{"id":"maturazai-bialoruski-bia-pr-2017-05/zad/1","paper_id":"maturazai-bialoruski-bia-pr-2017-05","number":"1","points":1,"ptype":"open","subject":"jezyk-bialoruski","category":"matura","year":2017,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Przeczytaj tekst i wykonaj zadania 1.-5.\n\nНаталля Пан\n\nБыць свабодным\n\nПаводле: http://catholic.by\n\nНаша свабода належыць да тых здабыткаў, з якімі мы нараджаемся і з якімі паміраем, мы не ў стане штосьці змяніць у натуральным парадку рэчаў. Усе мы валодаем прыроджанай і пажыццёвай свабодаю распараджацца сабою, сваім жыццём. Няўжо? - можаце здзівіцца вы. - А як жа наша штодзённая залежнасць: патрэбы блізкіх, начальнік-дыктатар, эканамічная сітуацыя, здароўе?\nЧалавечая свабода прадугледжвае менавіта магчымасць выбіраць, але што і калі мы называем выбарам у нашым паўсядзённым жыцці? Ці можна лічыць выбарам сітуацыю, калі ў нас ёсць толькі два варыянты? Сапраўды выбар у жыцці чалавека з'яўляецца тады, калі ў абодвух варыянтах, на абедзвюх шалях вагаў, знаходзіцца аднолькавая колькасць плюсаў і мінусаў.\nВыбар здзяйсняецца звычайна з некалькіх этапаў. Першы этап - гэта яснае ўсведамленне сваіх жаданняў. Мець жаданні, а тым больш разумець іх - занятак даволі рызыкоўны: калі не ўдаецца атрымаць тое, чаго мы моцна прагнулі, перажыванні і горыч непазбежныя. Менавіта таму многія з нас несвядома блакуюць сваю магчымасць выбіраць, адмаўляючыся ад свабоды ўжо на першым этапе.\nЛогіка ў дадзеным выпадку простая: лепш ні пра што не думаць і нічога не чакаць, не марыць, тады не будзе балюча, калі не здзейсніцца, і будзе прыемна, калі ўсё ж такі \"пашанцуе\". Вось і атрымліваецца, што жыццё мінае, а мы скардзімся на яго аднастайнасць, шэрасць, прадказальнасць і адсутнасць усялякай свабоды выбару.\nДругі этап выбару - аналіз наступстваў. Па якім шляху пайсці, за якім жаданнем? Дзеля справядлівасці варта заўважыць, што ў кожнага з нас заўсёды ёсць некалькі жаданняў, і часта ўзаемавыключальных.\nЗ'яўляючыся дарослымі людзьмі, мы пералічваем набыткі і страты кожнага з варыянтаў. Адмаўляемся ад аналізу і атрымліваем \"нечаканыя\" негатыўныя наступствы, вінавацячы атачэнне, а нярэдка і Бога ў жорсткасці, несправядлівасці і дэспатызме. Заставацца вечна наіўнымі і інфантыльнымі \"дарослымі дзецьмі\" - вось яшчэ адзін пашыраны спосаб ігнаравання сваёй свабоды.\n\nЧым для аўтаркі тэксту з'яўляецца свабода? Пазнач правільны адказ.\n\nA. Магчымасць дзейнасці.\nB. Абавязак падпарадкавання.\nC. Магчымасць выбару.\nD. Адсутнасць прымусу.","answer":null,"answer_text":null,"solution":"## Poprawna odpowiedź: C - Магчымасць выбару (możliwość wyboru)\n\n**Uwaga o oznaczeniu wariantów:** W arkuszu CKE warianty oznaczone są cyrylicą (А, Б, В, Г). Klucz CKE wskazuje wariant **В) Магчымасць выбару** - cyrylicka litera **В** odpowiada trzeciej pozycji, czyli w zapisie łacińskim (A, B, C, D) jest to **odpowiedź C**. Treść odpowiedzi jest identyczna w obu zapisach: *Магчымасць выбару*.\n\n## Sposób 1 - analiza tekstu\nAutorka tekstu (Natallia Pan) już w drugim akapicie wprost definiuje wolność człowieka:\n> „Чалавечая свабода прадугледжвае менавіта магчымасць выбіраць\"\n\nCzyli według autorki **wolność = możliwość dokonywania wyboru**. To dokładnie odpowiada wariantowi *Магчымасць выбару* (możliwość wyboru).\n\n## Sposób 2 - eliminacja pozostałych wariantów\n- **A - Магчымасць дзейнасці** (możliwość działania) - zbyt ogólne; autorka nie utożsamia wolności z samym działaniem, lecz z wyborem między opcjami.\n- **B - Абавязак падпарадкавання** (obowiązek podporządkowania) - sprzeczne z tekstem; podporządkowanie jest przeciwieństwem wolności.\n- **D - Адсутнасць прымусу** (brak przymusu) - to negatywna definicja wolności; autorka akcentuje aspekt pozytywny - sam akt wybierania.\n\nDlatego poprawna jest odpowiedź **C - Магчымасць выбару** (= wariant В w zapisie cyrylickim klucza CKE).","image":null,"solution_image":null,"topics":null,"page_from":null,"source":"maturazai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"maturazai","text_source":"maturazai","source_label":"Jezyk bialoruski · Matura · maj 2017 (rozszerzona)","subject_label":"jezyk-bialoruski","category_label":"Matura","text_html":"<p>Przeczytaj tekst i wykonaj zadania 1.-5.</p>\n<p>Наталля Пан</p>\n<p>Быць свабодным</p>\n<p>Паводле: http://catholic.by</p>\n<p>Наша свабода належыць да тых здабыткаў, з якімі мы нараджаемся і з якімі паміраем, мы не ў стане штосьці змяніць у натуральным парадку рэчаў. Усе мы валодаем прыроджанай і пажыццёвай свабодаю распараджацца сабою, сваім жыццём. Няўжо? - можаце здзівіцца вы. - А як жа наша штодзённая залежнасць: патрэбы блізкіх, начальнік-дыктатар, эканамічная сітуацыя, здароўе?<br>Чалавечая свабода прадугледжвае менавіта магчымасць выбіраць, але што і калі мы называем выбарам у нашым паўсядзённым жыцці? Ці можна лічыць выбарам сітуацыю, калі ў нас ёсць толькі два варыянты? Сапраўды выбар у жыцці чалавека з&#x27;яўляецца тады, калі ў абодвух варыянтах, на абедзвюх шалях вагаў, знаходзіцца аднолькавая колькасць плюсаў і мінусаў.<br>Выбар здзяйсняецца звычайна з некалькіх этапаў. Першы этап - гэта яснае ўсведамленне сваіх жаданняў. Мець жаданні, а тым больш разумець іх - занятак даволі рызыкоўны: калі не ўдаецца атрымаць тое, чаго мы моцна прагнулі, перажыванні і горыч непазбежныя. Менавіта таму многія з нас несвядома блакуюць сваю магчымасць выбіраць, адмаўляючыся ад свабоды ўжо на першым этапе.<br>Логіка ў дадзеным выпадку простая: лепш ні пра што не думаць і нічога не чакаць, не марыць, тады не будзе балюча, калі не здзейсніцца, і будзе прыемна, калі ўсё ж такі &quot;пашанцуе&quot;. Вось і атрымліваецца, што жыццё мінае, а мы скардзімся на яго аднастайнасць, шэрасць, прадказальнасць і адсутнасць усялякай свабоды выбару.<br>Другі этап выбару - аналіз наступстваў. Па якім шляху пайсці, за якім жаданнем? Дзеля справядлівасці варта заўважыць, што ў кожнага з нас заўсёды ёсць некалькі жаданняў, і часта ўзаемавыключальных.<br>З&#x27;яўляючыся дарослымі людзьмі, мы пералічваем набыткі і страты кожнага з варыянтаў. Адмаўляемся ад аналізу і атрымліваем &quot;нечаканыя&quot; негатыўныя наступствы, вінавацячы атачэнне, а нярэдка і Бога ў жорсткасці, несправядлівасці і дэспатызме. Заставацца вечна наіўнымі і інфантыльнымі &quot;дарослымі дзецьмі&quot; - вось яшчэ адзін пашыраны спосаб ігнаравання сваёй свабоды.</p>\n<p>Чым для аўтаркі тэксту з&#x27;яўляецца свабода? Пазнач правільны адказ.</p>\n<p>A. Магчымасць дзейнасці.<br>B. Абавязак падпарадкавання.<br>C. Магчымасць выбару.<br>D. Адсутнасць прымусу.</p>","solutions":[{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"<h4>Poprawna odpowiedź: C - Магчымасць выбару (możliwość wyboru)</h4>\n<p><strong>Uwaga o oznaczeniu wariantów:</strong> W arkuszu CKE warianty oznaczone są cyrylicą (А, Б, В, Г). Klucz CKE wskazuje wariant <strong>В) Магчымасць выбару</strong> - cyrylicka litera <strong>В</strong> odpowiada trzeciej pozycji, czyli w zapisie łacińskim (A, B, C, D) jest to <strong>odpowiedź C</strong>. Treść odpowiedzi jest identyczna w obu zapisach: <em>Магчымасць выбару</em>.</p>\n<h4>Sposób 1 - analiza tekstu</h4>\n<p>Autorka tekstu (Natallia Pan) już w drugim akapicie wprost definiuje wolność człowieka:</p>\n<blockquote>„Чалавечая свабода прадугледжвае менавіта магчымасць выбіраць&quot;</blockquote>\n<p>Czyli według autorki <strong>wolność = możliwość dokonywania wyboru</strong>. To dokładnie odpowiada wariantowi <em>Магчымасць выбару</em> (możliwość wyboru).</p>\n<h4>Sposób 2 - eliminacja pozostałych wariantów</h4>\n<ul><li><strong>A - Магчымасць дзейнасці</strong> (możliwość działania) - zbyt ogólne; autorka nie utożsamia wolności z samym działaniem, lecz z wyborem między opcjami.</li><li><strong>B - Абавязак падпарадкавання</strong> (obowiązek podporządkowania) - sprzeczne z tekstem; podporządkowanie jest przeciwieństwem wolności.</li><li><strong>D - Адсутнасць прымусу</strong> (brak przymusu) - to negatywna definicja wolności; autorka akcentuje aspekt pozytywny - sam akt wybierania.</li></ul>\n<p>Dlatego poprawna jest odpowiedź <strong>C - Магчымасць выбару</strong> (= wariant В w zapisie cyrylickim klucza CKE).</p>"}]}