{"id":"matematyka-2025-maj-matura-stara-podstawowa/zad/31","paper_id":"matematyka-2025-maj-matura-stara-podstawowa","number":"31","points":2,"ptype":"open","subject":"matematyka","category":"matura","year":2025,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 31. (0-2)\nDane są dwa zbiory: 𝑋= {1, 3, 5, 7, 9} oraz 𝑌= {2, 4, 6, 8}.\nLosujemy jedną liczbę ze zbioru 𝑋, a następnie losujemy jedną liczbę ze zbioru 𝑌\ni tworzymy uporządkowaną parę liczb (𝑥, 𝑦), gdzie 𝑥 jest liczbą wylosowaną ze zbioru 𝑋\noraz 𝑦 jest liczbą wylosowaną ze zbioru 𝑌.\nOblicz prawdopodobieństwo zdarzenia 𝐴 polegającego na tym, że suma 𝑥+ 𝑦\nwylosowanych liczb będzie liczbą podzielną przez 3.\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n30.\n31.\nMaks. liczba pkt\n2\n2\nUzyskana liczba pkt\n\nEMAP-P0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 31. (0-2)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nIII. Modelowanie matematyczne.\nZdający:\n10.3) oblicza prawdopodobieństwa\nw prostych sytuacjach, stosując klasyczną\ndefinicję prawdopodobieństwa.\nZasady oceniania\n2 pkt - zastosowanie poprawnej metody obliczenia prawdopodobieństwa zdarzenia 𝐴\ni uzyskanie poprawnego wyniku: 𝑃(𝐴) = 7\n20\n1 pkt - wypisanie wszystkich zdarzeń elementarnych LUB obliczenie/podanie liczby tych\nzdarzeń: |Ω| = 5 ⋅4, LUB sporządzenie tabeli o 20 polach odpowiadających\nzdarzeniom elementarnym, LUB sporządzenie pełnego drzewa stochastycznego\nALBO\n- wypisanie (lub zaznaczenie w tabeli) wszystkich zdarzeń elementarnych\nsprzyjających zdarzeniu 𝐴 i niewypisanie żadnego niewłaściwego,\nALBO\n- podanie liczby wszystkich zdarzeń elementarnych sprzyjających zdarzeniu 𝐴:\n|𝐴| = 7, o ile nie zostały zliczone błędne pary,\nALBO\n- sporządzenie fragmentu drzewa stochastycznego, który zawiera wszystkie gałęzie\nsprzyjające zdarzeniu 𝐴, oraz zapisanie prawdopodobieństwa na co najmniej\njednym odcinku każdego z etapów doświadczenia,\nALBO\n- podanie prawdopodobieństwa jednoelementowego zdarzenia (elementarnego): 1\n20\n,\nALBO\n- zapisanie tylko 𝑃(𝐴) = 7\n20\n0 pkt - rozwiązanie, w którym zastosowano niepoprawną metodę, albo brak rozwiązania.\nUwaga:\nJeżeli zdający zapisuje tylko liczby 7 lub 20 i z rozwiązania nie wynika znaczenie tych\nliczb, to otrzymuje 0 punktów za całe rozwiązanie.\nPrzykładowe pełne rozwiązania\nSposób I\nZdarzeniami elementarnymi są wszystkie uporządkowane pary liczb (𝑥, 𝑦), gdzie\n𝑥∈{1, 3, 5, 7, 9} oraz 𝑦∈{2, 4, 6, 8}.\nLiczbę wszystkich zdarzeń elementarnych obliczamy z wykorzystaniem reguły mnożenia.\nMoc zbioru Ω jest równa 5 ⋅4 = 20.\nZdarzeniu 𝐴 sprzyjają następujące zdarzenia elementarne:\n(1, 2), (1, 8), (3, 6), (5, 4), (7, 2), (7, 8), (9, 6), więc moc zbioru 𝐴 jest równa 7.\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nZatem prawdopodobieństwo zdarzenia 𝐴 jest równe 7\n20 .\nSposób II\nW tabeli literą 𝒜 zaznaczamy zdarzenia elementarne sprzyjające zdarzeniu 𝐴 (pary liczb,\nktórych suma jest liczbą podzielną przez 3).\n2\n4\n6\n8\n1\n𝒜\n𝒜\n3\n𝒜\n5\n𝒜\n7\n𝒜\n𝒜\n9\n𝒜\nMoc zbioru Ω jest równa 20.\nZdarzeń sprzyjających wylosowaniu liczb, których suma jest podzielna przez 3, jest 7.\nZatem prawdopodobieństwo zdarzenia 𝐴 jest równe 7\n20 .\n𝑌\n𝑋","solution":"Odpowiedź: $P(x) = -2x^2 + 22x + 88$, dziedzina $x \\in (0, 11)$, max dla $x = 5{,}5$ (gdzie $P_{\\max} = 148{,}5$).\n\nStrona arkusza CKE z tym zadaniem\n\nKlucz — wierzchołek prostopadłościanu\n\nZ każdego wierzchołka prostopadłościanu wychodzą trzy krawędzie, prostopadłe parami. Z wierzchołka $B$ wychodzą:\n\n- $AB$ (długość $x$ — szukamy)\n- $BC$ (długość $4$ — dana)\n- $BF$ (wysokość prostopadłościanu — oznaczę $y$)\n\nWyznacz $y$ z warunku sumy\n\nSuma krawędzi z $B$: $x + 4 + y = 15$, więc:\n\n$$y = 11 - x$$\n\nDziedzina: oba wymiary $x$ i $y$ muszą być dodatnie (długości boków).\n\n$$x > 0 \\quad\\text{oraz}\\quad y > 0$$\n\n$x > 0$ trywialnie. $y = 11 - x > 0$ daje $x < 11$.\n\n$$\\text{Dziedzina}: x \\in (0, 11)$$\n\nWyznacz wzór $P(x)$\n\nPole całkowite prostopadłościanu o wymiarach $a \\times b \\times c$ to:\n\n$$P = 2(ab + bc + ca)$$\n\n(sześć ścian, parami równe: dwie o polu $ab$, dwie $bc$, dwie $ca$).\n\nPodstaw $a = x$, $b = 4$, $c = y = 11 - x$:\n\n$$P = 2 \\cdot \\left[ x \\cdot 4 + 4 \\cdot (11 - x) + (11 - x) \\cdot x \\right]$$\n\nUprość każdy człon:\n\n- $x \\cdot 4 = 4x$\n- $4 \\cdot (11 - x) = 44 - 4x$\n- $(11 - x) \\cdot x = 11x - x^2$\n\nSuma: $4x + 44 - 4x + 11x - x^2 = -x^2 + 11x + 44$.\n\nPomnóż przez 2:\n\n$$P(x) = 2 \\cdot (-x^2 + 11x + 44) = -2x^2 + 22x + 88$$\n\nWyznacz $x$ dla maksimum pola\n\nFunkcja $P(x) = -2x^2 + 22x + 88$ to funkcja kwadratowa z ujemnym współczynnikiem przy $x^2$ → parabola otwiera się w dół → maksimum w wierzchołku.\n\nWspółrzędna $x$ wierzchołka:\n\n$$x_w = -\\frac{b}{2a} = -\\frac{22}{2 \\cdot (-2)} = -\\frac{22}{-4} = \\frac{22}{4} = 5{,}5$$\n\nSprawdź, że $x_w = 5{,}5$ leży w dziedzinie $(0, 11)$. Tak ✓.\n\nOblicz wartość maksymalną (opcjonalnie):\n\n$$P(5{,}5) = -2 \\cdot (5{,}5)^2 + 22 \\cdot 5{,}5 + 88$$\n\n$(5{,}5)^2 = 30{,}25$, więc:\n\n$$P_{\\max} = -60{,}5 + 121 + 88 = 148{,}5$$\n\nSprawdzenie geometryczne\n\nDla $x = 5{,}5$: $y = 11 - 5{,}5 = 5{,}5$. Wymiary prostopadłościanu: $5{,}5 \\times 4 \\times 5{,}5$.\n\nCzyli $x = y$ — co intuicyjnie ma sens: przy ustalonej sumie boków pole jest maksymalizowane, gdy wymiary są wyrównane (analog do „kwadrat ma największe pole spośród prostokątów o ustalonym obwodzie\").\n\nPunktacja CKE\n\n- 1 pkt — zapisanie zależności $y = 11 - x$ (lub $x + y = 11$).\n- 2 pkt — zapisanie wzoru funkcji $P(x) = -2x^2 + 22x + 88$ (lub równoważnej).\n- 3 pkt — dodatkowo wyznaczenie dziedziny $(0, 11)$.\n- 4 pkt — pełne rozwiązanie + obliczenie $x = 5{,}5$ z uzasadnieniem (np. współrzędna wierzchołka paraboli).\n\nKlucz uniwersalny\n\nKażde zadanie „optymalizacja z prostopadłościanu / prostokąta\" sprowadza się do:\n\n1. Zidentyfikuj zmienne (zwykle dwie, np. $x$ i $y$).\n2. Wyłap warunek wiążący ($x + y = c$ lub $xy = c$ — z treści).\n3. Wyraź jedną zmienną przez drugą.\n4. Wyraź funkcję celu (pole / objętość / koszty) jako funkcję jednej zmiennej.\n5. Wyznacz dziedzinę — kiedy obie zmienne mają sens?\n6. Znajdź ekstremum — wierzchołek paraboli (dla kwadratowej) lub pochodna (dla wyższych stopni).\n7. Sprawdź, czy ekstremum jest w dziedzinie.\n\nSchemat sprawdzony na maturze podstawowej i rozszerzonej.\n\nTypowy błąd: CKE wprost: jeśli pominiesz wyznaczenie dziedziny — maksimum 3 pkt zamiast 4. Drugi błąd: niedoczytanie, że krawędzie wychodzące z B to AB, BC, BF (trzy różne kierunki) — niektórzy biorą tylko dwie krawędzie.","image":"img/matematyka-2025-maj-matura-stara-podstawowa/zad-31.webp","solution_image":null,"topics":"optymalizacja, funkcja kwadratowa, prostopadłościan","page_from":25,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturaonline","text_source":"ocr","source_label":"Matematyka · Matura · maj 2025 (podstawowa)","subject_label":"Matematyka","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 31. (0-2)<br>Dane są dwa zbiory: 𝑋= {1, 3, 5, 7, 9} oraz 𝑌= {2, 4, 6, 8}.<br>Losujemy jedną liczbę ze zbioru 𝑋, a następnie losujemy jedną liczbę ze zbioru 𝑌<br>i tworzymy uporządkowaną parę liczb (𝑥, 𝑦), gdzie 𝑥 jest liczbą wylosowaną ze zbioru 𝑋<br>oraz 𝑦 jest liczbą wylosowaną ze zbioru 𝑌.<br>Oblicz prawdopodobieństwo zdarzenia 𝐴 polegającego na tym, że suma 𝑥+ 𝑦<br>wylosowanych liczb będzie liczbą podzielną przez 3.<br>Wypełnia<br>egzaminator<br>Nr zadania<br>30.<br>31.<br>Maks. liczba pkt<br>2<br>2<br>Uzyskana liczba pkt</p>\n<p>EMAP-P0_100</p>","answer_text_html":"<p>Zadanie 31. (0-2)<br>Wymaganie ogólne<br>Wymaganie szczegółowe<br>III. Modelowanie matematyczne.<br>Zdający:<br>10.3) oblicza prawdopodobieństwa<br>w prostych sytuacjach, stosując klasyczną<br>definicję prawdopodobieństwa.<br>Zasady oceniania<br>2 pkt - zastosowanie poprawnej metody obliczenia prawdopodobieństwa zdarzenia 𝐴<br>i uzyskanie poprawnego wyniku: 𝑃(𝐴) = 7<br>20<br>1 pkt - wypisanie wszystkich zdarzeń elementarnych LUB obliczenie/podanie liczby tych<br>zdarzeń: |Ω| = 5 ⋅4, LUB sporządzenie tabeli o 20 polach odpowiadających<br>zdarzeniom elementarnym, LUB sporządzenie pełnego drzewa stochastycznego<br>ALBO</p>\n<ul><li>wypisanie (lub zaznaczenie w tabeli) wszystkich zdarzeń elementarnych</li></ul>\n<p>sprzyjających zdarzeniu 𝐴 i niewypisanie żadnego niewłaściwego,<br>ALBO</p>\n<ul><li>podanie liczby wszystkich zdarzeń elementarnych sprzyjających zdarzeniu 𝐴:</li></ul>\n<p>|𝐴| = 7, o ile nie zostały zliczone błędne pary,<br>ALBO</p>\n<ul><li>sporządzenie fragmentu drzewa stochastycznego, który zawiera wszystkie gałęzie</li></ul>\n<p>sprzyjające zdarzeniu 𝐴, oraz zapisanie prawdopodobieństwa na co najmniej<br>jednym odcinku każdego z etapów doświadczenia,<br>ALBO</p>\n<ul><li>podanie prawdopodobieństwa jednoelementowego zdarzenia (elementarnego): 1</li></ul>\n<p>20<br>,<br>ALBO</p>\n<ul><li>zapisanie tylko 𝑃(𝐴) = 7</li></ul>\n<p>20<br>0 pkt - rozwiązanie, w którym zastosowano niepoprawną metodę, albo brak rozwiązania.<br>Uwaga:<br>Jeżeli zdający zapisuje tylko liczby 7 lub 20 i z rozwiązania nie wynika znaczenie tych<br>liczb, to otrzymuje 0 punktów za całe rozwiązanie.<br>Przykładowe pełne rozwiązania<br>Sposób I<br>Zdarzeniami elementarnymi są wszystkie uporządkowane pary liczb (𝑥, 𝑦), gdzie<br>𝑥∈{1, 3, 5, 7, 9} oraz 𝑦∈{2, 4, 6, 8}.<br>Liczbę wszystkich zdarzeń elementarnych obliczamy z wykorzystaniem reguły mnożenia.<br>Moc zbioru Ω jest równa 5 ⋅4 = 20.<br>Zdarzeniu 𝐴 sprzyjają następujące zdarzenia elementarne:<br>(1, 2), (1, 8), (3, 6), (5, 4), (7, 2), (7, 8), (9, 6), więc moc zbioru 𝐴 jest równa 7.<br>Zasady oceniania rozwiązań zadań<br>Zatem prawdopodobieństwo zdarzenia 𝐴 jest równe 7<br>20 .<br>Sposób II<br>W tabeli literą 𝒜 zaznaczamy zdarzenia elementarne sprzyjające zdarzeniu 𝐴 (pary liczb,<br>których suma jest liczbą podzielną przez 3).<br>2<br>4<br>6<br>8<br>1<br>𝒜<br>𝒜<br>3<br>𝒜<br>5<br>𝒜<br>7<br>𝒜<br>𝒜<br>9<br>𝒜<br>Moc zbioru Ω jest równa 20.<br>Zdarzeń sprzyjających wylosowaniu liczb, których suma jest podzielna przez 3, jest 7.<br>Zatem prawdopodobieństwo zdarzenia 𝐴 jest równe 7<br>20 .<br>𝑌<br>𝑋</p>","solutions":[{"source":"maturaonline","label":"matura-online.pl","kind":"text","html":"<p>Odpowiedź: $P(x) = -2x^2 + 22x + 88$, dziedzina $x \\in (0, 11)$, max dla $x = 5{,}5$ (gdzie $P_{\\max} = 148{,}5$).</p>\n<p>Strona arkusza CKE z tym zadaniem</p>\n<p>Klucz — wierzchołek prostopadłościanu</p>\n<p>Z każdego wierzchołka prostopadłościanu wychodzą trzy krawędzie, prostopadłe parami. Z wierzchołka $B$ wychodzą:</p>\n<ul><li>$AB$ (długość $x$ — szukamy)</li><li>$BC$ (długość $4$ — dana)</li><li>$BF$ (wysokość prostopadłościanu — oznaczę $y$)</li></ul>\n<p>Wyznacz $y$ z warunku sumy</p>\n<p>Suma krawędzi z $B$: $x + 4 + y = 15$, więc:</p>\n<p>$$y = 11 - x$$</p>\n<p>Dziedzina: oba wymiary $x$ i $y$ muszą być dodatnie (długości boków).</p>\n<p>$$x &gt; 0 \\quad\\text{oraz}\\quad y &gt; 0$$</p>\n<p>$x &gt; 0$ trywialnie. $y = 11 - x &gt; 0$ daje $x &lt; 11$.</p>\n<p>$$\\text{Dziedzina}: x \\in (0, 11)$$</p>\n<p>Wyznacz wzór $P(x)$</p>\n<p>Pole całkowite prostopadłościanu o wymiarach $a \\times b \\times c$ to:</p>\n<p>$$P = 2(ab + bc + ca)$$</p>\n<p>(sześć ścian, parami równe: dwie o polu $ab$, dwie $bc$, dwie $ca$).</p>\n<p>Podstaw $a = x$, $b = 4$, $c = y = 11 - x$:</p>\n<p>$$P = 2 \\cdot \\left[ x \\cdot 4 + 4 \\cdot (11 - x) + (11 - x) \\cdot x \\right]$$</p>\n<p>Uprość każdy człon:</p>\n<ul><li>$x \\cdot 4 = 4x$</li><li>$4 \\cdot (11 - x) = 44 - 4x$</li><li>$(11 - x) \\cdot x = 11x - x^2$</li></ul>\n<p>Suma: $4x + 44 - 4x + 11x - x^2 = -x^2 + 11x + 44$.</p>\n<p>Pomnóż przez 2:</p>\n<p>$$P(x) = 2 \\cdot (-x^2 + 11x + 44) = -2x^2 + 22x + 88$$</p>\n<p>Wyznacz $x$ dla maksimum pola</p>\n<p>Funkcja $P(x) = -2x^2 + 22x + 88$ to funkcja kwadratowa z ujemnym współczynnikiem przy $x^2$ → parabola otwiera się w dół → maksimum w wierzchołku.</p>\n<p>Współrzędna $x$ wierzchołka:</p>\n<p>$$x_w = -\\frac{b}{2a} = -\\frac{22}{2 \\cdot (-2)} = -\\frac{22}{-4} = \\frac{22}{4} = 5{,}5$$</p>\n<p>Sprawdź, że $x_w = 5{,}5$ leży w dziedzinie $(0, 11)$. Tak ✓.</p>\n<p>Oblicz wartość maksymalną (opcjonalnie):</p>\n<p>$$P(5{,}5) = -2 \\cdot (5{,}5)^2 + 22 \\cdot 5{,}5 + 88$$</p>\n<p>$(5{,}5)^2 = 30{,}25$, więc:</p>\n<p>$$P_{\\max} = -60{,}5 + 121 + 88 = 148{,}5$$</p>\n<p>Sprawdzenie geometryczne</p>\n<p>Dla $x = 5{,}5$: $y = 11 - 5{,}5 = 5{,}5$. Wymiary prostopadłościanu: $5{,}5 \\times 4 \\times 5{,}5$.</p>\n<p>Czyli $x = y$ — co intuicyjnie ma sens: przy ustalonej sumie boków pole jest maksymalizowane, gdy wymiary są wyrównane (analog do „kwadrat ma największe pole spośród prostokątów o ustalonym obwodzie&quot;).</p>\n<p>Punktacja CKE</p>\n<ul><li>1 pkt — zapisanie zależności $y = 11 - x$ (lub $x + y = 11$).</li><li>2 pkt — zapisanie wzoru funkcji $P(x) = -2x^2 + 22x + 88$ (lub równoważnej).</li><li>3 pkt — dodatkowo wyznaczenie dziedziny $(0, 11)$.</li><li>4 pkt — pełne rozwiązanie + obliczenie $x = 5{,}5$ z uzasadnieniem (np. współrzędna wierzchołka paraboli).</li></ul>\n<p>Klucz uniwersalny</p>\n<p>Każde zadanie „optymalizacja z prostopadłościanu / prostokąta&quot; sprowadza się do:</p>\n<ol><li>Zidentyfikuj zmienne (zwykle dwie, np. $x$ i $y$).</li><li>Wyłap warunek wiążący ($x + y = c$ lub $xy = c$ — z treści).</li><li>Wyraź jedną zmienną przez drugą.</li><li>Wyraź funkcję celu (pole / objętość / koszty) jako funkcję jednej zmiennej.</li><li>Wyznacz dziedzinę — kiedy obie zmienne mają sens?</li><li>Znajdź ekstremum — wierzchołek paraboli (dla kwadratowej) lub pochodna (dla wyższych stopni).</li><li>Sprawdź, czy ekstremum jest w dziedzinie.</li></ol>\n<p>Schemat sprawdzony na maturze podstawowej i rozszerzonej.</p>\n<p>Typowy błąd: CKE wprost: jeśli pominiesz wyznaczenie dziedziny — maksimum 3 pkt zamiast 4. Drugi błąd: niedoczytanie, że krawędzie wychodzące z B to AB, BC, BF (trzy różne kierunki) — niektórzy biorą tylko dwie krawędzie.</p>"}]}