{"id":"maturazai-bialoruski-bia-pr-2018-05/zad/4","paper_id":"maturazai-bialoruski-bia-pr-2018-05","number":"4","points":1,"ptype":"open","subject":"jezyk-bialoruski","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie odnosi sie do tekstu Sandry Newman ,,Мужчына ў слязах\" (zadania 1.-6.).\n\nАдкажы, да якой часціны мовы адносяцца словы літаральна, наскрозь, насупраць.","answer":null,"answer_text":null,"solution":"## Poprawna odpowiedz\n**прыслоўе (przyslowek)**\n\n## Sposob 1 - analiza gramatyczna\nAnalizujemy trzy wyrazy z tekstu:\n\n1. **літаральна** (dosllownie) - odpowiada na pytanie \"jak?\" (як?), nie odmienia sie przez przypadki, rodzaje ani liczby, modyfikuje orzeczenie lub przymiotnik. To przyslowek.\n\n2. **наскрозь** (na wskros, na przestrzal) - odpowiada na pytanie \"jak/w jaki sposob?\" (як?). Nie odmienia sie, wyraza sposob lub miare. To przyslowek.\n\n3. **насупраць** (naprzeciw, wrecz przeciwnie) - w funkcji modyfikatora zdania, wyraza stosunki przestrzenne lub logiczne, nie odmienia sie. To przyslowek.\n\nWszystkie trzy wyrazy sa nieodmienne i odpowiadaja na pytania pytakowskie przyslowka (як? дзе? куды? калi?). Sa to zatem przyslowki (прыслоўі).\n\n## Sposob 2 - rozroznienie od podobnych czesci mowy\nCzesto mylone z przyslowkami sa:\n- Przyimki (прыназоунiкi): stoja przed rzeczownikami, np. \"насупраць дома\" (naprzeciv domu) - wtedy \"насупраць\" to przyimek\n- Jednak w tekscie \"Насупраць, мужчынскі плач лічыўся нормай\" - \"насупраць\" stoi samodzielnie jako modyfikator zdania = przyslowek\n\nKlucz rozroznien: jezeli wyraz stoi samodzielnie i nie laczy sie z rzeczownikiem w wymaganiu przypadkowym - to przyslowek.\n\n## Schemat oceniania CKE\n> Klucz CKE (zad. 4, max 1 pkt):\n> - **1 pkt** - za poprawna odpowiedz: прыслоўе\n> - **0 pkt** - odpowiedz bledna (np. назоўнік, прыназоунiк, выклiчнiк) albo brak odpowiedzi\n\nCo zapamietac? Przyslowek (прыслоўе) to nieodmienna czesc mowy odpowiadajaca na pytania jak? gdzie? kiedy? dokad? Wyrazy zakonczane na -а, -о wyprowadzone od przymiotnikow lub bedace samoistnymi nieodmiennymi slowami opisujacymi sposob/miejsce/czas sa w bialoruszczyznie przyslowkami.","image":null,"solution_image":null,"topics":null,"page_from":null,"source":"maturazai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"maturazai","text_source":"maturazai","source_label":"Jezyk bialoruski · Matura · maj 2018 (podstawowa)","subject_label":"jezyk-bialoruski","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie odnosi sie do tekstu Sandry Newman ,,Мужчына ў слязах&quot; (zadania 1.-6.).</p>\n<p>Адкажы, да якой часціны мовы адносяцца словы літаральна, наскрозь, насупраць.</p>","solutions":[{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"<h4>Poprawna odpowiedz</h4>\n<p><strong>прыслоўе (przyslowek)</strong></p>\n<h4>Sposob 1 - analiza gramatyczna</h4>\n<p>Analizujemy trzy wyrazy z tekstu:</p>\n<ol><li><strong>літаральна</strong> (dosllownie) - odpowiada na pytanie &quot;jak?&quot; (як?), nie odmienia sie przez przypadki, rodzaje ani liczby, modyfikuje orzeczenie lub przymiotnik. To przyslowek.</li></ol>\n<ol><li><strong>наскрозь</strong> (na wskros, na przestrzal) - odpowiada na pytanie &quot;jak/w jaki sposob?&quot; (як?). Nie odmienia sie, wyraza sposob lub miare. To przyslowek.</li></ol>\n<ol><li><strong>насупраць</strong> (naprzeciw, wrecz przeciwnie) - w funkcji modyfikatora zdania, wyraza stosunki przestrzenne lub logiczne, nie odmienia sie. To przyslowek.</li></ol>\n<p>Wszystkie trzy wyrazy sa nieodmienne i odpowiadaja na pytania pytakowskie przyslowka (як? дзе? куды? калi?). Sa to zatem przyslowki (прыслоўі).</p>\n<h4>Sposob 2 - rozroznienie od podobnych czesci mowy</h4>\n<p>Czesto mylone z przyslowkami sa:</p>\n<ul><li>Przyimki (прыназоунiкi): stoja przed rzeczownikami, np. &quot;насупраць дома&quot; (naprzeciv domu) - wtedy &quot;насупраць&quot; to przyimek</li><li>Jednak w tekscie &quot;Насупраць, мужчынскі плач лічыўся нормай&quot; - &quot;насупраць&quot; stoi samodzielnie jako modyfikator zdania = przyslowek</li></ul>\n<p>Klucz rozroznien: jezeli wyraz stoi samodzielnie i nie laczy sie z rzeczownikiem w wymaganiu przypadkowym - to przyslowek.</p>\n<h4>Schemat oceniania CKE</h4>\n<blockquote>Klucz CKE (zad. 4, max 1 pkt):<br>- <strong>1 pkt</strong> - za poprawna odpowiedz: прыслоўе<br>- <strong>0 pkt</strong> - odpowiedz bledna (np. назоўнік, прыназоунiк, выклiчнiк) albo brak odpowiedzi</blockquote>\n<p>Co zapamietac? Przyslowek (прыслоўе) to nieodmienna czesc mowy odpowiadajaca na pytania jak? gdzie? kiedy? dokad? Wyrazy zakonczane na -а, -о wyprowadzone od przymiotnikow lub bedace samoistnymi nieodmiennymi slowami opisujacymi sposob/miejsce/czas sa w bialoruszczyznie przyslowkami.</p>"}]}