{"id":"matematyka-2026-maj-matura-podstawowa/zad/24.2","paper_id":"matematyka-2026-maj-matura-podstawowa","number":"24.2","points":1,"ptype":"closed","subject":"matematyka","category":"matura","year":2026,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 24.2. (0-1)\nDokończ zdanie. Wybierz właściwą odpowiedź spośród podanych.\nŚrodek okręgu opisanego na trójkącie 𝐴𝐵𝐶 ma współrzędne\nA. (2\n3 , 0)\nB. (-1\n2 , 0)\nC. (0, -2\n3)\nD. (0, -1\n2)\n\nMMAP-P0_100\nW kartezjańskim układzie współrzędnych (x,y) punkty A=(0,-3), B=(2,1) oraz C=(0,2) są wierzchołkami trójkąta prostokątnego. Środek okręgu opisanego na trójkącie ABC ma współrzędne A. (2/3,0) B. (-1/2,0) C. (0,-2/3) D. (0,-1/2)","answer":"D","answer_text":"Zadanie 24.2. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nIII. Wykorzystanie i interpretowanie\nreprezentacji.\n1. Stosowanie obiektów matematycznych\ni operowanie nimi, interpretowanie pojęć\nmatematycznych.\nZdający:\nVIII.10) wskazuje podstawowe punkty\nszczególne w trójkącie: […] środek okręgu\nopisanego na trójkącie […].\nZasady oceniania\n1 pkt - odpowiedź poprawna.\n0 pkt - odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nWersja A\nWersja B\nD\nA","solution":"**D** — środek = $(0, -\\frac{1}{2})$.","image":"img/matematyka-2026-maj-matura-podstawowa/zad-24.2.webp","solution_image":"img/matematyka-2026-maj-matura-podstawowa/sol-24.2.svg","topics":"geometria analityczna, trójkąt prostokątny, środek okręgu opisanego, analityczna","page_from":25,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturaonline","text_source":"site","source_label":"Matematyka · Matura · maj 2026 (podstawowa)","subject_label":"Matematyka","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 24.2. (0-1)<br>Dokończ zdanie. Wybierz właściwą odpowiedź spośród podanych.<br>Środek okręgu opisanego na trójkącie 𝐴𝐵𝐶 ma współrzędne<br>A. (2<br>3 , 0)<br>B. (-1<br>2 , 0)<br>C. (0, -2<br>3)<br>D. (0, -1<br>2)</p>\n<p>MMAP-P0_100<br>W kartezjańskim układzie współrzędnych (x,y) punkty A=(0,-3), B=(2,1) oraz C=(0,2) są wierzchołkami trójkąta prostokątnego. Środek okręgu opisanego na trójkącie ABC ma współrzędne A. (2/3,0) B. (-1/2,0) C. (0,-2/3) D. (0,-1/2)</p>","answer_text_html":"<p>Zadanie 24.2. (0-1)<br>Wymaganie ogólne<br>Wymaganie szczegółowe<br>III. Wykorzystanie i interpretowanie<br>reprezentacji.</p>\n<ol><li>Stosowanie obiektów matematycznych</li></ol>\n<p>i operowanie nimi, interpretowanie pojęć<br>matematycznych.<br>Zdający:<br>VIII.10) wskazuje podstawowe punkty<br>szczególne w trójkącie: […] środek okręgu<br>opisanego na trójkącie […].<br>Zasady oceniania<br>1 pkt - odpowiedź poprawna.<br>0 pkt - odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.<br>Rozwiązanie<br>Wersja A<br>Wersja B<br>D<br>A</p>","solutions":[{"source":"site","label":"matematykaszkolna.pl","kind":"image","image":"/img/matematyka-2026-maj-matura-podstawowa/sol-24.2.svg"},{"source":"maturaonline","label":"matura-online.pl","kind":"text","html":"<p><strong>D</strong> — środek = $(0, -\\frac{1}{2})$.</p>"},{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"<h4>Poprawna odpowiedz: D</h4>\n<p>Srodek okregu opisanego na trojkacie ma wspolrzedne \\( \\left(0, -\\dfrac{1}{2}\\right) \\).</p>\n<h4>Sposob 1 - Twierdzenie Talesa: srodek przeciwprostokatnej</h4>\n<p><strong>Kluczowa wlasnosc.</strong> W trojkacie prostokatnym srodek okregu opisanego lezy w <strong>srodku przeciwprostokatnej</strong>. Wynika to z twierdzenia odwrotnego do twierdzenia Talesa: jezeli kat jest prosty, to jest oparty na srednicy okregu - czyli przeciwprostokatna jest srednica, a jej srodek jest srodkiem okregu.</p>\n<p><strong>Krok 1. Znajdujemy, przy ktorym wierzcholku jest kat prosty.</strong><br>Liczymy kwadraty dlugosci bokow (karta wzorow CKE EM2023, dzial <em>Geometria analityczna</em> - odleglosc punktow: \\( |PQ|^2 = (x_Q-x_P)^2 + (y_Q-y_P)^2 \\)):</p>\n<p>\\[<br>|AB|^2 = (2-0)^2 + (1-(-3))^2 = 4 + 16 = 20<br>\\]<br>\\[<br>|BC|^2 = (0-2)^2 + (2-1)^2 = 4 + 1 = 5<br>\\]<br>\\[<br>|AC|^2 = (0-0)^2 + (2-(-3))^2 = 0 + 25 = 25<br>\\]</p>\n<p><strong>Krok 2. Sprawdzamy twierdzenie Pitagorasa.</strong><br>Najdluzszy bok to \\( AC \\) (\\( |AC|^2 = 25 \\)). Sprawdzamy:</p>\n<p>\\[<br>|AB|^2 + |BC|^2 = 20 + 5 = 25 = |AC|^2<br>\\]</p>\n<p>Rownosc zachodzi, wiec na mocy twierdzenia odwrotnego do twierdzenia Pitagorasa kat prosty jest przy wierzcholku \\( B \\), a przeciwprostokatna to \\( AC \\).</p>\n<p><strong>Krok 3. Wyznaczamy srodek przeciwprostokatnej \\( AC \\).</strong><br>Korzystamy ze wzoru na srodek odcinka (karta wzorow CKE EM2023, <em>Geometria analityczna</em> - srodek odcinka: \\( S = \\left(\\dfrac{x_A+x_C}{2}, \\dfrac{y_A+y_C}{2}\\right) \\)):</p>\n<p>\\[<br>S = \\left(\\dfrac{0+0}{2},\\; \\dfrac{-3+2}{2}\\right) = \\left(0,\\; -\\dfrac{1}{2}\\right)<br>\\]</p>\n<p><strong>Krok 4. Weryfikacja (opcjonalna).</strong><br>Punkt \\( S \\) musi byc rownoodlegly od wszystkich wierzcholkow:</p>\n<p>\\[<br>|SA|^2 = 0 + \\left(-3+\\tfrac{1}{2}\\right)^2 = \\left(\\tfrac{5}{2}\\right)^2 = \\tfrac{25}{4}<br>\\]<br>\\[<br>|SB|^2 = (2-0)^2 + \\left(1+\\tfrac{1}{2}\\right)^2 = 4 + \\tfrac{9}{4} = \\tfrac{25}{4}<br>\\]<br>\\[<br>|SC|^2 = 0 + \\left(2+\\tfrac{1}{2}\\right)^2 = \\left(\\tfrac{5}{2}\\right)^2 = \\tfrac{25}{4}<br>\\]</p>\n<p>Wszystkie rowne, wiec \\( S \\) jest srodkiem okregu opisanego (promien \\( R = \\tfrac{5}{2} \\)).</p>\n<p>Odpowiedz: <strong>D</strong>.</p>\n<h4>Dlaczego pozostale sa bledne</h4>\n<ul><li><strong>A. \\( \\left(\\tfrac{2}{3}, 0\\right) \\)</strong> - punkt nie lezy na osi \\( OY \\), a srodek przeciwprostokatnej \\( AC \\) (oba konce maja \\( x=0 \\)) musi miec \\( x=0 \\). Bledne.</li><li><strong>B. \\( \\left(-\\tfrac{1}{2}, 0\\right) \\)</strong> - prawdopodobnie wynik zamiany wspolrzednych miejscami; tu tez \\( x \\neq 0 \\). Bledne.</li><li><strong>C. \\( \\left(0, -\\tfrac{2}{3}\\right) \\)</strong> - wspolrzedna \\( x \\) poprawna, ale \\( y \\) bledne (nie jest srednia \\( -3 \\) i \\( 2 \\)). Bledne.</li><li><strong>D. \\( \\left(0, -\\tfrac{1}{2}\\right) \\)</strong> - zgodne ze srodkiem odcinka \\( AC \\). Poprawne.</li></ul>\n<h4>Typowe pulapki</h4>\n<ul><li><strong>Liczenie srodka zlego boku.</strong> Trzeba najpierw ustalic, gdzie jest kat prosty (tu przy \\( B \\)) i wziac srodek <strong>przeciwprostokatnej</strong> \\( AC \\), a nie srodek dowolnego boku ani srodek ciezkosci trojkata.</li><li><strong>Blad znaku/sredniej przy ujemnej wspolrzednej.</strong> \\( \\dfrac{-3+2}{2} = -\\dfrac{1}{2} \\), a nie \\( -\\dfrac{2}{3} \\) czy \\( +\\dfrac{1}{2} \\). Latwo pomylic kolejnosc lub znak - warto zweryfikowac, czy otrzymany punkt jest rownoodlegly od wierzcholkow.</li></ul>"},{"source":"matematykaorg","label":"matematyka.org.pl","kind":"text","html":"<p>Dane są punkty:</p>\n<p>A=(0,-3), B=(2,1), C=(0,2)</p>\n<p>Najpierw sprawdzimy, czy trójkąt ABC jest prostokątny. Obliczamy kwadraty długości boków.</p>\n<p>Długość odcinka AB :</p>\n<p>AB^2=(2-0)^2+(1-(-3))^2</p>\n<p>AB^2=2^2+4^2=4+16=20</p>\n<p>Długość odcinka BC :</p>\n<p>BC^2=(0-2)^2+(2-1)^2</p>\n<p>BC^2=(-2)^2+1^2=4+1=5</p>\n<p>Długość odcinka AC :</p>\n<p>AC^2=(0-0)^2+(2-(-3))^2</p>\n<p>AC^2=0^2+5^2=25</p>\n<p>Sprawdzamy zależność z twierdzenia Pitagorasa:</p>\n<p>AB^2+BC^2=20+5=25</p>\n<p>AC^2=25</p>\n<p>Zatem:</p>\n<p>AB^2+BC^2=AC^2</p>\n<p>Na mocy odwrotnego twierdzenia do twierdzenia Pitagorasa trójkąt ABC jest prostokątny, a przeciwprostokątną jest odcinek AC .</p>\n<p>W trójkącie prostokątnym środek okręgu opisanego jest środkiem przeciwprostokątnej.</p>\n<p>Obliczamy środek odcinka AC :</p>\n<p>S= ((x_A+x_C)/(2),(y_A+y_C)/(2) )</p>\n<p>S= ((0+0)/(2),(-3+2)/(2) )</p>\n<p>S= (0,-(1)/(2) )</p>\n<p>Odpowiedź: D. (0,-(1)/(2) )</p>"}]}