{"id":"maturazai-bialoruski-bia-pr-2018-05/zad/3","paper_id":"maturazai-bialoruski-bia-pr-2018-05","number":"3","points":2,"ptype":"closed","subject":"jezyk-bialoruski","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie odnosi sie do tekstu Sandry Newman ,,Мужчына ў слязах\" (zadania 1.-6.).\n\nВыберы рысы мовы, характэрныя для гэтага тэксту. Пазнач ТАК, калі гэтая рыса выступае ў тэксце, пазнач НЕ - калі не выступае.\n\n1. Выкарыстанне слоў і словазлучэнняў з размоўнай лексікі.\n2. Наяўнасць дыялогаў.\n3. Прысутнасць аргументаў, якія даказваюць правільнасць галоўнага тэзіса.\n4. Апісанне падзей з месца дзеяння.","answer":null,"answer_text":null,"solution":"## Poprawna odpowiedz\n**1. ТАК\n2. НЕ\n3. ТАК\n4. НЕ**\n\n## Sposob 1 - analiza cech jezyka tekstu publicystycznego\n\n**Cecha 1: \"Uzywanie slow i slowotworczen z leksyki potocznej\"** - TAK.\nTekst zawiera wyrazenia potoczne i nieformalnych: \"прышчэміць пальцы дзверцамі машыны\" (przycisnac palce drzwiczkami samochodu), \"дзярэ на сабе валасы\" (drzec na sobie wlosy - idiom), \"катаецца па зямлі\" (turlac sie po ziemi). Sa to wyrazenia z jezyka potocznego.\n\n**Cecha 2: \"Obecnosc dialogow\"** - NIE.\nTekst jest artykulem publicystycznym - narracja prowadzona jest w trzeciej osobie, brak bezposrednich dialogow miedzy postaciami. Cytaty z dziela literackiego (Iliada) sa przytoczeniami, nie dialogami.\n\n**Cecha 3: \"Obecnosc argumentow, ktore dowodza slusznosci glownej tezy\"** - TAK.\nTekst jest zbudowany wokol tezy (mezczyzni historycznie placali publicznie) i jest popierany kolejnymi argumentami: badania z 2009 roku, przyklad Iliady, kroniki sredniowieczne, epopeja japonska. To typowa struktura argumentacyjna publicystyki.\n\n**Cecha 4: \"Opis wydarzen z miejsca zdarzenia\"** - NIE.\nTekst nie jest reportazem \"na zywo\" - to artykul naukowy/popularnonaukowy oparty na zrodlach historycznych i badaniach, nie na bezposrednim swiadectwie wydarzen.\n\n## Sposob 2 - gatunkoznawstwo: artykul publicystyczny vs reportaz\nArtykul publicystyczny (jak ten): teza + argumenty, jezyk formalny z elementami potocznymi, zrodla historyczne. NIE ma: dialogow, opisu na zywo, chronologii zdarzen z miejsca akcji.\nReportaz: dialogi, opis z miejsca, narracja pierwszoosobowa lub sytuacyjna.\n\n## Schemat oceniania CKE\n> Klucz CKE (zad. 3, max 2 pkt):\n> - **2 pkt** - za poprawne wskazanie czterech odpowiedzi (1-TAK, 2-NIE, 3-TAK, 4-NIE)\n> - **1 pkt** - za poprawne wskazanie trzech odpowiedzi\n> - **0 pkt** - odpowiedz niepelna lub bledna albo brak odpowiedzi\n\nCo zapamietac? Artykul publicystyczny = teza + argumenty + jezyk z elementami potocznymi. NIE ma dialogow i opisu na zywo. Gatunkoznawstwo to kluczowa kompetencja na maturze z jezyka bialoruskiego.","image":null,"solution_image":null,"topics":null,"page_from":null,"source":"maturazai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"maturazai","text_source":"maturazai","source_label":"Jezyk bialoruski · Matura · maj 2018 (podstawowa)","subject_label":"jezyk-bialoruski","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie odnosi sie do tekstu Sandry Newman ,,Мужчына ў слязах&quot; (zadania 1.-6.).</p>\n<p>Выберы рысы мовы, характэрныя для гэтага тэксту. Пазнач ТАК, калі гэтая рыса выступае ў тэксце, пазнач НЕ - калі не выступае.</p>\n<ol><li>Выкарыстанне слоў і словазлучэнняў з размоўнай лексікі.</li><li>Наяўнасць дыялогаў.</li><li>Прысутнасць аргументаў, якія даказваюць правільнасць галоўнага тэзіса.</li><li>Апісанне падзей з месца дзеяння.</li></ol>","solutions":[{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"<h4>Poprawna odpowiedz</h4>\n<p>**1. ТАК</p>\n<ol><li>НЕ</li><li>ТАК</li><li>НЕ**</li></ol>\n<h4>Sposob 1 - analiza cech jezyka tekstu publicystycznego</h4>\n<p><strong>Cecha 1: &quot;Uzywanie slow i slowotworczen z leksyki potocznej&quot;</strong> - TAK.<br>Tekst zawiera wyrazenia potoczne i nieformalnych: &quot;прышчэміць пальцы дзверцамі машыны&quot; (przycisnac palce drzwiczkami samochodu), &quot;дзярэ на сабе валасы&quot; (drzec na sobie wlosy - idiom), &quot;катаецца па зямлі&quot; (turlac sie po ziemi). Sa to wyrazenia z jezyka potocznego.</p>\n<p><strong>Cecha 2: &quot;Obecnosc dialogow&quot;</strong> - NIE.<br>Tekst jest artykulem publicystycznym - narracja prowadzona jest w trzeciej osobie, brak bezposrednich dialogow miedzy postaciami. Cytaty z dziela literackiego (Iliada) sa przytoczeniami, nie dialogami.</p>\n<p><strong>Cecha 3: &quot;Obecnosc argumentow, ktore dowodza slusznosci glownej tezy&quot;</strong> - TAK.<br>Tekst jest zbudowany wokol tezy (mezczyzni historycznie placali publicznie) i jest popierany kolejnymi argumentami: badania z 2009 roku, przyklad Iliady, kroniki sredniowieczne, epopeja japonska. To typowa struktura argumentacyjna publicystyki.</p>\n<p><strong>Cecha 4: &quot;Opis wydarzen z miejsca zdarzenia&quot;</strong> - NIE.<br>Tekst nie jest reportazem &quot;na zywo&quot; - to artykul naukowy/popularnonaukowy oparty na zrodlach historycznych i badaniach, nie na bezposrednim swiadectwie wydarzen.</p>\n<h4>Sposob 2 - gatunkoznawstwo: artykul publicystyczny vs reportaz</h4>\n<p>Artykul publicystyczny (jak ten): teza + argumenty, jezyk formalny z elementami potocznymi, zrodla historyczne. NIE ma: dialogow, opisu na zywo, chronologii zdarzen z miejsca akcji.<br>Reportaz: dialogi, opis z miejsca, narracja pierwszoosobowa lub sytuacyjna.</p>\n<h4>Schemat oceniania CKE</h4>\n<blockquote>Klucz CKE (zad. 3, max 2 pkt):<br>- <strong>2 pkt</strong> - za poprawne wskazanie czterech odpowiedzi (1-TAK, 2-NIE, 3-TAK, 4-NIE)<br>- <strong>1 pkt</strong> - za poprawne wskazanie trzech odpowiedzi<br>- <strong>0 pkt</strong> - odpowiedz niepelna lub bledna albo brak odpowiedzi</blockquote>\n<p>Co zapamietac? Artykul publicystyczny = teza + argumenty + jezyk z elementami potocznymi. NIE ma dialogow i opisu na zywo. Gatunkoznawstwo to kluczowa kompetencja na maturze z jezyka bialoruskiego.</p>"}]}