{"id":"maturazai-bialoruski-bia-pr-2016-05/zad/2.2","paper_id":"maturazai-bialoruski-bia-pr-2016-05","number":"2.2","points":2,"ptype":"open","subject":"jezyk-bialoruski","category":"matura","year":2016,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Tekst zrodlowy: Альгерд Бахарэвіч, ГАНАРОВАЯ ВЕШАЛКА (skrocony, budzma.by) - patrz zadanie 2.1.\n\nЯкую функцыю ў прадстаўленым тэксце выконвае:\nА. клічны сказ (Смутна мне, Божа! Куды я ні гляну…)\nБ. пытальны сказ (Навошта кніжкі чытаць, калі ёсць вышыванка?)","answer":null,"answer_text":null,"solution":"## Poprawna odpowiedz\n**A. Zdanie wykrzyknikowe (клічны сказ) pełni funkcje emocjonalna - przyciaga uwage czytelnika i wyraża silne wzruszenie autora.**\n**B. Zdanie pytajace (пытальны сказ) pełni funkcje refleksyjno-perswazyjna - sklania do przemyslen nad poruszonym problemem.**\n\n## Sposob 1 - analiza funkcji skladniowych\n\n**A. Клічны сказ «Смутна мне, Божа! Куды я ні гляну…»**\nTo cytat z wiersza Janki Kupaly, ktorym autor otwiera esej. Funkcje:\n1. Emocjonalna - wyraża smutek i niepokój autora wobec opisywanego zjawiska (trendu wyszywanki)\n2. Intertekstualna - odwołanie do klasyki bialoruskiej literatury podkresla wage tematu\n3. Przyciaga uwage czytelnika juz od pierwszego zdania\n\nBialoruskie sformulowanie: «Клічны сказ звяртае ўвагу чытача на праблему, якая моцна хвалюе аўтара. Функцыя - эмацыянальная.»\n\n**B. Пытальны сказ «Навошта кніжкі чытаць, калі ёсць вышыванка?»**\nTo pytanie retoryczne - autor nie oczekuje odpowiedzi, lecz:\n1. Ironizuje nad powierzchownoscią patriotyzmu opartego tylko na stroju\n2. Sklania czytelnika do refleksji nad sensem tradycji\n3. Ma charakter побудительный (pobuzheniya) - mobilizuje do przemyslen\n\nBialoruskie sformulowanie: «Пытальны сказ з'яўляецца сказам пабуджальнага характару, ставіцца для разважання над закранутай праблемай.»\n\n## Sposob 2 - typologia funkcji zdan\nWyrozniamy funkcje:\n- Informacyjna - przekazuje fakty\n- Emocjonalna (ekspresywna) - wyraża uczucia nadawcy\n- Perswazyjno-refleksyjna - sklania adresata do myslenia\n- Poetycka - zwraca uwage na sam jezyk\n\nKliczny saz = emocjonalna. Pytajacy w eseju publicystycznym = refleksyjna / retoryczna.\n\n## Schemat oceniania CKE\n> Klucz CKE (zad. 2.2, max 2 pkt):\n> - **1 pkt (A)** - prawidlowe wyjasnienie funkcji zdania wykrzyknikowego (emocjonalna / przyciaga uwage)\n> - **1 pkt (B)** - prawidlowe wyjasnienie funkcji zdania pytajacego (refleksyjna / perswazyjno-pobuzitelnaya)\n> - **0 pkt** - brak odpowiedzi lub odpowiedz bledna dla danej czesci\n\nCo zapamietac? W eseju publicystycznym pytania retoryczne (pytannia retaryczny) NIE sa pytaniami informacyjnymi - ich celem jest sklonienie czytelnika do refleksji, nie uzyskanie odpowiedzi.","image":null,"solution_image":null,"topics":null,"page_from":null,"source":"maturazai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"maturazai","text_source":"maturazai","source_label":"Jezyk bialoruski · Matura · maj 2016 (rozszerzona)","subject_label":"jezyk-bialoruski","category_label":"Matura","text_html":"<p>Tekst zrodlowy: Альгерд Бахарэвіч, ГАНАРОВАЯ ВЕШАЛКА (skrocony, budzma.by) - patrz zadanie 2.1.</p>\n<p>Якую функцыю ў прадстаўленым тэксце выконвае:<br>А. клічны сказ (Смутна мне, Божа! Куды я ні гляну…)<br>Б. пытальны сказ (Навошта кніжкі чытаць, калі ёсць вышыванка?)</p>","solutions":[{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"<h4>Poprawna odpowiedz</h4>\n<p><strong>A. Zdanie wykrzyknikowe (клічны сказ) pełni funkcje emocjonalna - przyciaga uwage czytelnika i wyraża silne wzruszenie autora.</strong><br><strong>B. Zdanie pytajace (пытальны сказ) pełni funkcje refleksyjno-perswazyjna - sklania do przemyslen nad poruszonym problemem.</strong></p>\n<h4>Sposob 1 - analiza funkcji skladniowych</h4>\n<p><strong>A. Клічны сказ «Смутна мне, Божа! Куды я ні гляну…»</strong><br>To cytat z wiersza Janki Kupaly, ktorym autor otwiera esej. Funkcje:</p>\n<ol><li>Emocjonalna - wyraża smutek i niepokój autora wobec opisywanego zjawiska (trendu wyszywanki)</li><li>Intertekstualna - odwołanie do klasyki bialoruskiej literatury podkresla wage tematu</li><li>Przyciaga uwage czytelnika juz od pierwszego zdania</li></ol>\n<p>Bialoruskie sformulowanie: «Клічны сказ звяртае ўвагу чытача на праблему, якая моцна хвалюе аўтара. Функцыя - эмацыянальная.»</p>\n<p><strong>B. Пытальны сказ «Навошта кніжкі чытаць, калі ёсць вышыванка?»</strong><br>To pytanie retoryczne - autor nie oczekuje odpowiedzi, lecz:</p>\n<ol><li>Ironizuje nad powierzchownoscią patriotyzmu opartego tylko na stroju</li><li>Sklania czytelnika do refleksji nad sensem tradycji</li><li>Ma charakter побудительный (pobuzheniya) - mobilizuje do przemyslen</li></ol>\n<p>Bialoruskie sformulowanie: «Пытальны сказ з&#x27;яўляецца сказам пабуджальнага характару, ставіцца для разважання над закранутай праблемай.»</p>\n<h4>Sposob 2 - typologia funkcji zdan</h4>\n<p>Wyrozniamy funkcje:</p>\n<ul><li>Informacyjna - przekazuje fakty</li><li>Emocjonalna (ekspresywna) - wyraża uczucia nadawcy</li><li>Perswazyjno-refleksyjna - sklania adresata do myslenia</li><li>Poetycka - zwraca uwage na sam jezyk</li></ul>\n<p>Kliczny saz = emocjonalna. Pytajacy w eseju publicystycznym = refleksyjna / retoryczna.</p>\n<h4>Schemat oceniania CKE</h4>\n<blockquote>Klucz CKE (zad. 2.2, max 2 pkt):<br>- <strong>1 pkt (A)</strong> - prawidlowe wyjasnienie funkcji zdania wykrzyknikowego (emocjonalna / przyciaga uwage)<br>- <strong>1 pkt (B)</strong> - prawidlowe wyjasnienie funkcji zdania pytajacego (refleksyjna / perswazyjno-pobuzitelnaya)<br>- <strong>0 pkt</strong> - brak odpowiedzi lub odpowiedz bledna dla danej czesci</blockquote>\n<p>Co zapamietac? W eseju publicystycznym pytania retoryczne (pytannia retaryczny) NIE sa pytaniami informacyjnymi - ich celem jest sklonienie czytelnika do refleksji, nie uzyskanie odpowiedzi.</p>"}]}