{"id":"matematyka-2024-maj-matura-podstawowa/zad/26","paper_id":"matematyka-2024-maj-matura-podstawowa","number":"26","points":1,"ptype":"closed","subject":"matematyka","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 26. (0-1)\nOstrosłup 𝐹1 jest podobny do ostrosłupa 𝐹2.\nObjętość ostrosłupa 𝐹1 jest równa 64.\nObjętość ostrosłupa 𝐹2 jest równa 512.\nUzupełnij poniższe zdanie. Wpisz odpowiednią liczbę w wykropkowanym miejscu tak,\naby zdanie było prawdziwe.\nStosunek pola powierzchni całkowitej ostrosłupa 𝐹2 do pola powierzchni całkowitej\nostrosłupa 𝐹1 jest równy\nOstrosłup F_1 jest podobny do ostrosłupa F_2. Objętość ostrosłupa F_1 jest równa 64. Objętość ostrosłupa F_2 jest równa 512. Uzupełnij poniższe zdanie. Wpisz odpowiednią liczbę w wykropkowanym miejscu tak, aby zdanie było prawdziwe. Stosunek pola powierzchni całkowitej ostrosłupa F_2 do pola powierzchni całkowitej ostrosłupa F_1 jest równy ............. .","answer":"4","answer_text":"Zadanie 26. (0-1)\nWymagania egzaminacyjne 2024\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nIII. Wykorzystanie i interpretowanie\nreprezentacji.\n2. Dobieranie i tworzenie modeli\nmatematycznych przy rozwiązywaniu\nproblemów praktycznych i teoretycznych.\nZdający:\nX.5) wykorzystuje zależność między\nobjętościami graniastosłupów oraz\nostrosłupów podobnych.\nZasady oceniania\n1 pkt - odpowiedź poprawna.\n0 pkt - odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\n4","solution":"Odpowiedź: 4\n\nStrona arkusza CKE z tym zadaniem\n\nKlucz — skale dla brył podobnych\n\nJeśli dwie bryły są podobne w skali $k$ (każdy odpowiadający wymiar jest $k$ razy większy), to:\n\n- Długości (krawędzie, wysokości, …) skalują się jak $k$\n- Pola (powierzchnie, podstawy, …) skalują się jak $k^2$\n- Objętości skalują się jak $k^3$\n\nTa hierarchia $k$, $k^2$, $k^3$ to fundament wszystkich zadań o bryłach podobnych. Reszta to arytmetyka.\n\nWyznacz skalę podobieństwa $k$ ze stosunku objętości.\n\n$$\\frac{V_2}{V_1} = k^3 \\quad\\Rightarrow\\quad \\frac{512}{64} = k^3 \\quad\\Rightarrow\\quad k^3 = 8 \\quad\\Rightarrow\\quad k = 2$$\n\nWyznacz stosunek pól powierzchni.\n\n$$\\frac{P_2}{P_1} = k^2 = 2^2 = 4$$\n\nKalkulator pamięciowy\n\nGdy widzisz „bryły podobne, stosunek objętości $X$, znajdź stosunek pól\" — to zawsze:\n\n$$\\frac{P_2}{P_1} = \\left(\\frac{V_2}{V_1}\\right)^{2/3}$$\n\nTutaj $\\left(\\dfrac{512}{64}\\right)^{2/3} = 8^{2/3} = (8^{1/3})^2 = 2^2 = 4$. Ten sam wynik, jedna linijka.\n\nPodobnie w drugą stronę: jeśli znasz stosunek pól, to stosunek objętości to $\\left(\\dfrac{P_2}{P_1}\\right)^{3/2}$. A jeśli znasz stosunek długości — wszystko leży na ekspozycjach: $k$, $k^2$, $k^3$.\n\nTypowy błąd: Najczęstszy błąd to przeniesienie stosunku objętości na pola wprost (512/64 = 8 → odpowiedź 8) bez uwzględnienia, że objętości skalują się jak k³, a pola jak k².","image":"img/matematyka-2024-maj-matura-podstawowa/zad-26.webp","solution_image":"img/matematyka-2024-maj-matura-podstawowa/sol-26.svg","topics":"stereometria, podobieństwo brył, Graniastosłupy i ostrosłupy","page_from":24,"source":"ocr","answer_source":"maturaonline","answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturaonline","text_source":"site","source_label":"Matematyka · Matura · maj 2024 (podstawowa)","subject_label":"Matematyka","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 26. (0-1)<br>Ostrosłup 𝐹1 jest podobny do ostrosłupa 𝐹2.<br>Objętość ostrosłupa 𝐹1 jest równa 64.<br>Objętość ostrosłupa 𝐹2 jest równa 512.<br>Uzupełnij poniższe zdanie. Wpisz odpowiednią liczbę w wykropkowanym miejscu tak,<br>aby zdanie było prawdziwe.<br>Stosunek pola powierzchni całkowitej ostrosłupa 𝐹2 do pola powierzchni całkowitej<br>ostrosłupa 𝐹1 jest równy<br>Ostrosłup F_1 jest podobny do ostrosłupa F_2. Objętość ostrosłupa F_1 jest równa 64. Objętość ostrosłupa F_2 jest równa 512. Uzupełnij poniższe zdanie. Wpisz odpowiednią liczbę w wykropkowanym miejscu tak, aby zdanie było prawdziwe. Stosunek pola powierzchni całkowitej ostrosłupa F_2 do pola powierzchni całkowitej ostrosłupa F_1 jest równy ............. .</p>","answer_text_html":"<p>Zadanie 26. (0-1)<br>Wymagania egzaminacyjne 2024<br>Wymaganie ogólne<br>Wymaganie szczegółowe<br>III. Wykorzystanie i interpretowanie<br>reprezentacji.</p>\n<ol><li>Dobieranie i tworzenie modeli</li></ol>\n<p>matematycznych przy rozwiązywaniu<br>problemów praktycznych i teoretycznych.<br>Zdający:<br>X.5) wykorzystuje zależność między<br>objętościami graniastosłupów oraz<br>ostrosłupów podobnych.<br>Zasady oceniania<br>1 pkt - odpowiedź poprawna.<br>0 pkt - odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.<br>Rozwiązanie<br>4</p>","solutions":[{"source":"site","label":"matematykaszkolna.pl","kind":"image","image":"/img/matematyka-2024-maj-matura-podstawowa/sol-26.svg"},{"source":"maturaonline","label":"matura-online.pl","kind":"text","html":"<p>Odpowiedź: 4</p>\n<p>Strona arkusza CKE z tym zadaniem</p>\n<p>Klucz — skale dla brył podobnych</p>\n<p>Jeśli dwie bryły są podobne w skali $k$ (każdy odpowiadający wymiar jest $k$ razy większy), to:</p>\n<ul><li>Długości (krawędzie, wysokości, …) skalują się jak $k$</li><li>Pola (powierzchnie, podstawy, …) skalują się jak $k^2$</li><li>Objętości skalują się jak $k^3$</li></ul>\n<p>Ta hierarchia $k$, $k^2$, $k^3$ to fundament wszystkich zadań o bryłach podobnych. Reszta to arytmetyka.</p>\n<p>Wyznacz skalę podobieństwa $k$ ze stosunku objętości.</p>\n<p>$$\\frac{V_2}{V_1} = k^3 \\quad\\Rightarrow\\quad \\frac{512}{64} = k^3 \\quad\\Rightarrow\\quad k^3 = 8 \\quad\\Rightarrow\\quad k = 2$$</p>\n<p>Wyznacz stosunek pól powierzchni.</p>\n<p>$$\\frac{P_2}{P_1} = k^2 = 2^2 = 4$$</p>\n<p>Kalkulator pamięciowy</p>\n<p>Gdy widzisz „bryły podobne, stosunek objętości $X$, znajdź stosunek pól&quot; — to zawsze:</p>\n<p>$$\\frac{P_2}{P_1} = \\left(\\frac{V_2}{V_1}\\right)^{2/3}$$</p>\n<p>Tutaj $\\left(\\dfrac{512}{64}\\right)^{2/3} = 8^{2/3} = (8^{1/3})^2 = 2^2 = 4$. Ten sam wynik, jedna linijka.</p>\n<p>Podobnie w drugą stronę: jeśli znasz stosunek pól, to stosunek objętości to $\\left(\\dfrac{P_2}{P_1}\\right)^{3/2}$. A jeśli znasz stosunek długości — wszystko leży na ekspozycjach: $k$, $k^2$, $k^3$.</p>\n<p>Typowy błąd: Najczęstszy błąd to przeniesienie stosunku objętości na pola wprost (512/64 = 8 → odpowiedź 8) bez uwzględnienia, że objętości skalują się jak k³, a pola jak k².</p>"},{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"<h4>Poprawna odpowiedź: 4</h4>\n<h4>Sposób 1 - Skala podobieństwa z objętości</h4>\n<p><strong>Krok 1: Znajdź stosunek objętości</strong></p>\n<p>\\[\\frac{V_{F_2}}{V_{F_1}} = \\frac{512}{64} = 8\\]</p>\n<p><strong>Krok 2: Wyznacz skalę podobieństwa liniowego</strong></p>\n<p>Dla brył podobnych o skali liniowej \\(k\\) objętości mają się jak \\(k^3\\):</p>\n<p>\\[k^3 = 8\\]<br>\\[k = \\sqrt[3]{8} = 2\\]</p>\n<p>Ostrosłup \\(F_2\\) jest <strong>2 razy większy liniowo</strong> od ostrosłupa \\(F_1\\).</p>\n<p><strong>Krok 3: Wyznacz stosunek pól powierzchni</strong></p>\n<p>Dla brył podobnych pola powierzchni całkowitych mają się jak \\(k^2\\):</p>\n<p>\\[\\frac{P_c(F_2)}{P_c(F_1)} = k^2 = 2^2 = \\mathbf{4}\\]</p>\n<h4>Sposób 2 - Bezpośrednio przez potęgi</h4>\n<p>Dla brył podobnych zachodzi ogólna zależność między skalą objętości a skalą pól powierzchni.</p>\n<p>Jeżeli \\(\\frac{V_2}{V_1} = k^3\\), to \\(\\frac{P_2}{P_1} = k^2\\), czyli:</p>\n<p>\\[\\frac{P_2}{P_1} = \\left(\\frac{V_2}{V_1}\\right)^{\\frac{2}{3}}\\]</p>\n<p>Wstawiamy bezpośrednio:</p>\n<p>\\[\\frac{P_c(F_2)}{P_c(F_1)} = \\left(\\frac{512}{64}\\right)^{\\frac{2}{3}} = 8^{\\frac{2}{3}} = \\left(\\sqrt[3]{8}\\right)^2 = 2^2 = \\mathbf{4}\\]</p>\n<p>Ten wzór pozwala przeskoczyć wyznaczanie \\(k\\) i od razu uzyskać wynik.</p>\n<h4>Wzory z karty CKE</h4>\n<p><strong>Dział 12 (Stereometria, s. 26-28)</strong> - w sekcji o bryłach podobnych (pola figur podobnych analogicznie do działu 10):</p>\n<p>Dla brył podobnych o skali liniowej \\(k\\):<br>\\[\\frac{V_2}{V_1} = k^3, \\qquad \\frac{P_2}{P_1} = k^2\\]</p>\n<p><strong>Dział 10 (Planimetria, s. 21)</strong> - pola figur podobnych:<br>\\[\\frac{P_B}{P_A} = k^2\\]<br>Ta zasada przenosi się analogicznie na pola powierzchni brył podobnych.</p>\n<p><strong>Dział 2 (Potęgi i pierwiastki, s. 4-5)</strong> - wykładnik wymierny:<br>\\[a^{\\frac{m}{n}} = \\sqrt[n]{a^m}\\]<br>Użyliśmy tego w Sposobie 2: \\(8^{\\frac{2}{3}} = \\left(\\sqrt[3]{8}\\right)^2\\).</p>\n<h4>Typowe pułapki i uwagi</h4>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> Stosunek objętości to \\(k^3\\), a stosunek pól to \\(k^2\\) - uczniowie często mylą te wykładniki i odpowiadają \\(8\\) (czyli stosunek objętości) zamiast \\(4\\).</blockquote>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> Pytanie pyta o stosunek \\(F_2\\) do \\(F_1\\), czyli <strong>większego do mniejszego</strong> - wynik jest większy od 1. Gdyby zapytano odwrotnie, odpowiedź byłaby \\(\\frac{1}{4}\\). Zawsze sprawdź kolejność!</blockquote>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> Przy potęgowaniu \\(8^{\\frac{2}{3}}\\) - pamiętaj, że najpierw bierzesz pierwiastek sześcienny (\\(\\sqrt[3]{8} = 2\\)), a potem podnosisz do kwadratu (\\(2^2 = 4\\)). Odwrotna kolejność da ten sam wynik, ale jest trudniejsza do policzenia w pamięci.</blockquote>\n<p><strong>Poprawna odpowiedź: \\(4\\)</strong></p>\n<h5>Sposób 1 - Skala podobieństwa</h5>\n<p>Niech \\(k\\) = skala podobieństwa (\\(F_2:F_1\\)). Wtedy:</p>\n<ul><li>stosunek objętości: \\(k^3 = \\tfrac{512}{64} = 8 \\Rightarrow k=2\\);</li><li>stosunek pól powierzchni: \\(k^2 = 4\\).</li></ul>\n<h5>Sposób 2 - Wzór na wprost</h5>\n<p>Dla brył podobnych: \\(\\frac{P_2}{P_1} = \\left(\\frac{V_2}{V_1}\\right)^{2/3} = 8^{2/3} = 4\\).</p>\n<h5>Dlaczego uważać</h5>\n<ul><li>Pomylenie kierunku („większy do mniejszego&quot;): \\(F_2&gt;F_1\\), więc stosunek \\(&gt;1\\).</li><li>Użycie \\(k^3=4\\) (odwrotnie) → błędne \\(k=\\sqrt[3]{4}\\).</li><li>Zapomnienie, że pola rosną jak kwadrat skali - nie liniowo.</li></ul>\n<p><strong>Trik:</strong> dla brył podobnych: skala\\(^1\\) → długości, skala\\(^2\\) → pola, skala\\(^3\\) → objętości.</p>"},{"source":"matematykaorg","label":"matematyka.org.pl","kind":"text","html":"<p>Stosunek objętości:</p>\n<p>(V_2)/(V_1)=(512)/(64)=8.</p>\n<p>Jeżeli skala podobieństwa wynosi k , to:</p>\n<p>k^3=8 ⇒ k=2.</p>\n<p>Pola powierzchni zmieniają się w skali k^2 , więc:</p>\n<p>(P_2)/(P_1)=2^2=4.</p>"},{"source":"zadaniazmatur","label":"zadaniazmatur.pl","kind":"text","html":"<p>4</p>"}]}