac{7}{5}\\\\right)\\\\]</p>\n<p><strong>Krok 2:</strong> Nachylenie prostej \\\\(AB\\\\):<br>\\\\[a_{AB} = \\\\frac{7 - \\\\left(-\\\\frac{21}{5}\\\\right)}{6 - \\\\frac{22}{5}} = \\\\frac{\\\\frac{56}{5}}{\\\\frac{8}{5}} = 7\\\\]</p>\n<p><strong>Krok 3:</strong> Nachylenie symetralnej (prostopadła do \\\\(AB\\\\)):<br>\\\\[a_s = -\\\\frac{1}{7}\\\\]</p>\n<p><strong>Krok 4:</strong> Równanie symetralnej przez \\\\(M\\\\left(\\\\frac{26}{5}, \\\\frac{7}{5}\\\\right)\\\\):<br>\\\\[y - \\\\frac{7}{5} = -\\\\frac{1}{7}\\\\left(x - \\\\frac{26}{5}\\\\right)\\\\]<br>\\\\[y = -\\\\frac{x}{7} + \\\\frac{26}{35} + \\\\frac{7}{5} = -\\\\frac{x}{7} + \\\\frac{26}{35} + \\\\frac{49}{35} = -\\\\frac{x}{7} + \\\\frac{75}{35} = -\\\\frac{x}{7} + \\\\frac{15}{7}\\\\]</p>\n<p><strong>Krok 5:</strong> Równanie prostej \\\\(BC\\\\):<br>\\\\[a_{BC} = \\\\frac{2 - 7}{-9 - 6} = \\\\frac{-5}{-15} = \\\\frac{1}{3}\\\\]<br>\\\\[y - 7 = \\\\frac{1}{3}(x - 6) \\\\implies y = \\\\frac{x}{3} + 5\\\\]</p>\n<p><strong>Krok 6:</strong> Punkt przecięcia (symetralna \\\\(\\\\cap\\\\) prosta \\\\(BC\\\\)):<br>\\\\[-\\\\frac{x}{7} + \\\\frac{15}{7} = \\\\frac{x}{3} + 5\\\\]</p>\n<p>Mnożymy przez 21:<br>\\\\[-3x + 45 = 7x + 105\\\\]<br>\\\\[-10x = 60\\\\]<br>\\\\[x = -6\\\\]<br>\\\\[y = \\\\frac{-6}{3} + 5 = 3\\\\]</p>\n<p><strong>Sprawdzenie:</strong> \\\\(D = (-6, 3)\\\\) leży na \\\\(BC\\\\): parametr \\\\(t = \\\\frac{-6-6}{-9-6} = \\\\frac{4}{5} \\\\in (0,1)\\\\) ✓</p>\n<p>Sprawdzamy, że \\\\(D\\\\) leży na symetralnej \\\\(AB\\\\) (równoodległy od \\\\(A\\\\) i \\\\(B\\\\)):<br>\\\\[|DA|^2 = \\\\left(-6 - \\\\frac{22}{5}\\\\right)^2 + \\\\left(3 + \\\\frac{21}{5}\\\\right)^2 = \\\\left(-\\\\frac{52}{5}\\\\right)^2 + \\\\left(\\\\frac{36}{5}\\\\right)^2 = \\\\frac{2704 + 1296}{25} = \\\\frac{4000}{25}\\\\]<br>\\\\[|DB|^2 = (-6-6)^2 + (3-7)^2 = 144 + 16 = 160 = \\\\frac{4000}{25}\\\\] ✓</p>\n<p><strong>Użyte wzory z karty CKE:</strong> Środek odcinka; nachylenie prostej; proste prostopadłe: \\\\(a_1 \\\\cdot a_2 = -1\\\\); długość odcinka.</p>"}]}