{"id":"maturazai-bialoruski-bia-pr-2017-05/zad/6","paper_id":"maturazai-bialoruski-bia-pr-2017-05","number":"6","points":1,"ptype":"closed","subject":"jezyk-bialoruski","category":"matura","year":2017,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Przeczytaj tekst i wykonaj zadania 6.-10.\n\nМарья Кірава\n\nСтэрэатыпы пра вывучэнне моў: кропкі над \"i\"\n\nhttp://adukacyja.info\n\nПрыпіс: ПМЖ - пастаяннае месца жыхарства.\n\nЯ вырашыла падзяліцца найбольш частымі міфамі пра вывучэнне моў і аспрэчыць іх. Некаторыя з іх настолькі ўкараніліся, што да гэтага часу падаюцца праўдай у апошняй інстанцыі. […]\nТрэба прысвячаць больш часу замежнай мове, родная нікуды не падзенецца.\nЗыходзячы з вопыту, магу дакладна сказаць: яшчэ як падзенецца. І добра, калі веды замежнай мовы будуць адпаведна добрымі, бо можна і сваю згубіць, і замежную не вывучыць. Мне давялося размаўляць з тымі, хто пераехаў на ПМЖ пару гадоў таму. Гэтага часу ім хапіла, каб адвыкнуць размаўляць без памылак і адразу знаходзіць патрэбныя словы. Што адбываецца з тымі, хто з'ехаў дзесяцігоддзі таму і амаль не выкарыстоўваў родную мову, можна не казаць. Ці можа здарыцца нешта падобнае на радзіме? Можа, калі чалавек атачае сябе выключна іншамоўным асяроддзем ці пастаянна працуе ў ім. Таму не варта пагарджаць сваёй культурай. Добры фільм ці кніга на роднай мове дапамогуць цікава бавіць час і падтрымліваць веды на ўзроўні. […]\nТой, хто жыў у краіне вывучаемай мовы, выдатна валодае ёй.\n…калі прыкладаў намаганні вывучыць яе. […] \"Сама\" мова вывучыцца толькі ў дзіцячым узросце і толькі на працягу пэўнага часу. Дарослыя ўжо ўспрымаюць усё праз прызму сваёй роднай мовы, таму ім складаней засвоіць іншую.\nВывучыць мову самастойна немагчыма.\nУ наш час інтэрнэту самастойна нельга вывучыць толькі нейкую занадта экзатычную мову вельмі далёкай краіны, носьбітаў якой можна пералічыць па пальцах. Анлайн-курсы, відэа, падкасты, форумы, інтэрактыўныя практыкаванні, аўдыёкнігі - толькі лянівы не карыстаецца такой разнастайнасцю. Канешне, самастойнае навучанне патрабуе дысцыпліны і паслядоўнасці, ды і напачатку складана засвоіць \"сваю\" методыку. Сапраўды, самастойнае навучанне складаней, але хто хоча, той дабіваецца пастаўленых мэтаў. Некаторым лягчэй займацца з настаўнікам індывідуальна ці ў групе, што, аднак, з'яўляецца асновай і не адмяняе неабходнасць самастойнай працы.\nНосьбіт мовы - найлепшы настаўнік.\nНапэўна, некаторыя з вас маюць знаёмых замежнікаў, якія вывучаюць вашу родную мову. Часам яны могуць задаваць такія пытанні, што нават адразу і не адкажаш. Чаму ў нашай мове нешта так, а не гэтак? А хто яго ведае, чаму… Бо ўсе так кажуць! Знаёмая сітуацыя? Справа ў тым, што носьбіты мовы часцей за ўсё не ўсведамляюць сваю мову як складаную сістэму. Ім гэта і не патрэбна, бо яны вольна валодаюць ёй, для іх яна толькі інструмент. Каб нешта даходліва патлумачыць, трэба добра разумець з'яву і ўмець гаварыць проста пра складанае. Таму далёка не кожны носьбіт мовы можа быць добрым настаўнікам, як і не кожны добры настаўнік - носьбіт мовы.\n\nПазнач згодна з інфармацыяй, пададзенай у тэксце. Падкрэслі ТАК, калі інфармацыя адпавядае тэксту, НЕ - калі не адпавядае.\n\n1. Роднай мовай людзі заўсёды валодаюць беспамылкова; гэта незабыўная мова.\n2. Інтэрнэт дапамагае ў самастойнай навуцы.\n3. Носьбіт мовы заўсёды з'яўляецца добрым настаўнікам.","answer":null,"answer_text":null,"solution":"## Poprawna odpowiedz\n**1 - НЕ; 2 - ТАК; 3 - НЕ**\n\n## Sposob 1 - weryfikacja kazdego stwierdzenia\n\n**Stwierdzenie 1:** \"Роднай мовай людзі заўсёды валодаюць беспамылкова; гэта незабыўная мова.\"\nOcena: **НЕ (NIE)**\nAutorka podaje konkretne przykłady ludzi, ktorzy po wyemigrowania zapominaja ojczysty jezyk:\n> \"Гэтага часу ім хапіла, каб адвыкнуць размаўляць без памылак і адразу знаходзіць патрэбныя словы.\"\nJezyk ojczysty moze ulec zapomnieniu - autorka expressis verbis temu zaprzecza.\n\n**Stwierdzenie 2:** \"Інтэрнэт дапамагае ў самастойнай навуцы.\"\nOcena: **ТАК (TAK)**\nAutorka wprost stwierdza:\n> \"У наш час інтэрнэту самастойна нельга вывучыць толькі нейкую занадта экзатычную мову [ ] Анлайн-курсы, відэа, падкасты, форумы, інтэрактыўныя практыкаванні, аўдыёкнігі - толькі лянівы не карыстаецца такой разнастайнасцю.\"\nInternet zdecydowanie pomaga w samodzielnej nauce.\n\n**Stwierdzenie 3:** \"Носьбіт мовы заўсёды з'яўляецца добрым настаўнікам.\"\nOcena: **НЕ (NIE)**\nAutorka wyraznie zaprzecza:\n> \"Таму далёка не кожны носьбіт мовы можа быць добрым настаўнікам, як і не кожны добры настаўнік - носьбіт мовы.\"\nRodzimi uzytkowicy jezyka nie sa swiadomi jego struktury jako systemu, wiec nie kazdy moze efektywnie nauczac.\n\n## Sposob 2 - technika eliminacji\nW zadaniach TAK/NIE warto szukac słow absolutnych (\"zaўсёды\" = zawsze, \"ніколі\" = nigdy, \"заўсёды\" = zawsze) - sa one czesto falszywe, bo rzeczywistosc jest bardziej zlozona. Stwierdzenie 1 i 3 uzywaja \"zawsze\" (заўсёды), co autorka expressis verbis kwestionuje w tekscie.\n\n## Schemat oceniania CKE\n> Klucz CKE (zad. 6, max 1 pkt):\n> - **1 pkt** - poprawne zaznaczenie wszystkich trzech: 1. НЕ; 2. ТАК; 3. НЕ.\n> - **0 pkt** - odpowiedz niepelna lub bledna lub brak odpowiedzi.\n\nCo zapamietac? Slowа \"zawsze\" i \"nigdy\" w stwierdzeniach TAK/NIE sa sygnalami ostroznosci - w tekscie zwykl znajdowac sie przynajmniej jeden wyjątek, ktory czyni ze stwierdzenia falsz.","image":null,"solution_image":null,"topics":null,"page_from":null,"source":"maturazai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"maturazai","text_source":"maturazai","source_label":"Jezyk bialoruski · Matura · maj 2017 (rozszerzona)","subject_label":"jezyk-bialoruski","category_label":"Matura","text_html":"<p>Przeczytaj tekst i wykonaj zadania 6.-10.</p>\n<p>Марья Кірава</p>\n<p>Стэрэатыпы пра вывучэнне моў: кропкі над &quot;i&quot;</p>\n<p>http://adukacyja.info</p>\n<p>Прыпіс: ПМЖ - пастаяннае месца жыхарства.</p>\n<p>Я вырашыла падзяліцца найбольш частымі міфамі пра вывучэнне моў і аспрэчыць іх. Некаторыя з іх настолькі ўкараніліся, што да гэтага часу падаюцца праўдай у апошняй інстанцыі. […]<br>Трэба прысвячаць больш часу замежнай мове, родная нікуды не падзенецца.<br>Зыходзячы з вопыту, магу дакладна сказаць: яшчэ як падзенецца. І добра, калі веды замежнай мовы будуць адпаведна добрымі, бо можна і сваю згубіць, і замежную не вывучыць. Мне давялося размаўляць з тымі, хто пераехаў на ПМЖ пару гадоў таму. Гэтага часу ім хапіла, каб адвыкнуць размаўляць без памылак і адразу знаходзіць патрэбныя словы. Што адбываецца з тымі, хто з&#x27;ехаў дзесяцігоддзі таму і амаль не выкарыстоўваў родную мову, можна не казаць. Ці можа здарыцца нешта падобнае на радзіме? Можа, калі чалавек атачае сябе выключна іншамоўным асяроддзем ці пастаянна працуе ў ім. Таму не варта пагарджаць сваёй культурай. Добры фільм ці кніга на роднай мове дапамогуць цікава бавіць час і падтрымліваць веды на ўзроўні. […]<br>Той, хто жыў у краіне вывучаемай мовы, выдатна валодае ёй.<br>…калі прыкладаў намаганні вывучыць яе. […] &quot;Сама&quot; мова вывучыцца толькі ў дзіцячым узросце і толькі на працягу пэўнага часу. Дарослыя ўжо ўспрымаюць усё праз прызму сваёй роднай мовы, таму ім складаней засвоіць іншую.<br>Вывучыць мову самастойна немагчыма.<br>У наш час інтэрнэту самастойна нельга вывучыць толькі нейкую занадта экзатычную мову вельмі далёкай краіны, носьбітаў якой можна пералічыць па пальцах. Анлайн-курсы, відэа, падкасты, форумы, інтэрактыўныя практыкаванні, аўдыёкнігі - толькі лянівы не карыстаецца такой разнастайнасцю. Канешне, самастойнае навучанне патрабуе дысцыпліны і паслядоўнасці, ды і напачатку складана засвоіць &quot;сваю&quot; методыку. Сапраўды, самастойнае навучанне складаней, але хто хоча, той дабіваецца пастаўленых мэтаў. Некаторым лягчэй займацца з настаўнікам індывідуальна ці ў групе, што, аднак, з&#x27;яўляецца асновай і не адмяняе неабходнасць самастойнай працы.<br>Носьбіт мовы - найлепшы настаўнік.<br>Напэўна, некаторыя з вас маюць знаёмых замежнікаў, якія вывучаюць вашу родную мову. Часам яны могуць задаваць такія пытанні, што нават адразу і не адкажаш. Чаму ў нашай мове нешта так, а не гэтак? А хто яго ведае, чаму… Бо ўсе так кажуць! Знаёмая сітуацыя? Справа ў тым, што носьбіты мовы часцей за ўсё не ўсведамляюць сваю мову як складаную сістэму. Ім гэта і не патрэбна, бо яны вольна валодаюць ёй, для іх яна толькі інструмент. Каб нешта даходліва патлумачыць, трэба добра разумець з&#x27;яву і ўмець гаварыць проста пра складанае. Таму далёка не кожны носьбіт мовы можа быць добрым настаўнікам, як і не кожны добры настаўнік - носьбіт мовы.</p>\n<p>Пазнач згодна з інфармацыяй, пададзенай у тэксце. Падкрэслі ТАК, калі інфармацыя адпавядае тэксту, НЕ - калі не адпавядае.</p>\n<ol><li>Роднай мовай людзі заўсёды валодаюць беспамылкова; гэта незабыўная мова.</li><li>Інтэрнэт дапамагае ў самастойнай навуцы.</li><li>Носьбіт мовы заўсёды з&#x27;яўляецца добрым настаўнікам.</li></ol>","solutions":[{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"<h4>Poprawna odpowiedz</h4>\n<p><strong>1 - НЕ; 2 - ТАК; 3 - НЕ</strong></p>\n<h4>Sposob 1 - weryfikacja kazdego stwierdzenia</h4>\n<p><strong>Stwierdzenie 1:</strong> &quot;Роднай мовай людзі заўсёды валодаюць беспамылкова; гэта незабыўная мова.&quot;<br>Ocena: <strong>НЕ (NIE)</strong><br>Autorka podaje konkretne przykłady ludzi, ktorzy po wyemigrowania zapominaja ojczysty jezyk:</p>\n<blockquote>&quot;Гэтага часу ім хапіла, каб адвыкнуць размаўляць без памылак і адразу знаходзіць патрэбныя словы.&quot;</blockquote>\n<p>Jezyk ojczysty moze ulec zapomnieniu - autorka expressis verbis temu zaprzecza.</p>\n<p><strong>Stwierdzenie 2:</strong> &quot;Інтэрнэт дапамагае ў самастойнай навуцы.&quot;<br>Ocena: <strong>ТАК (TAK)</strong><br>Autorka wprost stwierdza:</p>\n<blockquote>&quot;У наш час інтэрнэту самастойна нельга вывучыць толькі нейкую занадта экзатычную мову [ ] Анлайн-курсы, відэа, падкасты, форумы, інтэрактыўныя практыкаванні, аўдыёкнігі - толькі лянівы не карыстаецца такой разнастайнасцю.&quot;</blockquote>\n<p>Internet zdecydowanie pomaga w samodzielnej nauce.</p>\n<p><strong>Stwierdzenie 3:</strong> &quot;Носьбіт мовы заўсёды з&#x27;яўляецца добрым настаўнікам.&quot;<br>Ocena: <strong>НЕ (NIE)</strong><br>Autorka wyraznie zaprzecza:</p>\n<blockquote>&quot;Таму далёка не кожны носьбіт мовы можа быць добрым настаўнікам, як і не кожны добры настаўнік - носьбіт мовы.&quot;</blockquote>\n<p>Rodzimi uzytkowicy jezyka nie sa swiadomi jego struktury jako systemu, wiec nie kazdy moze efektywnie nauczac.</p>\n<h4>Sposob 2 - technika eliminacji</h4>\n<p>W zadaniach TAK/NIE warto szukac słow absolutnych (&quot;zaўсёды&quot; = zawsze, &quot;ніколі&quot; = nigdy, &quot;заўсёды&quot; = zawsze) - sa one czesto falszywe, bo rzeczywistosc jest bardziej zlozona. Stwierdzenie 1 i 3 uzywaja &quot;zawsze&quot; (заўсёды), co autorka expressis verbis kwestionuje w tekscie.</p>\n<h4>Schemat oceniania CKE</h4>\n<blockquote>Klucz CKE (zad. 6, max 1 pkt):<br>- <strong>1 pkt</strong> - poprawne zaznaczenie wszystkich trzech: 1. НЕ; 2. ТАК; 3. НЕ.<br>- <strong>0 pkt</strong> - odpowiedz niepelna lub bledna lub brak odpowiedzi.</blockquote>\n<p>Co zapamietac? Slowа &quot;zawsze&quot; i &quot;nigdy&quot; w stwierdzeniach TAK/NIE sa sygnalami ostroznosci - w tekscie zwykl znajdowac sie przynajmniej jeden wyjątek, ktory czyni ze stwierdzenia falsz.</p>"}]}