{"id":"maturazai-bialoruski-bia-pr-2017-05/zad/11b","paper_id":"maturazai-bialoruski-bia-pr-2017-05","number":"11b","points":20,"ptype":"open","subject":"jezyk-bialoruski","category":"matura","year":2017,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 11. Wybierz jeden temat i napisz wypracowanie (Tema 1 ALBO Tema 2). Praca na temat Tema 2 to interpretacja utworu poetyckiego (interpretacja).\n\nTema 2. Зрабі аналіз верша. Пастаў інтэрпрэтацыйны тэзіс і абгрунтуй яго. Твая праца павінна налічваць не менш за 250 слоў.\n\nМаксім Танк\nГравюры Скарыны\n\nZrodlo: М. Танк, Гравюры Скарыны, \"Звязда\", № 203, 5 верасня 1990, с. 1.\n\nГравюры Скарыны!\nЁн выразаў іх\nНа спаконвечным\nДрэве гісторыі\nСвайго народа,\nХоць мог бы падабраць\nІ больш падатлівы,\nІ больш удзячны\nМатэрыял.\nІ выразаў ён іх\nНе штыхелем-разцом,\nА промнем сонца.\nПромнем сваёй веры\nІ любові да народа.\nТаму штрых кожны\nБыў такі глыбокі,\nШто ні агонь,\nНі забыццё,\nНі ворагі,\nНі час\nГравюраў гэтых\nЗнішчыць\nНе змаглі.\n\nІ сёння\nНейкая чароўная\nЖыве ў іх сіла,\nЯкая сляпым вяртае зрок,\nГлухім - іх слых,\nНяпомнячым - іх памяць,\nА без'языкім - мову.\n\nTema 2. Зрабі аналіз верша. Пастаў інтэрпрэтацыйны тэзіс і абгрунтуй яго. Твая праца павінна налічваць не менш за 250 слоў.","answer":null,"answer_text":null,"solution":"## Poprawna odpowiedz\n**Temat 2: Analiza i interpretacja wiersza Maksima Tanka \"Гравюры Скарыны\"**\n**Min. 250 slow. Teza interpretacyjna + uzasadnienie.**\n\n**Teza interpretacyjna (прапанаваная):**\nWiersz Maksima Tanka \"Гравюры Скарыны\" jest hymnem ku czci Franciszka Skaryny jako symbolu niezniszczalnosci bialoruskiego ducha narodowego i jezyka - jego dzielo wyryte w drzewie historii trwa wiecznie, przywracajac narodowi tozsamosc.\n\n## Sposob 1 - analiza wiersza warstwa po warstwie\n\n**Kontekst historyczno-literacki:**\nMaksim Tank (1912-1995) - wybitny bialoruski poeta. Franciszek Skaryna (ok. 1490 - ok. 1551) - bialoruski humanista, wydawca, tlumacz Biblii na jezyk bialoruski, symbol narodowej kultury. Wiersz pochodzi z 1990 r. - roku odrodzenia narodowego Bialorusi.\n\n**Warstwa tresciowa (fabula wiersza):**\nPoeta opisuje, jak Skaryna rzezbil (выразаў) swoje grafiki (гравюры) nie na latwym materiale, ale na \"вечным дрэве гісторыі свайго народа\". Nie uzyl normalnego narzedzia (штыхель-разец), lecz promieniem slonca (промнем сонца), promieniem wiary i milosci do narodu. Dlatego dzielo jest tak trwale, ze ani ogien, ani zapomnienie, ani wrogowie, ani czas nie zdolaly go zniszczyc. I dzis te grafiki maja magiczna moc: przywracaja wzrok slepym, sluch gluchym, pamiec zapominalskim, a niemym - mowe (jezy).\n\n**Srodki artystyczne:**\n- **Metafora centralna:** drewno historii = substrat narodowej pamieci i kultury; dlutem = promieniem slonca, wiary, milosci (niezniszczalne narzedzia duchowe)\n- **Anafora i gradacja:** \"Якая сляпым вяртае зрок, / Глухім - іх слых, / Няпомнячым - іх памяць, / А без'языкім - мову\" - eskalacja: od slepty przez gluche po zapomnience, by zakonczyc na \"niemych\" (bezjezykowych) = symbol narodu, ktory stracil jezyk i tozsamosc\n- **Symbol:** гравюры Скарыны = dorobek kulturowy, ksiazki, jezyk - zachowane w historii mimo przeladowan\n- **Epitety wartosc:** \"спаконвечным\", \"чароўная\" - sakralizacja dziela\n- **Metafora swiatla:** promien slonca jako narzedzie - tworzenie rowna sie oswiecaniu\n\n**Warstwa ideowa:**\nWiersz jest apelem do bialoruskiego narodu w czasie odrodzenia narodowego (1990). \"Niemowi\" ktory odzyskuje mowe = Bialorusinе ktora odzyskuje swoj jezyk i tozsamosc. Skaryna jako fundament.\n\n## Sposob 2 - schemat kompozycji interpretacji\nInterpretacja wiersza na maturze powinna zawierac:\n1. **Wstep z teza** - krotkie omowienie, czego dotyczy wiersz + teza interpretacyjna\n2. **Rozwinięcie** - analiza srodkow artystycznych, motywow, kompozycji, potwierdzajacych teze\n3. **Kontekst** - historyczny (Skaryna), biograficzny (Tank), kulturowy (rok 1990)\n4. **Zakonczenie** - podsumowanie znaczenia wiersza, potwierdzenie tezy\n\n## Schemat oceniania CKE\n> Klucz CKE (zad. 11 Temat 2, maks. 20 pkt):\n> - **A. Koncepcja interpretacyjna (0/2/4/6 pkt)** - sformuowanie tezy interpretacyjnej, ktora obejmuje sensowna, oparta na tekscie koncepcje rozumienia wiersza\n> - **B. Uzasadnienie tezy (0/4/8/12 pkt)** - analiza srodkow artystycznych, motywow i ich funkcji, potwierdzajacych wysunieta teze\n> - **C. Poprawnosc rzeczowa (0/1/2 pkt)** - brak bledow rzeczowych (fakty o Skarynie, Tanku)\n> - **D. Kompozycja (0/2/4 pkt)** - przejrzysta struktura pracy\n> - **E. Spojnosc (0/1/2 pkt)** - logiczne powiazania\n> - **F. Styl (0/1/3 pkt)** - stosownosc stylistyczna\n> - **G. Jezyk (0/2/4 pkt)** - poprawnosc gramatyczna\n> - **H. Zapis (0/2/4 pkt)** - ortografia i interpunkcja\n> - **UWAGA:** 0 w A = 0 za calosc. 2 pkt w A + 0 w B = 0 za calosc. Praca < 250 slow = tylko A, B, C.\n\nCo zapamietac? Klucz to teza interpretacyjna (nie streszczenie!) - odpowiedz na pytanie: co autor CHCIAL POWIEDZIEC tym wierszem? Nastepnie kazda analiza srodka artystycznego musi byc powiazan z ta teza. Dla wiersza Tanka: grafiki Skaryny = niezniszczalna toz samnosc bialoruskiego narodu, ktora przywraca narodowi jego mowe i pamiec.","image":null,"solution_image":null,"topics":null,"page_from":null,"source":"maturazai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"maturazai","text_source":"maturazai","source_label":"Jezyk bialoruski · Matura · maj 2017 (rozszerzona)","subject_label":"jezyk-bialoruski","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 11. Wybierz jeden temat i napisz wypracowanie (Tema 1 ALBO Tema 2). Praca na temat Tema 2 to interpretacja utworu poetyckiego (interpretacja).</p>\n<p>Tema 2. Зрабі аналіз верша. Пастаў інтэрпрэтацыйны тэзіс і абгрунтуй яго. Твая праца павінна налічваць не менш за 250 слоў.</p>\n<p>Максім Танк<br>Гравюры Скарыны</p>\n<p>Zrodlo: М. Танк, Гравюры Скарыны, &quot;Звязда&quot;, № 203, 5 верасня 1990, с. 1.</p>\n<p>Гравюры Скарыны!<br>Ён выразаў іх<br>На спаконвечным<br>Дрэве гісторыі<br>Свайго народа,<br>Хоць мог бы падабраць<br>І больш падатлівы,<br>І больш удзячны<br>Матэрыял.<br>І выразаў ён іх<br>Не штыхелем-разцом,<br>А промнем сонца.<br>Промнем сваёй веры<br>І любові да народа.<br>Таму штрых кожны<br>Быў такі глыбокі,<br>Што ні агонь,<br>Ні забыццё,<br>Ні ворагі,<br>Ні час<br>Гравюраў гэтых<br>Знішчыць<br>Не змаглі.</p>\n<p>І сёння<br>Нейкая чароўная<br>Жыве ў іх сіла,<br>Якая сляпым вяртае зрок,<br>Глухім - іх слых,<br>Няпомнячым - іх памяць,<br>А без&#x27;языкім - мову.</p>\n<p>Tema 2. Зрабі аналіз верша. Пастаў інтэрпрэтацыйны тэзіс і абгрунтуй яго. Твая праца павінна налічваць не менш за 250 слоў.</p>","solutions":[{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"<h4>Poprawna odpowiedz</h4>\n<p><strong>Temat 2: Analiza i interpretacja wiersza Maksima Tanka &quot;Гравюры Скарыны&quot;</strong><br><strong>Min. 250 slow. Teza interpretacyjna + uzasadnienie.</strong></p>\n<p><strong>Teza interpretacyjna (прапанаваная):</strong><br>Wiersz Maksima Tanka &quot;Гравюры Скарыны&quot; jest hymnem ku czci Franciszka Skaryny jako symbolu niezniszczalnosci bialoruskiego ducha narodowego i jezyka - jego dzielo wyryte w drzewie historii trwa wiecznie, przywracajac narodowi tozsamosc.</p>\n<h4>Sposob 1 - analiza wiersza warstwa po warstwie</h4>\n<p><strong>Kontekst historyczno-literacki:</strong><br>Maksim Tank (1912-1995) - wybitny bialoruski poeta. Franciszek Skaryna (ok. 1490 - ok. 1551) - bialoruski humanista, wydawca, tlumacz Biblii na jezyk bialoruski, symbol narodowej kultury. Wiersz pochodzi z 1990 r. - roku odrodzenia narodowego Bialorusi.</p>\n<p><strong>Warstwa tresciowa (fabula wiersza):</strong><br>Poeta opisuje, jak Skaryna rzezbil (выразаў) swoje grafiki (гравюры) nie na latwym materiale, ale na &quot;вечным дрэве гісторыі свайго народа&quot;. Nie uzyl normalnego narzedzia (штыхель-разец), lecz promieniem slonca (промнем сонца), promieniem wiary i milosci do narodu. Dlatego dzielo jest tak trwale, ze ani ogien, ani zapomnienie, ani wrogowie, ani czas nie zdolaly go zniszczyc. I dzis te grafiki maja magiczna moc: przywracaja wzrok slepym, sluch gluchym, pamiec zapominalskim, a niemym - mowe (jezy).</p>\n<p><strong>Srodki artystyczne:</strong></p>\n<ul><li><strong>Metafora centralna:</strong> drewno historii = substrat narodowej pamieci i kultury; dlutem = promieniem slonca, wiary, milosci (niezniszczalne narzedzia duchowe)</li><li><strong>Anafora i gradacja:</strong> &quot;Якая сляпым вяртае зрок, / Глухім - іх слых, / Няпомнячым - іх памяць, / А без&#x27;языкім - мову&quot; - eskalacja: od slepty przez gluche po zapomnience, by zakonczyc na &quot;niemych&quot; (bezjezykowych) = symbol narodu, ktory stracil jezyk i tozsamosc</li><li><strong>Symbol:</strong> гравюры Скарыны = dorobek kulturowy, ksiazki, jezyk - zachowane w historii mimo przeladowan</li><li><strong>Epitety wartosc:</strong> &quot;спаконвечным&quot;, &quot;чароўная&quot; - sakralizacja dziela</li><li><strong>Metafora swiatla:</strong> promien slonca jako narzedzie - tworzenie rowna sie oswiecaniu</li></ul>\n<p><strong>Warstwa ideowa:</strong><br>Wiersz jest apelem do bialoruskiego narodu w czasie odrodzenia narodowego (1990). &quot;Niemowi&quot; ktory odzyskuje mowe = Bialorusinе ktora odzyskuje swoj jezyk i tozsamosc. Skaryna jako fundament.</p>\n<h4>Sposob 2 - schemat kompozycji interpretacji</h4>\n<p>Interpretacja wiersza na maturze powinna zawierac:</p>\n<ol><li><strong>Wstep z teza</strong> - krotkie omowienie, czego dotyczy wiersz + teza interpretacyjna</li><li><strong>Rozwinięcie</strong> - analiza srodkow artystycznych, motywow, kompozycji, potwierdzajacych teze</li><li><strong>Kontekst</strong> - historyczny (Skaryna), biograficzny (Tank), kulturowy (rok 1990)</li><li><strong>Zakonczenie</strong> - podsumowanie znaczenia wiersza, potwierdzenie tezy</li></ol>\n<h4>Schemat oceniania CKE</h4>\n<blockquote>Klucz CKE (zad. 11 Temat 2, maks. 20 pkt):<br>- <strong>A. Koncepcja interpretacyjna (0/2/4/6 pkt)</strong> - sformuowanie tezy interpretacyjnej, ktora obejmuje sensowna, oparta na tekscie koncepcje rozumienia wiersza<br>- <strong>B. Uzasadnienie tezy (0/4/8/12 pkt)</strong> - analiza srodkow artystycznych, motywow i ich funkcji, potwierdzajacych wysunieta teze<br>- <strong>C. Poprawnosc rzeczowa (0/1/2 pkt)</strong> - brak bledow rzeczowych (fakty o Skarynie, Tanku)<br>- <strong>D. Kompozycja (0/2/4 pkt)</strong> - przejrzysta struktura pracy<br>- <strong>E. Spojnosc (0/1/2 pkt)</strong> - logiczne powiazania<br>- <strong>F. Styl (0/1/3 pkt)</strong> - stosownosc stylistyczna<br>- <strong>G. Jezyk (0/2/4 pkt)</strong> - poprawnosc gramatyczna<br>- <strong>H. Zapis (0/2/4 pkt)</strong> - ortografia i interpunkcja<br>- <strong>UWAGA:</strong> 0 w A = 0 za calosc. 2 pkt w A + 0 w B = 0 za calosc. Praca &lt; 250 slow = tylko A, B, C.</blockquote>\n<p>Co zapamietac? Klucz to teza interpretacyjna (nie streszczenie!) - odpowiedz na pytanie: co autor CHCIAL POWIEDZIEC tym wierszem? Nastepnie kazda analiza srodka artystycznego musi byc powiazan z ta teza. Dla wiersza Tanka: grafiki Skaryny = niezniszczalna toz samnosc bialoruskiego narodu, ktora przywraca narodowi jego mowe i pamiec.</p>"}]}