{"id":"matematyka-2026-maj-matura-stara-podstawowa/zad/26","paper_id":"matematyka-2026-maj-matura-stara-podstawowa","number":"26","points":2,"ptype":"open","subject":"matematyka","category":"matura","year":2026,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 26. (0-2)\nRozwiąż nierówność\n3𝑥2 + 4𝑥≥6𝑥+ 8\n\nEMAP-P0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 26. (0-2)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nII. Wykorzystanie i interpretowanie\nreprezentacji.\nZdający:\n3.5) rozwiązuje nierówności kwadratowe\nz jedną niewiadomą.\nZasady oceniania\n2 pkt - zastosowanie poprawnej metody i poprawny wynik: (-∞, -4\n3] ∪[2, +∞)\nALBO\n- zastosowanie poprawnej metody i przedstawienie zbioru rozwiązań nierówności\nw postaci graficznej z poprawnie zaznaczonymi końcami przedziałów, np.\n1 pkt - obliczenie pierwiastków trójmianu kwadratowego 3𝑥2 -2𝑥-8:\n𝑥1 = -4\n3 oraz 𝑥2 = 2.\n0 pkt - rozwiązanie, w którym zastosowano niepoprawną metodę, albo brak rozwiązania.\nUwagi:\n1. Odpowiedź zdającego uznajemy za poprawną tylko wtedy, gdy można w sposób\njednoznaczny ustalić, czy przedziały zapisane przez zdającego są otwarte czy domknięte.\n2. Jeżeli zdający, obliczając pierwiastki trójmianu 3𝑥2 -2𝑥-8, popełni błędy (ale otrzyma\ndwa różne pierwiastki) i konsekwentnie do popełnionych błędów zapisze zbiór rozwiązań\nnierówności, to otrzymuje 1 punkt za całe rozwiązanie.\n3. Jeżeli zdający wyznacza pierwiastki trójmianu kwadratowego, gdy błędnie obliczony przez\nzdającego wyróżnik Δ jest ujemny, to otrzymuje 0 punktów za całe rozwiązanie.\n4. Jeżeli zdający rozpatruje inny niż podany w zadaniu trójmian kwadratowy, który nie wynika\nz błędu przekształcenia (np. 3𝑥2 + 4𝑥), i w konsekwencji rozpatruje inną nierówność (np.\n3𝑥2 + 4𝑥≥0), to otrzymuje 0 punktów za całe rozwiązanie.\n5. Jeżeli zdający poda zbiór rozwiązań w postaci graficznej z poprawnie zaznaczonymi\nkońcami przedziałów i jednocześnie zapisze niewłaściwy zbiór rozwiązań, np. 𝑥∈[-4\n3, 2]\nlub 𝑥∈(-∞, -4\n3) ∪(2, +∞), to otrzymuje 1 punkt za całe rozwiązanie.\n6. Jeżeli zdający podzieli obie strony nierówności przez dwumian 3𝑥+ 4 bez rozpatrywania\nznaku tego dwumianu, to otrzymuje 0 punktów za całe rozwiązanie.\n-4\n3\n2\n𝑥\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nKryteria uwzględniające specyficzne trudności w uczeniu się matematyki\nJeśli zdający spełni kryterium za 1 punkt, a następnie pomyli porządek liczb na osi liczbowej\nprzy zachowaniu poprawnych krańców przedziału, np. zapisze zbiór rozwiązań nierówności\nw postaci (-∞, 2] ∪[-4\n3 , +∞) lub w postaci (+∞, -4\n3] ∪[2, -∞), to otrzymuje\n2 punkty.\nPrzykładowe pełne rozwiązania\nSposób I\nZapisujemy nierówność w postaci 3𝑥2 -2𝑥-8 ≥0 i obliczamy miejsca zerowe funkcji\nkwadratowej 𝑦= 3𝑥2 -2𝑥-8.\nObliczamy wyróżnik trójmianu 3𝑥2 -2𝑥-8:\nΔ = (-2)2 -4 ⋅3 ⋅(-8) = 100\nStąd:\n𝑥1 = -(-2) -√100\n2 ⋅3\n= -4\n3\n𝑥2 = -(-2) + √100\n2 ⋅3\n= 2\nSzkicujemy wykres funkcji kwadratowej 𝑦= 3𝑥2 -2𝑥-8.\nOdczytujemy argumenty, dla których funkcja przyjmuje wartości nieujemne.\nZbiorem rozwiązań nierówności jest (-∞, -4\n3] ∪[2, +∞).\n-4\n3\n2\n𝑥\nSposób II\nPrzekształcamy nierówność równoważnie i stosujemy metodę grupowania wyrazów:\n3𝑥2 + 4𝑥≥6𝑥+ 8\n𝑥(3𝑥+ 4) ≥2(3𝑥+ 4)\n𝑥(3𝑥+ 4) -2(3𝑥+ 4) ≥0\n(3𝑥+ 4)(𝑥-2) ≥0\nObliczamy miejsca zerowe funkcji kwadratowej 𝑦= (3𝑥+ 4)(𝑥-2):\n(3𝑥+ 4)(𝑥-2) = 0\n3𝑥+ 4 = 0 lub 𝑥-2 = 0\n𝑥= -4\n3 lub 𝑥= 2\nMiejscami zerowymi funkcji 𝑦= (3𝑥+ 4)(𝑥-2) są liczby: 𝑥1 = -4\n3 , 𝑥2 = 2.\nSzkicujemy wykres funkcji kwadratowej 𝑦= (3𝑥+ 4)(𝑥-2).\nOdczytujemy argumenty, dla których funkcja przyjmuje wartości nieujemne.\nZbiorem rozwiązań nierówności jest (-∞, -4\n3] ∪[2, +∞).\nSposób III\nPrzekształcamy nierówność równoważnie i stosujemy metodę grupowania wyrazów:\n3𝑥2 + 4𝑥≥6𝑥+ 8\n𝑥(3𝑥+ 4) ≥2(3𝑥+ 4)\n𝑥(3𝑥+ 4) -2(3𝑥+ 4) ≥0\n(3𝑥+ 4)(𝑥-2) ≥0\n-4\n3\n2\n𝑥\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nDla każdej liczby rzeczywistej 𝑎 i dla każdej liczby rzeczywistej 𝑏 prawdziwa jest\nrównoważność:\n𝑎⋅𝑏≥0 wtedy i tylko wtedy, gdy (𝑎≤0 i 𝑏≤0) lub (𝑎≥0 i 𝑏≥0)\nPrzekształcamy nierówność (3𝑥+ 4)(𝑥-2) ≥0, na podstawie powyższej równoważności:\n(3𝑥+ 4 ≤0 i 𝑥-2 ≤0) lub (3𝑥+ 4 ≥0 i 𝑥-2 ≥0)\n(𝑥≤-4\n3 i 𝑥≤2) lub (𝑥≥-4\n3 i 𝑥≥2)\n𝑥∈(-∞, -4\n3] lub 𝑥∈[2, +∞)\nZatem zbiorem rozwiązań nierówności 3𝑥2 + 4𝑥≥6𝑥+ 8 jest (-∞, -4\n3] ∪[2, +∞).\nSposób IV\nPrzekształcamy nierówność równoważnie:\n3𝑥2 + 4𝑥≥6𝑥+ 8\n𝑥(3𝑥+ 4) ≥2(3𝑥+ 4)\nRozważmy trzy przypadki.\nPrzypadek 1. (gdy 3𝑥+ 4 = 0)\nRozwiązaniem równania 3𝑥+ 4 = 0 jest liczba (-4\n3).\nDla 𝑥= -4\n3 nierówność 𝑥(3𝑥+ 4) ≥2(3𝑥+ 4) jest prawdziwa.\nPrzypadek 2. (gdy 3𝑥+ 4 > 0)\nZbiorem rozwiązań nierówności 3𝑥+ 4 > 0 jest przedział (-4\n3 , +∞).\nDzielimy stronami nierówność 𝑥(3𝑥+ 4) ≥2(3𝑥+ 4) przez dwumian 3𝑥+ 4\ni otrzymujemy 𝑥≥2.\nZatem 𝑥∈(-4\n3 , +∞) i 𝑥∈[2, +∞). Stąd otrzymujemy 𝑥∈[2, +∞).\nPrzypadek 3. (gdy 3𝑥+ 4 < 0)\nZbiorem rozwiązań nierówności 3𝑥+ 4 < 0 jest przedział (-∞, -4\n3).\nDzielimy stronami nierówność 𝑥(3𝑥+ 4) ≥2(3𝑥+ 4) przez dwumian 3𝑥+ 4\ni otrzymujemy 𝑥≤2.\nZatem 𝑥∈(-∞, -4\n3) i 𝑥∈(-∞, 2]. Stąd otrzymujemy 𝑥∈(-∞, -4\n3).\nZatem zbiorem rozwiązań nierówności 3𝑥2 + 4𝑥≥6𝑥+ 8 jest\n{-4\n3} ∪[2, +∞) ∪(-∞, -4\n3), czyli (-∞, -4\n3] ∪[2, +∞).","solution":null,"image":"img/matematyka-2026-maj-matura-stara-podstawowa/zad-26.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":22,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Matematyka · Matura · maj 2026 (podstawowa)","subject_label":"Matematyka","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 26. (0-2)<br>Rozwiąż nierówność<br>3𝑥2 + 4𝑥≥6𝑥+ 8</p>\n<p>EMAP-P0_100</p>","answer_text_html":"<p>Zadanie 26. (0-2)<br>Wymaganie ogólne<br>Wymaganie szczegółowe<br>II. Wykorzystanie i interpretowanie<br>reprezentacji.<br>Zdający:<br>3.5) rozwiązuje nierówności kwadratowe<br>z jedną niewiadomą.<br>Zasady oceniania<br>2 pkt - zastosowanie poprawnej metody i poprawny wynik: (-∞, -4<br>3] ∪[2, +∞)<br>ALBO</p>\n<ul><li>zastosowanie poprawnej metody i przedstawienie zbioru rozwiązań nierówności</li></ul>\n<p>w postaci graficznej z poprawnie zaznaczonymi końcami przedziałów, np.<br>1 pkt - obliczenie pierwiastków trójmianu kwadratowego 3𝑥2 -2𝑥-8:<br>𝑥1 = -4<br>3 oraz 𝑥2 = 2.<br>0 pkt - rozwiązanie, w którym zastosowano niepoprawną metodę, albo brak rozwiązania.<br>Uwagi:</p>\n<ol><li>Odpowiedź zdającego uznajemy za poprawną tylko wtedy, gdy można w sposób</li></ol>\n<p>jednoznaczny ustalić, czy przedziały zapisane przez zdającego są otwarte czy domknięte.</p>\n<ol><li>Jeżeli zdający, obliczając pierwiastki trójmianu 3𝑥2 -2𝑥-8, popełni błędy (ale otrzyma</li></ol>\n<p>dwa różne pierwiastki) i konsekwentnie do popełnionych błędów zapisze zbiór rozwiązań<br>nierówności, to otrzymuje 1 punkt za całe rozwiązanie.</p>\n<ol><li>Jeżeli zdający wyznacza pierwiastki trójmianu kwadratowego, gdy błędnie obliczony przez</li></ol>\n<p>zdającego wyróżnik Δ jest ujemny, to otrzymuje 0 punktów za całe rozwiązanie.</p>\n<ol><li>Jeżeli zdający rozpatruje inny niż podany w zadaniu trójmian kwadratowy, który nie wynika</li></ol>\n<p>z błędu przekształcenia (np. 3𝑥2 + 4𝑥), i w konsekwencji rozpatruje inną nierówność (np.<br>3𝑥2 + 4𝑥≥0), to otrzymuje 0 punktów za całe rozwiązanie.</p>\n<ol><li>Jeżeli zdający poda zbiór rozwiązań w postaci graficznej z poprawnie zaznaczonymi</li></ol>\n<p>końcami przedziałów i jednocześnie zapisze niewłaściwy zbiór rozwiązań, np. 𝑥∈[-4<br>3, 2]<br>lub 𝑥∈(-∞, -4</p>\n<ol><li>∪(2, +∞), to otrzymuje 1 punkt za całe rozwiązanie.</li><li>Jeżeli zdający podzieli obie strony nierówności przez dwumian 3𝑥+ 4 bez rozpatrywania</li></ol>\n<p>znaku tego dwumianu, to otrzymuje 0 punktów za całe rozwiązanie.<br>-4<br>3<br>2<br>𝑥<br>Zasady oceniania rozwiązań zadań<br>Kryteria uwzględniające specyficzne trudności w uczeniu się matematyki<br>Jeśli zdający spełni kryterium za 1 punkt, a następnie pomyli porządek liczb na osi liczbowej<br>przy zachowaniu poprawnych krańców przedziału, np. zapisze zbiór rozwiązań nierówności<br>w postaci (-∞, 2] ∪[-4<br>3 , +∞) lub w postaci (+∞, -4<br>3] ∪[2, -∞), to otrzymuje<br>2 punkty.<br>Przykładowe pełne rozwiązania<br>Sposób I<br>Zapisujemy nierówność w postaci 3𝑥2 -2𝑥-8 ≥0 i obliczamy miejsca zerowe funkcji<br>kwadratowej 𝑦= 3𝑥2 -2𝑥-8.<br>Obliczamy wyróżnik trójmianu 3𝑥2 -2𝑥-8:<br>Δ = (-2)2 -4 ⋅3 ⋅(-8) = 100<br>Stąd:<br>𝑥1 = -(-2) -√100<br>2 ⋅3<br>= -4<br>3<br>𝑥2 = -(-2) + √100<br>2 ⋅3<br>= 2<br>Szkicujemy wykres funkcji kwadratowej 𝑦= 3𝑥2 -2𝑥-8.<br>Odczytujemy argumenty, dla których funkcja przyjmuje wartości nieujemne.<br>Zbiorem rozwiązań nierówności jest (-∞, -4<br>3] ∪[2, +∞).<br>-4<br>3<br>2<br>𝑥<br>Sposób II<br>Przekształcamy nierówność równoważnie i stosujemy metodę grupowania wyrazów:<br>3𝑥2 + 4𝑥≥6𝑥+ 8<br>𝑥(3𝑥+ 4) ≥2(3𝑥+ 4)<br>𝑥(3𝑥+ 4) -2(3𝑥+ 4) ≥0<br>(3𝑥+ 4)(𝑥-2) ≥0<br>Obliczamy miejsca zerowe funkcji kwadratowej 𝑦= (3𝑥+ 4)(𝑥-2):<br>(3𝑥+ 4)(𝑥-2) = 0<br>3𝑥+ 4 = 0 lub 𝑥-2 = 0<br>𝑥= -4<br>3 lub 𝑥= 2<br>Miejscami zerowymi funkcji 𝑦= (3𝑥+ 4)(𝑥-2) są liczby: 𝑥1 = -4<br>3 , 𝑥2 = 2.<br>Szkicujemy wykres funkcji kwadratowej 𝑦= (3𝑥+ 4)(𝑥-2).<br>Odczytujemy argumenty, dla których funkcja przyjmuje wartości nieujemne.<br>Zbiorem rozwiązań nierówności jest (-∞, -4<br>3] ∪[2, +∞).<br>Sposób III<br>Przekształcamy nierówność równoważnie i stosujemy metodę grupowania wyrazów:<br>3𝑥2 + 4𝑥≥6𝑥+ 8<br>𝑥(3𝑥+ 4) ≥2(3𝑥+ 4)<br>𝑥(3𝑥+ 4) -2(3𝑥+ 4) ≥0<br>(3𝑥+ 4)(𝑥-2) ≥0<br>-4<br>3<br>2<br>𝑥<br>Zasady oceniania rozwiązań zadań<br>Dla każdej liczby rzeczywistej 𝑎 i dla każdej liczby rzeczywistej 𝑏 prawdziwa jest<br>równoważność:<br>𝑎⋅𝑏≥0 wtedy i tylko wtedy, gdy (𝑎≤0 i 𝑏≤0) lub (𝑎≥0 i 𝑏≥0)<br>Przekształcamy nierówność (3𝑥+ 4)(𝑥-2) ≥0, na podstawie powyższej równoważności:<br>(3𝑥+ 4 ≤0 i 𝑥-2 ≤0) lub (3𝑥+ 4 ≥0 i 𝑥-2 ≥0)<br>(𝑥≤-4<br>3 i 𝑥≤2) lub (𝑥≥-4<br>3 i 𝑥≥2)<br>𝑥∈(-∞, -4<br>3] lub 𝑥∈[2, +∞)<br>Zatem zbiorem rozwiązań nierówności 3𝑥2 + 4𝑥≥6𝑥+ 8 jest (-∞, -4<br>3] ∪[2, +∞).<br>Sposób IV<br>Przekształcamy nierówność równoważnie:<br>3𝑥2 + 4𝑥≥6𝑥+ 8<br>𝑥(3𝑥+ 4) ≥2(3𝑥+ 4)<br>Rozważmy trzy przypadki.<br>Przypadek 1. (gdy 3𝑥+ 4 = 0)<br>Rozwiązaniem równania 3𝑥+ 4 = 0 jest liczba (-4<br>3).<br>Dla 𝑥= -4<br>3 nierówność 𝑥(3𝑥+ 4) ≥2(3𝑥+ 4) jest prawdziwa.<br>Przypadek 2. (gdy 3𝑥+ 4 &gt; 0)<br>Zbiorem rozwiązań nierówności 3𝑥+ 4 &gt; 0 jest przedział (-4<br>3 , +∞).<br>Dzielimy stronami nierówność 𝑥(3𝑥+ 4) ≥2(3𝑥+ 4) przez dwumian 3𝑥+ 4<br>i otrzymujemy 𝑥≥2.<br>Zatem 𝑥∈(-4<br>3 , +∞) i 𝑥∈[2, +∞). Stąd otrzymujemy 𝑥∈[2, +∞).<br>Przypadek 3. (gdy 3𝑥+ 4 &lt; 0)<br>Zbiorem rozwiązań nierówności 3𝑥+ 4 &lt; 0 jest przedział (-∞, -4<br>3).<br>Dzielimy stronami nierówność 𝑥(3𝑥+ 4) ≥2(3𝑥+ 4) przez dwumian 3𝑥+ 4<br>i otrzymujemy 𝑥≤2.<br>Zatem 𝑥∈(-∞, -4</p>\n<ol><li>i 𝑥∈(-∞, 2]. Stąd otrzymujemy 𝑥∈(-∞, -4</li></ol>\n<p>3).<br>Zatem zbiorem rozwiązań nierówności 3𝑥2 + 4𝑥≥6𝑥+ 8 jest<br>{-4<br>3} ∪[2, +∞) ∪(-∞, -4<br>3), czyli (-∞, -4<br>3] ∪[2, +∞).</p>","solutions":[]}